Lịch sử Quân sự Việt Nam
Tin tức: Lịch sử quân sự Việt Nam
 
*
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. 04 Tháng Ba, 2024, 10:37:01 pm


Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát


Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 »   Xuống
  In  
Tác giả Chủ đề: Thượng tướng GS Hoàng Minh Thảo - Tác phẩm giải thưởng Hồ Chí Minh  (Đọc 8557 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #140 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:14:46 am »

Kế hoạch tiến công Buôn Ma Thuột của ta là bỏ qua tuyến phòng ngự vành ngoài của các cứ điểm bảo an, đánh thắng ngay vào thị xã. Theo đúng kế hoạch, quân ta tiến công bằng năm mũi, đánh trên ba hướng: bắc, nam và tây. Hướng bắc tiến công bằng hai mũi. Hướng nam tiến công bằng hai mũi và hướng tây tiến công bằng một mũi. Mũi hướng tây là mũi thọc sâu, đánh thẳng ngay vào sở chỉ huy tiền phương của sư đoàn 23. Trong năm mũi tiến công, có bốn mũi có xe tăng chiến đấu trong đội hình của bộ binh.


Việc giữ bí mật để tiến công Buôn Ma Thuột một cách nhịp nhàng theo đúng kế hoạch, đúng thời gian, địa điểm, đúng hướng, đúng mũi, đúng mục tiêu của một lực lượng lớn các binh đoàn binh chủng hợp thành gồm bộ binh, đặc công, công binh, thông tin, pháo binh, xe tăng, pháo cao xạ, vận tải và các đơn vị hậu cần, v.v... là một việc rất phức tạp. Muốn vậy, yêu cầu về tổ chức và chỉ huy phải rất chặt chẽ, yêu cầu về tinh thần trách nhiệm và kỷ luật của từng đơn vị và cá nhân phải rất cao. Nếu không thì bộ đội không thể hiệp đồng ăn khớp, nhịp nhàng được, kẻ địch sẽ phát hiện sớm và xử trí, đối phó, làm cho ta giảm mất chủ động, bất ngờ.


Quân ta tập kết cách thị xã Buôn Ma Thuột khoảng từ 15 - 20km. Xe tăng ở cách xa 25 - 35km, có bộ phận ở xa tới 40km. Ở cự ly này, bắt đầu từ buổi chiều và trong đêm, cuộc tiến quân của ta cơ bản được thực hiện theo đúng kế hoạch đã định. Các mũi tiến quân của bộ binh, xe tăng, pháo binh, pháo cao xạ và đơn vị hậu cần vượt sông Sê Rê Pôc ở phía tây và tây - nam thị xã Buôn Ma Thuột có nhiều khó khăn, phức tạp. Đặc biệt, mũi tiến quân của bộ binh, pháo binh, pháo cao xạ và đơn vị hậu cần vượt sông Sê Rê Pốc ở phía tây - nam thị xã để đánh vào phía nam và đông - nam thị xã phải đi xa nhất, gặp nhiều khó khăn và phức tạp nhất. Nhưng mũi này cũng thực hiện đúng kế hoạch.


Nhìn chung, đây là một cuộc tiến quân đẹp. Các binh chủng đều tích cực và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Bộ đội công binh đã làm tròn nhiệm vụ bảo đảm cho các binh đoàn, binh chủng hợp thành tiến quân và chiến đấu bằng các phương tiện cơ giới.


Theo đúng kế hoạch tác chiến, bắt đầu từ 2 giờ ngày 10 tháng 3 năm 1975, trung đoàn 198 đặc công và một bộ phận pháo cối, chủ yếu là pháo phản lực (rốc-két, ĐKB, H12) của quân ta thực hành tiến công. Trung đoàn 198 đặc công đánh 3 vị trí là: sân bay Hòa Bình, sân bay thị xã và khu kho Mai Hắc Đế. Pháo binh đánh các cơ quan chỉ huy và một vài khu doanh trại như sư đoàn 23, sở chỉ huy tiểu khu, khu doanh trại pháo binh, thiết giáp của địch, v.v...


Trước hành động tiến công của quân ta, bọn chỉ huy địch vẫn nhận định và phán đoán theo quy luật thông thường trước đây. Chúng đinh ninh rằng ta chi dùng đặc công đánh và bắn pháo vào thị xã Buôn Ma Thuột mà thôi.


Cũng đúng vào lúc 2 giờ ngày 10 tháng 3, khi đặc công và pháo binh của ta bắt đầu tiến công thì Sư đoàn 316, trung đoàn 95B, tiểu đoàn 5 (trung đoàn 24, Sư đoàn 10) và các trung đoàn pháo binh, cao xạ, xe tăng - xe bọc thép của quân ta ở vị trí tập kết cũng bắt đầu tiến quân vào triển khai ở vị trí chiến đấu tiến công.


Đúng 2 giờ (có thể chênh lệch từ 5 - 10 phút), xe tăng, pháo binh, pháo cao xạ,... của ta bắt đầu vượt sông Sê Rê Pốc, cùng các đơn vị, các binh chủng trên các hướng, các mũi theo thứ tự tiến vào vị trí triển khai chiến đấu.


Khi đặc công và pháo binh của quân ta nổ súng đè đầu quân địch xuống và bắt chúng phải đối phó một cách bối rối, thì xe tăng và các binh chủng cơ giới của quân ta bật đèn sáng trong đêm, mở hết tốc lực chạy trên đường quân sự làm gấp và dũng mãnh tiến thẳng, tiến mạnh về các mục tiêu chiến đấu đã được xác định. Đặc công và pháo binh đã chiến đấu có kết quả, hoàn thành được nhiệm vụ yểm hộ và tạo điều kiện tốt cho đội chủ lực quân ta chiếm lĩnh vị trí xuất phát tiến công.


5 giờ đến 5 giờ 30 phút ngày 10 tháng 3 năm 1975, quân ta đã chiếm lĩnh xong vị trí xuất phát tiến công.

Bộ binh, xe tăng, pháo binh, pháo cao xạ của quân ta trên các hướng, các mũi tiến công đã vây quanh thị xã.

Mục tiêu tiến công chủ yếu của quân ta ở thị xã Buôn Ma Thuột là: sư đoàn bộ 23, bộ chỉ huy tiểu khu, doanh trại liên hợp của trung đoàn bọc thép số 8, tiểu đoàn pháo binh độc lập và 1 tiểu đoàn bộ binh của trung đoàn 45 bộ binh. Giải quyết được ba mục tiêu quan trọng này là chúng ta hoàn thành được nhiệm vụ tiến công đánh chiếm thị xã Buôn Ma Thuột.


Đánh vào sư đoàn bộ 23 có ba đơn vị tổ chức thành ba mũi. Đánh vào bộ chỉ huy tiểu khu có hai đơn vị tổ chức thành hai mũi. Đánh vào khu doanh trại liên hợp bộ binh, xe tăng, pháo binh có một đơn vị tổ chức thành hai mũi.


Mục tiêu sư đoàn bộ 23 là mục tiêu chủ yếu, then chốt của trận đánh. Trong ba mũi đánh vào sư bộ 23, có một mũi thọc sâu tổ chức lực lượng mạnh, gồm 1 tiểu đoàn bộ binh, 1 đại đội xe tăng và 1 đại đội xe bọc thép tham chiến. Nhiệm vụ của mũi thọc sâu này là hiệp đồng cùng hai mũi tiến công khác đánh thẳng ngay vào sở chỉ huy tiền phương của sư đoàn 23, nhanh chóng tiêu diệt và đánh chiếm cơ quan chỉ huy hành quân của sở chỉ huy tiền phương này.


5 giờ 30 phút, pháo binh của ta bắt đầu bắn thử và bắn yểm hộ cho quân ta hoàn thành công tác chiếm lĩnh.

6 giờ 30 phút, pháo binh quân ta bắt đầu trút bão lửa, bắn phá các mục tiêu quy định, làm tê liệt nhiều hành động chiến đấu của địch, yểm hộ, chi viện và mở đường cho bộ binh và xe tăng xung phong đánh chiếm các vị trí phòng ngự của địch.


Pháo cao xạ, có những đơn vị đi sát đội hình chiến đấu của bộ binh và xe tăng, đã yểm hộ đắc lực cho đội hình chiến đấu thê đội một của mũi đột phá, bảo đảm không phận an toàn cho các mũi đột kích, cơ bản loại trừ được cách đánh bổ nhào của máy bay địch ở hướng cửa mở, làm cho không quân của địch không thực hiện được nhiệm vụ bịt cửa mở của các mũi đột kích của quân ta. Do đó bộ binh và xe tăng của ta được bảo đảm an toàn phát triển tiến công thuận lợi vào bên trong chiều sâu các vị trí phòng ngự của địch.


Được sự chi viện có hiệu quả của pháo binh và pháo cao xạ, 9 giờ ngày 10 tháng 3 năm 1975, bộ binh và xe tăng của ta trên các hướng, các mũi gần như đồng loạt hiệp đồng chặt chẽ, dũng mãnh, nhịp nhàng, tiến lên xung phong đánh chiếm các mục tiêu rìa ngoài, các vị trí phòng ngự tiền duyên của địch ở thị xã.


Động tác hiệp đồng binh chủng chính xác, ăn ý trong lúc xung phong vào vị trí của địch, hùng dũng như bài ca tiến quân và nhịp nhàng như dàn đại hợp xướng.

Trải qua một ngày đầu chiến đấu quyết liệt (10-3), quân ta đã đánh chiếm được khu doanh trại liên hợp bộ binh, pháo binh, xe tăng, bộ chỉ huy tiểu khu, một phần quan trọng của sư đoàn bộ 23 và đã tiến sát vào sở chỉ huy hành quân của sư đoàn bộ 23.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #141 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:15:29 am »

Quân địch chống cự mạnh ở tất cả các hướng. Một vài hướng, chúng có phản kích như ở Ngã Sáu, sư đoàn bộ 23 và ở bộ chỉ huy tiểu khu. Liên đoàn 21 quân biệt động ở Buôn Hồ cũng tiến về phản kích ở vòng ngoài. Nhưng tất cả các mũi, các đợt phản kích ở trong thị xã của quân địch đều bị bộ binh và xe tăng của ta đập tan. Quân địch nằm trong công sự, chống cự tại chỗ thì mạnh, còn thoát ly công sự ra phản kích thì yếu. Tuy chúng có hành động phản kích nhưng yếu, không tích cực và kiên quyết. Trong ngày 10 tháng 3, phối hợp với hành động phản kích ở mặt đất, địch đã dùng 79 lần chiếc máy bay để đánh phá ngăn chặn ta, chủ yếu oanh tạc vào phía nam khu hành chính, khu bưu điện và dọc đường Thống Nhảt. Các cụm cao xạ của ta đã đánh trả kịp thời, bắn rơi và bắn cháy 6 chiếc AD.6.


Máy bay oanh tạc có gây trở ngại cho hướng tiến công của ta ở phía nam thị xã. Đặc biệt ở chung quanh thị xã như sân bay Hòa Bình và hậu cứ trung đoàn 53, địch đã hành động phản kích quyết liệt, song đơn vị đặc công của ta vẫn kiên trì bám giữ và khống chế được sân bay. Trong thị xã, sau khi đánh chiếm xong các mục tiêu quy định, hoàn thành nhiệm vụ của bước một, quân ta đã nhanh chóng, tích cực tiến lên để hoàn thành nhiệm vụ bước hai tiếp theo.


