Hỏi - đáp về các vấn đề kỹ thuật hàng không quân sự - dân dụng

(1/15) > >>

star:
Nhân việc đọc các bài gần đây trong topic, em cũng tỉm đọc thêm một số tài liệu trên mạng và hiểu thêm một chút về luồng lửa phụt ra từ sau đuôi máy bay khi thực hiện đốt tăng lực. Em sẽ trình bày các ý chính cơ bản nhất ở phía dưới. Do đây không phải là chuyên ngành của em, và tài liệu em đọc là tài liệu tiếng Anh nên có thể có chỗ không được chính xác về nội dung hoặc khi dịch thuật ngữ sang tiếng Việt, trong trường hợp đó thì xin nhờ các bác chỉnh sửa giúp.

Hai tấm hình minh họa phía dưới em chụp lại từ 1 clip mô phỏng hoạt động của động cơ tuabin phản lực tại:
http://www.mekanizmalar.com/turbojet_with_afterburner.html
====

Động cơ của máy bay Mig-21 thuộc loại động cơ tuabin phản lực, hoạt động dựa trên nguyên tắc hút không khí vào phía trước và phụt ra phía sau luồng khí có vận tốc cao hơn, sinh ra phản lực hướng về phía trước. Vận tốc phụt ra phía sau của luồng khí càng cao thì phản lực sinh ra càng lớn, kéo theo máy bay được gia tốc càng nhiều.

Các thành phần chính của động cơ tuabin phản lực bao gồm Cửa hút gió (Air intake), Máy nén (Compressor), Buồng đốt (Combustor), Tuabin (Turbine) và Vòi phun (Nozzle).
Bộ phận Đốt tăng lực (Afterburner) có thể có hoặc không, tùy vào mục đích sử dụng của động cơ.

Khi động cơ họat động, không khí được nén và đưa vào buồng đốt. Luồng không khí áp suất cao thoát khỏi buồng đốt ra phía sau với vận tốc lớn => phản lực sinh ra và hướng về phía trước. Luồng khí này cũng đồng thời làm quay tuabin, truyền động vận hành máy nén.

Như vậy, trong điều kiện động cơ hoạt động bình thường, ta không nhìn thấy ngọn lửa thoát ra phía sau động cơ, vì quá trình đốt nhiên liệu chỉ được thực hiện trong buồng đốt.

Bộ phận Đốt tăng lực được đặt sau tuabin. Khi bật đốt tăng lực, nhiên liệu sẽ được phun thẳng vào luồng khí nóng phía sau tuabin (trước khi thoát ra khỏi vòi phun). Nhiên liệu cháy sẽ tăng nhiệt độ luồng không khí => tăng áp suất luồng không khí => vận tốc của luồng khí thoát về phía sau cao hơn => phản lực sinh ra lớn hơn => gia tốc lớn hơn => vận tốc máy bay tăng nhanh hơn.

Một phần nhiên liệu bị cuốn ra cháy ở bên ngoài, gây ra luồng lửa phụt ra phía sau động cơ khi đốt tăng lực.





Trong hình minh họa và trong trường hợp của máy bay Mig-21 là động cơ loại tuabin phản lực, tiếng Anh là turbojet, em thấy bên wiki tiếng Việt gọi là tuabin phản lực nên dùng luôn. Tuy nhiên, giải thích này cũng có thể áp dụng cho trường hợp động cơ turbofan (không rõ thuật ngữ tiếng Việt tương ứng là gì) phổ biến trong các dòng máy bay chiến đấu phản lực hiện đại, vì theo em hiểu 1 cách đơn giản nhất thì động cơ turbofan là sự kết hợp giữa động cơ turbojet và bộ phận Cánh quạt. Bộ phận cánh quạt trong động cơ turbofan cũng vận hành dựa trên truyền động từ tuabin bên trong động cơ turbojet thành phần. Lực đẩy của động cơ turbofan là sự kết hợp giữa phản lực sinh ra khi giải phóng luồng khí về phía sau của phần động cơ turbojet và của bộ phận Cánh quạt (Trước em nhầm lực đẩy của bộ phận Cánh quạt là do chênh lệch áp suất không khí giữa 2 bề mặt trước và sau của cánh quạt khi cánh quạt quay, nay tự sửa lại.).
   
