Lịch sử Quân sự Việt Nam
Tin tức: Lịch sử quân sự Việt Nam
 
*
Chào Khách. Bạn có thể đăng nhập hoặc đăng ký. 12 Tháng Bảy, 2024, 06:56:07 pm


Đăng nhập với Tên truy nhập, Mật khẩu và thời gian tự động thoát


Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 »   Xuống
  In  
Tác giả Chủ đề: Tuyển tập truyện ngắn về người lính  (Đọc 161721 lần)
0 Thành viên và 1 Khách đang xem chủ đề.
trachvandung
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 747



« Trả lời #60 vào lúc: 21 Tháng Năm, 2008, 04:18:43 pm »

1.

Việc Hà được chọn đóng vai nữ chính trong bộ phim sắp quay của đạo diễn Lê Văn, đối với cô là một hạnh phúc quá bất ngờ. Từ ngày tốt nghiệp khoa diễn viên trường điện ảnh tới nay đã ngót năm năm, cô chỉ được vài lần lướt qua trước ống kính trong các vai phụ với những câu thoại vô nghĩa, hoặc có khi chỉ im lặng như một cái bóng. Có người dè dặt cho rằng, cô đã chọn nhầm khi quyết định dấn thân vào cái nghề khó khăn nhưng đầy quyến rũ này. Quả thật Hà có một ngoại hình đẹp nhưng không lấy gì làm đặc sắc cho lắm. Khi thi vào trường điện ảnh, cái làm cho các vị trong ban giám khảo chú ý tới cô có lẽ là sự nhạy cảm. Trong tiểu phẩm thi với tình huống giả định: một cô gái được tin anh trai mình hy sinh ở ngoài mặt trận, Hà đã khóc òa lên, khóc nức nở, làm tất cả những người có mặt phải nghẹn ngào. Sau đó trong giờ giải lao một vị giám khảo đứng tuổi đến gần cô hỏi nhỏ: có phải trong gia đình cô có anh trai hy sinh thật không và biết chắc chắn rằng tiểu phẩm kia chỉ là sản phẩm của hư cấu thì toàn thể ban giám khảo nhất trí cho cô mười điểm về môn diễn xuất. Hà đã trúng tuyển. Trong những năm học ở trường, Hà được mệnh danh là "Hà mau nước mắt". Tiểu phẩm nào cần đến những cảnh trào nước mắt là ắt phải có mặt cô. Tuy vậy khả năng nhạy bén ấy cô chưa được lần nào ứng dụng trước ống kính. Bởi vậy khi cầm đến kịch bản của bộ phim sắp làm, cô hiểu rằng đây là thời cơ có một không hai để bộc lộ hết khả năng tiềm ẩn của mình. Ôi những giọt nước mắt được quay cận cảnh trước ống kính, được phóng đại lên màn ảnh có sức gợi cảm biết bao! Cứ nghĩ đến những tình huống trong phim là nước mắt cô cứ chực trào ra. Lần thứ nhất cô sẽ khóc khi tiễn người yêu ra trận. Lần thứ hai cô sẽ khóc khi bất ngờ gặp anh trong cùng một đơn vị chiến đấu, và lần thứ ba cô sẽ khóc vì sung sướng khi cả hai cùng được giao nhiệm vụ đi sâu vào lòng địch để thực hiện một phương án tác chiến cực kỳ táo bạo. Những ngày chiến đấu trong nội thành, những phút chờ đợi lập chiến công, rồi cả hai cùng hoàn thành nhiệm vụ trở về căn cứ an toàn... và cuối cùng là những giọt nước mắt hân hoan trong ngày lễ mừng công. Một bộ phim mà theo như đạo diễn Lê Văn tuyên bố sẽ mang tính sử thi anh hùng ca nhưng lại chứa đầy mầu sắc trữ tình lãng mạn. Hà chờ đợi từng phút từng giây ngày bấm máy. Đến gần ngày quay cô lại biết được một tin vui: bạn diễn của cô sẽ là nghệ sĩ Ưu tú Trần Thái. Được đóng đôi với một diễn viên tầm cỡ như vậy là một may mắn cho những ai mới bước vào nghề như cô. Xin nói đôi chút về người nghệ sĩ này. Anh cao một mét bảy mươi, vóc người cân đối, sống mũi cao (hơi quá cao), mồm rộng với hàng râu quai nón lún phún xanh. Có điều gương mặt ấy trắng quá nên trong chỗ bạn bè thân mật người ta thường gọi anh bằng cái tên "Thái Tây lai". Thái đóng nhiều phim, không kể hết... Anh mê điện ảnh lừ ngày còn ngồi trên ghế trường phổ thông. Những ngày ấy anh thích la cà vào các rạp chiếu bóng, thu thập ảnh các tài tử xi- nê hơn là công việc đèn sách. Niềm say mê đó anh đã phải trả bằng một cái giá khá đắt. Hai năm liền anh thi trượt đại học và đến lúc không còn lý do gì để trốn nghĩa vụ quân sự được nữa thì vận may ập đến. Trong một quán cà-phê nọ khi Thái vừa trả tiền xong bước ra cửa thì một người đàn ông đeo kính râm to bản đến vỗ nhẹ vào vai anh hỏi địa chỉ nhà riêng. Hai hôm sau Thái được mời lên Xưởng phim chụp ảnh, quay thử và lập tức được chấm vào vai một thanh niên du đãng trong bộ phim Tình cuối của đạo diễn Lê Văn. Vào thời điểm ngay sau ngày giải phóng miền nam, việc đi lại giữa hai miền còn khó khăn, không phải ai cũng được nhìn tận mắt những phố phường xa lạ, những khung cảnh ăn chơi của một thời đã qua. Bộ phim Tình cuối đã đánh trúng cái tâm lý đó của đông đảo khán giả. Báo chí ca ngợi tính tố cáo kịp thời chế độ thực dân kiểu mới, còn khán giả thì đổ xô đi xem để thỏa chí tò mò. Sau phim đó đạo diễn Lê Văn được liệt vào hàng đạo diễn có hạng và diễn viên Trần Thái được nổi danh bởi những màn phóng Honda bắn súng lục rất ngoạn mục. Cuộc đời anh từ đấy sang trang.

Không ai nhớ hết những vai anh đã đóng, lúc thì kỹ sư trẻ có nhiều sáng kiến, lúc là tiểu đội trưởng trinh sát, rồi công an hình sự, thuyền trưởng tàu viễn dương... lại có khi anh là ca sĩ, phó tiến sĩ du học nước ngoài về... Nếu phải đóng những vai phản diện thì cấp bậc của anh bao giờ cũng từ sĩ quan trở lên. Trong những bộ quân phục sĩ quan địch, trông anh lại càng hào hoa. Thì ra niềm đam mê từ thuở nhỏ đã không phụ anh và ân nhân của đời anh là đạo diễn Lê Văn.

Mọi việc chuẩn bị cho ngày xuất quân của đoàn làm phim đã được hoàn tất. Cấp trên đã duyệt cho đoàn một kinh phí khá đặc biệt xuất phát từ ý nghĩa chính trị của bộ phim tương lai. Nó lớn gấp năm lần kinh phí trung bình cho các phim khác. Dĩ nhiên sẽ là bất công nếu không kể tới công lao chạy chọt cửa trước cửa sau của chủ nhiệm phim cùng những hứa hẹn cam kết với những người có thẩm quyền về các khoản chia chác sẽ được hợp pháp hóa trong quá trình chi tiêu của đoàn làm phim sau này. Đến phút chót trước ngày đoàn lên đường bỗng xảy ra một chuyện trục trặc. Đạo diễn Lê Văn sực nhớ trong phim có nhiều cảnh quay nguy hiểm cần phải có người đóng thay cho diễn viên chính. Trong bảng chức danh nghề nghiệp quy định cho một đoàn làm phim không có chức danh này. Tổng dự toán của phim cũng không dự trù cho cái khoản chi đột xuất này. Chủ nhiệm tranh luận với đạo diễn, đạo diễn cãi lại với chủ nhiệm nhưng rồi cuối cùng mọi việc đều được thu xếp ổn thỏa. Đoàn làm phim vẫn lên đường đúng ngày đã ấn định, riêng phó đạo diễn sẽ đi sau cùng. Anh được giao ở lại cầm giấy giới thiệu của Xưởng phim đến Bộ tư lệnh đặc công. Đó là sáng kiến của chủ nhiệm Nhàn, một người cực kỳ tháo vát và biết tìm ra lối thoát trong mọi tình huống.

Khi người chiến sĩ đặc công có tên là Hiếu đến đoàn làm phim thì mọi người đều phải công nhận rằng từ vóc dáng cho đến cả gương mặt anh rất giống với diễn viên Trần Thái, chỉ khác có nước da. Da anh đen hơn và đôi lông mày rậm hơn. Đã 35 tuổi mà anh vẫn chưa vợ. Đi chiến đấu suốt bảy năm ở chiến trường miền nam, rồi được điều ra bắc làm huấn luyện. Đơn vị đóng quân ở một vùng núi non xa cách dân cư nên anh chẳng có điều kiện được gặp ai ngoài đồng đội và những lính mới nhập ngũ. Mỗi năm vài ngày nghỉ phép vội vã về nhà anh cũng chẳng kịp để ý đến cô gái nào mặc cho sự nôn nóng của bà mẹ già và các bà chị đã con đàn con lũ. Được đơn vị giao nhiệm vụ, anh hăm hở lên đường, nhớ lời thủ trưởng căn dặn trước khi đi: Phải coi đây cũng là một nhiệm vụ chiến đấu.

Đoàn làm phim đang quay tại một khu rừng cách thị xã Biên Hòa không xa. Khung cảnh giống hệt như Trường Sơn những năm đánh Mỹ. Chưa có những pha nguy hiểm nên chưa ai cần đến Hiếu. Cũng chẳng ai cho anh biết nội dung phim. Hằng ngày anh có mặt tại đoàn như một khách tham quan. Hôm đầu tiên đến hiện trường để lại cho Hiếu một ấn tượng thật lạ lùng. Anh thấy người ta đốt lên một làn khói trắng nhẹ như sương lan khắp khu rừng làm những lia nắng xuyên qua kẽ lá bỗng hiện lên rõ mồn một. Hiếu bàng hoàng nhận ra giữa những tia nắng đó có một người từ xa đi lại. Một cô gái đầu đội mũ tai bèo, áo bà ba ôm sát thân hình thon thả. Gió khẽ lay động trong vòm lá, gió lay động chiếc khăn rằn vắt trên vai cô gái. Từ phía khác có một chiến sĩ đeo súng ngắn ngang hông chạy lại. Họ gặp nhau dưới gốc cây... Bỗng có tiếng quát thật to làm Hiếu giật mình: STOP! Đạo diễn Lê Văn đến bên hai diễn viên giảng giải:

- Hai người yêu nhau, xa cách lâu ngày, gặp lại nhau. Tình cảm phải như thế nào chứ- Rồi ông đạo diễn thét lên:- Phải ôm lấy nhau, phải vồ lấy nhau... sát vào nhau hơn nữa... cứ coi như xung quanh không có ai, chỉ có hai người. Làm lại!- Rồi ông quay nhìn chung quanh ra lệnh:- Khói trắng đâu? Đốt thêm lên. Tản đều ra như một lớp sương mỏng thôi.

Khói trắng bắt đầu dâng lên... Cô gái lại xuất hiện giữa những tia nắng... Gió khẽ lay động trong vòm lá... Chiếc khăn rằn đung đưa theo nhịp bước... Người chiến sĩ chạy tới... Họ ôm nhau... STOP! Có tiếng đạo diễn hô: Chuẩn bị quay lần ba!

Và khói lại dâng lên... và cô gái lại xuất hiện giữa những tia nắng... Bỗng STOP! Mọi người ngừng lại ngạc nhiên nhìn về phía đạo diễn đang giải thích cho quay phim:

- Không có gió, mất đi chất thơ, cậu hiểu không?

Chừng 15 phút sau khu rừng xào xạc gió, nhưng một đám mây che lấp mặt trời làm mất đi những tia nắng xuyên qua kẽ lá. Tất cả lại kiên nhẫn chờ đợi. Hai diễn viên chính ngồi nghỉ dưới gốc cây. Người diễn viên nam nói gì đó làm cô gái bật cười. Tiếng cười vang lên trong khu rừng làm Hiếu chợt bồi hồi xao xuyến. Anh nhìn thấy đôi vai và mái tóc dày rung lên sau mỗi nhịp cười. Bất giác cô gái quay lại nhìn về phía anh. Trong ánh sáng của khu rừng khuôn mặt cô trở nên xanh xao... Hiếu sững sờ nhìn cô hồi lâu. Cô gái dường như cũng nhận ra điều đó. Bỗng có tiếng ai đó hô to: Có nắng rồi ! Tất cả trở về vị trí. Bối cảnh Trường Sơn người ta phải quay một tuần liền mới xong. Ngày nào Hiếu cũng có mặt với đoàn từ sáng cho tới khi tắt nắng, và ngày nào cũng vậy, anh ngẩn ngơ ngắm nhìn Hà mỗi khi cô vừa hóa trang xong, khoác lên mình bộ bà ba đen. Trần Thái vốn dày dạn trong lĩnh vực này nên nhận ra ngay hiện tượng bất thường ấy. Một lần sau khi quay xong, lên xe trở về khách sạn, Thái nói khẽ vào vai Hà: - Cô bỏ bom anh chàng bộ đội rồi. Trông có vẻ si tình lắm.