Như vậy, mới chỉ chiến đấu trong ngày thứ nhất, quân ta đã hiệp đồng chặt chẽ giữa bộ binh với xe tăng và các binh chủng khác, chiến đấu rất anh dũng trên các đường phố và trong các khu doanh trại của địch, đánh bại mọi hành động chống cự và phản kích của địch, hoàn thành nhiệm vụ bước một và chuẩn bị cho nhiệm vụ bước hai. Các mũi tiến công trên các hướng đểu nhằm thẳng vào cơ quan chỉ huy hành quân ở sư đoàn bộ 23, mục tiêu cuối cùng của trận đánh thị xã Buôn Ma Thuột. Đó là một cuộc hội quân của các mũi tiến quân hợp điểm, hình thành thế bao vây, cất vó.


Để cuộc tiến công quyết định này giành được thắng lợi nhanh gọn, bộ chỉ huy trận đánh của quân ta đã tiến hành động tác tổ chức hiệp đồng giữa các mũi và các binh chủng ngay trong đêm 10 tháng 3, để đến sáng 11 tháng 3 thực hành cuộc công kích mới mạnh mẽ vào mục tiêu quyết định cuối cùng.


Tình hình đã báo hiệu giờ tận số của địch ở Buôn Ma Thuột, thế nhưng bọn còn lại vẫn cho rằng ta chỉ tiến công như mùa xuân năm 1968, nếu chúng chống cự được từ 3 đến 4 ngày, chúng có khả năng khôi phục lại tình thế cũ. Theo lời khai của Vũ Thế Quang, chúng vẫn hy vọng vào quân đoàn 2 của chúng, vì quân đoàn báo tin là đã ra lệnh cho liên đoàn quân biệt động số 21 (thiếu) từ hướng Buôn Hồ tiến về thị xã, sẽ phản kích chiếm lại Ngã Sáu và khu kho Mai Hắc Đế. Thực ra thì bọn liên đoàn quân biệt động số 21 (thiếu) đã không sao chấp hành nổi cái lệnh ấy vào giữa ban ngày được. Mãi tới đêm 10 tháng 3, chúng định mon men luồn vào hướng sở chỉ huy sư đoàn 23, nhưng vừa tới khu vực tiểu khu thì đã đụng phải lực lượng quân ta. Chúng liền chuồn ra rừng cà phê ở phía đông thị xã và nấp ở đó, không dám hoạt động gì.


6 giờ sáng 11 tháng 3, quân ta bắt đầu mở đợt công kích. Dưới sự chi viện mạnh mẽ của các loại hỏa lực, của cụm pháo binh chiến dịch, của pháo đi cùng bộ binh và xe tăng, quân ta nhanh chóng phá vỡ vành đai lô cốt và xe tăng địch, đè bẹp sức chống cự của chúng, đột phá vào trận địa kết hợp với thọc sâu vào bên trong chiều sâu trận địa địch.


9 giờ ngày 11 tháng 3 năm 1975, xe tăng ta phá vỡ hầm chỉ huy của cơ quan hành quân sư đoàn 23. Đầu não của quân địch ở Buôn Ma Thuột, hang ổ cuối cùng của chúng đã bị đập tan. Giờ quyết định số phận quân địch ở Buôn Ma Thuột đã điểm. Trước mũi lê và họng súng của bộ binh, trước những tiếng vang động của xích sắt xe tăng ta, nhiều tên địch sợ hãi chạy trôn hoặc bỏ vị trí ra hàng. Tên đại tá Vũ Thế Quang, sư đoàn phó sư đoàn 23, chỉ huy trưởng các lực lượng vũ trang của địch ở Đắc Lắc - Quảng Đức và tên đại tá Nguyễn Trọng Luật, tiểu khu trưởng Đắc Lắc, phải bở sở chỉ huy tháo chạy. Chúng làm sao thoát được cái lưới mà quân ta đã chăng kín khắp nơi. Đến trưa và chiều 11 tháng 3 năm 1975, hai tên này đều bị quân ta bắt sống ngay ở rìa ngoài sư đoàn bộ 23.


Những tên chỉ huy địch ở thị xã đã bị bắt nhưng bọn Mỹ - ngụy ở Sài Gòn vẫn điên cuồng dùng tới 47 lần tốp máy bay trong ngày đến oanh tạc, ném bom bừa bãi cả vào khu phố đông dân gãy nhiều thiệt hại về nhà cửa và sinh mạng của đồng bào vừa mới được giải phóng. Lực lượng phòng không của ta đã bắn rơi tại chỗ 5 chiếc, bảo vệ đội hình chiến đấu của quân ta và bảo vệ nhân dân trong thị xã.


Sau khi các mũi hợp điểm tiến công tiến đánh được vào khu chỉ huy hành quân, bắn sập hầm chỉ huy, quân ta tiếp tục tiến đánh vào khu trung tâm chỉ huy diệt nốt các ổ chống cự lẻ tẻ và truy quét tàn quân. Đúng 11 giờ ngày 11 tháng 3 năm 1975, ngọn cờ chiến thắng của quân ta phấp phới bay trên nóc hầm chỉ huy của sư đoàn 23 ngụy.


Đến đây, trận Buôn Ma Thuột kết thúc. Quân ta đã giành được thắng lợi giòn giã. Một thị xã vào loại lớn với 12 vạn dân, một trung tâm chính trị ở Tây Nguyên, có tổ chức phòng ngự, có lực lượng chiến đấu của quân chủ lực đã bị đánh chiếm một cách nhanh chóng trong một ngày rưỡi (33 tiếng đồng hồ: từ 2 giờ ngày 10 tháng 3 đến 11 giờ ngày 11 tháng 3).


Bị mất Buôn Ma Thuột, bọn tàn quân địch chạy về căn cứ 45, trường huấn luyện, căn cứ 53, một số tên chạy về ấp Châu Sơn, nhằm co cụm, cố giữ những căn cứ còn lại làm bàn đạp, chờ quân ở Bản Đôn, Chư Nga kéo về và quân tăng viện tới, cùng nhau phối hợp thực hành phản kích chiếm lại Buôn Ma Thuột.


Quân ta một mặt tổ chức ngay lực lượng nhanh chóng phát triển tiến công đánh chiếm các mục tiêu còn lại ở ngoài thị xã, mặt khác nhanh chóng truy lùng tàn quân địch lẩn trôn để ổn định tình hình trong thị xã và rảnh tay đánh địch đổ bộ bằng đường không xuống phản kích.


Trong những ngày 12, 13, 14 tháng 3 năm 1975 và vài ngày sau đó, quân ta đã liên tiếp tiêu diệt địch ở các mục tiêu co cụm ở ngoài thị xã, bao gồm căn cứ 45, trường huấn luyện 23, Chư Nga, Bản Đôn, quận Hòa Bình và các ấp chiến lược "Tình thương", Chi Lăng, Châu Sơn,... Quân ta phát triển đến đâu thì quân địch bị tiêu diệt, đầu hàng và tan rã ngay đến đó. Song cũng có bộ phận ngoan cố chống cự một cách tuyệt vọng, ở căn cứ 53, lúc đầu ta nắm địch không chắc, đánh không trúng, Mỹ - ngụy ở Sài Gòn lợi dụng ngay thời cơ đó, khích lệ bọn địch cố thủ trong căn cứ 53 bằng thủ đoạn phong cho tên trung tá trung đoàn trưởng lên đại tá và đưa cái mồi vật chất ra cổ vũ binh lính để bọn này ngoan cố chống giữ. Nhưng chẳng mấy chốc, số phận của chúng đều được định đoạt. Riêng có bọn dân vệ và tàn quân chủ lực chạy về ấp Châu Sơn, bị bọn phản động và bọn CIA đội lốt tôn giáo khống chế nên ngoan cố một cách ngu muội. Quân ta đến bao vây gọi hàng và giải thích chính sách nhiều lần, chúng vẫn không chịu nghe. Bất đắc dĩ quân ta phải dùng súng bắn thị uy thì lập tức quần chúng binh lính hưởng ứng xin đầu hàng ngay, đồng thời còn chỉ cho quần ta bắt gần chục tên tu sĩ, cha cố phản động ở quanh vùng và trong thị xã. Có những tên bị ta bắt quả tang đang dùng các phương tiện, điện đài để liên lạc với bọn bên ngoài.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #142 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:16:51 am »

Ngay sau khi giải phóng, trật tự đã được thiết lập ở thị xã Buôn Ma Thuột. Quần chúng cơ sở của cách mạng nhanh chóng tổ chức các đội tự vệ cùng bộ đội truy lùng tàn binh và bọn ác ôn có nợ máu với cách mạng. Được bộ đội hướng dẫn, nhân dân thị xã khẩn trương đào hầm hố để phòng tránh máy bay địch oanh tạc. Một số đồng bào bị địch ép đi "di tản" theo tàn binh địch lên hướng Chư Cúc, gặp quần ta ở đó, được phổ biến và giải thích chính xác, đã chỉ tàn binh địch cho quân ta bắt và yên tâm trở về thị xã làm ăn. Hai ba ngày sau, các cửa hiệu buôn đã mở cửa bán hàng, các chợ đã họp.


Bọn Mỹ - ngụy dã man đem bom đến giội xuống đường phố ném cả vào một số trường học và chỗ dân đang họp chợ ở thị xã. Nhưng khi khói lửa còn chưa tan, đông đảo nhân dân, kể cà các cụ già, đã đề nghị với ủy ban quân quản cho đi lao động thu dọn, làm vệ sinh đường phố và xây lại nhà trường cho các cháu học sinh tiếp tục năm học. Một số kho gạo, muối, đồ hộp, thuốc men,... thu được của địch trong thị xã được phát ngay cho nhân dân. Các cán bộ địa phương đã phối hợp chặt chẽ với bộ đội để nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân trong thị xã.


Trong những ngày ta đánh địch ở Buôn Ma Thuột, quân ta trên các hướng tiến công, nghi binh phối hợp cũng tích cực hoạt động. Chiến thắng Buôn Ma Thuột đã tạo thời cơ vô cùng thuận lợi cho bộ đội địa phương và dán quân du kích đẩy mạnh tiến công, giải phóng một số quận lỵ, thị trấn. Bộ đội địa phương Đắc Lắc đã giải phóng quận Lạc Thiện.


Ngày 9 tháng 3, một bộ phận quán ta đánh chiếm ấp Nhân Cơ, Nhân Hải, áp sát sân bay Nhân Cơ thuộc tỉnh Quảng Đức.

Ngày 10 tháng 3, sau khi giải phóng hoàn toàn khu vực Đức Lập, đại bộ phận lực lưởng của Sư đoàn 10 trên hướng Đức Lập đã cơ động về hướng Buôn Ma Thuật để đón đánh quân địch tăng viện, phản kích.

Ngày 11 tháng 3, trung đoàn 25 đánh chia cắt trên đường 21, diệt một số xe cơ giới và một bộ phận địch từ Khánh Dương lên giải tòa đường.

Ngày 12 tháng 3, ở hướng tây - nam Plây Cu, ta diệt 2 chốt và áp sát vào Thanh Bình (2), uy hiếp Thanh An. Ở đường số 14, ta đánh cắt giao thông, đoạn từ Kon Tum xuống Plây Cu và pháo kích Plây Cu, sân bay Cù Hanh và Kon Tum. Bộ đội địa phương tỉnh Gia Lai đã đẩy mạnh tiến công vào hướng đông - nam thị xã Plây Cu.


Ngày 13 tháng 3, trên hướng tây đường số 19, quân ta đánh tiêu diệt cụm địch ở ngã ba Plây Bôn, đánh lui quân địch phản kích, diệt 2 chi đoàn thiết giáp và phát triển tiến công ra hướng đèo Măng Giang. Trên hướng đông đường số 19, quân ta phát triển tiến công về hướng Vườn Xoài ở thung lũng Vĩnh Thạnh.


Như vậy là nhiệm vụ bước đầu của chiến dịch Tây Nguyên đã hoàn thành. Chiến thắng mở đầu Buôn Ma Thuột nhanh gọn, giòn giã là một đòn rất hiểm và rất đau, một đòn chí mạng khiến địch không sao gượng dậy được. Đó là một trận then chốt và cũng là một thắng lợi then chốt của chiến dịch.


