Dựng nước - Giữ nước
Tin tức:
 
*
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. 07 Tháng Mười Hai, 2021, 06:20:49 pm


Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát


Trang: « 1 2 3 4 5   Xuống
  In  
Tác giả Chủ đề: Từ cây giáo đến khẩu súng - Tập 1  (Đọc 1172 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
ktqsvn
Thành viên
*
Bài viết: 463



« Trả lời #40 vào lúc: 30 Tháng Mười, 2021, 06:49:31 pm »

NGHỆ THUẬT ĐÁNH BẤT NGỜ TRONG CHIẾN THẮNG ĐỐNG ĐA


Giành bất ngờ và phát huy hiệu lực của bất ngờ là một trong những nhân tố chủ yếu, nhân tố thực chất đưa tới chiến thắng Đống Đa lừng lẫy.

Như chúng ta đã biết, từ xưa tới nay, trong chiến tranh, trên tất cả các quốc gia, ở mọi loại tác chiến, từ các hội chiến lớn đến các trận đánh nhỏ, người chỉ huy quân sự ở cấp nào cũng mong muốn và đều có ý chí, nguyện vọng giành lấy bất ngờ và phát huy hiệu lực của nó để giành thảng lợi. Toàn bộ lịch sử quân sự đã chứng minh điều đó.


Trong cuốn Binh pháp thập tam thiên, một cuốn sách lý luận quân sự nổi tiếng của Trung Quốc, ra đời cách đây 2.500 năm, Tôn Tử đã viết:

"... Tiến công nhất định sẽ thắng là vì đã đãnh vào chỗ địch không chú ý đề phòng...".

Đến đầu thế kỷ XIX, ở nước Phổ, khi viết tác phẩm lý luận quân sự đồ sộ bàn về chiến tranh, Claudơvít đã dành cả chương IX trong tập 3 để nói về bất ngờ.

Ở Việt Nam ta, vào thế kỷ XV, trong bài cáo Bình Ngô, khi bàn về nhân tố này, Nguyễn Trãi cũng nêu rõ:

   "Lấy yếu thắng mạnh nên đánh bất ngờ
   Lấy ít địch nhiều thường dùng mai phục"

Nguyễn Huệ cũng vậy. Về nghệ thuật đánh bất ngờ, ông xứng đáng ở vị trí bậc thầy. Bằng nghệ thuật quân sự điêu luyện của mình, không chỉ ông đã đánh thắng địch trong từng hội chiến, từng trận chiến đấu mà còn đánh thắng địch trong cả một cuộc chiến tranh lớn chính vì ông đã biết gây cho chúng một bất ngờ lớn về chiến lược.


Trong chiến thắng Đống Đa, do giành được và phát huy hiệu lực của nhân tố bất ngờ trên tất cả mọi mức độ mà Nguyễn Huệ đã đánh tan đạo quân xâm lược Mãn Thanh, kết thúc thắng lợi cuộc Chiến tranh giữ nước vĩ đại năm 1789.


Xét về tương quan lực lượng, ở hội chiến này đã nổi bật lên hai điều kiện. Thứ nhất là về quân số, địch có 3 ta có 1. Tuy rằng cố gắng hết mức nhưng Nguyễn Huệ vẫn không đủ sức tập trung được lực lượng đáng kể cho từng trận, từng hội chiến. Như vậy, rõ ràng là không chỉ trong toàn bộ cuộc chiến tranh mà ngay trong từng mức độ tác chiến, ưu thế số lượng vẫn luôn luôn nghiêng về phía quân Mãn Thanh. Thứ hai là dù đã chuyển sang tạm dừng tác chiến, địch vẫn đang nắm trong tay quyền chủ động chiến lược. Do hai điều kiện đó, Tôn Sĩ Nghị vẫn đinh ninh là đối phương không thể đủ khả năng để thực hành tiến công chiến lược.