Hai người được một trận cười ngặt nghẽo. Nhưng từ đó Hà bắt đầu để ý đến anh chàng bộ đội có mặt trong đoàn như một cái bóng. Cứ mỗi lần cô mặc trang phục, hóa trang xong là anh lại đến gần, không nói năng gì, cũng không gợi chuyện làm quen. Những lúc ấy Hà vờ như không hay biết thản nhiên đọc kịch bản để ôn lời thoại coi như không có sự hiện diện của anh.

Những cảnh nhỏ của trường đoạn rừng đã được quay xong. Còn lại là những đại cảnh. Hôm ấy cả đoàn đến địa điểm quay rất sớm. Chủ nhiệm phim thương lượng với địa phương xin đốt một vạt rừng. Người ta bôi cơ-rếp tẩm xăng vào các thân cây rồi cùng một lúc nổi lửa hệt như sau một trận bom na-pan. Hiếu phải băng mình qua biển lửa đó. Bom nổ tung trời (dĩ nhiên đó là những quả bộc phá bằng tro trộn với mùn cưa). Nhưng lửa thì đích thực là lửa. Máy quay đặt thật xa để thâu trọn khu rừng và cũng là để khỏi lộ mặt Hiếu. Hiếu di chuyển thoăn thoắt giữa biển lửa đó. Anh cũng không biết đến bao giờ thì ngừng vì không nghe được tiếng hô của đạo diễn. Trong lúc đó người ta đã chuyển sang quay những cận cảnh diễn viên Trần Thái với gương mặt đen xạm khói, quần, áo tả tơi. Đạo diễn đích thân cầm ca nước vẩy vào mặt anh để tạo những giọt mồ hôi. Tiếp đến là cảnh Hiếu băng qua thác lũ. Anh chỉ còn là một chấm đen vật lộn trong xoáy nước ngầu bọt trắng xóa. Khi Hiếu lên được tới bờ thì đạo diễn hô tắt máy. Diễn viên Trần Thái đứng vào vị trí của anh, lê từng bước nặng nhọc đi về phía ống kính, để lại sau lưng con suối đang gầm thét. Hiếu làm việc tận tình đến nỗi đạo diễn Lê Văn không thể đòi hỏi gì hơn ở anh. Còn Trần Thái thì mừng thầm sau chuyến này chắc chắn anh lại gặt hái một thành công mới nữa. Dần dà anh cảm thấy như Hiếu chính là mình vậy. Những cảnh hành quân leo núi, không có gì nguy hiểm Thái cũng đề nghị Hiếu đeo ba-lô đi thay anh. Đạo diễn chỉ cần bổ sung vài cận mặt Thái còng lưng dưới chiếc ba-lô nặng trĩu trên vai, thế là xong. Đoàn làm phim di chuyển địa điểm về một thành phố lớn, nơi sẽ diễn ra những cảnh tượng còn ngoạn mục hơn với những trận đột kích táo bạo vào sào huyệt địch, những pha đuổi bắt làm đứng tim người xem. Chủ nhiệm Nhàn liên hệ với tổng kho Long Bình mượn được đầy đủ trang phục vũ khí cho một tiểu đoàn địch. Hàng tấn thuốc nổ, khói đen, khói mầu, ét-xăng, cờ-rếp được di chuyển đến các địa điểm đã được quy định. Một phương án tác chiến đã được sắp đặt chu đáo dưới quyền chỉ huy tối cao của người tổng tư lệnh là đạo diễn Lê Văn. Những ngày ấy ông cầm loa pin đi giữa hiện trường hệt như một vị thủ trưởng sắp xung trận. Lại những cảnh khói lửa ngút trời. Trần Thái, trong vai người chiến sĩ cùng đồng đội xông thẳng vào sào huyệt địch. Những cận cảnh được quay từ nhiều góc độ: Trần Thái bóp cò, nghiến răng, nòng súng bốc lửa... những xác địch nằm ngổn ngang và bao giờ cũng vậy, những cảnh nguy hiểm người ta dồn lại để quay sau cùng.

Hiếu lại có dịp được làm việc. Theo yêu cầu của đạo diễn, lần này anh phải nhảy qua những hàng rào kẽm gai dựng đứng như một bức thành, rồi leo theo ống máng nước lên nóc tòa nhà cao 9 tầng, từ đó nhảy sang nóc tòa lầu khác... ống kính khi hất ngược lên, khi chúc xuống, thu trọn cái bóng nhỏ nhoi của anh thoắt ẩn thoắt hiện giữa đô thành rực lửa. Hà không được chứng kiến những cảnh quay đó. Những ngày ấy cô được nghỉ, nhưng không lúc nào được ngồi yên . Luôn có người mời cô đi đây đi đó để tiếp xúc với giới hâm mộ điện ảnh. Chưa bao giờ cô cảm thấy hạnh phúc như vậy. Lao động của một đoàn làm phim là một loại lao động đặc biệt - không hẳn lao động trí óc mà cũng không hẳn lao động chân tay. Người thì tất bật khuân vác những vật nặng như đường ray, cần trục. Người lại tỷ mẩn ngồi tết những sợi lông mi... Người suốt ngày ghi ghi chép chép, lại có người chỉ ngồi không bóp trán suy tư. Mỗi người một phần việc, ít ai can thiệp hoặc làm thay cho ai . Đôi khi họ tranh cãi nhau như mổ bò, nhưng rồi lại dàn hòa ngay sau đó. Tối đến hoặc những ngày mưa gió đố ai nhìn thấy mặt họ. Mỗi người có một thú vui riêng, có khi họ đi thâu đêm suốt sáng nhưng đúng lúc cần làm việc lại có mặt đông đủ. Những lúc rỗi rãi Hiếu chẳng biết đi đâu ngoài ra vào nơi nhà trọ hết đọc sách lại ngủ... mà có ngủ được đâu. Nếp sinh hoạt của người lính bị đảo lộn, sự nhàn rỗi làm anh thấy khó chịu. Một đêm không ngủ được Hiếu quyết định xuống đường thì gặp Hà từ buồng của Trần Thái bước ra. Cô ngượng ngập nhìn anh định chào nhưng Hiếu đã đi khuất xuống cầu thang. Sau một vài lần chạm trán như vậy, Hiếu bèn xin chủ nhiệm chuyển sang ở tầng khác. Việc đó làm Hà áy náy vô cùng. Cô định bụng sẽ gặp thẳng anh để nói chuyện nhưng Hiếu cố tình lảng tránh. Một buổi chiều Hà quyết định gõ cửa phòng anh.

- Anh Hiếu. Tôi muốn làm việc với anh.

Hà nói vẻ nghiêm nghị.

- Việc gì vậy?- Hiếu ngạc nhiên.

- Việc đóng phim- Hà đáp- Mai anh sẽ diễn cùng tôi.

Hiếu trở nên lúng túng hỏi lại:

- Sao tôi không thấy ông đạo diễn bảo gì cả?

- Ngày mai ông ấy mới nói cụ thể. Đây là trường đoạn duy nhất trong phim tôi diễn cùng anh.

Hiếu mời Hà ngồi, hỏi tiếp:

- Vậy tôi phải làm gì bây giờ?

Hà ngồi xuống ghế ôn tồn giải thích:

- Mỗi khi sắp diễn một đoạn nào thì tối hôm trước các diễn viên phải tập với nhau. Tôi vẫn làm như vậy với anh Thái, mặc dầu anh ấy là một diễn viên giàu kinh nghiệm.

Hiếu bắt đầu hiểu những gì Hà muốn nói trong cuộc viếng thăm đường đột này. Anh nhìn Hà khẽ cười rồi nói :

- Cô Hà ạ... Đây là lần đầu tiên tôi làm việc cùng các nghệ sĩ. Có điều gì không biết cô chỉ bảo cho.

Hà đặt lên bàn cuốn kịch bản, lật tìm trang cần đọc, nói:



Logged
trachvandung
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 747



« Trả lời #61 vào lúc: 21 Tháng Năm, 2008, 04:18:55 pm »

- Đoạn này tuy không có thoại nhưng lúc diễn vẫn phải lột tả cho được tâm trạng bên trong của nhân vật. Anh cứ đọc đi đã.

Theo yêu cầu của kịch bản, Hiếu bị quân cảnh địch săn đuổi. Anh phải chạy qua một chiếc cầu để đến chỗ hẹn. Nhưng muốn nhanh chóng thoát khỏi vòng vây, anh đã nhảy từ trên cao xuống mặt đường. Vừa lúc đó chiếc ô-tô của giao liên nội thành lao tới đón anh phóng ra ngoại ô. Trường đoạn này đạo diễn muốn thu trọn trong một cú máy để tăng tính chân thật. Trước lúc quay, Hà nhận thấy người bạn diễn của mình bồn chồn đứng ngồi không yên. Cô muốn động viên anh nhưng lại thôi. Anh chỉ là cái bóng trên màn ảnh. Hà có mặt ở điểm quy định khi những cảnh săn đuổi trên cầu đã quay xong. Cô ngồi lên chiếc xe con nổ máy sẵn chờ hiệu lệnh. Có tiếng hô quen thuộc của đạo diễn: Tất cả chuẩn bị? Máy! Bắt đầu. Lá cờ đỏ trong tay người trợ lý đạo diễn bỗng vẫy mạnh. Xe ô-tô lao tới. Bỗng có tiếng kêu thất thanh của ai đó. Chiếc xe phanh két đột ngột. Hà nhìn thấy Hiếu nằm sóng soài trên mặt đường ngay trước mũi xe. Cô lao ra ngoài chạy đến nâng anh dậy nhưng toàn thân anh mềm nhũn, bất động. Một dòng máu đỏ chầm chậm chảy ra từ khóe môi. Những người trong đoàn phim ùn đến, bế xốc anh lên ô-tô. Chiếc xe lao đi. Tất cả đoàn phim bàng hoàng, không ai thiết làm gì nữa. Lát sau chủ nhiệm phim phóng xe trở lại trấn an mọi người:

- Chỉ bị thương nhẹ thôi. Anh chị em cứ tiếp tục làm việc.

Rồi gọi đạo diễn ra một góc riêng, ông trao đổi nhỏ:

- Cảnh vừa rồi quay được chưa?

Đạo diễn gật đầu.

- Vậy tiếp theo anh định xử lý thế nào?

Đạo diễn Lê Văn suy nghĩ giây lát rồi trả lời:

- Được. Tôi đã có cách.

Quay ra phía đoàn làm phim, ông dõng dạc lên tiếng:

- Tất cả về vị trí. Tiếp tục quay. Trần Thái đâu?

- Cậu nằm vào đúng chỗ kia- Đạo diễn chỉ về phía có vết máu trên mặt đường nhựa- Coi như cậu vừa nhảy xuống, bị thương, nhưng khi cô gái biệt động thành, người yêu của mình từ trên xe lao tới, thì vùng dậy. Cô gái dìu cậu lên xe, xe phóng đi. Rõ chưa?

- Rõ.

- Hóa trang đâu?- Đạo diễn ra lệnh tiếp. Cho ít máu lên mặt diễn viên.

Cô hóa trang vội vã xách túi đồ nghề chạy đến. Những vệt máu đỏ tươi được thận trọng điểm lên mặt người diễn viên đang nằm ngửa trên mặt đường.

- Tất cả chuẩn bị - Tiếng đạo diễn hô- Máy! Bắt đầu!

Một giây im lặng... rồi hai giây... năm giây trôi qua... Có tiếng quát của đạo diễn.

- Hà đâu? Vào hình đi !

Nhưng không thấy Hà đâu cả. Tất cả đoàn làm phim nhớn nhác nhìn quanh tìm. Hà không có thật. Nhanh trí đạo diễn lập tức ra lệnh:

- Cô hóa trang đâu? Mặc trang phục của nhân vật vào nhanh lên. Đóng thay cô Hà.

Máy bắt từ sau lưng. Người xem lúc này chỉ chú ý đến nhân vật nam. Không ai nhận ra được sự khác biệt.

Trong lúc đó tại bệnh viện, các bác sĩ đang ra sức cứu chữa cho Hiếu. Anh bị chấn thương sọ não. Người ta nghi rằng có thể anh bị xuất huyết ở bên trong nên nạn nhân hôn mê. Khi Hà đến nơi thì Hiếu đã được đưa vào phòng mổ. Cô cảm thấy mình có lỗi với anh, với những tình cảm âm thầm của anh trong những ngày qua. Cô đinh ninh rằng tất cả chỉ vì cô mà anh đã hồi hộp, mất bình tĩnh khi lần đầu tiên và cũng là lần duy nhất anh được đóng cùng với cô. Đến chiều tối thì Hiếu dần dần tỉnh lại. Khi mở mắt ra, trong làn khói mỏng như sương, anh nhìn thấy gương mặt một người con gái. Hiếu mấp máy môi như muốn gọi nhưng một vật gì đó đè nặng lên ngực làm anh không cất tiếng được. Hà khẽ lay anh gọi:

- Anh Hiếu... Em đây mà... Em là Hà đây mà... Anh có nhận ra em không?