Chiến thắng Buôn Ma Thuột có sức cổ vũ quân ta rất lớn và cũng cung cấp cho ta nhiều kinh nghiệm chiến đấu phong phú. Nó tạo cho ta những điều kiện thuận lợi để phát triển chiến đấu một cách mạnh mẽ.


Cái cửa lớn của chiến dịch đã mở. Quân ta đã giành được một chỗ đứng chân ở vùng nam Tây Nguyên rộng lớn. Con đường dẫn tới các hướng thật là rộng rãi, mở ra một thế phát triển về chiến dịch và chiến lược ở Tây Nguyên và cả một vùng rộng lớn thuộc địa bàn quân khu 2 của địch, một quãng giữa của miền Nam Việt Nam.


Đối với Mỹ - ngụy thì sự kiện mất Buôn Ma Thuột là một đòn choáng váng. Từ chỗ chủ quan khinh địch, chúng đâm ra hoang mang, mất tin tưởng và đi đến đột biến về nhận thức, tinh thần, tâm lý. Một thị xã vào loại lớn ở Tây Nguyên, có phòng bị và tổ chức phòng ngự như thế mà đã không đứng vững nổi hai ngày trước cuộc tiến công vũ bão của đối phương. Sự kiện Buôn Ma Thuột quả là một tiếng còi báo động sự sụp đổ của địch ở vùng rừng núi.


Đúng thế! Tiếp sau sự kiện mất Buôn Ma Thuột một sự kiện mới chẳng tốt lành gì lại đến với cái "quân đội cộng hòa" của Mỹ - ngụy: đó là sự kết thúc của toàn bộ sư đoàn 23 ngụy khi chúng phải đi phản kích cứu nguy cho Buôn Ma Thuột.


Đòn thứ hai: đập tan cuộc phản kích, kết thúc số phận sư đoàn 23 ngụy.

Sau khi ta giải phóng Buôn Ma Thuột, bọn chỉ huy địch đề ra một số tình huống xử trí như sau:

- Ngăn chận bước tiến của quân ta từ Buôn Ma Thuột theo đường số 21 về Ninh Hòa và Nha Trang.

- Đối phó với cuộc tiến công của quân ta vào Plây Cu.

- Có điều kiện thì phản kích chiếm lại Buôn Ma Thuột.

Thế nhưng, trong thế trận lúc bấy giờ, đối với tình huống nào chúng cũng khó xử trí.

Bản thân lực lượng quân đoàn 2 ở Tây Nguyên chỉ có sư đoàn 23 là đáng kể, còn các liên đoàn biệt động quản thì sức chiến đấu kém. Lực lượng tổng dự bị chiến lược thì bị phân tán ở nhiều nơi và cũng đang bị tiến công. Bọn chỉ huy quân đoàn 2 ngụy giờ đây sống chết phải tự mình lo liệu, không nhờ cậy được gì ở sự chi viện của bọn cầm đầu Mỹ - ngụy. Vô cùng bối rối và cay đắng, bọn chúng chỉ có cách tung đứa con cưng là sư đoàn 23 (thiếu) gồm trung đoàn 44 và trung đoàn 45 xuống phía đông Buôn Ma Thuột, trên đường số 21. Mọi đường bộ đều bị quân ta chiếm giữ và cắt đứt. Chúng không có cách nào hơn là đổ quân xuống bằng máy bay lên thẳng. Như vậy, số quân phản kích không thể mang theo xe tăng mà chỉ có một số khẩu pháo, rất ít đạn dược, xăng dầu và các thứ cơ sở vật chất khác. Rõ ràng, hai trung đoàn bộ binh đổ bộ bằng máy bay lên thẳng dù có liều lĩnh cũng không thể đối địch được với một đối phương hùng mạnh, có đủ các binh chủng đang tràn đầy khí thế chiến thắng và đang ở trong cao trào của cuộc tiến công mãnh liệt. Mặc dầu có một số máy bay chi viện, song không có xe tăng và pháo binh thì bọn quân phản kích của địch khó có sức chiến đấu mạnh.


Từ chiều ngày 12 tháng 3 đến hết ngày 13 tháng 3 năm 1975, với tổng số 145 lần chiếc máy bay lên thẳng và 81 lần chiếc các loại máy bay chiến đấu cường kích hoạt động yểm hộ, địch đã đổ trung đoàn 45 và pháo đội 232 xuống đông Buôn Ma Thuột, từ điểm cao 581 và dọc theo đường số 21 đến Phước An.


Trong ngày 12 tháng 3, ta được tin tên sư đoàn trưởng sư đoàn 23 ngụy báo cho căn cứ 53 ở sân bay Phụng Dực (Hòa Bình) đang bị quân ta bao vây là: chúng sẽ có lực lượng xuống tăng viện, ứng cứu và sẽ thực hiện phản kích lấy lại thị xã Buôn Ma Thuột. Theo kế hoạch phản kích, chúng lấy khu vực từ căn cứ 45 đến căn cứ 53 và điểm cao 581 làm tuyến bàn đạp, các lực lượng tàn quân phải tập trung về đó, phối hợp với quân đến tăng viện để thực hành phản kích vào đông và đông - nam Buôn Ma Thuột.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #143 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:17:30 am »

Thật rủi ro cho quân địch tăng viện. Hồi 9 giờ 30 phút ngày 12 tháng 3, quân ta đã chiếm mất căn cứ 45 rồi. Thế là trung đoàn 45 và pháo đội 232 của địch không còn chỗ đứng chân ở căn cứ 45 nữa và chúng cũng chẳng liên lạc được với căn cứ 53. Cuối cùng chúng buộc phải đổ xuống các tọa độ không được xác định trước ở khu vực Nông Trại - Phước An. Bọn tàn quân của liên đoàn biệt động quân số 21 đang tháo chạy tan tác vội xô nhau tới nhờ bọn mới đổ bộ tăng viện che chở.


Nhưng, như ta biết: trong phương án tác chiến chiến dịch, quân ta đã chuẩn bị sẵn sàng đánh quân địch tăng viện bằng đường không. Sau khi giải phóng Buôn Ma Thuột, ta đã di chuyển các trận địa pháo binh và pháo cao xạ ra phía đông thị xã này. Sau khi tiêu diệt địch và hoàn thành nhiệm vụ giải phóng Đức Lập, Sư đoàn bộ binh 10 dự bị của chiến dịch đã tổ chức lực lượng, khẩn trương chuyển đến khu vực tác chiến dự kiến. Từ ngày 10 tháng 3, các lực lượng của sư đoàn đã lần lượt hành quân bằng cơ giới qua hơn 100km đường quân sự làm gấp tới đông Buôn Ma Thuột. Trung đoàn 24 là đơn vị đầu tiên triển khai lực lượng sẵn ngay tại chỗ. Trung đoàn 45 địch vừa đổ quân xuống, liền bị trung đoàn 24 của ta đánh luôn một trận phủ đầu và lập tức bị ngăn chặn, không liên hệ được với trung đoàn 53 đang bị quân ta bao vây tiến công uy hiêp ở sân bay Phụng Dực. Quân ta liên tục bám đánh và bao vây cô lập quản viện, tạo thế cho các lực lượng của sư đoàn đến tiếp sau triển khai đội hình tiến công.


Quân địch từ chỗ tăng viện để phản kích quân ta, giờ đã trở thành kẻ bị bao vây. Chừng hiểu được nguy cơ đó nên chúng rất tích cực đào công sự, rất tích cực "gào" máy bay, pháo binh bắn phá oanh tạc ngăn chặn quán ta. Song địch ngăn sao nổi dòng thác tiến công của quân ta ập tới. Ngay trong đêm 13 tháng 3, trung đoàn 24 và các đơn vị tăng cường của quân ta đã vượt mọi địa hình sình lầy, gai góc, đường khúc khuỷu, quanh co dưới làn pháo đạn địch để tiến vào vị trí xuất phát tiến công. Vì gặp khó khăn nên các hướng quân ta không thực hiện được kế hoạch hiệp đồng theo giờ "G" nổ súng vào lúc trời mờ sáng. Tối 7 giờ ngày 14 tháng 3, pháo binh ta mới bắt đầu bắn được và phải mất gần hai giờ chiến đấu với địch, bộ binh và xe tăng ta mới làm chủ hoàn toàn được trận địa. Kết thúc trận chiến đấu, quân ta mới chỉ tiêu diệt, làm tan rã tiểu đoàn 1, tiểu đoàn 2 trung đoàn 45 và tiểu đoàn bảo an địch đóng tại khu vực, chiếm điểm cao 581, giải phóng đoạn đường số 21 dài 12km, diệt 210 tên địch, bắt sống 180 tên, thu 260 súng bộ binh, 4 khẩu pháo 105. Quân địch còn lại tháo chạy, chiều 14 tháng 3 chúng co vào được khu Nông Trại. Quân ta lập tức tung ngay trinh sát bám sát chúng, đồng thời tổ chức các lực lượng phát triển tiếp theo.


Tình thế chiến trường ở khu vực đường số 21 lúc này chuyển biến rất nhanh, một hình thái mới đã xuất hiện:

Quân địch tuy vẫn còn khả năng đưa thêm quân đến tăng viện, nhưng bàn đạp để chúng triển khai thực hành phản kích vào Buôn Ma Thuột đã bị đẩy ra xa... Xét các yếu tố tinh thần, vật chất của địch, trước mắt chúng không đủ sức phản kích và thời cơ phản kích trực tiếp vào Buôn Ma Thuột cũng không còn nữa. Qua ngày 15 tháng 3, theo các tin tức trinh sát, kỹ thuật và các phân đội bám sát địch báo cáo về thì quân địch đến tăng viện bị đánh phủ đầu thua chạy đang thực sự co vào phòng ngự ngăn chặn quân ta phát triển tiến công. Quân tăng viện của địch cũng đã đến thêm, có trung đoàn 44 (sư đoàn 23) đang đổ quân xuống phía bên trong tuyến co cụm, riêng sở chỉ huy nhẹ sư đoàn 23 di chuyên xuống ở luôn khu vực Nông Trại với tàn quân của trung đoàn 45. Kể cả số quân ở các nơi bị đánh tan tác chạy về, từ khu vực Nông Trại đến Phước An tổng cộng có khoảng 5.600 tên và từ đông Phước An đến Chư Cúc có 3 tiểu đoàn bảo an chiếm giữ.


Quân ta đang từ thế trận đánh quân địch phản kích đã nhanh chóng hình thành thế trận tiến công trong hành tiến và phát triển sâu vào hướng Phước An - Chư Cúc. Bộ tư lệnh chiến dịch Tây Nguyên lập tức chỉ thị cho Sư đoàn bộ binh 10 điều trung đoàn 28 dùng xe cơ giới hành quân ngay trong đêm 15 tháng 3 để tăng cường nhanh sức chiến đấu, cùng trung đoàn 24 đánh tiếp các lực lượng của sư đoàn 23 địch, trước mắt tiêu diệt nốt lực lượng còn lại của trung đoàn 45 ngụy, đánh chiếm bằng được Ngã Ba, Nông Trại và quận lỵ Phước An càng sớm càng tốt, tạo điều kiện cho quân ta phát triển tiến công tiêu diệt toàn bộ sư đoàn 23 ngụy và các đơn vị ngụy khác ở trong khu vực, giải phóng Phước An, Chư Cúc. Đồng thời, trong đêm 15 tháng 3, trung đoàn 66 (thiếu 1 tiểu đoàn) cùng 1 đại đội xe tăng và 2 khẩu pháo 85 ly phối hợp chiến đấu với trung đoàn 149 thuộc Sư đoàn 316 đánh dứt điểm căn cứ 53 làm cho quân địch không còn chỗ dựa để phản kích vào Buôn Ma Thuột.