Quy luật của chiến tranh từng xác định đã tiến công là phải tạo được ưu thế. Nhưng vì số quân không nhiều, trong chừng mực nào đó cũng có phần bị động, Nguyễn Huệ không thể đánh thắng một đạo quân đông lại đang nắm quyền chủ động chiến lược như vậy được. Bởi thế, không có cách nào hơn là ông phải phát huy yếu tố bất ngờ, tạo thế mạnh, áp đảo đối phương, nhất là phát huy yếu tố bất ngờ chiến lược. Gây được bất ngờ là tạo được ưu thế, dùng mạnh đánh yếu, dùng thế mạnh hủy diệt trong một thời gian ngắn nhất mà ta lại tổn thất ít nhất. Bất ngờ chiến lược sẽ nhân sức mạnh áp đảo lên gấp bội.


Vậy bất ngờ chiến lược được biểu hiện như thế nào? Trước hết, Nguyễn Huệ sử dụng một phương thức hành động hết sức bất ngờ là thực hành tiến công chiến lược ngay sau khi địch lầm tưởng là đối phương "sợ hãi đã ôm đầu chạy trốn", phải bỏ Bắc Hà rút về Biện Sơn - Tam Điệp. Thứ hai là tạo cho địch những nhận định sai lầm và duy trì niềm tin đó về ý đồ chiến lược của ta. Biết rõ Tôn Sĩ Nghị tự cao tự đại, xem đối phương "như hạng trâu dê", "nhổ bãi nước bọt, xoa tay là xong", trên đường tiến quân ra Bắc, Nguyễn Huệ cho người đem thư trá hàng: "Nay đại nhân vâng lệnh của Thiên hoàng đế, hỏi tội thần về việc đuổi chúa, cướp nước. Thần xiết bao run rẩy sợ hãi. Chuyến này đến đây, thần sẽ tới tại chỗ gần gũi để chờ lệnh đại nhân phân xử". Quả nhiên, viên tướng họ Tôn trúng kế, lớn tiếng ra lệnh: "Hãy rút về Thuận Hóa để chờ phân xử’. Từ đó, hắn càng chắc mẩm "tên tù trưởng mọi rợ sợ oai phải đầu hàng" nên không hề có sự đề phòng, có chăng chỉ là sự đối phó với các cuộc tiến công nhỏ. Thứ ba là Nguyễn Huệ cho chủ lực xuất hiện phía cạnh sườn và sau lưng địch ở Hải Dương, Lạng Giang, Phượng Nhãn nhằm cắt đứt đường rút lui, đường tăng viện và tuyến hậu cần chiến lược của địch đồng thời giáng một đòn rất hiểm là đánh thẳng vào nơi sơ hở nhất, thọc sâu vào đại doanh của địch ở cung Tây Long, làm rối loạn ngay từ đầu sự chỉ huy của cơ quan đầu não, cô lập hoàn toàn tập đoàn chiến lược phía Ngọc Hồi để tiêu diệt được nhanh gọn. Thứ tư là đi trước địch, chọn đúng thời cơ chuyển sang tiến công chiến lược, tiến công một cách thần tốc. Biết rằng "đến sang xuân, vào ngày mồng 6" địch "sẽ xuất quân", Nguyễn Huệ cướp thời gian, quyết giành thắng lợi vào trưa mồng 5. Lợi dụng những ngày Tết, thời gian người ta thường nghỉ ngơi, quân lính giặc cũng "đang chơi bời tiệc tùng, không hề để ý đến việc quân" nhất là vừa mới giành được một số thẳng lợi bước đầu, dễ sơ hở, Nguyễn Huệ mở ngay đợt phản công chiến lược, vì lực lượng có hạn, nếu không nhanh chóng tiêu diệt địch, để thời gian tác chiến kéo dài, địch sẽ tìm cách đối phó, ông đã hành động hết sức quyết liệt, nâng cao tốc độ tiến công lên 16km/ngày tưởng chừng như "tướng ở trên trời xuống, quân chui dưới đất lên" khiến chính Tôn Sĩ Nghị cúng phải hốt hoảng kêu lên: "Sao mà thần đến thế!". Thứ năm là Nguyễn Huệ áp dụng phương thức tổng hội chiến để tiến hành tác chiến nghĩa là cùng một lúc, vào rạng sáng mồng 5, khi đạo quân Đặng Tiến Đông tiêu diệt xong các đồn Nam Đồng, Khương Thượng, đang tiến nhanh về phía cung Tây Long thì ở phía Nam, quân chủ lực, dưới sự chỉ huy trực tiếp của Nguyễn Huệ, cũng bắt đầu nổ súng công kích vào tập đoàn chiến lược Ngọc Hồi, giết chết tại trận hàng vạn tên cùng với các phó tướng Hứa Thế Hanh, Trương Triều Long.