Nhưng anh không nhận ra. Anh lại chìm thiếp đi vào cơn mê.

Tối hôm đó rất khuya Hà mới trở về khách sạn. Cô lấy chìa khóa sang buồng anh thu dọn đồ đạc để sáng mai trả lại căn buồng cho nhà trọ. Chẳng có gì nhiều ngoài chiếc túi xách với vài bộ quần áo lính, vài cuốn truyện anh mới mua có lẽ chưa kịp đọc. Hà nhìn thấy trên mặt bàn một bức thư đang viết dở. Cô hồi hộp nghĩ rằng có lẽ là bức thư anh viết cho cô. Nhưng không phải. Bức thư viết cho một người bạn nào đó. Thư viết như sau: "Định vào tới nơi sẽ viết thư ngay cho cậu. Nhưng công việc chưa xong nên chưa thực hiện được lời hứa. Chuyện đóng phim thì không có gì đáng kể. Chỉ biết đây là một bộ phim về chiến tranh, mà chiến tranh thì bọn mình không lạ gì. Riêng có một chuyện tình cờ mình muốn kể cho cậu. Ngay hôm đầu tiên đến chỗ đoàn quay phim mình nhìn thấy một cô gái tên là Hà. Cứ mỗi lần cô mặc bộ đồ bà ba đen vào người trông giống hệt cô giao liên ngày nào chúng mình cùng yêu. Giống đến mức mình phải sững sờ. Chẳng lẽ cô ấy còn sống? Nhưng không phải. Cô ta là một diễn viên và chỉ giống lúc đóng phim thôi. Xong việc, đoàn phim hứa sẽ bồi dưỡng cho ít tiền, mình sẽ lên Tây Ninh tìm thăm mộ cô ấy...".

Đọc tới đây Hà cảm thấy hụt hẫng như người đang rơi từ trên cao xuống. Cô không khóc được, chỉ cảm thấy trong miệng mặn đắng, vị mặn đắng của những giọt nước mắt khô.

Ba tháng sau bộ phim hoàn thành. Những khung cảnh chiến trường ngoạn mục trên phim làm nhiều người trầm trồ tán thưởng. Những buổi chiếu ra mắt, những cuộc chiêu đãi, gặp gỡ tiếp xúc với khán giả làm Hà bận bịu không lúc nào ngơi. Đôi lúc cô muốn gặp lại Hiếu, nghe nói anh đã ra viện, nhưng biết anh ở đâu mà tìm, ngay cả địa chỉ của anh Hà cũng không kịp hỏi. Một lần gặp đạo diễn Lê Văn, Hà thổ lộ nỗi băn khoăn của mình. Ông đạo diễn sau một giây im lặng, nói với cô như sau: Trong cuộc đời muốn làm được một cái gì đó để mọi người tán thưởng, cần phải có những người hình nhân thế mạng. Họ có rất nhiều. Đấy là chuyện thường tình.

Nhìn đôi mắt lạnh lùng của đạo diễn Lê Văn, Hà thấy nổi gai khắp mình. Dường như đoán được những tình cảm xáo trộn trong cô, người đạo diễn giảng giải tiếp:

- Chuyện không may này xảy ra không phải lỗi tại chúng ta. Chỉ vì anh ấy quá tin vào những việc mình làm. Giá anh ấy hiểu được rằng đây chỉ là một trò giả.

- Một trò giả?- Hà ngạc nhiên hỏi lại.

Đạo diễn mỉm cười gật đầu:

- Chiến tranh đâu có như trong phim của chúng ta.

Sau phim đó người ta không thấy tên diễn viên Thúy Hà xuất hiện trên bất cứ bộ phim nào nữa. Thực ra cũng có đôi lần cô được mời quay thử trong một vài vai, nhưng khả năng nhạy cảm không còn như xưa, nghĩa là những lúc đạo diễn cần cô khóc thì mắt cô lại cứ ráo hoảnh. Nhiều người tỏ ý tiếc cho một tài năng mới nhú đã chóng tàn. Cô đã giã từ màn ảnh, lấy chồng, có con, có một sạp hàng nho nhỏ trong chợ. Một hôm có một người khách dừng lại trước sạp của cô chọn mua một chiếc túi xách. Hà mừng rỡ nhận ra người bộ đội đóng phim năm nào. Anh cho biết anh đã được đơn vị cho xuất ngũ về quê với giấy chứng nhận thương binh loại hai. Khi Hà nhắc lại chuyện cũ, người thương binh chỉ cười rồi nói:

- Có gì đâu... nhiều bạn bè tôi đi chiến đấu còn bị thương nặng hơn tôi nhiều. Có người còn không trở về... Tôi cũng như họ, chỉ là người chấp hành nhiệm vụ của trên giao.

Rồi anh vui vẻ kể cho Hà nghe có lần ở bãi chiếu bóng làng anh chiếu bộ phim của đạo diễn Lê Văn. Anh rủ bà con trong xóm đi xem nhưng không ai nhìn thấy bóng dáng của anh đâu cả. Không ai biết rằng đã có lần anh đóng phim. Hà cố giữ anh lại, mời về nhà ăn cơm, nhưng anh từ chối vì phải đáp tàu lên biên giới hẹn sẽ ghé lại khi trở về. Anh hỏi Hà giá cả của một số mặt hàng lặt vặt rồi vội vã chia tay. Nhìn cái dáng cao gầy của anh đi khuất về phía ga nhập vào đoàn người đi buôn lên biên giới, nước mắt Hà lại chực trào ra, nhưng cô không khóc được nữa, cô không còn là "Hà mau nước mắt" như xưa nữa rồi.

Tháng 12 năm 1991
Logged
trachvandung
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 747



« Trả lời #62 vào lúc: 21 Tháng Năm, 2008, 04:34:34 pm »

Đặt ống nghe xuống bàn, Khang vẫn chưa hết bất ngờ vì cái tin anh vừa nhận được. Tháng trước anh có về quê làm giỗ ông nội nhưng không nghe cha mẹ đả động gì tới chuyện này. Anh hỏi chú, vẫn là câu hỏi nửa thật, nửa đùa vui như các lần trước - chú chỉ cười, nụ cười giống như một cái ngáp dài mà phải cố nín nhịn: "Khi nào hả? Khi nào có cô dâu."

Chú đã ngoài 40 tuổi, tóc lại lốm đốm bạc. Hồi mới từ chiến trường trở về, trông chú giống một cành củi khô, da xám ngoét như vỏ chuối luộc. Cả nhà nhìn chú trân trối, ngờ vực, mẹ luýnh quýnh chạy lại ôm chầm lấy chú mà xoa đầu, nắn vai rồi khóc òa:

- Chú Biền ! ... Phải em không?

- Chị ơi ! Em đây,... em Biền đây !

Cha vẫn ngồi bất động nơi góc chiếu đang trải giữa sân. Thấy chú, cha chỉ thốt lên được một tiếng khan đặc: "Em ơi !..." rồi nước mắt ứa ra, miệng cha mấp máy không biết là cười hay khóc. Cả nhà đã nhận được giấy báo tử của chú cách đấy bảy năm rồi. Hôm cầm tấm giấy, mẹ lặng lẽ khóc rồi cất kỹ vào ngăn kéo tủ không cho cha biết, vậy mà cha lại tìm ra. Cha bỏ nhà đi đâu hai ngày sau mới về, cha không khóc mà chỉ thầm thỉ một mình:

- Rứa là em cũng làm tròn nhiệm vụ của mình rồi !

Trở về được năm tháng, ông chủ tịch xã giới thiệu cho chú vào công ty xây dựng 480 của tỉnh. Được một thời gian, chú xin công ty cho đi học thêm về chuyên ngành cầu đường. Học xong ba năm, mẹ dẫn hai, ba đám về làm mai mối cho chú nhưng chú chỉ cười trừ. Khang không hiểu tại sao mãi mà chú vẫn chưa chịu lấy vợ. Mới tháng trước thôi, khi nghe Khang hỏi: Khi nào thì chú mới chịu lấy vợ? Chú vẫn trả lời anh bằng một câu cũ rích mà anh đã thuộc như bài học vỡ lòng. Thế mà mẹ vừa gọi điện ra báo tin trong tháng này chú cưới vợ. "Chú nhắn con thu xếp về sớm để còn đi rước dâu với chú". "Cô dâu nhà ở đâu hả mẹ?". "Chú mày bảo ở mãi trên Quan Khê". Cái tên Quan Khê như đánh thức trong Khang biết bao kỷ niệm thời thơ trẻ mà anh chẳng thể quên. Từ lúc sang Liên Xô học rồi được phân về Hà Nội công tác anh vẫn luôn coi mảnh đất Quan Khê là quê hương thứ nhất của mình mỗi khi bất chợt có cảm xúc buồn vui ào đến. Mặc dù đó là nơi cha mẹ anh theo dân làng sơ tán trong những năm giặc Mỹ leo thang đánh ra miền Bắc. Nhưng anh đã được sinh ra ở nơi ấy và lớn lên trong những tiếng cười và giọt nước mắt của bạn bè. Chú chỉ hơn anh bốn, năm tuổi, tuổi thơ của anh thường có chú bên cạnh. Nhớ hồi đám ma ông Cả Khiêm, con cháu khóc rầm rĩ đến hai ngày mà chưa chịu đưa ma, tiếng kèn, trống kêu suốt cả buổi, khổ nhất vẫn là hai ông thổi kèn, chiếc loa kèn đen sì như chiếc phễu rót nước mắm. Hai người thợ kèn thay nhau phồng mồm, rướn cổ lên như con rắn hổ mang lắc lư cái đầu về phía trước. Đứng xem chán, chú kéo O Na ra đầu cổng nói nhỏ gì đấy, O Na hăm hở chạy về nhà. Nhà O có cây khế to che kín cả sân giếng, những quả khế chua vàng ruộm và căng mọng như chiếc bát ăn cơm. Nhét đầy hai vạt áo. O lại tất tưởi chạy sang đưa cho chú. Rồi cứ thế chú đứng trước đám thợ trống kèn cho quả khế vào miệng cắn rôm rốp. Chú cố tình nhăn mặt như đứa trẻ con bị đứt tay, cái lưỡi lia lia ra ngoài xuýt xoa. Tiếng kèn cứ đuối dần, đuối dần, không còn ai oán, bi thương nữa, tiếng của nó lúc vổng lên, lúc lại kéo dài ra i ỉ. Khang và chú cứ phải ôm bụng mà cười. O Na mới đầu không hiểu gì, nhưng mỗi lần thấy chú và Khang đưa quả khế lên miệng nhai là tiếng kèn lại chìm nghỉm, miệng hai người thợ kèn méo xệch, nước dãi kéo ra cả hai bên mép thì O cũng luôn phải lấy vạt áo mà lau nước mắt, O cười không ra tiếng nữa. ánh mắt hai ông thợ kèn nhìn hai chú cháu Khang hăm dọa và van vỉ. Chuyện đó đến tai cha Khang. Buổi tối hôm ấy ông bắt hai chú cháu nằm sấp xuống tấm phản rồi vụt cho đến lúc chiếc roi tre trong tay ông mềm ra vẫn chưa chịu thôi:

- Ai bảo chúng mày làm cái việc hư đốn như vậy, hả?

- Tại O Na mang khế sang, chứ con không... - Khang mếu máo.

- Không phải. Tại em cho con Na khế rồi bảo nó ăn.

Cha Khang tức giận, chiếc roi tre trong tay ông gẫy ra làm đôi từ lúc nào không biết. Buổi tối, khi đi ngủ, Khang không nằm ngửa được, hai bên mông đít đau ê ẩm, chú cũng trở mình liên tục.

- Khang này ! Mi thấy đau không?

- ...

- Tau thấy ê ê cái mông à.

*

Khang về tới đầu cổng đã thấy chiếc xe hoa đứng quay đầu ra ngoài, tiếng xe máy bóp còi chát cả tai, một số người đã ngồi sẵn trên xe chỉ đợi chú rể bước vào trong xe hoa là nổ máy. Chú từ trong nhà chạy ra kéo tay anh lôi tuột vào trong.

- Về muộn rứa, Khang? Thế còn cái Nhung?

- Dạ ! Nhà cháu đang bận lớp tập huấn, không về được. Còn cháu cũng có việc đột xuất nên bây giờ mới về đến nơi - Khang nhìn chú như cố thanh minh.

- Thôi, về là tốt rồi. Mọi người đang chờ, họ sốt ruột rồi đấy !

Chú đẩy anh vào cùng ngồi trong xe, "Kiêng cọ cái gì. Cứ ngồi đấy. Khi về, mi lên xe chú Ban đèo. Nhá."