Chấp hành ý định của Bộ tư lệnh chiến dịch, Sư đoàn bộ binh 10 đã nhạy bén phát hiện ra chỗ yếu của địch là ít pháo, lại không có xe tăng và đối phó lúng túng. Căn cứ vào phát hiện đó, quân ta đã vận dụng nhiều hình thức đánh địch rất phong phú. Ít hơn địch về số lượng, quân ta đã khẩn trương tổ chức trận đánh theo một kế hoạch tập trung, thống nhất hành động và có chỉ huy hiệp đồng chặt chẽ. Đặc biệt đánh quân địch ở trạng thái thua chạy, co vào tuyến phòng thủ ngăn chặn cùng với quân bảo an và tàn quân ô hợp các nơi kéo về, quân ta đã dùng hình thức vận động bao vây tiến công liên tục, tiến công địch trong hành tiến, vây rồi mới đánh, vừa đánh vừa vây, địch chạy thì truy kích sát gót, làm cho chúng không kịp trở tay đối phó, và từ đó đẩy chúng vào thế bị động hoàn toàn.


7 giờ 15 phút ngày 16 tháng 3, pháo binh ta bắt đầu bắn vào Nông Trại, trúng ngay sở chỉ huy trung đoàn 45 ngụy. Sau đó 25 phút, xe tăng - xe bọc thép chở bộ binh ta từ tuyến xuất phát tiến công cách tiền duyên địch 300m tiến lên đột phá vào trận địa địch. Dọc đường, bộ đội ta gặp một bộ phận địch xảo quyệt phục kích hai bên đường, dùng súng chống tăng và trung liên ngăn chặn, kết hợp với pháo binh trong Nông Trại bắn ra và máy bay A.37 lao tới phóng hỏa tiễn vào xe tăng ta. Nhưng vỏ quýt dày có móng tay nhọn, quân ta táo bạo triển khai ngay xe tăng, dùng hỏa lực yểm hộ cho bộ binh xông tới đánh trả quyết liệt và dùng toàn bộ hỏa lực cao xạ trong đội hình tập trung bắn máy bay. Cùng lúc, pháo binh ta cũng tập trung bắn dồn dập vào quân địch ở tuyến một. Quân phục kích của địch bị phản phục kích một trận đau: một số bị diệt, số còn lại bỏ chạy tán loạn. Quân ta thừa thắng cho xe tăng - xe bọc thép chở bộ binh tiếp tục xông thẳng vào trận địa địch. Một mũi xe tăng - xe bọc thép đánh vào sở chỉ huy địch, một mũi bộ binh đột phá từ hướng bắc xuống và một mũi bộ binh khác được xe tăng yểm hộ từ phía tây - nam đánh vào. Từng bước phát triển, quân ta tận dụng mọi thứ trang bị, phát huy uy lực của súng B.40, B.41 để tiêu diệt các hỏa điểm, công sự và sinh lực địch. Mỗi mũi tiến công của quân ta như một mũi dao nhọn, tiến đến đâu quân địch gục ngã đến đó. Đúng 8 giờ 15 phút ngày 16 tháng 3, quân ta làm chủ Nông Trại, tiêu diệt hoàn toàn các lực lượng còn lại của trung đoàn 45 ngụy, sở chỉ huy sư đoàn 23 ngụy trốn chạy bằng máy bay lên thẳng. Ta chiếm được một chiếc máy bay lên thẳng còn đang nổ máy và 4 khẩu pháo 105 ly. Số tàn quân địch chạy về hướng ngã ba Phước An lại bị bộ phận khóa sẵn phía sau của ta tóm gọn.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #144 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:18:48 am »

Quân ta tiếp tục truy kích địch, phát triển tiến công, đánh chiếm ngã ba Phước An, quận Phước An mới thành lập ở cách ngã ba Phước An 1.800m về phía đông - nam. Tên sư đoàn trưởng sư đoàn 23 đi máy bay lên thẳng quan sát bị cao xạ ta bắn bị thương nặng.


Trong khi trung đoàn 24 truy kích quân địch chạy về hướng quận lỵ Phước An, trung đoàn 28 đã cử trinh sát bám địch để chuẩn bị đón trung đoàn cơ động sang đánh Phước An, theo kế hoạch. Nhưng quân địch phòng giữ quận lỵ Phước An đã rút chạy và trên hướng đông - bắc quận lỵ chỉ còn 1 tiểu đoàn thuộc trung đoàn 44 ngụy đổ bộ xuống từ chiều ngày 16 tháng 3. Tiểu đoàn này đứng ở đây đón bọn tàn binh của trung đoàn 53 ngụy ở sân bay Phụng Dực bị các trung đoàn 66 và 149 tiến công quyết liệt vào căn cứ, đang tan tác chạy tới.


Trung đoàn 24 quân ta liền triển khai lực lượng chiếm ngay khu vực Phước An, truy lùng bọn địch lẩn trốn, đón đánh bọn tàn binh trung đoàn 53 ngụy, đồng thời chấn chỉnh lực lượng để sẵn sàng cơ động. Còn trung đoàn 28 thì cơ động lực lượng, phối hợp với xe tăng - xe bọc thép, pháo binh và cao - xạ đánh theo trục đường số 21, diệt các lực lượng của trung đoàn 44 ngụy, tiến công Chư Cúc và phát triển về hướng đông.


Tác chiến và truy lùng địch ở khu vực Phước An đêm 17 và ngày 18 tháng 3, ta đã diệt gần 500 tên, bắt sống hơn 1.600 tên, thu hơn 1.800 súng và trang bị (trong đó có 6 khẩu pháo 105 ly và 1 máy bay lên thẳng). Như vậy là trung đoàn 45 ngụy đến phản kích, đã bị ta xóa sổ và bọn tàn quân ở Buôn Ma Thuột cũng bị ta diệt hết. Địch không còn dựa vào địa bàn Nông Trại - Phước An để phản kích từ xa vào Buôn Ma Thuột được nữa. Dù địch vẫn tiếp tục đổ thêm trung đoàn 44 đến tăng viện, song khả năng thực hiện mưu đồ phản kích của chúng dă bị tiêu tan, không còn mảy may hy vọng.


Giữa lúc bọn quân phản kích đang bị đánh tơi bời thì những tên cầm đầu ngụy quân, vì quá hốt hoảng trước sức uy hiếp của quân ta về hướng đồng bằng ven biển, vội vàng ra lệnh cho bọn chỉ huy quân khu 2 rút bở tây Nguyên (sẽ nói rõ ở những trang dưới). Sư đoàn 10 quân ta được lệnh tiếp tục tiến công mạnh ở Phước An, tiêu diệt nốt sở chỉ huy sư đoàn 23 và trung đoàn 44 ngụy, đồng thời tích cực phát triển về hướng Khánh Dương.


Ngày 17 tháng 3, quân ta phát hiện thấy trung đoàn 44 ngụy đang giấu quân lẩn tránh ở khu vực từ bản Ea Phê đến tây - nam đường vòng bản Croong Búc, có một bộ phận ở Chư Cúc bảo vệ cơ quan sở chỉ huy nhẹ sư đoàn 23 ngụy còn lại. Ngoài ra, còn 3 tiểu đoàn bảo an địa phương và các nơi chạy về cũng tụ lại ở khu vực này.


Sáng 18 tháng 3, mặc dầu kém địch nhiều về số lượng, song nắm thời cơ địch đang nao núng, trung đoàn 28 đã hạ quyết tâm nhanh chóng tập trung lực lượng đột phá theo trục đường số 21 trong hành tiến, dùng các lực lượng nhỏ nhanh chóng vượt qua đội hình địch lên chặn ở các đoạn phía tây và phía đông Chư Cúc, hình thành thế bao vây chặt để hiệp đồng với lực lượng đột phá trước mặt tiêu diệt gọn quân địch. Khí thế tiến công và cách đánh linh hoạt đó đã tạo cho lực lượng đột kích của ta một sức mạnh hơn hẳn địch, giáng đòn bất ngờ vào trung đoàn 44 ngụy. Chúng bị diệt một số, còn một số chạy tán loạn. Trước tình thế nguy ngập, địch dùng pháo bắn ngăn chặn và dùng máy bay oanh tạc sập cầu số 13 để cản bước tiến quân ta. Lợi dụng lúc quân ta tạm dừng chờ công binh lên bắc cầu, địch co lại tập trung thành một cụm lớn trên đoạn đường số 21 từ cầu số 15 đến cầu số 20. Nhưng đến 11 giờ 30 phút, vừa bắc cầu xong là quân ta lập tức tiến lên xung phong như vũ bão, đập tan cụm quân địch ở đoạn đường nói trên và phát triển ngay về phía Chư Cúc. Đúng 12 giờ, quân ta hoàn toàn làm chủ thị trấn này và tổ chức ngay các lực lượng truy lùng tàn quân địch lẩn trốn. Số địch tan chạy về phía đông cũng không thoát, vì vấp phải trung đoàn 25 quân ta đang chuẩn bị đánh Khánh Dương thấy chúng chạy đến đã chủ động đón đánh. Kết quả, chúng bị diệt và bắt sống 500 tên, chỉ còn một số lọt lưới chạy vào rừng.


Trận đánh quân tăng viện phản kích ở khu vực Phước An - Chư Cúc đến đây là kết thúc. Quân ta đã đập tan ý đồ phản kích của địch định chiếm lại Buôn Ma Thuột và ngăn chặn tốc độ tiến công của quân ta về hướng đồng bằng, không những xóa sổ sư đoàn 23, "những thiên thần lịch sử" của quân ngụy, mà còn quét sạch luôn cả các lực lượng bảo an dân vệ địa phương và tàn quân các nơi chạy về, giải phóng thêm hai quận Phước An và Chư Cúc.


Thắng lợi đập tan cuộc phản kích, xóa sổ sư đoàn 23 ngụy - đòn then chốt thứ hai của chiến dịch, cùng với thắng lợi Buôn Ma Thuật - đòn then chốt mở màn chiến dịch, là những thắng lợi rực rỡ và hoàn chỉnh trong một thế trận, đã tạo ra đà phát triển tiến công nhanh chóng của quân ta xuống các tỉnh ven biển miền Trung, đồng thời thúc đẩy thêm sự suy sụp, tan rã ngày càng nhanh của đoàn quân địch đang tháo chạy trên đường số 7.