Ta cũng có thể để ý rằng phần lửa phụt ra phía sau cũng có hình dạng khá đặc trưng. Trong ví dụ dưới đây, một là của Mig-21 (turbojet), một là của F-16 (turbofan), luồng lửa đều có dạng “một chuỗi các đĩa tròn”. Các đĩa tròn này trong tiếng Anh gọi là “shock diamond” hoặc “Mach disk”, xuất hiện khi luồng khí có tốc độ lớn hơn tốc độ âm thanh và có sự chênh lệch áp suất giữa luồng khí với môi trường bên ngoài (lớn hơn hoặc nhỏ hơn). Ta có thể tìm hiểu thêm về hiện tượng này trong trang web dưới đây:

http://www.aerospaceweb.org/question/propulsion/q0224.shtml

 


chiangshan:
Turbojet và turbofan thường được Việt hóa là động cơ tuabin phản lực 1 luồng và 2 luồng.

star:
Trích dẫn từ: chiangshan trong 19 Tháng Tư, 2012, 11:27:05 PM

Turbojet và turbofan thường được Việt hóa là động cơ tuabin phản lực 1 luồng và 2 luồng.


Cảm ơn chiangshan đã trả lời về thuật ngữ.
Nhưng anh cũng hỏi thêm 1 chút về lý do dịch turbofan thành động cơ tuabin phản lực 2 luồng.
Câu hỏi liên quan đến "lực đẩy của bộ phận Cánh quạt trong động cơ turbofan "chủ yếu" sinh ra do đâu" ?

Đặt cách dịch này vào ngữ cảnh:
turbojet = phản lực 1 luồng (1 luồng khí sinh phản lực)
(nếu gọi) turbofan = phản lực 2 luồng
(thì) => động cơ turbofan có 2 luồng khí sinh phản lực ?

1. Nếu lực đẩy này là chủ yếu là do cánh quạt nén khí, giải phóng khối khí về phía sau với vận tốc cao hơn phía trước để sinh ra phản lực (tương tự như trong động cơ turbojet, chỉ khác về phương pháp làm tăng áp suất khối khí) => cách dịch như vậy rất hay và chính xác.
2. Nếu lực đẩy do bộ phận Cánh quạt sinh ra chủ yếu là do sự chênh lệch áp suất giữa 2 bề mặt của cánh quạt khi quay (theo định luật Bécnuli), giống như trường hợp lực nâng của máy bay trực thăng => anh cảm thấy cách dịch như vậy không chặt chẽ.

Tất nhiên, sự phân định 1 và 2 liên quan đến lực đẩy "chủ yếu" của phần Cánh quạt là do đâu (vì trong thực tế chắc là lực đẩy tổng hợp của phần Cánh quạt sẽ đến từ cả 2 lí do trên)

selene0802:
Nhân có bác phi công tiêm kích xịn tham gia diễn đàn, phát sinh khá nhiều vấn đề hỏi đáp liên quan đến kỹ thuật hàng không quân sự, nhà em mạn phép lập topic này để dành chỗ cho các câu hỏi về kỹ thuật hàng không quân sự (và cả dân sự nữa).
 

beyondman97:
Các bác cho em hỏi ở các loại máy bay chở khách hay máy bay ném bom (vận tải), phần cánh và phần thân máy bay liên kết với nhau như thế nào mà cánh máy bay có thể chịu được tải trọng lớn như vậy (trọng lượng bản thân của cánh và trọng lượng của khối tuabin đi kèm)? em xin cảm ơn

Navigation

[0] Message Index

[#] Next page