Khang ngoan ngoãn nghe theo lời chú như đứa học trò lớp một nghe lời cô giáo. Lâu lắm rồi, dễ chừng mười mấy năm anh chưa có dịp trở về để đi trên con đường đất cát như thế này, con đường mà ngày xưa anh vẫn thường theo chú đuổi trâu ra bãi sông rồi vào ruộng ngô bẻ trộm mang ra nghĩa địa hì hụi nướng.

- Mi thấy có khác chi không? Chỗ xanh xanh phía trước là bãi ngô làng Bồng đó. Vẫn như xưa... Mi còn nhớ cả đấy chứ?

Khang không thể quên được. Ngày ấy đám chăn trâu làng Bồng chỉ có sáu người, chú được phong làm thủ lĩnh, còn O Na chú phân làm lính gác cổng. O Na kém chú hai tuổi nhưng người chỉ cao bằng ba lần cái chổi rơm quét nhà, nước da thì trắng xanh như hạt ngô nếp. Mới đầu thấy O là con gái, lại có vẻ chịu khó, dễ bắt nạt, đám trẻ chăn trâu bắt O phải chăn cả đàn trâu mười một con. O chạy theo đàn trâu có hôm vấp ngã long cả móng chân, máu tứa ra thấm đỏ gấu quần.

- Bọn bay con trai mà bắt con gái đi đuổi trâu à. Hắn chạy theo trâu làm răng được... Cho con Na nghỉ, ở nhà kiếm củi khô, ra bến đò canh chừng cho tụi tau "đánh du kích".

Ngã ba bến đò là trung tâm của con đường về làng, từ đấy có thể nhìn ra bãi ngô một cách rõ nhất, vừa có thể để ý được người từ trong làng đi ra mà báo động cho "quân du kích" đang bẻ trộm ngô ngoài bãi. Thời ấy, ngô nhiều vô kể, kéo dài dọc theo hai bên triền sông hàng cây số. Nhưng ngô lại không của riêng nhà nào, mà do hợp tác xã quản lý. Thành ra chỉ đợi đến lúc ngô rụng râu, lớp áo ngoài bạc trắng mới được bẻ về sân đình chia cho từng nhà. Tụi trẻ con lại thích ăn ngô từ lúc còn đang ngậm sữa, ăn vừa ngọt vừa mát, chứ đợi đến lúc ngô khô rồi thì có cho, chúng cũng ném cho gà ăn.

O Na mải mê nhìn theo con đò chở khách qua sông mà không để ý tới phía đằng sau, trong làng có người đang lừng lững đi ra phía bãi ngô. Đến kho O quay lại và nhận ra ông bảo vệ của xóm thì ông đã tới rất gần. Mặt O tái mét, chân tay luýnh quýnh run bần bật. Không kịp vẫy nón để ra hiệu nữa, O chạy vụt vào bãi ngô kề đấy, mắt dáo dác nhìn xung quanh.

- Anh Biền ơi ! Anh Biền ơi.

- Con ni. Vô đây làm chi?

- Bảo vệ... Bảo vệ đang ra. Gần lắm rồi.

- Răng không phất cờ hiệu? Thôi, theo tau.

Chú đứng lại huýt sáo, chốc lát cả đám chăn trâu đã có mặt đầy đủ, trước mặt người nào cũng có một ôm ngô tròn lẳn và xanh mướt.

- Tụi bay, đứa mô có quần dài thì cởi ra, cho ngô vào đó... Nhảy xuống sông bơi lên bãi Nè đi. Bảo vệ đang ngồi trên bờ chờ bọn mình đó.

Nghe đến hai tiếng bảo vệ, Khang sợ quá không kìm lại được, cả hai ống quần ướt sũng, nằng nặng.

- Thằng Khang đái ướt quần rồi, đựng ngô răng được?

Cả đám trẻ con chăn trâu chỉ có Khang và O Na mặc quần dài, thấy vậy mắt O Na rơm rớm, tay thì xua liên hồi.

- Không lấy quần em... Không được lấy quần em.

Logged
trachvandung
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 747



« Trả lời #63 vào lúc: 21 Tháng Năm, 2008, 04:34:54 pm »

Mà cũng không ai dám lấy thật. Ngô vẫn được bỏ vào hai ống quần của Khang. Khang lại quá bé nên không thể bơi qua sông, đành phải cởi truồng đi lại phía bờ giả vờ ngồi ị ở đấy. Còn chú dẫn O Na chạy về phía nghĩa địa vào trốn trong ngôi mộ của ông Đò. Ngôi mộ do dân trong làng góp tiền xây, nên to và cao nhất trong tất cả các ngôi mộ ở nghĩa địa này. Người ta bảo ông thiêng lắm, dân trong làng không biết ông từ đâu đến, chỉ có các cụ già hay kể rằng, xưa kia ông là người chèo đò, trong vùng có tên Chánh Tổng nổi tiếng độc ác và tham lam, nó đã cướp vợ ông, đày con trai ông đi biệt xứ và chiếm đoạt bao nhiêu đất đai của người dân về cho mình. Một hôm hắn bảo ông chèo đò cho qua sông. Ông chở nó đến giữa sông, chỗ nước xoáy nhất thì bất ngờ xoay mái chèo, con đò chòng chành rồi úp cả hai người xuống sông. Người ta vớt xác ông lên và chôn nơi bến sông này. Mộ ông cứ to dần, to dần, lấn cả lối đi, dân làng bảo đó là mộ kết. Họ xây lên cho ông một ngôi mộ bằng gạch và xi măng. Các cụ trong làng cũng không biết tên ông, mỗi lần đi qua ngôi mộ này, người ta thường lấy tên con đò mà gọi tên ông.

- Anh Biền ơi, anh nghe thấy chi không?

- Chi mô?

- Ông Đò đang rên này.

- Mi sợ à. Đồ con nít.

- Thật. Ông Đò đang rên. Ông nứ rên hừ... hừ !

Chỉ nghe có vậy, chân chú bỗng mềm nhũn, chú ù té kéo O Na ra khỏi ngôi mộ chạy một mạch lên triền đê, tới bãi Nè đã thấy đám trẻ chăn trâu và Khang đang nướng ngô, ăn hết gần một nửa. Khang hớn hở:

- Ngô vẫn không có mùi chi cả.

Trong cả đám chăn trâu, hình như O Na quý chú nhất, chỉ có chú là O chịu xưng bằng em gọn gàng như vậy. Hôm cả đám trẻ chơi trò cô dâu chú rể, chú đã bơi ra sông, ngắt một ôm bông súng tím về kết hoa cho cô dâu. Khi thấy chú chuẩn bị đặt vòng hoa lên đầu O Na thì Khang phụng phịu, ngón chân cái cứ dứ dứ xuống đất, mắt đã dấp dính nước:

- Cho cháu làm chú rể với.

Chú chần chừ quay lại, đưa vòng hoa tím về phía Khang, Khang mừng rỡ đưa tay áo quệt nước mắt rồi đón lấy vòng hoa. Chẳng hiểu có phải vì gió hay không mà vừa chớm xuống tóc O Na thì vòng hoa đã bay xuống dòng sông, Khang nhìn chú vẻ tiếc rẻ và cầu khẩn. Chú đưa hai tay về phía trước chụm lại rồi bất ngờ lao ùm xuống nước, nhưng vòng hoa bị gió thổi mạnh quá trôi dạt ra giữa sông. Chú càng ra sức bơi thì gió càng đẩy những bông hoa tím xa bờ hơn nữa. Tới vùng nước xoáy - nơi mà trước kia ông Đò đã dìm thằng Chánh Tổng thì những bông hoa súng xoay thành từng vòng tròn, vòng tròn cứ nhỏ dần, nhỏ dần rồi chìm xuống đáy sông. Chú ngẩng đầu lên lấy hơi rồi lặn xuống chỗ vùng nước xoáy ấy. Lặn mãi mà không thấy chú lên, Khang đã thấy chờn chợn nơi sống lưng, đám trẻ chăn trâu đưa hai tay lên miệng làm loa hét thật to:

- Biền ơi lên đi. Lên đi Biền ơi !

Mặt sông vẫn lặng phắc, O Na òa khóc tức tưởi: Anh Biền ơi, anh đừng chết. Ông Đò không bắt anh xuống mô. Hư... hư. Thế rồi O cũng lao xuống sông, bỗng O hét lên thảng thốt:

- Có ma. Hắn đang túm chân...

O Na chạy được lên bờ thì chú cũng vừa ngoi lên, ngay chỗ O vừa lao xuống. Trên tay chú, vòng hoa súng chỉ còn trơ lại những cuống hoa tím ngăn ngắt, những cánh hoa còn sót lại cũng mềm oặt và gẫy gập. Thấy người O ướt như chuột lột đứng khom rom một góc, nước mắt nước mũi nhòe nhoẹt, chú nhìn sang Khang:

- Hắn làm răng mà khóc?

- Em tưởng anh Biền bị chết chìm rồi. Anh đừng lặn lâu như hồi nãy nữa nhá.

- Thôi nín đi, rồi tẹo nữa anh làm cho cái khác. Cái này bị hỏng rồi !

Lớn lên một chút, đám bạn trong làng vẫn thường gán ghép tên Khang và tên O Na với nhau, Khang không phản đối như những đứa con trai khác bằng cách đuổi nhau với chúng trên con đê cho tới khi túm được một đứa để đấm thình thịch vào lưng chúng mới chịu thôi, trái lại, Khang thấy thinh thích khi chúng trêu như vậy. Mặc dù O Na hơn Khang hai tuổi nhưng có chấp cả mấy đứa con gái trong làng thì cũng chẳng có ai xinh như O Na, hơn nữa trong đám trẻ chăn trâu, ngoài chú ra thì O Na là người chơi thân với Khang nhất.

Khi Khang đang học dở cấp hai thì chiến tranh cần thêm chi viện. Con trai trong làng ra quân gần hết. Chú vào líựnh đặc công nước. Trước lúc đi, mẹ gọi chú lại hỏi xem chú có ưng ai trong làng này không để mẹ mang trầu cau đến đặt chỗ, chú nhìn Khang mỉm cười, ánh mắt ẩn chứa nhiều tâm sự rồi chú quay sang lắc đầu trả lời mẹ. Ba năm sau thì mẹ nhận được giấy báo tử của chú. Chú hy sinh khi nhận nhiệm vụ lặn sâu xuống lòng sông gài mìn vào tàu địch, con tàu nổ tung, còn chú thì không tìm thấy xác. Biết tin này O Na lặng lẽ khóc rồi chạy ra bờ sông mặc cho tiếng khóc vỡ òa. Ngay sau đó O xin đi thanh niên xung phong - vào chiến trường nơi chú đã hy sinh. Lúc cha mẹ rời nhà về quê cũ, Khang đang học bên Liên Xô. Khi về nước, anh chỉ lại thăm xóm Bồng có một lần trước khi ra Hà Nội công tác. Từ đó đến nay đã mười mấy năm rồi, bây giờ Khang lại đang đi trên triền đê, trở lại xóm Bồng cùng với chú. Chiếc xe đi trên con đường mấp mô ổ gà chốc chốc lại đẩy chú và Khang ngã dúi về phía trước, từ trong túi áo ngực của chú rơi ra chiếc khăn mùi xoa đã sờn mép gấp. Khang cầm lên, ngay góc phải của chiếc khăn là một bông hoa súng được thêu bằng chỉ tím.

- Gần hai mươi năm rồi, Khang nhỉ?

Khang bỗng giật mình. Gần hai mươi năm trước, đấy là thời gian chú lên đường nhập ngũ, và cũng mười mấy năm rồi, Khang không nhớ nữa, khi anh sang Liên Xô học, O Na cũng tặng anh một chiếc khăn có bông hoa súng như thế này, chỉ khác là bông hoa súng không được thêu bằng chỉ tím như chiếc khăn của chú. Khang bỗng nhớ tới câu chuyện cảm động mà anh được nghe từ khi còn ngồi trên giảng đường đại học. Câu chuyện kể về ba chàng trai cùng yêu một cô gái, nhưng cả ba người không ai dám nói ra tình cảm thật của mình, còn cô gái, với ba người cô đều quý mến và tin tưởng như nhau, cô không muốn ai phải buồn. Lúc ba người con trai sắp lên đường nhập ngũ, cô gái mới đem chiếc bánh của mình tự làm ra và bảo rằng: Chiếc bánh này em đã cắt làm ba phần, để dành cho ba người, trong ba phần đó sẽ có một chiếc nhẫn của em. Nếu ai ăn phần có chiếc nhẫn thì em xin gửi tình cảm của mình cho người đó. Trong lúc ăn bánh một người bỗng reo lên: "A ! Chiếc nhẫn. Mình có chiếc nhẫn rồi". Hai người còn lại nhìn nhau và chỉ biết mỉm cười chia vui với bạn. Rồi hai người ấy hy sinh, lúc an táng cho các anh, đồng đội tìm thấy trong túi áo của mỗi người đều có một chiếc nhẫn được gói rất cẩn thận. Thì ra, cả ba phần bánh cô gái đều cho vào đấy ba chiếc nhẫn, nhưng khi thấy bạn mình vui mừng gặp được chiếc nhẫn ấy, hai người còn lại không nỡ đánh mất niềm vui của bạn nên đành phải nói rằng mình là người không may mắn. Chỉ có cô gái mới hiểu được tình cảm của hai người lúc đó. Trong tình yêu cũng cần có sự cảm thông và chia sẻ. Lúc này mọi thắc mắc trong Khang gần như vỡ òa, cổ họng anh khô khốc.