Đòn thứ ba: truy kích diệt toàn bộ quân địch tháo chạy khỏi Tây Nguyên

Nói trở lại tình hình địch vào những ngày 14 và 15 tháng 3 về trước. Lúc bấy giờ, tuy các đơn vị phản kích của địch chưa bị ta tiêu diệt hết, song tình thế chung của quân địch ở Tây Nguyên và quân khu 2 đã lâm vào chỗ hết sức hiểm nghèo:


Buôn Ma Thuột bị ta chiếm. Sư đoàn 23 bộ binh không còn sức chiến đấu vì có 3 trung đoàn thì 2 trung đoàn đã bị diệt (trung đoàn 53 và trung đoàn 45), trung đoàn 44 và bộ chỉ huy sư đoàn đang bị vây và có nguy cơ bị tiêu diệt nốt. Sư đoàn 22 bộ binh đi giải tỏa đường số 19 ở đèo Thượng An, tây Bình Khê, đông An Khê cũng đã bị tiêu diệt một bộ phận và dang bị bao vây. Một nửa số biệt động quân bị tiêu diệt, bị đánh thiệt hại nặng hoặc bị giam chân (liên đoàn 21 bị diệt, liên đoàn 6 và liên đoàn 25 bị đánh thiệt hại nặng, liên đoàn 23 bị mắc kẹt ở Quảng Đức). Một trung đoàn xe tăng - xe bọc thép, một số tiểu đoàn và đại đội pháo binh bị tiêu diệt. Các đường chiến lược bị ta chiếm lĩnh và cắt đứt hoàn toàn. Sân bay duy nhất là Cù Hanh thì đang bị khống chế. Tóm lại, ở chiến trường này, chúng đã bị tiêu diệt và tiêu hao một lực lượng chủ lực quan trọng, số còn lại đang bị vây hãm và bị tiến công ở Plây Cu - Kon Tum và đường số 19. Đội quân bị trói chặt ở địa bàn này không phát huy được tác dụng gì đối với toàn chiến trường quân khu 2 mà còn đang suy yếu và có nguy cơ bị tiêu diệt. Vùng đất quân khu 2 từ nam đường 19 trở vào tới Ninh Thuận, Bình Thuận, Đà Lạt, Lâm Đồng chỉ có lực lượng bảo an phòng giữ.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #145 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:19:23 am »

Trong khi đó, quân ta một mặt đang chuẩn bị tiến công vào tập đoàn địch ở Plây Cu - Kon Tum, mặt khác lại sắp đánh vỡ trận địa cuối cùng của sư đoàn 23 ngụy ở Phước An và từ đó tiến công về hướng Nha Trang - Cam Ranh đang bị bỏ ngỏ. Mũi tiến công về hướng Nha Trang - Cam Ranh quả rất đáng sợ, vì mất địa bàn này thì coi như mất quân khu 2 về cơ bản, dù địch còn giữ được Plây Cu. Mất quân khu 2, mất vùng đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ tức là miền Nam Việt Nam bị cắt làm đôi ở một khúc rất quan trọng. Quân khu 3 và Sài Gòn sẽ bị uy hiếp từ phía đông, nơi có khu căn cứ hậu cần trung ương, vùng yết hầu liên lạc với thế giới bên ngoài bằng đường biển. Quân khu 1 sẽ bị cô lập không liên lạc được với Sài Gòn bằng đường bộ và rồi cũng sẽ mất theo cả vùng đồng bằng ven biển của nó.


Ở các chiến trường khác, bấy giờ quân ta đều hoạt động mạnh để phối hợp với Tây Nguyên một cách hết sức nhịp nhàng. Từ Trị - Thiên đến Quảng Đà, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Biên Hòa, Bình Dương, Dầu Tiếng, Tây Ninh, đồng bằng sông Cửu Long,... nhiều cứ điểm địch bị ta đánh chiếm, nhiều quận lỵ và thị trấn được giải phóng. Quân địch phải đối phó với ta ở khắp nơi và nơi nào cũng lâm vào tình trạng khó khăn nguy ngập. Vì thế, bọn cầm đầu Mỹ - ngụy không thể điều quân từ chiến trường này đi cứu chiến trường khác được.


Hậu phương là một nhân tố thường xuyên có tác dụng quyết định thắng lợi của chiến tranh. Đối với quân đội Mỹ - ngụy thì điều đó lại càng vô cùng quan trọng, càng có ý nghĩa sinh tử. Vì chúng không thể chiến đấu trong điều kiện gian khổ kéo dài, không đủ sức chịu đựng những vất vả thiếu thốn liên tục. Trong tình thế thất bại và so sánh lực lượng đã thay đổi đến mức nghiêm trọng, nguy cơ hậu phương bị mất đã hiện ra trước mắt, bọn cầm đầu Mỹ - ngụy không thể không buộc phải thay đổi chủ trương chiến lược: rút hẹp phòng tuyến lại, co về giữ hậu phương; bở vùng rừng núi, co về giữ vùng đồng bằng ven biển, các đô thị lớn, các đầu mối giao thông quan trọng.


Ngày 14 tháng 3 năm 1975, bọn đầu sỏ ngụy quyền ngụy quân gồm Nguyễn Văn Thiệu, Trần Thiện Khiêm và Cao Văn Viên hốt hoảng kéo nhau ra Nha Trang gặp Phạm Văn Phú, tư lệnh quân khu 2 để bàn bạc và đi tới một quyết định cay đắng và gấp gáp: Rút bở tây Nguyên! Cụ thể là rút toàn bộ lực lượng quân đoàn 2 còn lại ở Kon Tum - Plây Cu nhằm tránh bị quân ta tiêu diệt, co về giữ đồng bằng, củng cố một thời gian rồi tập trung lực lượng chờ thời cơ phản kích chiếm lại Buôn Ma Thuột và Tây Nguyên.


Ngày 15 tháng 3, Phạm Văn Phú vội vàng cho sở chỉ huy quân đoàn 2 ở Plây Cu chuồn trước bằng máy bay lên thẳng về Nha Trang. Tiếp đó đến cuộc tháo chạy lớn bằng đường bộ. Đường số 19 và đường số 14 đã bị quân ta cắt đứt. Chúng chỉ còn cách đánh liều chạy theo con đường số 7 từ Plây Cu qua thị trấn Phú Thiện, thị xã Cheo Reo (Phú Bổn) về Củng Sơn - Tuy Hòa. Đây là một con đường cũ, hẹp đã bỏ hoang lâu ngày vì du kích của ta hoạt động mạnh.


Lực lượng rút chạy của địch gồm có: 6 liên đoàn biệt động quân; lữ kỵ binh 2 có 3 thiết đoàn 19, 21 và 3; 6 tiểu đoàn pháo binh (có 1 tiểu đoàn pháo 175 ly); 1 tiểu đoàn thuộc trung đoàn 44; tiểu đoàn 89 thuộc liên đoàn 21; liên đoàn 20 công binh; liên đoàn 66 truyền tin, cơ quan quân đoàn 2; bộ phận sĩ quan của sư đoàn 6 không quân; 2 liên đoàn bảo an của tỉnh Kon Tum - Gia Lai và tàn quân ở các nơi chạy về, tổng cộng 27 đầu mối đơn vị. Ngoài ra, trên đường rút chạy còn có các lực lượng bảo an, biệt kích, dân vệ đồn trú trong các căn cứ thị trấn, thị xã từ Phú Thiện đến Củng Sơn.


Theo lệnh của Thiệu, bọn chỉ huy quân khu 2 không thông báo cho các lực lượng địa phương biết, "cứ để cho chúng chống giữ, khi chủ lực rút xong ai biết thì biết". Còn "địa phương quân là người Thượng thì trả chúng về với Tây Nguyên". Theo kế hoạch, chúng định rút từ Plây Cu về Cheo Reo trong ba ngày: ngày 15 tháng 3, rải quân chốt bảo vệ và sửa đường; ngày 16 tháng 3, rút Kon Tum và ngày 17 tháng 3, rút Plây Cu, đến lượt bộ phận nào rút thì bộ phận ấy biết. Sau đấy sẽ vừa sửa đường vừa rút, sửa xong đường đến đâu rút đến đó. Để chống lại du kích ta và sửa 5 đoạn đường từ phía nam Củng Sơn đến Tuy Hòa, chúng phải điều lực lượng ở đồng bằng lên hỗ trợ.


Thế nhưng, bắt nguồn từ sự choáng váng và rối loạn về chiến lược dẫn đến sai lầm về chiến lược sau đòn hiểm Buôn Ma Thuột, cuộc rút bở tây Nguyên đã diễn ra hoàn toàn ngược với mong muốn của bọn chỉ huy địch. Đó không phải là một cuộc rút lui "có tổ chức, có chỉ huy và tuyệt đối bí mật" như kế hoạch chúng đã đề ra, mà chỉ là một cuộc tháo chạy hỗn loạn của một đoàn quân bại trận thảm hại. Khó khăn rất lớn chúng không sao khắc phục được là: lực lượng đông, binh khí kỹ thuật nhiều, thời gian rất gấp, bảo đảm đường cơ động và hậu cần rất phức tạp. Dù có cố gắng dựa vào các căn cứ thị trấn, thị xã trên dọc đường rút chạy mà thiết lập các khu chỉ huy, các bàn đạp để vừa chuẩn bị vừa rút, chúng cũng không thể tránh được tình trạng rối loạn đội hình, rối loạn tổ chức chỉ huy và bảo đảm. Hơn nữa, bên cạnh đoàn quân vốn đã ô hợp do tinh thần dao động lại còn kèm thêm cả một đoàn người "di tản". Vì, sau khi thấy Phạm Văn Phú chuồn trước cùng sở chỉ huy của hắn về Nha Trang, tiếp đến những đơn vị chuyên môn rút về Cheo Reo mang theo cả gia đình, thì bọn sĩ quan, binh lính cũng khiếp sợ, gia đình chúng ùn ùn kéo vào sân bay, tranh nhau lên máy bay, gây nên sự hỗn loạn. Kẻ nào không vào được sân bay thì dùng đủ các loại xe để chạy về Cheo Reo. Đường sá tắc nghẽn vì chật ních xe tăng, xe kéo pháo, xe vận tải, xe buýt, xe lam,... chật ních binh lính và vợ con chúng. Quân đè dân, kẻ khỏe đè kẻ yếu, xe to đè xe con, chúng chửi bái, đánh nhau ầm ĩ, tranh nhau mà đi. Cuộc tháo chạy dẫn đến một bước ngoặt, một đột biến về tinh thần tư tưởng. Mất hết lòng tin ở cuộc chiến, chúng chỉ còn lo giữ lấy cái mạng của bản thân và gia đình chúng mà thôi. Tóm lại, đó là một cuộc tháo chạy vô định và tuyệt vọng.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #146 vào lúc: 13 Tháng Sáu, 2023, 07:20:15 am »

Về phía ta, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng tư lệnh đã sớm dự kiến một cuộc rút lui chiến lược của địch ở Tây Nguyên. Vì vậy, khi cài thế chiến dịch trước ngày nổ súng đánh Buôn Ma Thuật, chúng ta đã tính đến việc không cho địch tăng cường lên cứu Tây Nguyên cũng như không cho địch rút chạy khỏi Tây Nguyên một cách dễ dàng. Qua những tin tức thu được trong những ngày 13, 14 và 15 tháng 3 năm 1975, Bộ Tổng tư lệnh, Sở chỉ huy tiền phương và Bộ tư lệnh chiến dịch Tây Nguyên đã phát hiện ra nhiều dấu hiệu rút chạy của địch. Qua những dấu hiệu đó, chúng ta ngày càng đi đến nhận định dứt khoát rằng, đây không phải một cuộc rút chạy trong phạm vi chiến dịch nữa mà đã lên tái tầm chiến lược rồi. Đây là lần đầu tiên trong cuộc chiến tranh ở Đông Dương, trong phạm vi chiến dịch, một quân đoàn địch được trang bị hiện đại đã phải bỏ địa bàn chiến lược quan trọng rút chạy. Sự kiện này chứng tò ràng, đòn đánh trúng huyệt Buôn Ma Thuột đã bắt đầu ngấm và làm cho địch choáng váng, đi tới phạm phải sai lầm rất làn về chiến lược. Nó sẽ dẫn đến nhiều sự kiện quan trọng khác, có thể dẫn đến việc ta kết thúc thắng lợi nhanh chóng cuộc chiến tranh.


Rõ ràng thời cơ lớn đã đến với chúng ta! Vậy thì, muốn nắm chắc thời cơ, trước mắt phải tiêu diệt bằng được quân địch rút chạy, phải diệt chúng ngay trên chiến trường Tây Nguyên, không cho chúng thoát về đồng bằng. Phải diệt cho nhanh, cho gọn để thúc đẩy sớm quá trình chuyển biến cục diện chiến tranh.