Do giành được bất ngờ chiến lược như vậy nên kết quả là trong vòng năm ngày đêm, bằng một tổng hội chiến thần tốc, Nguyễn Huệ đã đánh bại hoàn toàn đạo quân xâm lược Mãn Thanh, tiêu diệt và làm tan rã 29 vạn tên, quét sạch quân thù ra khỏi bờ cõi, giành lại quyền làm chủ kinh thành Thăng Long cũng như làm chủ trên cả đất nước. Thật là một sự kiện rất hiếm có trong lịch sử quân sự Việt Nam cũng như trong lịch sử quân sự thế giới.
Logged
ktqsvn
Thành viên
*
Bài viết: 463



« Trả lời #41 vào lúc: 30 Tháng Mười, 2021, 06:50:00 pm »

Không chỉ gây nên sự bất ngờ lớn về chiến lược, Nguyễn Huệ còn gây nên những bất ngờ khác cho địch trong từng hội chiến, từng trận đánh.

Ở Ngọc Hồi, phải lấy 1 thắng 2, quân địch lại biết quân ta đã có mặt ở Hà Hồi, sớm muộn rồi chúng cũng bị tiến đánh, vậy phải làm thế nào để đạt được bất ngờ? Nhằm giấu kín ý đồ đánh lớn, trong ngày mồng 4, trên toàn chính diện, Nguyễn Huệ cho các đội kỵ binh, các đội quân lưu động tiến hành các trận đánh nhỏ, thực chất là để tiêu hao lực lượng địch, gây cho chúng những hoang mang, những sai lệch. Vì thế cho tới đêm mồng 4, Tôn Sĩ Nghị vẫn cho rằng "đối với giặc, không có gì đáng lo ngại". Hứa Thế Hanh cũng tuyên bố: "Đến sáng mai hội quân lại đánh, xem ta quét sạch người Nam". Việc sử dụng pháo binh đối với địch ở đây cũng là một điều không ngờ. Tôn Sĩ Nghị vẫn yên trí quân ta chỉ có voi chiến làm lực lượng đột kích. Chả thế mà điều quân luật thứ tư của quân Thanh đã ghi rõ: "... Sức voi tuy khỏe, chung quy cũng là thân máu thịt, không thể đương được với súng ống của ta. Nếu thấy voi ra trận, xa thì bắn súng, gần thì dùng cung và lao, làm cho nó bị đau và chạy trở lại, giày xéo lẫn nhau, quân ta nhân cơ hội ấy mà tiến lên chém giết...". Sự thật thì đến trận Ngọc Hồi, quân ta đã sử dụng pháo - voi, đặt đại bác trên lưng voi chiến, pháo di chuyển nhanh hơn, tính cơ động phát huy tốt hơn, việc sử dụng pháo binh linh hoạt thêm, tạo được hỏa lực cao trên những điểm quyết định. Bởi vậy khi bất ngờ trông thấy "voi chở đại bác xông ra trận" quân địch vội bỏ chạy tán loạn vì khiếp nhược, không chống cự nổi. Ở Ngọc Hồi, địch xây dựng trận địa thành tuyến chiến lũy khá kiên cố. Muốn chọc thủng tuyến trận địa này phải áp dụng một phương pháp tác chiến mới, bất ngờ với địch, Nguyễn Huệ dùng chiến thuật những tung đội sâu, có sự hợp đồng tác chiến giữa bộ binh, tượng binh và pháo binh. Sau khi pháo binh bắn mật tập, bộ binh xung kích tràn lên, có tượng binh làm lực lượng đột kích đi cùng.