- Cô dâu...

- Là O Na. Khang à !

Là O Na? Chừng ấy năm trời mà chú không hề cho Khang biết điều gì. Cũng chỉ là sự gặp gỡ ngẫu nhiên thôi. Con người trở về sau chiến tranh thường có nhiều mặc cảm. Chiến tranh bao giờ cũng đem đến sự mất mát, hụt hẫng. Bảy năm đi thanh niên xung phong, khi trở về, không còn ai quen thuộc. Bến đò vắng người chèo, O Na trở thành người lái đò từ lúc ấy. Những bạn bè thuở chăn trâu không còn ai, tất cả đều nằm lại nơi chiến trường, sau chiến tranh dường như O là người may mắn nhất. O lấy cát từ bến sông đắp lên thành những ngôi mộ cho bạn bè của mình. Khách qua đò vẫn gọi O bằng cái tên cô lái đò làng Bồng quen thuộc. Khi chỉ còn một mình, O ngồi trên đò, thả xuôi mái chèo cho trôi dọc theo triền ngô, tiếng lá ngô chạm vào nhau trong đêm thao thiết, mái chèo cũng còn có đôi, nhưng O Na thì vẫn chưa lấy chồng.

Rồi một ngày kia dân làng Bồng thấy xuất hiện một người đàn ông lạ, tóc đã hoa râm ngồi khóc trước một ngôi mộ trong nghĩa địa. Hỏi ra mới biết đấy là con trai của ông Đò, sau nhiều năm bôn ba nơi đất người, nay mới tìm về được quê cũ. Người đàn ông ấy khóc cho số phận của cuộc đời mình và khóc thương cho thân phận của những con đò trên dòng sông này. Con sông chưa đi hết một đời mình mà đã có biết bao cuộc đời của những người chèo đò sống và chết với dòng sông. Những người làm công việc giao thông trên sông thường lấy niềm vui của khách đi đò làm niềm vui của mình, còn những chuyện đau buồn chỉ biết tâm sự với mái chèo, với sông nước. Từ lúc bị đày đi xa, ông đang còn là một đứa trẻ, giờ đây trở về đã trở thành một ông già tóc trắng mà dòng sông vẫn vậy, vẫn những mái chèo khua vội vã mỗi khi có tiếng khách gọi qua sông. Con đường nối liền giữa làng ông với thị xã vẫn chỉ bằng những chuyển đò ngang như thế này. Chút vốn liếng dành dụm được, ông đem ủng hộ làng Bồng để xây dựng cây cầu bắc qua sông, ông bảo như vậy ông mới đền ơn được dân làng đã cưu mang, chăm sóc cha ông lúc về già. Bến đò rồi sẽ trở thành ký ức khi cây cầu mới được mọc lên, O Na không biết là vui hay buồn nữa, từ khi đi thanh niên xung phong trở về, O đã gắn cuộc đời mình với mái chèo, với dòng sông này rồi... O chèo đò, chở những người kỹ sư qua thăm dò địa chất của lòng sông, rồi sự gặp gỡ ngẫu nhiên ấy đã đưa những kỷ niệm thuở xưa cùng trở về. Người kỹ sư xây dựng cầu của công ty 480 không ngờ lại là câu bé chăn trâu đã từng lặn xuống đáy sông, chỗ nước sâu nhất chỉ vì một vòng hoa súng tím.

Đám cưới của chú và O Na có mười chiếc thuyền kết hoa súng tím chở qua bên sông, con sông xưa dường như mênh mông hơn, sóng nước lăn tăn ánh lên những sợi hồng tía đan chồng lên nhau như tấm áo dệt từ kim tuyến. Tháng ba, ngô bên bãi đang kỳ trổ bông, gió từ dòng sông thổi lên phả vào không gian lớp bụi phấn trắng hồng như một chiếc khăn voan mỏng. Trên sông, chiều xuống cũng chậm hơn.

Tháng 5-2000
Logged
trachvandung
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 747



« Trả lời #64 vào lúc: 30 Tháng Năm, 2008, 07:54:47 am »

        Rừng chiều lạt nắng, hầm hập oi nồng. Cơn mưa rào chợt đến, làm dịu bớt cái nóng khủng khiếp của miền tây đất Quảng. Cái thứ nắng nóng như rang khô đám lính của tiểu đòan suốt nhiều ngày đêm lầm lũi đưa pháo lên tận ngọn núi Chảo Lớn triển khai trận địa, chờ lệnh phát hỏa, tiêu diệt cứ điểm Cà Tang, mở đường cho đại quân tiến vào giải phóng huyện lỵ Quế Sơn. Đói, khát và sức nặng của những khẩu pháo 105 ly tháo rời đã vắt kiệt sức lực từng người. Trong mưa, từ quan đến lính, tất thảy trần truồng như nhộng, thỏa thê tắm mát và uống thứ nước ngọt trời cho để quên đi những cái bụng lép kẹp đang thèm cơm, thèm sắn. Người ta khi đã cởi truồng ra rồi thì ai cũng hiền khô, hồn nhiên đến kỳ lạ. Vậy nên khi D trưởng An chạy đến bên Luận, dáng người lòng khòng, của nợ kia thì lõng thõng bên đùi, khác hẳn với D trưởng An oai nghiêm, thét ra lửa thường ngày, anh không sao nhịn được, cười đến gập người, thắt ruột. Ông vẫn thản nhiên ra lệnh, còn Luận thì cứ ngỡ ông đùa:

-         Tiểu đội trinh sát của cậu mau tập hợp, có nhiệm vụ gấp.

-         Lệnh gì lúc này hở thủ trưởng?

-         Đài quan sát vừa báo có một tốp dân địa phương đi làm rẫy, đang trú mưa ở gốc cây, gần trận địa pháo của ta.

-         Thế thì sao ạ!- Luận ngúng nguẩy đùa dai, còn thủ trưởng thì quắc mắt.

-         Lại còn sao với giăng gì nữa. Lộ mẹ nó hết cả bây giờ chứ bỡn à. Họ có 10 người: 5 ông già, 2 thiếu nữ và 3 thanh niên. Các cậu khẩn trương bao vây, tiếp cận, một kèm một, khống chế và trói họ lại, canh giữ cho hết đêm nay, đợi ta nổ súng đánh xong cứ điểm Cà Tang thì thả cho họ về. Nhớ ôn tồn giải thích thật khéo, mình là quân giải phóng, không được làm gì vi phạm chính sách dân vận…

-         Rõ!...

        

Luận chợt hiểu ra tính chất nghiêm trọng của sự việc. Anh nhao đi tập hợp đám lính trinh sát đang tỏa ra đùa nghịch như quỷ sứ, tán dóc với lính pháo thủ ở từng khẩu đội. Có 2 chiến sĩ bị cảm nhẹ, còn lại vừa khéo 10 người đi làm nhiệm vụ. Ai nấy chỉ mặc độc chiến quần xà lỏn, mang theo dây thừng, dao găm và súng ngắn, nom hung dữ chẳng khác gì thám báo ngụy. Tất cả khép thành vòng cung, tiến dần về phía mục tiêu. Cách chừng vài trăm mét, Luận đưa ống nhòm quan sát, quả có đúng 10 người như lời D trưởng. Họ đều ăn mặc theo lối dân tộc Cơ rông, một tộc người rất thiểu số ở miền tây QuảngNam. Chẳng hiểu vì sao, đôi tay anh cứ run run rê ống kính nhìn ngắm kỹ 2 cô gái. Một cô cao to, vai bè, tướng đàn ông. Cô kia, anh nuốt nước bọt đánh ực, mắt đờ ra ngây ngất vì vẻ đẹp hoang dại. Dáng người thon, đôi vai để trần, ngực tròn căng, mắt nai ngơ ngác… Chợt cô gái phát hiện ra anh đang cầm ống nhòm, vội thét to:

-         Thám báo Mẽo đấy, chạy mau!

Cả tốp người nháo nhác tản ra tứ phía, chạy thục mạng. Luận ra lệnh:

-  Đuổi theo. Mỗi người nhằm một đối tượng, đừng chồng chéo nhau, làm thật gọn như kế hoạch đã bàn ở nhà.

 

Dứt lời, Luận chồm lên lao theo hướng cô gái. Số phận xui khiến 2 cô gái tách riêng, chạy về phia bờ suối. Anh cũng kịp nhận ra người chạy cùng hướng với mình là A phó Phát. Bất giác Luận mỉm cười hiểu ra lý do, chỉ A trưởng và A phó mới có ống nhòm, thản nào... Anh cố hết sức chạy vượt lên để giành phần chộp lấy cô gái mắt nai. Cuộc dượt đuổi trong cơn mưa rừng quyết liệt và hung bạo như con sói đói hồng hộc chồm theo chú thỏ non ướt nhóet. Nhưng khi vồ được nàng rồi thì Luận xuống sức thở gấp. Có lẽ cả tháng trời anh đói triền miên, mỗi bữa chỉ có muôi cháo loãng và hai mẩu sắn bé như ngón chân cái làm sao vật nổi cô gái sơn cước săn chắc, lại được ăn no, ngủ kỹ. Sự thèm muốn đụng chạm với da thịt đàn bà làm anh lú lẫn, quên bẵng mình còn có dao găm, súng ngắn khống chế con mồi. Lăn lộn, cào xé nhau hồi lâu thì cô gái đọat được dao găm, ngồi chồm hỗm lên bụng anh, quắc mắt, dí lưỡi thép vào cổ họng. Thế là tong đời một cách nhục nhã! Anh nghĩ vậy và thở dài chờ chết, nước mắt ứa ra, gọi khẽ hai tiếng mẹ ơi!... Hình như cô gái nhận ra giọng Bắc, thóang ngạc nhiên, nhưng vẫn gằn giọng hỏi:

-         “Giải phóng” à?

-         Ừ, giảiphóng quân, quê miền Bắc.

-         Sao “giải phóng” lại đi cướp hiếp đàn bà?

-         Không phải đâu. Giải phóng quân đưa pháo lên núi, sắp bắn vào cứ điểm Cà Tang để giải phóng Quế Sơn.

-         Thế thì sao nữa?

-         Cán bộ thấy em và mấy người kia đi làm rẫy về, đứng trú mưa sát gần trận địa, sợ bị lộ bí mật quân sự nên lệnh cho bọn anh bao vây, tạm giữ đồng bào hết đêm nay, chờ đánh trận xong sẽ thả về nhà thôi.

-         Thật vậy không?

-         Thật mà, thám báo Mẽo hay quốc gia làm sao biết nói giọng Bắc, tin anh đi…

-         Hèn gì đàn ông mà ốm nhom, vật đàn bà cũng không nổi, sức đâu mà cướp hiếp. Rõ tội nghiệp!

-         Tại tụi anh đói quá, với lại đã quen ôm đàn bà vật lộn thế này bao giờ đâu.