Chấp hành lệnh của sở chỉ huy tiền phương, Bộ tư lệnh chiến dịch Tây Nguyên cho rằng, sai lầm lớn về chiến lược của địch nhất định sẽ dẫn chúng đến hàng loạt sai lầm về hành động tác chiến và chiến thuật. Đây là thời cơ rất thuận lợi để tiêu diệt toàn bộ đoàn quân tháo chạy, vì chúng đã ra ngoài công sự, tinh thần đang hoang mang rối loạn, hàng ngũ lộn xộn, tổ chức chỉ huy không chặt chẽ. Mất đoàn quân này thì quân đoàn 2 ngụy coi như sạch túi, vì sư đoàn 23 chỉ còn 1 trung đoàn 44 sắp bị tiêu diệt ở Phước An, sư đoàn 22 đã bị loại 1 trung đoàn ra khỏi vòng chiến, rồi đây cũng sẽ bị tiêu diệt nốt. Quyết tâm tiêu diệt đoàn quân tháo chạy của địch từ Plây Cu - Kon Tum về Cheo Reo, Bộ chỉ huy chiến dịch đã sử dụng vào trận đánh:

- 1 sư đoàn (Sư đoàn 320) và 1 trung đoàn bộ binh (trung đoàn 95B).

- 1 tiểu đoàn xe tăng (tiểu đoàn 1, trung đoàn 273).

- 1 trung đoàn pháo cao xạ (trung đoàn 593).

- 1 trung đoàn pháo binh (trung đoàn 675).

Ngoài ra, khi chiến đấu còn có 2 tiểu đoàn địa phương tỉnh Phú Yên và các lực lượng vũ trang tỉnh Đắc Lắc, huyện Phú Túc, huyện Củng Sơn phối hợp tác chiến.

Để hiệp đồng với đòn tiêu diệt đoàn quân tháo chạy của địch về Cheo Reo, các hướng cũng tiếp tục đẩy mạnh đà tiến công của mình.

Ở hướng Plây Cu - Kon Tum, các đơn vị chủ lực và địa phương gồm bộ binh, pháo binh, đặc công dùng một bộ phận lực lượng tiến nhanh vào Plây Cu, vượt qua các vị trí dọc đường để bám sát đội hình rút chạy của địch, từ phía sau đánh tới. Các đơn vị bộ đội địa phương và du kích hai tỉnh Đắc Lắc, Phú Yên đánh chặn và chốt ở dọc đường không cho địch chạy thoát về Tuy Hòa.


Ở hướng đường số 21, Sư đoàn 10 tiến công mạnh vào Phước An, diệt nốt trung đoàn 44 và sở chỉ huy sư đoàn 23, đồng thời tiến công về hướng Khánh Dương (đã nói ở những trang trên, đoạn đánh quân phản kích).


Ở hướng đường số 19, quân ta tiếp tục bao vây tiến công tiêu diệt sư đoàn 22 ngụy, không cho chúng rút về Quy Nhơn, Nha Trang hoặc Tuy Hòa.

Chiều ngày 16 tháng 3, Sư đoàn 320 và các đơn vị nhận lệnh truy kích địch trên đường số 7 lúc đại bộ phận còn đang làm nhiệm vụ trên đường số 14, đoạn giữa Buôn Ma Thuột và Plây Cu, trên ngã ba đường từ Thuần Màn đi Cheo Reo. Về số lượng, bọn địch rút chạy đông hơn ta đến hai - ba lần, hỏa lực pháo binh, xe tăng và các phương tiện chiến đấu khác cũng nhiều hơn, đồng thời cố không quân yểm hộ trực tiếp. Chúng lại rút bằng cơ giới và chạy trước ta một - hai ngày đường. Thế nhưng nắm chắc thời cơ lớn và thế thua chạy hỗn độn của địch, các đơn vị vẫn tràn đầy khí thế quyết thắng, khẩn trương chuẩn bị và nhanh chóng chạy đua thời gian với địch để bắt kịp và chặn chúng lại mà tiêu diệt.


Kế hoạch tác chiến được định ra như sau:

- Tiểu đoàn 9 (trung đoàn 64, Sư đoàn 320) đang làm nhiệm vụ ở tây - nam Cheo Reo lập tức cơ động ra chặn đứng quân địch ở cầu I-a Nu, tiếp đó toàn trung đoàn 64 ra bố trí thế trận vận động tiến công kết hợp với chốt đã có sẵn của tiểu đoàn 9 tiêu diệt địch trong khu vực Chư Mơ-ri A. Nếu quân địch co cụm ở thị xã Cheo Reo thì dùng một mũi đánh từ phía nam lên, phối hợp với các hướng tiến công khác đánh địch trong thị xã.

- Trung đoàn 48 (Sư đoàn 320) đánh ép và chia cắt địch ở phía tây, tây - bắc Cheo Reo. Các đơn vị vừa diệt địch, vừa ngăn chặn, bám chắc không cho chúng rút chạy. Sư đoàn khẩn trương điều động các lực lượng đến tiếp, tổ chức bao vây tiến công tiêu diệt địch.

- Trong khi các trung đoàn bạn truy kích, tiến công, ngăn chặn địch ở khu chiến Cheo Reo thì trung đoàn 9 (Sư đoàn 320) nhanh chóng hiệp đồng đánh chiếm Phú Nhơn - Mỹ Thạch và bao vây cô lập quận lỵ Phú Thiện ở tây - bắc Cheo Reo để chia cắt đội hình rút chạy của địch.

- Trung đoàn 95B làm nhiệm vụ dự bị.

Thực hiện kế hoạch tác chiến, đêm 16 tháng 3, quân ta bắt đầu triển khai lực lượng tiến công địch.

Tiểu đoàn 9 (trung đoàn 64) xuất phát từ 22 giờ 30 phút ngày 16 tháng 3, hành quân gấp băng qua rừng rậm, vượt núi cao đến 11 giờ ngày 17 tháng 3 ra tới mặt đường số 7 thì bộ phận địch đi đầu đã lọt qua từ sáng. Tiểu đoàn lập tức tổ chức chốt ở đó và đến 16 giờ 31 phút đã chặn đứng rồi tiêu diệt cả một đoàn 8 xe chở bộ binh địch chạy tới. Tiếp sau, các đơn vị khác của trung đoàn 64 lần lượt đến đầy đủ, đã liên tục vận động tiến công kết hợp với chốt của tiểu đoàn 9 đánh tan nhiều toán quân địch rút chạy ở khu vực đèo Mơ-ri A. Từ đấy, không một tên địch nào chạy lọt qua được trận địa chốt của quân ta. Trung đoàn đã tranh thủ chuẩn bị sẵn sàng hiệp đồng tiến công vào khu chiến Cheo Reo.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #147 vào lúc: 20 Tháng Sáu, 2023, 06:45:08 am »

Cùng thời gian trên, sở chỉ huy và tiểu đoàn đi đầu trung đoàn 48 đã đến khu vực Chư Pa. Phát hiện thấy liên đoàn 23 biệt động quân ngụy và lực lượng bảo an từ thị xã Cheo Reo nống ra hướng tây - nam, quân ta liền nhanh chóng chiếm dãy Chư Pa đánh ngăn chặn và buộc chúng phải quay về thị xã. Thừa thắng, trung đoàn đưa đội hình vào sát sân bay và phái một bộ phận ra cắt đoạn đường số 7 cách Cheo Reo 3km về phía bắc hình thành thế bao vây cô lập địch trong khu chiến, đồng thời chuẩn bị bàn đạp cho các lực lượng đến tiếp sau tiến công vào thị xã trên hướng chủ yếu.


9 giờ ngày 17 tháng 3, ở hướng Phú Nhơn, trung đoàn 9 cũng đến khu vực Kênh Sắn thuộc chi khu Phú Nhơn. Phát hiện thấy địch ở Kênh Sắn sắp chạy, quân ta liền đánh ngay, diệt một số lớn, còn lại một số tháo chạy về Phú Nhơn. Trước khí thế áp đảo của quân ta, cả bọn chiếm đóng lẫn bọn tàn quân mới đến vội vàng tháo chạy. Một bộ phận của trung đoàn 9 tiếp tục truy kích và phát triển thế tiến công, giải phóng một loạt "ấp chiến lược" từ Phú Quang đến Mỹ Thạch, diệt luôn cả đồn Mỹ Thạch và căn cứ 433. Bộ phận còn lại cơ động xuyên rừng sang đường số 7 đánh chiếm các chốt bảo an, đến sáng 18 tháng 3 thì đưa được đội hình vào sát phía tây và đông - nam Phú Thiện, chuẩn bị tiến công quận lỵ này, thực hiện kế hoạch chia cắt phía sau đội hình quân địch rút chạy, tạo điều kiện thuận lợi cho các trung đoàn bạn tiến công địch ở Cheo Reo.


Trong lúc các đơn vị bộ binh đi trước ngăn chặn và bao vây cô lập địch ở Cheo Reo, các đơn vị pháo binh, cao xạ được công binh tích cực mở đường, tiến vào chiếm lĩnh trận địa. Đúng 7 giờ sáng 18 tháng 3, về cơ bản quân ta đã hình thành thế trận tiến công vào hướng nam, hướng bắc và trong thị xã Cheo Reo.


Về phía địch, bấy giờ bọn chỉ huy quân đoàn 2 cũng lệnh cho các lực lượng của chúng phải chốt giữ bằng được hai cụm Cheo Reo và Phú Thiện, bảo đảm cho đoàn quân rút chạy được an toàn.

Trước tình hình địch co cụm như vậy, quân ta liền thay đổi thủ đoạn tiến công, dùng hỏa lực tập trung của pháo binh tập kích các cụm quân địch, tiêu hao và tiêu diệt từng bộ phận địch làm cho chúng hoang mang, đội hình rối loạn rồi bộ binh bất ngờ xung phong tiêu diệt toàn bộ.


Đúng 11 giờ 30 phút ngày 18 tháng 3, pháo binh ta bắt đầu bắn dã trúng mục tiêu: nhiều xe địch bốc cháy, quân địch hoảng sợ, có bộ phận đè cà lên nhau tháo chạy lung tung. Đồng thời, các cả súng cối ta cũng bắn vào các mục tiêu trên hướng đột phá. Địch bị thiệt hại nặng, tinh thần vốn đã hoang mang lại càng hoang mang, đội hình võ cùng hỗn loạn. Lợi dụng thời cơ, pháo binh bắn dồn dập mãnh liệt vào khu sân bay và cơ quan tiểu khu, nơi địch co cụm đông.


17 giờ, phát hiện thấy quân địch ở khu sân bay định tháo chạy, bộ binh ta lập tức tiến lên xung phong đánh chiếm vị trí này. Mặc cho địch dựa vào các công sự, vật cản có sẵn ở bắc sân bay chống trả, quân ta vẫn lợi dụng nhà cửa che đỡ, vận động áp sát bao vây và dùng các loại hỏa lực chi viện cho bộ binh liên tục đột phá, liên tục công kích các mục tiêu. Đến 18 giờ 30 phút, quân ta hoàn toàn làm chủ sân bay, tiêu diệt và đánh tan toàn bộ liên đoàn 23 biệt động quân ngụy.


Ở hướng tây - bắc Cheo Reo, quân ta cũng nắm thời cơ đột phá vào cụm địch ở trại Ngô Quyền. Địch co lại, dựa vào hỏa lực xe tăng chống trả mạnh. Quân ta tổ chức lại đội hình, dùng hỏa lực đi cùng diệt xe tăng, đến 18 giờ thì đánh chiếm được trại Ngô Quyến, đài phát thanh. Và đến 21 giờ 30 phút, hiệp đồng với hướng tây - nam đánh lên, quân ta đã đánh chiếm được hết các mục tiêu ở tây - bắc tiểu khu.