Ở Đầm Mực, do giấu kín được tuyến cơ động, đạo quân của đại đô đốc Bảo đã bất ngờ xuất hiện ngay trên tuyến địch định rút về. Sau đó bằng pháo binh, tượng binh, quân ta đã dồn toàn bộ số quân địch vừa thoát chết ở Ngọc Hồi, vào trận địa phục kích. Và ở đây, chúng đã bị đội tượng binh, 200 con voi chiến giày nát. Trong số đó có cả tổng binh Thượng Duy Thăng.


Ở Thăng Long, trong từng trận chiến đấu, địch cũng không khỏi bị những bất ngờ. Tại Khương Thượng, cũng do biết giữ bí mật tuyến cơ động nên đạo quân Đặng Tiến Đông đã bất ngờ xuất hiện được ở nơi địch yếu nhất, sơ hở nhất, hoàn toàn không có sự chuẩn bị. Do xuất hiện bất ngờ, nổ súng bất ngờ, xung kích bất ngờ nên trận đánh đả được giải quyết nhanh gọn. Tuyệt vọng vì thiếu biện pháp ứng phó, Sầm Nghi Đống đã treo cổ tự tử. Tại cung Tây Long, sau khi san phẳng các đồn Khương Thượng, Nam Đồng, quân ta dùng lực lượng kỵ binh nhẹ, bất ngờ chọc thủng vào soái phủ, gây nên sự hoảng loạn cực kỳ cho chính bản thân chủ tướng Tôn Sĩ Nghị, phó tướng Hình Đôn Hạnh, tổng binh Lý Hóa Long, ở đây, một điều diễn ra quả thật bất ngờ và khủng khiếp với quân địch là cùng với quân đội tiến công vào Thăng Long, nhân dân chín xã ngoại thành cũng lần lượt nổi dậy, dùng rơm rạ đốt thành "trận rồng lửa", khắp bốn bề vây kín quân cướp nước.


Qua một số nét vừa trình bày, chúng ta thấy chiến thắng Đống Đa là một mẫu mực về nghệ thuật đánh bất ngờ trên cả ba mức độ: chiến lược, hội chiến và chiến đấu.

Nhờ phát huy được yếu tố bất ngờ, quân đội và nhân dân Việt Nam cuối thế kỷ XVIII, do Nguyễn Huệ lãnh đạo và chỉ huy, đã thu được những kết quả to lớn: đánh thắng địch khi chúng không chuẩn bị, không chờ đợi; nhanh chóng giáng cho chúng những tổn thất hết sức nặng nề; làm tê liệt ý chí chiến đấu và gây nên những hoảng loạn trong đội ngũ của địch; tước mất mọi khả năng đề kháng của chúng do đó đã đánh bại hoàn toàn một đạo quân xâm lược lớn mạnh trong một thời gian cực ngắn với một tổn thất thấp nhất.


Vì vậy, trong hoàn cảnh phải lấy ít đánh nhiều, sự bất ngờ là một nhân tố tạo thành thế mạnh áp đảo. Qua thực tiễn chiến thẳng Đống Đa, nổi rõ lên những điều kiện đạt bất ngờ đó là: tạo sai lầm cho địch đối với ý định của ta; giữ tuyệt đối bí mật kế hoạch hành động và những chuẩn bị tác chiến; tính đột nhiên trong công kích vào những nơi địch không chờ đợi; hành động kiên quyết và thần tốc và cuối cùng là sử dụng khéo léo các phương tiện và các phương thức chiến đấu mới.


Tóm lại, tạo bất ngờ là kết quả của cả một quá trình rất phức tạp. Đó là thành quả của thiên tài trí tuệ thống soái tối cao, của tài năng sáng tạo ở mọi cấp chỉ huy, của năng lực chiến đấu cao và kỷ luật nghiêm của rộng rãi quần chúng binh sĩ, của phương pháp hành động của mọi binh đội, của toàn bộ sự đào luyện về quân sự và chính trị của quân đội Việt Nam do Nguyễn Huệ chỉ huy ở thời đại này.
Logged
Trang: « 1 2 3 4 5   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2008, Simple Machines

Valid XHTML 1.0! Valid CSS! Dilber MC Theme by HarzeM