-         Hí hí… hí…, quân mình đánh lẫn quân ta, em cũng là du kích chứ bộ…

 

Cô gái quăng con dao găm, cười khúc khích. Tiếng cười làm nàng rung lên, mông của nàng vì thế cứ nhay đi nhay lại trên bụng chàng trai chưa từng biết đến mồ hôi đàn bà chua mặn thế nào trong đời. Thóat cơn hiểm nghèo, giờ Luận lại được đê mê vì sung sướng. Anh nhắm nghiền con mắt, tận hưởng một thứ khóai cảm kỳ diệu. Đôi bờ mông của nàng hình như cứ trôi dần, trôi dần xuống dưới. Luận mở to mắt, bàng hòang không tin được đó là sự thật. Lúc vật lộn, anh đâu ngờ miếng vải gai quấn trên ngực nàng đã bị bung ra, rơi mất, để lộ đôi bầu vú trắng nõn, cao vồng, núm vú đỏ hồng như một chấm son, phập phồng lên xuống theo nhịp thở. Chiếc váy người dân tộc thực ra cũng chỉ là tấm vải quấn quanh người che phần dưới, khép chờm hai mép vải ở đằng trước. Giờ nàng đang ngồi dạng chân trên bụng anh nên nó như được mở toang và người dân tộc đâu có biết dùng đồ lót. Luận nhìn thấy rõ cả một vùng cấm tam giác đang mời gọi. Bản năng giống đực làm cái của nợ trong quần xà lỏn tự do nổi lọan, bất chấp kỷ luật dân vận của D trưởng dặn dò lúc giao nhiệm vụ. Cái đầu Luận bảo đừng mà bên dưới thì … cương lên. Cô gái cũng cảm nhận được sự cương nở ấy, thóang đỏ mặt, nhưng… thích… Nàng cười rất hồn nhiên, chống hai tay lên cỏ, từ từcúi xuống. Bốn mắt nhìn nhau đắm đuối, buông thả cho mọi sự cuồng nhiệt, đê mê diễn ra sau đó. Suốt một đêm, giữa rừng xanh kỳ bí, họ thành Êva và Adam, quấn vào nhau lăn lộn nhiều lần, quên đói, quên mệt, quên cả tiếng pháo 105 ly rầm trời bắn vào cứ điểm Cà Tang, chỉ thấy tràn trề lạc thú nơi hoang dã…                                                                  

          

                                                                         *

                                                                      *   *

Cái đêm vụng về, bị động tập làm đàn ông trước giờ tiểu đòan nổ súng là những khoảnh khắc thần tiên nhất trong đời, nhưng vì hai chữ lập trường ám ảnh, buộc Luận phải cố quên nó. 33 năm thoắt qua đi, mỗi lần nhớ đến D trưởng An, nhớ đến Phát, anh phải cảm ơn số phận cho mình cái cơ hội nếu có chết như Phát cũng đã biết mùi đời. Dù đói, mệt, nhưng sức trai tuổi 20 vẫn đủ cho anh hưng phấn quá tam ba bận. Sáng dậy, biết tên cô gái là Hơ Miêng, tên một lòai hoa dại của núi rừng, anh sung sướng cắn vào đùi non của nàng, đòi thêm một lần cuối, trước lúc chia tay. Chỉ cách một bờ ruộng, anh chứng kiến thằng Phát A phó không được như vậy. Nó còn mất lập trường hơn anh, úp mặt vào chỗ ấy gào lên vì sung sướng, gọi tên các thủ trưởng xem ai sướng hơn nó. Nhưng nó vừa qua trận sốt rét còn đâu sức lực, chỉ sau một lần đã nhọc phờ, trên bảo dưới không nghe, đành bất lực làm tình bằng tay, bằng lưỡi. Khổ nỗi cô gái của nó tên Hơ Ngoan mà chẳng hiền, mỗi lần bị Phát kích động nàng lại cong người rú lên những âm thanh điên dại, rồi chồm dậy đè lên người nó, dùng cái của mình nhay đi nhay lại mãi cái của Phát đang héo rũ, không sao ngóc lên được. Chuyện mất lập trường này chỉ hai thằng biết, sống để bụng, chết mang theo, hở ra là tong đời. Phát chết vì một mảnh bom B52, khi đơn vị rút khỏi huyện lỵ Quế Sơn, chuyển quân về Sơn Bình, gần ngã ba sông Thu Bồn và sông Trường. Tội nghiệp cho nó chết vào lúc 3 giờ sáng, chắc là đói lắm. Hồi chiều, đơn vị hết gạo, mỗi thằng chỉ được ăn nửa bát ngô bung vàng khè, hạt to và cứng như răng ngựa. May mà nó còn kịp được biết tý chút mùi đời. Phát chết rủi cho nó, nhưng cũng có phần may cho Luận vì cái tội mất lập trường kia chỉ còn là bí mật của riêng anh. Nói vậy thì đểu và bất nhẫn lắm lắm ! Song “một miệng thì kín…”, cổ nhân đã dạy rồi. Phát là thằng bạn tốt nhất trần đời của Luận. Nó cùng học khoa lý, trường đại học Tổng Hợp Hà Nội với anh, cùng nhập ngũ một ngày. Trong tiểu đội trinh sát, nó luôn giành phần việc nặng, việc nguy hiểm thay cho Luận. Đi dã ngọai, kiếm được miếng ăn tươi nó luôn mang về dúi vào màn của anh. Ăn vụng lúc ngủ cũng nhục lắm, song ở đời khi người ta đói cũng có lúc đành chấp nhận. “Đồ ăn thì ít, chia ra tất cả cùng đói, chi bằng để một thằng no.”- Phát thường động viên bạn như vậy. Chỉ có điều tính Phát hay lô bô ba la, hứng lên nếu nó lỡ mồm khoe với thằng nào chuyện Luận với Hơ Miêng thì còn đâu cái thành tích lập trường vững vàng bấy lâu anh khôn khéo ẩn mình, được các thủ trưởng biểu dương nhiều lần. Nói như Bảo, cái thằng lính trinh sát nổi tiếng gan dạ, đa tài nhất tiểu đòan: “Hai tiếng lập trường nghe mơ hồ, trìu tượng và thối khắm nhất mày ạ! Nó là cái con C gì cơ chứ ? Ấy thế mà suốt cả một thời gian khổ, oanh liệt, nó bỗng thành thứ vũ khí hiểm độc để người ta vùi dập hay tâng bốc một con người cụ thể.” Nạn nhân của hai chữ lập trường đau nhất cũng là Bảo. Chuyện xảy ra chẳng đáng gì phải kết tội, phê bình, kỷ luật, nhưng Luận ngày ấy đã không dám can đảm đứng ra bênh vực cho chiến sĩ trinh sát ưu tú của tiểu đội mình. Tháng 3 năm 1975, các khẩu đội pháo 105 ly của tiểu đòan được lệnh bao vây, khống chế sân bay Đà Nẵng và bến cảng Tiên Sa, không cho địch rút chạy an toàn. Bảo đã gan dạ chỉ huy một nhóm bám sát mục tiêu, tính tóan chính xác tọa độ, giúp các khẩu đội trưởng kết toán góc độ và hướng bắn. Lẽ ra Bảo được tuyên dương anh hùng, thưởng Huân chương chiến công, không may giữa lúc ta ăn mừng chiến thắng, anh vớ được bộ quân phục thủy quân lục chiến ngụy còn mới cứng, sẵn có máy ảnh chiến lợi phẩm, anh mặc đồ của ngụy, chụp vài pô ảnh làm kỷ niệm nên bị quy tội mất lập trường, chịu án kỷ luật khá nặng. Vì thế, sau ngày thống nhất, Luận được giải ngũ tiếp tục vào đại học rồi đi làm nghiên cứu sinh ở Nga; còn Bảo vẫn ở lại đơn vị, tiếp tục đánh trận ở biên giớiTây-Nam. Điều làm cho Luận khổ tâm, thương bạn nhất là khi gặp lại Bảo ở chiến trường về, thấy anh bị thương đúng vào chỗ hiểm, mất khả năng làm thằng đàn ông. “Lính ta ra khỏi cuộc chống Mỹ, vấp phải lũ lính nhãi ranh 14- 15 tuổi của Khơ Me đỏ mà phải gọi chúng là bậc “Cụ” về chiến tranh du kích, mày ạ !”- Bảo ôm chầm lấy bạn chua chát nói. Anh đi trinh sát bị vướng mìn, các chuyên gia y học lão luyện ở Viện 103 cũng chỉ có thể tạo hình bằng cách nối thêm vào cái ấy của anh một mẩu nhựa, không đủ thỏa mãn đàn bà nên 3 lần cưới vợ rồi, 3 lần phải ly dị. Từ lính pháo tầm xa đầy uy lực thời chiến, nay anh thành “lính pháo phòng không” thời bình.
Logged
trachvandung
Cựu chiến binh
*
Bài viết: 747



« Trả lời #65 vào lúc: 30 Tháng Năm, 2008, 07:55:21 am »



                                                                    *

                                                                 *   *

Đêm nay sao dài gấp nghìn lần cái đêm Luận cùng Hơ Miêng ân ái bên bờ suối. Có biết bao sự việc, gương mặt của thời máu lửa cứ ẩn hiện trong đầu anh. Cuộc gặp mặt các cựu chiến binh của trung đòan tăng - pháo kết hợp ở quân khu V thời chống Mỹ có thể sẽ đảo lộn cuộc sống của Luận những năm tháng sau này. Bảo gặp anh không còn vồ vập, suồng sã như mọi lần. Cái nhìn của Bảo hướng vào anh như thôi miên, nhiều ẩn ý khó đóan ra được. Thường thì trong các cuộc gặp mặt, lúc họp chung, Bảo ngồi im re, chỉ hào hứng tán bậy, chửi tụcvăng mạngkhivào tiệc rượu. Lần này Bảo đến trễ, nồng nặc hơi men, mắt đỏ vằn, dắt theo một bé gái chừng 13- 14 tuổi. Hội trường khi ấy đang nghiêm trang phát kỷ niệm chương và cuốn lịch sử pháo binh khu V.Trên hàng ghế danh dự, Luận được ngồi chung với mấy vị tướng và các thủ trưởng cũ nay đã về hưu, vinh danh lão thành cách mạng. Bảo bước vào, nhìn xóay vào Luận vài giây rồi quay sang cháu bé giới thiệu:

-         Xin các thủ trưởng cũ, mới và anh em chiến hữu nhìn cho rõ, đây vừa là cháu nội vừa là cháu ngọai của trung đòan ta, chính xác hơn là của tiểu đòan pháo 105 ly anh hùng.

-         Nói rõ và cụ thể xen nào, Bảo ơi!- Cả hội trường nhao lên.

-         Thế là đủ, cần gì phải nói rõ. Thằng nào có con có cháu thì tự biết. Đau xót là ở chỗ tôi vừa cứu cháu Hơ Linh thóat khỏi ổ mại dâm tại thị trấn Hà Lam, thủ phủ huyện Thăng Bình. Cả bố lẫn mẹ cháu đều là giọt máu thuần chủng cách mạng của lính ta gửi lại trong trận đánh Quế Sơn năm 1972. Từ Hà Lam vào khu căn cứ của trung đòan ta chỉ có hơn 40 cây số theo quốc lộ 16E mà vợ chồng chúng nó sau 30 năm thống nhất, sống khổ như chó lợn nên cháu Hơ Linh mới ra nông nỗi này.

-         Cậu lại phát biểu mất lập trường rồi, Bảo ơi ! Về chỗ ngồi đi cho hội nghị tiếp tục- Một thủ trưởng cũ ôn tồn nói.

-         Ơ hay!...Thế nào là lập trường hở thủ trưởng? Nó là cái Đ gì mà làm khổ tôi đến mức bây giờ cái C cũng chẳng còn để lưu truyền nòi giống tổ tiên dòng họ? Sống thật với bản năng tính người, nói ra những sự khốn nạn là mất lập trường ư ? Này Luận! Cậu đang ngồi hàng ghế danh dự vì cậu đã lên quan, làm thứ trưởng một bộ quan trọng, hãy trả lời đi.

         

Luận cố tránh ánh mắt nhìn như moi tim, móc óc của Bảo. Anh xúc động rưng rưng, đứng dậy, bước khỏi hàng ghế danh dự, lại gần bạn, dìu Bảo về chỗ ngồi ở cuối hội trường. Thật lòng anh không muốn về lại chỗ cũ, nhưng ngồi gần Bảo và Hơ Linh lúc này thì anh không dám. Khỏi cần Bảo giới thiệu, chỉ mới thóang nhìn cô bé bước vào hội trường, anh đã nhận ra nét quen quen. Chẳng lẽ anh đã có con gái với Hơ Miêng. Chẳng lẽ Phát và Hơ Ngoan đêm ấy chỉ đủ sức một lần hoan lạc mà lại kịp có con trai với nhau. Chẳng lẽ mới 33 năm mà số phận đã ghép con anh, con Phát thành vợ chồng, sinh ra bé Hơ Linh. Trời ơi! Thật kỳ diệu và cũng thật khủng khiếp. Liệu Bảo có nhầm lẫn không và nếu đúng thì sẽ phải xử sự ra sao đây? Luận biết, từ ngày xuất ngũ, Bảo về quê Bát Tràng theo nghề ông cha, mở lò gốm mỹ nghệ. Mười năm lại đây, doanh nghiệp của anh phát đạt, nổi tiếng về nhiều sản phẩm xuất khẩu. Năm nào, đến dịp 30 tháng 4, anh đều về thăm lại chiến trường xưa, tặng địa phương vài chục triệu đồng. Sao Bảo không hề kể gì với Luận về Hơ Miêng và Hơ Ngoan…

 

Luận tìm về Bát Tràng không làm Bảo ngạc nhiên. Anh nắm tay bạn, giọng lanh tanh:

-       Về rồi hả? Tao biết sớm muộn gì mày cũng về tìm tao hỏi chuyện. Về sớm thế này là tốt. Nhưng sao lại đi xe máy, không dùng ô tô Thứ trưởng đưa vợ con mày đi cùng ? Sợ hả ?

-       Không, sợ thì không, hoang mang tí chút thì có.

-       Sợ vợ nổi tam bành còn có lý, chứ hoang mang vì danh dự Thứ trưởng làm cái Đ gì cho tổn thọ.

-       Không… Tao chỉ hoang mang vì liệu mày có nhầm không và cái chuyện tao với Phát làm đêm ấy mày biết từ bao giờ?

Bảo đấm nhẹ vào lưng Luận cười xả láng:

-       Có thể mày không tin, nhưng tao biết tỏng mọi chuyện ngay từ đầu.

-       Và mày im lặng giữ kín suốt những năm ở chiến trường ?