Đêm hôm đó, quân địch trong thị xã Cheo Reo bị ta tiêu diệt phần lớn, bộ phận chỉ huy và xe tăng cùng lực lượng chiếm đóng cụm lại trong tiểu khu ngoan cố chống cự. Nhưng rốt cuộc đến 24 giờ, chúng cũng bị pháo binh và bộ binh ta hiệp đồng chặt chẽ, tiến công tiêu diệt nốt. Số tàn quân địch và bọn địch rút chạy trên đường số 7 bị các trận địa chốt của ta đánh bật trở lại, dồn cục thành hai cụm ở cách thị xã Cheo Reo 2km về phía nam. 6 giờ 30 phút ngày 19 tháng 3, quân ta tiếp tục bao vây và tiến công. Bị ta đánh bất ngờ, cả hai cụm quân địch này đều không chống đỡ nổi, một số lớn bị tiêu diệt và số còn lại phải kéo cờ trắng xin hàng. Đến 9 giờ ngày 19 tháng 3, quân ta hoàn toàn giải phóng thị xã Cheo Reo (Phú Bổn).


Cùng thời gian đó, ở phía tây - bắc thị xã, trung đoàn 9 quân ta cũng đánh chiếm được Phú Thiện. Một số xe tăng, cơ giới địch chở bộ binh địch chạy về Cheo Reo. Song thị xã đã bị ta chiếm, chúng hốt hoảng tháo chạy theo đường 2e. Quân ta trong thị xã phát hiện thấy, liền dùng pháo 155 ly mới chiếm được của địch bắn chặn và cho một bộ phận cơ động ra hiệp đồng cùng trung đoàn 9 diệt hết đoàn xe này.


Ở phía đông - nam thị xã, một bộ phận lớn quân địch và xe pháo rút chạy trên đường 7 đến chốt I-a Nu bị quân ta đánh bật trở lại, phải co cụm ở tây đèo Mơ-ri A. Từ 10 giờ đến 13 giờ ngày 19 tháng 3, trung đoàn 64 đã vận động tới tiêu diệt và bắt sống toàn bộ.


Tổng cộng trong ba ngày liên tục chiến đấu (17, 18, 19-3), Sư đoàn 320 và các đơn vị tăng cường đã diệt, bắt sống và gọi hàng hơn 13.000 tên địch, thu và phá hủy hàng nghìn xe các loại, thu gần 4.000 súng, pháo các loại và rất nhiều phương tiện, khí tài. Đồng thời ta cũng chiếm được quận lỵ Phú Nhơn, Mỹ Thạch, Phú Thiện và thị xã Cheo Reo, giải phóng hàng chục vạn dân.


Trong lúc quân ta giải phóng thị xã Cheo Reo, tiêu diệt bộ phận đi đoạn giữa và đoạn cuối của đoàn quân địch tháo chạy trên đường số 7 thì nhận được tin quân địch ở thị xã Quảng Trị tháo chạy về Huế (19-3). Như vậy quân địch không phải chỉ bỏ cái cửa Tây Nguyên mà còn bỏ cái cửa ngoài đồng bằng. Sự chỉ đạo chiến lược của kẻ địch lúc này càng thêm lõ đà và thất thế, càng thêm bối rối và do dự - một điều vô cùng nguy hiểm đối với chúng.


Cờ đến nước bí, bọn cầm đầu quân ngụy buộc phải điều sư đoàn dù thuộc lực lượng tổng dự bị chiến lược từ Đà Nẵng về giữ Sài Gòn. Chiến trường quân khu 1 của địch mất hẳn một lực lượng nòng cốt. Song thực ra sư đoàn dù này cũng đã bị sa sút nghiêm trọng vì bị đánh nhừ tử trong trận phản kích ở khu vực Thượng Đức (Quảng Đà) từ mùa thu 1974, tiếp đó lại phải chiến đấu liên miên cả mùa đông cho đến mùa Xuân 1975. Trên đường chuyển vào Sài Gòn, chúng phải bớt lữ đoàn dù số 3 để ném vào khu vực Nha Trang bấy giờ hầu như đang bị bỏ ngỏ. Lữ đoàn này sau được phái ra tổ chức một tuyến phòng ngự mới từ xa để bảo vệ Nha Trang, ở đèo Phượng Hoàng trên đường số 21, quãng giữa Ninh Hòa đi Khánh Dương. Biết rằng một lữ đoàn dù đã mệt mỏi, tiêu hao cả về vật chất và tinh thần khó có thể ngăn nổi cuộc tiến công vũ bão của ta, bọn cầm đầu ngụy quân đành phải bỏ chiến trường Bình Định, rút trung đoàn 40 (thiếu) của sư đoàn 22 đưa ra chiếm lĩnh thêm một tuyến phòng ngự mới ở Khánh Dương phía trước tuyến phòng ngự của quân dù trên đường số 21. Mặt khác, chúng cố tìm mọi cách đưa bộ phận còn lại của đoàn quân tháo chạy trên đường số 7 về Tuy Hòa rồi về Nha Trang để cùng với các lực lượng được tăng cường ngăn chặn cuộc tiến công của quân ta từ Tây Nguyên xuống hướng này.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #148 vào lúc: 20 Tháng Sáu, 2023, 06:45:59 am »

Về phía ta, sau khi giải phóng Buôn Ma Thuột, Plây Cu, Kon Tum, Cheo Reo và Gia Nghĩa, quân ta đã có điều kiện hết sức thuận lợi để phát triển xuống vùng đồng bằng. Mục tiêu của ta là tiêu diệt gọn đoàn quân tháo chạy trên đường số 7 và tiêu diệt trung đoàn 40 (thiếu) cùng lữ đoàn dù 3 trên đường số 21. Sau đó, quân ta sẽ chia làm ba mũi, tiến trên ba hướng xuống giải phóng các thị xã ở vùng đồng bằng ven biển.


Trước mắt, mục tiêu chủ yếu của chiến dịch Tây Nguyên là phải tiêu diệt nốt bộ phận cộn lại của đoàn quân địch tháo chạy trên đường số 7.

Như ta biết, bộ phận đi đầu đoàn quân rút chạy của địch đã vượt thoát qua khu chiến Cheo Reo trước khi tiểu đoàn 9 (trung đoàn 64) ra chốt ở đường số 7. Chúng định chạy về Tuy Hòa, nhưng đoạn đường số 7 Củng Sơn - Tuy Hòa bị phá hoại nhiều chỗ và có quân du kích ta hoạt động mạnh, đoạn đường qua sông Ba sang đường hàng tỉnh số 5 cũng bị tiểu đoàn 9 bộ đội địa phương Phú Yên phá sập cầu, nên chúng buộc phải dừng lại ở Củng Sơn. Kết hợp với bọn địch chiếm đóng tại chỗ, chúng tổ chức phòng giữ ở đây và sửa cầu để tiếp tục rút chạy. Số quân địch tại Củng Sơn gồm: bộ phận rút chạy có liên đoàn 6 biệt động quân (thiếu), thiết đoàn 19, tiểu đoàn pháo binh và một bộ phận công binh; lực lượng chiếm đóng tại chỗ có 1 tiểu đoàn bảo an và lính biệt kích, dân vệ của quận Sơn Hòa. Chúng không chiếm lĩnh vị trí cố định mà khi ở chỗ này, khi di chuyển sang chỗ khác. Hướng phòng thủ chính của địch là phía tây quận lỵ. Hằng ngày chúng tích cực tung thám báo, biệt kích ra hoạt động để phát hiện quân ta từ xa và dùng máy bay, pháo binh oanh tạc ngăn chặn.


Sau khi giải phóng Cheo Reo, quân ta liền phát triển ngay về hướng Củng Sơn. Chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh của Bộ tư lệnh chiến dịch, Sư đoàn 320 cho trung đoàn 64, đại đội xe bọc thép và một bộ phận pháo binh đi trước, vượt lên chận giữ địch lại, tổ chức nắm tình hình địch, địa hình và các lực lượng địa phương để cùng phối hợp tác chiến. Lực lượng công binh và trung đoàn 675 tập trung mọi phương tiện để sửa chữa những đoạn đường bị địch phá hoại còn ngổn ngang xe cộ địch bỏ lại, bảo đảm đưa các loại binh khí kỹ thuật lên và cơ động bộ đội kịp thời.


Ngày 22 tháng 3, phân đội phái đi trước gồm bộ binh và xe bọc thép của trung đoàn 64 gặp địch ở phía tây quận lỵ Phú Túc, đã nhanh chóng tiêu diệt ngay số địch này rồi tổ chức đánh chiếm luôn quận lỵ Phú Túc. Máy bay địch đánh sập cầu I-a Nu, các đơn vị bộ binh tiến sau của trung đoàn 64 liền nhanh chóng bơi vũ trang vượt sông Ba. Cùng ngày hôm đó, toàn bộ Sư đoàn 320 cũng gấp rút truy kích về phía Củng Sơn. Phân đội phái đi trước đến tây Củng Sơn, gặp chốt của địch liền nổ súng diệt địch và chiếm chốt. Ngày hôm sau (23-3), phân đội này liên lạc được với tiểu đoàn 96 bộ đội địa phương Phú Yên đang phục kích đánh địch rút chạy. Được sự hướng dẫn của tiểu đoàn 96, toàn Sư đoàn 320 vào chiếm lĩnh trận địa và hình thành thế trận bao vây quân địch ở Củng Sơn.


Trưa ngày 24 tháng 3, phát hiện thấy xe tăng và bộ binh địch cơ động, tiểu đoàn 8 và tiểu đoàn 96 địa phương nhanh chóng vận động ra đánh chặn địch. Bị diệt một số, chúng vội co lại đúng như ta dự kiến. Thừa thắng, quân ta liền tiến lên chiếm lĩnh trận địa, bám sát chúng để hiệp đồng với các mũi đến tiếp, chuẩn bị tiến công.


Đúng 13 giờ ngày 24 tháng 3, trên các hướng quân ta bắt đầu nổ súng. Địch chống trả điên cuồng, tập trung hỏa lực pháo binh và máy bay lên thẳng bắn ngăn chặn, đồng thời dùng xe tăng - xe bọc thép phản kích quyết liệt.


Ở hướng tây, bộ binh và xe bọc thép quân ta dũng mãnh vượt qua hỏa lực dày đặc của địch, theo đường số 7 mở một mũi tiến công vào Tịnh Sơn. Các chiến sĩ cao xạ của tiểu đoàn 16 dùng cảm bắn rơi một số máy bay địch, hai chiếc rơi ngay tại trận. Được sự yểm hộ đắc lực của cao xạ, hồi 15 giờ 47 phút các chiến sĩ tiểu đoàn 7 bộ binh đâ chiếm được Tịnh Sơn và phát triển thẳng vào quận lỵ.


Trong khi đó, trên hướng bắc, quân ta cũng hiệp đồng tiến công vào cụm quân địch ở Hòn Một. Các chiến sĩ ta, dù bị thương vong một số, đã đánh bật các đợt phản kích bằng xe tăng - xe bọc thép của địch, buộc chúng phải bỏ chạy. Và đúng 15 giờ 50 phút, Hòn Một rơi vào tay quân ta.


16 giờ, nắm được tình hình quân địch đang hoang mang, Bộ tư lệnh Sư đoàn 320 cho tất cả các hướng đồng loạt tiến công vào các mục tiêu đã phân công. Nửa giờ sau, quân ta đã đánh chiếm được Hòn Ngang và một giờ sau nữa thì đánh chiếm được quận lỵ, đồng thời làm chủ trận địa của liên đoàn 6 (thiếu) biệt động quân địch ở phía bắc quận lỵ rồi phát triển sang hướng sân bay. Lúc này, tiểu đoàn 96 địa phương cũng đã đánh chiếm được phần đông - nam, hai đơn vị chủ lực - địa phương liên lạc với nhau và hội quân làm chủ sân bay. Đại bộ phận quân địch bị tiêu diệt và bị bắt sống, số còn lại tháo chạy sang nhập vào cụm phía nam sông Ba.