-       Tố giác chúng mày ư, tao sẽ không bằng con chó ghẻ, bởi tao cũng thèm được như thế. Tao thấy hai thằng có ống nhòm chạy về một phía là đóan ra lý do, lính trinh sát rất nhậy cảm. Song phải làm nhiệm vụ trước đã. Tao đuổi theo một thằng thanh niên lóang cái là chộp được. Ngỡ tao là lính công hòa, tay dao, tay súng như sắp làm thịt mình, nó lạy như tế sao, thú nhận mình là du kích, khai ông ổng từng trận địa pháo để được tha mạng. Điên tiết, tao tống vào mõm nó mấy quả đấm thôi sơn, trói ghì vào gốc cây, chẳng thèm giải thích nữa. Xong xuôi, tao lộn trở lại hướng bờ suối. Giời ơi là giời ! Nhìn chúng mày làm tình với hai em giữa nơi hoang dã tao thèm rỏ nước dãi. Người tao như phát cuồng lên. Trong đêm tối, tao tưởng tượng ra từng động tác của chúng mày và khao khát. Nhưng nếu tao xông vào sẽ làm chúng mày mất hứng, đòi mần chung thì tao hóa thành đồ xúc vật…

-       Vậy mà bấy lâu tao cứ ngỡ Phát chết rồi thì chuyện này của tao cũng chôn theo nó. Mày là ân nhân của tao, không biết lấy gì báo đáp.

-       Không hẳn thế. Nếu tao tố giác, mày bị kỷ luật, có thể sẽ biên chế sang địa phương quân thì Hơ Miêng sẽ được có chồng, đâu đến nỗi khổ nhục về sau.

-       Tại mày không cho tao biết sớm- Luận thở dài, mắt rớm lệ.

-       Đừng quá buồn, tao cũng mới biết chuyện đời của Hơ Miêng, Hơ Ngoan thôi.

-       Mày về thăm khu căn cứ thường xuyên đã 10 năm cơ mà?

-       Nhưng chưa từng gặp hai nàng.

-       Sao thế?

-       Họ sống biệt lập trong rừng, bị tách biệt khỏi cộng đồng. Cái thằng du kích chết dấp, lạy tao như tế sao ấy từ lâu đã mê Hơ Miêng. Sau năm 1972, Quế Sơn giải phóng, nó được làm Chủ tịch xã. Biết Hơ Miêng có thai nó vẫn lẵng nhẵng chạy theo đòi cưới, bị nàng từ chối. Ăn không được thì đạp đổ, nó kết tội Hơ Miêng và Hơ Ngoan mất lập trường, ngủ với lính cộng hòa nên khai trừ khỏi Đảng và du kích, đầy họ vào sống trong rừng. Hai đứa trẻ lớn lên trong chiếc lán nhỏ bé giữa rừng, bên hai bà mẹ cô độc nên chúng thành vợ chồng rất sớm cũng là lẽ tự nhiên. Hơ Linh, cháu ngọai của mày ra đời trong hòan cảnh trớ trêu đó. Một gia đình ba đời tủi khổ vì ma ám lập trường, thì mình tao mất cái con C vì nó có là gì giữa cuộc đời này..

-       Thằng Chủ tịch xã chó đểu, tao muốn băm vằm nó - Luận nghiến răng rít lên phẫn nộ.

-       Thằng ấy đi tù vì tham ô đồ cứu tế đồng bào bị lũ lụt từ lâu rồi, không đợi mày phải ra tay. Giá như trước lúc ra Bắc, mày không sợ thứ ma ám lập trường, đi tìm Hơ Miêng!

-       Mày bảo tao bây giờ phải làm gì?

-       Cuối năm ngoái, tao vào khánh thành trường tiểu học do mình bỏ tiền tòan bộ ra giúp xã xây dựng, nghe nói có một cháu học sinh lớp 5 bỏ học, đi hoang, gia đình và nhà trường tìm kiếm gần một năm chưa thấy. Nghe chuyện về hòan cảnh Hơ Linh tao xúc động, đánh xe vào rừng tìm gặp bố mẹ nó, hóa ra số trời run rủi lại gặp cả Hơ Miêng và Hơ Ngoan. Giờ thì họ ổn rồi. Tao đã nhờ bạn bè tìm được Hơ Linh, xây một ngôi nhà 2 tầng ở thị trấn huyện làm cửa hàng cho họ kiếm sống. Mày chỉ cần đưa vợ con vào gặp họ nhận mặt con gái, con rể với cháu Hơ Linh là đủ.

-       Nhưng tao muốn làm hơn thế.

-       Cái đó tùy mày, nhưng đừng miễn cưỡng mà đắc tội mất “lập trường”với vợ con không biết chừng… Mày biết không, khi thằng Chủ tịch xã tuyên bố kỷ luật, hai nàng Hơ Miêng, Hơ Ngoan cùng nói: “Chúng tao theo cách mạng là thật cái bụng, đâu có lươn lẹo nhưmày.Chỉ có cái L của chúng tao là không biết lập trường của tổ chức tròn méo thế nào thôi. Ra tổ chức thì ra, vào rừng thì vào, chúng tao Đ sợ, chúng tao đi làm một kiếp người”. Tao nghe họ kể như nghe lời một triết gia vĩ đại. Cái sự thần thánh của cuộc chiến tranh giành độc lập, sách báo viết đã nhiều, đọc lên cũng sướng cái lỗ tai. Nhưng đó là dương bản của chiến tranh, lũ nhà văn, nhà báo mặc sức tô vẽ muôn hồng nghìn tía, tao Đ cần cái dương bản ấy. Cái phầm âm bản của chiến tranh chỉ có hai màu tối sáng, những thằng lính như tao với mày gậm nhấm đến hết đời. Chuyện của mày với Hơ miêng chỉ là mảnh vụn rất nhỏ của âm bản khổng lồ mà mấy mươi năm gậm đã hết đâu…                 .

                                                          *

                                                       *   *

Chia tay Bảo ra về, lòng Luận rối bời, the thắt. Anh phóng xe máy như điên, mặc cho số phận may rủi có thể sẽ ném thân xác anh vào gầm ô tô, càng hay, cho quên đi tất cả. Bảo nói, đã thắp nhang khấn vái, xin với Phát rồi, còn Luận. Liệu anh có thể nghe theo lời bạn, chấp nhận với số phận an bài, đừng phá vỡ tổ ấm gia đình đang hạnh phúc. Bảo muốn anh chỉ đưa vợ con vào Quế Sơn gặp mặt, nhận người rồi nhường hai bà Hơ Miêng và Hơ Ngoan làm vợ nghĩa tình để Bảo có con, có cháu như bao người bình thường khác. Đến con C của Bảo cũng bị chiến tranh tiện đứt mất thì lời đề nghị ấy là chân thành, hợp lý chứ đâu phải vì thương hại cho hoàn cảnh éo le của Luận. Nhưng anh vẫn thấy không thể… Anh muốn làm một thằng người cho đáng mặt người, sao đời lại xui khiến anh phải hành xử không hơn gì một con vật?... Luận không về nhà. Anh lang thang khắp Hà Nội, rồi tìm một khách sạn yên tĩnh ở ngoại ô trăn trở với điều thỉnh cầu của bạn…

 

Hà Nội 5/2005
Logged
hoacuc
Thành viên
*
Bài viết: 1597



« Trả lời #66 vào lúc: 31 Tháng Năm, 2008, 09:02:04 pm »

NGƯỜI CÙNG SƯ ĐOÀN


Nguồn: Tạp chí Văn nghệ Quân đội

Cái chức giám đốc, thời kinh tế thị trường này coi chừng cũng không có gì khó. Khánh vốn là một công nhân xây dựng bình thường. Cũng nhờ mấy đận làm ăn xa quê gặp hên nên có tiền rủng rỉnh. Lại thêm bên nhà vợ và sự hỗ trợ của bạn bè, Khánh thấy cái túi tiền của mình không chừng chẳng biết tiêu vào việc gì. "Sao lại không? Đúng lúc ấy vợ Khánh mách anh có tài, làm cái anh công nhân quèn thế đủ rồi, giờ phải làm giám đốc". "Ủa! Em tưởng cứ có tiền thì muốn làm gì cũng được sao?". "Riêng cái đó anh lại đần. Để em bày. Anh tìm lấy vài anh bạn thân trong nghề xây dựng của anh í. Mở ngay một công ty trách nhiệm hữu hạn. Cái này dễ ợt. Anh sẽ là giám đốc. Cán bộ nhân viên à? Để em lo. Đừng ham các em đẹp, nó bóc cho không còn cả áo lót mà mặc đấy! Riêng cánh thợ, anh chọn lấy độ chục người. Thế là thành cái công ty chứ gì đâu?".

Truyện ngắn. NGUYỄN BẢO

- Ai cho mình làm, phải được phép của Nhà nước hẳn hoi đấy em ạ!

- Xí, phép với chả tắc, có tiền là xong tuốt. Cái đó vô tư đi.

Khánh thấy ý của vợ hay. Hỏi số bạn bè thân hữu, họ vào hùa ngay. Cũng một thời hăng hái tham gia bộ đội đánh Mỹ, bây giờ hoà bình trở về, nhiều người chưa có công ăn việc làm. Hùn vốn với nhau dựng cái công ty, hay quá đi chứ. Thế là tờ trình, là đề cương, là chạy "sếp" này, "sếp" kia, cấp này cấp nọ để có được tờ giấy phép. Vợ Khánh rõ là người mẫn cán trong việc khai sinh ra công ty, khai sinh ra một giám đốc. Công ty trách nhiệm Pết-ép-Lây ra đời. Khánh bảo vợ: "Tìm cái tên gì giản dị, dễ nhớ, dễ hiểu". Vợ Khánh lườm: "Thời này phải có tí tiếng Tây, tiếng Tàu vào, càng khó hiểu càng được chú ý, càng được quý trọng". "Mình có biết cái tiếng nước ngoài khỉ gió gì đâu?". "Ôi! Cần gì phải biết, quan trọng là anh phải nghe em. Không nghe là hỏng đấy". Chiều vợ, Khánh thuê nhà mặt phố làm văn phòng hẳn hoi. Đoạn đầu thôi khỏi phải nói, rôm rả nổ trời. Mấy anh được phân làm trưởng phòng, phó phòng, sáng nào cũng tay ôm cặp đến cơ quan. Kế hoạch này, kế hoạch kia đầy ắp, sáng láng. Dần dà nhiều người không muốn làm ăn kiểu cò con này. Phải tiến tới nhận những công trình lớn tương xứng với bộ mặt công ty. Vợ Khánh thẽ thọt với chồng: "Nghe chúng nó vừa vừa. Nghe em đây này"…

Nhờ xoay xở của vợ, công ty Khánh vẫn nhận đều đều các công trình. Cũng là "miếng" nhỏ thôi nhưng nuốt dễ trôi, ví như nhà tư nhân, hai ba tầng, sửa chữa vôi ve những nhà tập thể, nhà cơ quan. Một hai năm đầu, lời lộc không tú ụ nhưng chẳng đến nỗi èo uột. Gương mặt giám đốc phẳng phịa, hồng hào hẳn lên. Khánh tiếp tục nhận người vào công ty: "Ôi dào! Mấy trăm bạc lương cho họ chứ có đáng gì. Toàn người thất nghiệp…". Khánh cho sắm sanh bàn ghế văn phòng, cho mua một số máy móc cần thiết chuẩn bị điều kiện làm những công trình vừa và lớn…

*
*   *

Tiếc thay, cuộc đời không phải cứ muốn là được. Vợ chồng Khánh mở được công ty trách nhiệm hữu hạn, thì các cặp vợ chồng khác cũng chẳng dại gì không nghĩ đến chuyện đó. Thời đổi mới, các gia đình khá giả hẳn lên. Ai cũng nghĩ đến xây nhà, sửa nhà. Nghề xây dựng bỗng dưng vơ được tiền của thiên hạ. Vậy thì tại sao không mở công ty, không làm cai lâu dài… ấy thế là nháo nhác loạn xạ. Đâu đâu cũng có người đi tăm công trình. Công trình Nhà nước, công trình tư nhân. Họ hứa hẹn phần trăm, họ quà cáp phong bì phong bao đến các ông chủ, bà chủ, các "sếp". Công ty Pết-Ép-Lây chẳng những không nhận được công trình lớn, công trình vừa mà mấy cái công trình nho nhỏ cũng khó cạnh tranh với đám cai đầu dài và các công ty khác. Không khí làm ăn lắng dần. Một số người bắt đầu nghĩ đến việc rời khỏi công ty. Họ sớm nhận ra rằng: bám vào công ty thế là đủ. Không tự xoay sở rồi ăn cám. Vậy là một số lên gặp Khánh với vô vàn những lý do để rút êm. Số còn lại làm ăn cầm chừng, vừa làm chỗ Khánh vừa làm chỗ khác. Họ thương giám đốc của họ lắm. Giám đốc là một người tốt, rất tốt. Đến công trường nghe anh em thợ kêu ca, giám đốc rút tiền túi ra cho họ. Tiền mua thuốc hút cũng đủ giám đốc khốn đốn, bởi lẽ, một bao thuốc giám đốc hút một điếu thì đám thợ hút 19 điếu. Giám đốc cũng ít khi mắng mỏ ai… Nhưng họ cũng đã nhìn thấy công ty sẽ tanh bành, họ sẽ ngắc ngoải vì cái lòng tốt này của giám đốc…

Một năm nữa trôi qua, đã có khá nhiều gia đình, tập thể đến la lối rằng các công trình do công ty Pết-Ép-Lây xây dựng không có chất lượng. Khánh phải cho thợ đến bảo hành, bỏ tiền ra mua nguyên vật liệu. Cán bộ, nhân viên tỏ ra nhớn nhác, làm việc được chăng hay chớ. Khánh hô hoán nâng cao chất lượng, đẩy mạnh sản xuất nhưng công ty vẫn lợm nhợm không đâu vào đâu. Công trình ngày càng ít, lời lãi không đáng kể. Khánh chiều hết mọi người. Ai bảo gì cũng nghe.