Ngày 25 tháng 3, quân ta giải phóng hoàn toàn khu vực Củng Sơn, tổ chức truy lùng tàn binh địch và vượt sông Ba. Một bộ phận bộ đội của Sư đoàn 320 hiệp đồng với tiểu đoàn 9 địa phương diệt nốt cụm quân địch ở phía nam sông Ba, tiếp đó cùng các lực lượng địa phương giải phóng toàn quận Sơn Hòa. Tổng cộng trong trận đánh Củng Sơn, ta đã loại khỏi vòng chiến đấu trên 3.000 tên địch, thu hàng nghìn súng pháo, thu và phá hủy hàng nghìn xe, bắn rơi 2 máy bay ngay tại trận.


Thắng lợi ở Củng Sơn cùng với thắng lợi ở Cheo Reo đã làm nên chiến thắng trọn vẹn tiêu diệt hoàn toàn đoàn quân rút chạy của địch trên đường số 7, tạo điều kiện thuận lợi cho cuộc tiến công của quân ta xuống vùng đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ và miền Đông Nahi Bộ vào những ngày cuối tháng 3, đầu tháng 4 năm 1975.
Logged
vnmilitaryhistory
Moderator
*
Bài viết: 1830



« Trả lời #149 vào lúc: 20 Tháng Sáu, 2023, 06:46:52 am »

Tiến xuống đồng bằng.

Tây Nguyên hoàn toàn giải phóng. Quân ta thừa thắng chia làm ba mũi tiến xuống đồng bằng miền Trung và một mũi tiến vào miền Đông Nam Bộ.

Mũi thứ nhất trên đường 19 tiến xuống tỉnh Bình Định, ở đây, Sư đoàn 3 thuộc Quân khu 5 của ta đang hoạt động trên đường số 19 và lực lượng địa phương tỉnh Bình Định phối hợp với chiến trường Tây Nguyên đã nhanh chóng tiêu diệt căn cứ An Khê ngày 23 tháng 3. Tiếp đớ, Sư đoàn 968 và trung đoàn 95A cũng từ Tây Nguyên tiến xuống, ngày 31 tháng 3 đánh một trận lớn từ Phú Phong đến sân bay Gò Quánh thuộc tỉnh Bình Định góp phần tiêu diệt sư đoàn bộ binh số 22, lúc chúng đang hoảng loạn rã rời, không còn sức chiến đấu.


Nhân đà thắng lợi, ngày 1 tháng 4 trung đoàn địa phương tỉnh Bình Định cũng kết hợp với quần chúng nổi dậy và tiến công giải phóng thị xã Quy Nhơn. Các sư đoàn kịp thời chấn chỉnh lực lượng, được các đơn vị địa phương và nhân dân thị xã giúp đỡ vật chất và phương tiện vận chuyển, tiếp tục phát triển theo dọc quốc lộ số 1, tiến về thị xã Nha Trang, Cam Ranh và Phan Rang.


Mũi thứ hai trên đường số 7 tiến xuống Tuy Hòa. Sau khi để lại một bộ phận cùng lực lượng địa phương tỉnh Phú Yên diệt nốt cụm địch ở phía nam sông Ba và lùng quét tàn binh, đại bộ phận lực lượng của Sư đoàn 320 nhanh chóng phát triển xuống đồng bằng tỉnh Phú Yên. Ngày 1 tháng 4, sư đoàn nổ súng tiến công thị xã Tuy Hòa.


Quân địch trên toàn tỉnh Phú Yên lúc này đã hoang mang cao độ. Nhưng trước nguy cơ bị tiêu diệt, chúng vẫn ra sức tập hợp số tàn quân ở Tây Nguyên chạy thoát về và lực lượng tại chỗ, gồm 11 tiểu đoàn bộ binh, 3 đại đội bảo an lẻ, 1 chi đội thiết giáp, ban chỉ huy tiểu khu Phú Yên, ban chỉ huy liên đoàn 21 mới khôi phục và toàn bộ lực lượng ác ôn, cảnh sát ở các quận lỵ, thị xã. Bọn cầm đầu quân ngụy phái Trần Văn Cẩm, chuẩn tướng phó tư lệnh quân đoàn 2, ra thị xã Tuy Hòa để động viên trấn an binh lính và củng cố phòng ngự. Chúng tổ chức thành các cụm lớn trên nhiều tuyến ở các quận lỵ, cặc điểm cao xung quanh thị xã, có hải thuyền, tàu chiến ngoài biển trực tiếp chi viện. Thế nhưng vì thua lớn quá, tinh thần của cả binh lính lẫn sĩ quan địch đều suy sụp, không sao gượng dậy nổi.


Quán triệt tư tưởng tích cực tiến công nhân đà quân địch hoang mang, quân ta dùng cách đánh tập trung, hiệp đồng binh chủng tiến công địch trong hành tiến, phát triển nhanh là chính, song vẫn chuẩn bị tốt mọi mặt để kiên quyết đánh thắng địch nếu chúng co cụm chống lại ta.


Trận đánh diễn ra từ 6 giờ 30 đến 15 giờ ngày 1 tháng 4. Sư đoàn 320 phối hợp chặt chẽ với các lực lượng địa phương của tỉnh và quần chúng nổi dậy làm chủ hoàn toàn thị xã Tuy Hòa, quận Tuy Hòa I, quận Tuy An và từ quận Hiếu Xương đến Đèo Cả.


Trong trận đánh thị xã Tuy Hòa, máy bay địch lồng lộn bắn phá, pháo binh địch cũng bắn không tiếc đạn để yểm hộ cho các lực lượng cơ động ra ngăn chặn ta từ xa. Nhưng mũi tiến công bằng hiệp đồng binh chủng của sư đoàn vẫn tiến như vũ bão, chọc thẳng vào mục tiêu then chốt và cơ quan chỉ huy đầu não của địch, đồng thời kết hợp nhịp nhàng các hành động thọc sâu vu hồi đánh vào sườn và phía sau quân địch, làm cho chúng trở tay không kịp. Những tên sống sót phải tự phá vỡ đội hình xô nhau chạy tán loạn, có tên kịp leo được lên tàu xuồng, nhưng cũng có không ít tên chìm sâu dưới đáy biển. Những tên không chạy được đều bị quân và dân ta tóm gọn, trong đó có Trần Văn Cẩm, chuẩn tướng phó tư lệnh quân đoàn 2.


Trong khi mũi thứ nhất tiến công kết hợp với nổi dậy, mũi thứ hai tiến công trong hành tiến, thế như chẻ tre thì ở mũi thứ ba trên hướng đường 21, Sư đoàn 10 quân ta còn sung sức đã tiến xuống tiêu diệt lữ đoàn dù 3 và trung đoàn 40 dịch, giải phóng tỉnh Khánh Hòa, thị xã Nha Trang và quân cảng Cam Ranh.


Khi lữ đoàn dù 3 ngụy lên đường số 21 thì quân ta đã uy hiếp Khánh Dương và truy sát gót bọn tàn quân của sư đoàn 23 chạy lên đèo Ma-đrắc - Phượng Hoàng. Thế là vừa ra quân, chúng đã sa vào thế cô lập, không còn một lực lượng nào của quân đoàn 2 ngụy hỗ trợ. Tâm lý thất bại làm cho lữ đoàn dù 3 vốn tinh thần đã nao núng nay lại càng sa sút nghiêm trong. Song, vốn là con cưng của quân đội ngụy, lúc ra quần chúng thường được bọn chỉ huy động viên và chi viện cho hỏa lực tối đa, mặt khác quân số còn đông nên chúng vẫn có chỗ dựa để ngoan cố hơn bọn ngụy khác. Lên đường số 21, chúng dùng ngay thủ đoạn cổ truyền là lập tức chiếm đèo Ma-đrắc - Phượng Hoàng, dựa vào các chốt bảo an có sẵn, tích cực đào công sự, xây dựng các trận địa hỏa lực và co cụm để ngăn chặn quân ta, đồng thời dùng chiến thuật mạng nhện di tản đến phản đội nhỏ, từng tiểu đội, trung đội có xe tăng nằm sâu sang hai bên đường đèo. Phát hiện hoặc nghi ngờ quân ta tiến công trên hướng nào đó là chúng lập tức dùng hỏa lực mạnh của máy bay, pháo binh bắn sát thương rồi cơ động quân di tản đến ngăn chặn. Thế nhưng khốn thay, các thủ đoạn đó chẳng đưa lại cho chúng một kết quả nào. Bởi lẽ địa hình ở đây hiểm trở, đường đèo độc đạo, đối phương lại có kinh nghiệm của thế thắng, với lối đánh tập trung sức mạnh các binh chủng hiệp đồng, đặc biệt là nghệ thuật tập trung rất cao vào lúc có thời cơ xuất hiện. Tình hình trên buộc chúng phải tuân theo cách đánh của đối phương, phải rải quân rất rộng, bố trí đã phân tán lại kéo dài khoảng 30km trên hai bên trục đường số 21, lộ ra thế ngăn chặn với chính diện hẹp, sườn hở, tung thâm mỏng, lực lượng phản kích nhỏ.


Sau khi ta giải phóng Khánh Dương, Su đoàn 10 được lệnh tiếp tục tiến công ngay vào tuyến lữ đoàn dù số 3 để mở đường phát triển xuống giải phóng Khánh Hòa, Nha Trang. Sư đoàn tổ chức tiến công với quyết tâm: tập trung lực lượng toàn sư đoàn, được tăng cường trung đoàn 25 cùng các binh chủng phối thuộc, kiên quyết tiêu diệt gọn quân địch (gồm lữ đoàn dù, chi đoàn 2 thiết giáp, 32 khẩu pháo 105 và 155 ly, trung bình được 70 - 80 lần chiếc máy bay chi viện) trong thời gian từ 3 - 7 ngày, bằng cách bao vây chặt toàn bộ đội hình lữ đoàn địch, khóa chặt phía sau, biến địa hình hiểm trở thành thế lợi cho ta để tiêu diệt chúng. Trên cơ sở thế trận đã bao vây chặt, hướng chính diện tập trung sức mạnh của các binh chủng kỹ thuật như xe tăng, pháo binh, cao xạ cùng bộ binh đột phá tiêu diệt từng tiểu đoàn địch, đồng thời hai bên sườn và sau lưng dùng lực lượng trang bị tinh và nhẹ, xẻ đường xuyên rừng thọc sườn đánh hiểm, tiêu diệt và khống chế các trận địa pháo binh rồi tiến công ngay vào các bộ phận chỉ huy, cơ quan đầu não của chúng. Trong quá trình tiến công, thế trận của sư đoàn được bổ sung hoàn chỉnh bằng các lực lượng dự bị theo sát đội hình. Do đó trận đánh được tiến hành với hiệu suất cao: chỉ trong ba ngày (từ 29-3 đến 1-4), quân ta đã tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ lữ đoàn dù 3 cùng các đơn vị tăng cường, thu và phá hủy toàn bộ vũ khí trang bị của chúng.


Thừa thắng, ngay trong ngày 2 tháng 4, quân ta lập tức tiến thẳng xuống giải phóng thị xã Nha Trang. Sau đó, đến 12 giờ 30 ngày 3 tháng 4, quân ta lại giải phóng quân cảng Cam Ranh. Vùng giải phóng trên địa bàn của mũi thứ ba được nối liền ngay với địa bàn của hai mũi phía bắc, hình thành một khu vực đồng bằng ven biển hoàn chỉnh. Tại đây, Sư đoàn 10 cũng được sự giúp đỡ nhiệt tình của các lực lượng vũ trang địa phương và nhân dân vùng giải phóng, nên ngày 10 tháng 4 đã kịp thời cơ động sang hướng Sài Gòn và bàn giao lại trung đoàn 25 cho Sư đoàn 3 Quân khu 5 hiệp đồng cùng Quân đoàn 2 giải phóng thị xã Phan Rang. Sau một tháng liên tục tiến công (từ 4-3 đến 3-4-1975), chiến dịch Tây Nguyên đến đây là kết thúc.
Logged
Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 »   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2008, Simple Machines

Valid XHTML 1.0! Valid CSS! Dilber MC Theme by HarzeM