Số cán bộ công nhân viên này cũng là bạn bè chí cốt. Khánh không muốn mất lòng họ. Mình cũng có tài cán gì đâu. Làm ăn có đận có lúc. Điều cốt yếu là đừng để họ ghét mình, phản mình. Đấy là cái lẽ sống của Khánh.

"Khi làm cái anh công nhân quèn thì thế cũng được. Còn đã là ông giám đốc thì phải khác. Phải quyết đoán, dám chém, dám vác. Phải quản lý con người. Phải có uy, có trên có dưới". Vợ Khánh nói tỏ ra rất thành thạo công tác quản lý.

Dù lên lớp, giảng giải cho chồng đến mấy Khánh vẫn đầy mặc cảm. Cũng lắm khi Khánh cố ra oai, cố ra vẻ kiên quyết, đưa ra sáng kiến. Những lúc ấy mọi người chỉ còn cách bụm miệng cười. Và đáng cười hơn: sau đó, những điều Khánh "lệnh" cho mọi người thực hiện đều không đâu vào đâu. Vợ Khánh biết không thể "cải tạo" được đức ông chồng, mới nghĩ ra một mưu, nhờ người manh mối kiếm cho chồng một phó giám đốc có nhiều kinh nghiệm. Đương nhiên, chị dúi cho chồng tiền để trả lương cho phó giám đốc này. Thôi thì đã sinh ra một ông giám đốc dĩ hoà vi quý thì cạnh ông là một cấp phó sắc sảo, kiên quyết và rất mực nguyên tắc. Hai người bổ sung tính cách cho nhau là vừa đẹp.

Người phó giám đốc mới là Khoán, thua Khánh một hai tuổi, được học hành chu đáo ở trường Đại học Xây dựng. Từng đi làm cơ quan Nhà nước, đi làm thuê, làm tư đủ cả. Kinh tế thị trường: chỗ nào đồng ra, đồng vào khá hơn, làm ăn dễ chịu, hợp với mình thì làm, chứ đâu phải cứ làm Nhà nước mới sang. Tiếp xúc với Khánh, với vợ Khánh, anh thấy mến cả hai người này, ít ra bề ngoài họ cũng là những con người hiền lành tử tế. Điều đáng nói hơn: qua trò chuyện, biết Khánh là lính chiến ngày xưa ở rừng khu V cũng là người cùng sư đoàn với Khoán. Nhưng sự dễ chịu đối với Khoán kéo dài không lâu, mặc dù giám đốc với anh rất niềm nở, rất tin cậy. Việc đầu tiên anh thấy cần làm là tổ chức lại công việc ở văn phòng. Hình như giám đốc muốn ban phát chức quyền cho tất thảy mọi người nên đẻ ra nhiều chức sắc. Có mỗi hai người cũng thành lập một phòng. Công ty nhiều phòng ban đến phát ngốt nhưng công việc lại không rõ ràng. Mọi cái đều dựa vào công ty, vào cái chung, vào ban giám đốc, hầu như không có bộ phận nào chịu trách nhiệm riêng về một điều gì. Lương bổng, thưởng phạt, sàn sàn như nhau. Có chênh cũng chỉ chút ít gọi là. Cơ quan thuận hoà êm thấm nhưng không kích thích nhau làm việc. Người này ỉ lại người kia. Làm cũng vậy, không làm cũng vậy, tội vạ gì làm nhiều. Cái tinh thần xã hội chủ nghĩa, làm tập thể nghe chừng mới chỉ là khẩu hiệu, hoặc ở đâu đó. Điều cốt lõi là lương. Cái đó giám đốc lo. Làm được công trình thì chia bôi nhau, không làm được đã có "quỹ" riêng của nhà giám đốc. Đã có tháng cơ quan rỗng két, giám đốc quẳng tiền cho cô tài vụ xinh đẹp phát cho mọi người, chỉ với điều kiện đừng để bà xã giám đốc biết.
Logged

Hãy làm cho từng ngày bạn sống trở nên có ý nghĩa. Hãy nâng niu từng phút giây bạn có.
hoacuc
Thành viên
*
Bài viết: 1597



« Trả lời #67 vào lúc: 31 Tháng Năm, 2008, 09:03:44 pm »

NGƯỜI CÙNG SƯ ĐOÀN (Tiếp)


Một giám đốc thương cán bộ nhân viên đến thế quả là hơi hiếm. Mọi người khen trước, khen sau. Cả cơ quan ngập tràn lời khen. Khen cũng thành thói quen. Ban đầu chỉ là khen giám đốc. Thấy giám đốc vui vẻ rộng rãi hơn lại khen ông phó rồi khen qua các phòng, các ban. Ai cũng được khen. Phê thành tối kỵ. Giám đốc khó chịu. Ai cũng khó chịu. Ở một cơ quan không ai chê ai, thế mới tài. Nhưng sự thực thì không phải thế. Người ta không thể công khai đành dấm dúi thì thọt phía sau lưng. Cái sự đó làm Khoán khó chịu. Tuy nhiên! Khoán về đây không phải để khó chịu những chuyện như thế. Cái thiết yếu lúc này là làm sao tổ chức lại lực lượng, làm ra làm, chơi ra chơi chứ không thể nhùng nhằng thế này được. Công ty Pết-Ép-Lây này y hệt cung cách làm ăn kiểu hợp tác xã nông nghiệp trước đây. Cũng đất ấy, cũng người ấy nhưng gia đình xã viên nào cũng chỉ làm lấy điểm. Mùa màng vì thế thất bát liên miên. Người làm ruộng nhưng lại túa ra thành phố đi mua gạo cứu đói. Cũng đất ấy, người ấy, khi khoán đất đến hộ lao động, đất ruộng của họ khác hẳn, cây lúa, cây màu khác hẳn. Người nông dân được suy nghĩ, trăn trở, lo toan, phát huy mọi sáng kiến trên mảnh ruộng của mình. Lúa, màu không những đủ ăn mà còn dư thừa. Giá gạo rẻ đến khó tin. Đất nước có gạo, xuất khẩu vào loại nhất nhì thế giới… Khoán đã say sưa nói với Khánh những điều như thế.

- Phải khoán công việc cho từng người anh ạ. Như thế mới tạo cho họ sống hết mình với công việc. Về tổ chức, anh mạnh dạn dẹp bớt các ông trưởng phó phòng ban vô tích sự kia đi. Bảy phòng ban là không cần thiết mà còn cản trở công việc. Dồn lại thành bốn thôi. Bốn phòng ban với những chức năng khác nhau. Họ tự lo liệu phần việc của mình. Vấn đề là chất lượng chứ không phải hình thức anh ạ!

Giám đốc Khánh lắc đầu ái ngại:

- Thôi được, để dần dần rồi tính.

Khoán trút một hơi thở dài. Tuy mới về làm việc ở công ty này, mới tiếp xúc với Khánh ít buổi nhưng anh hiểu câu trả lời của Khánh không phải bằng lời nói kia. Cái chính là anh đã đọc được ý nghĩ trên nét mặt Khánh. Một gương mặt nhút nhát, thiếu năng động, thiếu tự tin. Cái chức giám đốc là do anh có tiền và do đó có quyền. Công ty này, thắng hay bại do anh ta quyết định. Dù mình có sáng kiến bằng giời cũng chịu thua thôi. Nhưng mình cũng có quyền của mình chứ! Mình có thể từ chối chức phó giám đốc. Thà làm một anh cán bộ bình thường, một công nhân bình thường ở đâu đó.

Sáng hôm sau, ở khu tập thể công ty, Khoán đang tập thể dục thì Khánh đến. Khánh vui, điềm đạm, không nhắc gì đến những đề đạt của Khoán bữa qua. Khánh mừng rỡ báo tin cho Khoán đã nhận được hai công trình có đến chục tỷ đồng nhờ tài tháo vát của bà vợ. Hai công trình này sẽ làm rạng rỡ mặt mày cái công ty trách nhiệm hữu hạn Pết-Ép-Lây. Cả hai công trình Khánh muốn giao hết cho Khoán phụ trách. Khánh nói:

- Ông lo giúp tôi công trình này, đừng để sơ sảy gì về kỹ thuật. Có ông nhất định ta sẽ thắng đậm.

- Anh giao cho anh Hoán - Khoán dứt khoát.

Hoán cũng là phó giám đốc được mời về trước Khoán. Khoán đứng bật dậy, gương mặt khó chịu như đang phải cố nén điều gì.

- Tôi chưa thể nhận bất kỳ công việc nào nếu không có sự thay đổi về tổ chức như tôi đã đề đạt với anh hôm qua.

Khánh tròn mắt ngạc nhiên. Nhưng rồi Khánh hiểu. Khoán là người nóng nảy. Anh ta cũng không phải dễ bị mua chuộc bằng tiền. Không nhượng bộ anh ta, chắc chắn anh ta sẽ không cộng tác với mình. Không phải Khánh không nhận ra cái hợp lý, cái khoa học trong việc tổ chức biên chế, khoán sản phẩm, giải tán bớt phòng ban như đề nghị của Khoán. Khốn khổ cho Khánh. Sau Khánh còn biết bao nhiêu người không đồng tình việc này. Để họ tự ái, làm lẩy rồi bỏ mặc công việc, công ty sẽ nát tươm. Anh còn lạ gì cán bộ ở công ty, làm không làm nhưng muốn có phần. Được thì chung hưởng, không được thì ông giám đốc chịu. Nhiều người lĩnh lương ở đây nhưng vẫn tranh thủ đi làm ở công ty khác. Chỗ chính thì làm việc lơ là nhưng chỗ phụ lại làm việc rất nghiêm túc. Có lẽ cũng phải đưa ra khỏi cơ quan một số người thôi. Kể cũng tội. Họ sẽ đến anh ca cẩm, van xin. Rồi ra anh sẽ lại mủi lòng và chẳng quyết được gì. Nhưng thôi, dù sao cũng phải hứa với Khoán sẽ chỉnh đốn lại lực lượng lao động… Còn giải tán ban bệ khó lắm thay. Giải tán phòng ban đồng nghĩa với việc các trưởng phòng ban không còn quản lý, chỉ huy ai nữa. Gọi là phòng ban thực ra chỉ vài ba người. Lúc đầu muốn vui vẻ cả làng, tôn nhau lên thế. Ai ngờ sau thành thật. Có thể gộp vài ban lại với nhau cũng không sao. Trưởng phòng ban không chỉ là giải quyết khâu oai, mà còn hơn người khác về kinh tế. Ngoài suất lương như mọi người họ có thêm lương trách nhiệm và kèm theo là chênh lệch tiền thưởng ngày lễ ngày tết… Họ không muốn "dẹp" bớt phòng ban là thế. Họ không muốn khoán sản phẩm đến tận tay người lao động cũng là thế. Họ nói cứ để như cũ vừa ấm áp cơ quan, vừa vui vẻ cấp trên, cấp dưới, có chết ai đâu? Khánh được tâng bốc lên chín tầng mây về năng lực, về phẩm chất, về đủ mọi điều là ở chỗ Khánh chiều được tất thảy mọi người, là ở chỗ biết dựa vào mấy ông trưởng phòng ban thân thiết, to mồm. Mất lòng họ ư? Khốn! Gay lắm. Không, thà mất lòng một mình Khoán.

- Những việc thế này không vội được. Có lẽ phải đưa ra công ty bàn bạc. Chấn chỉnh lại công việc cho từng người thì được, chứ bớt các phòng ban chưa chắc mọi người đã đồng ý ông ạ!

- Không đồng ý là cái chắc. - Khoán gay gắt. - Có gì khó hiểu đâu. Do cá nhân thôi. Vì quyền lợi riêng mà họ không đồng tình…

Ngẫm ngợi gì đó, Khoán đứng bật dậy, vung tay nói như chỉ để chính mình nghe:

- Có những việc không thể đem ra bàn, rồi biểu quyết. Đã là thằng cán bộ chỉ huy, quyết không được theo đuôi quần chúng. - Quay lại trước mặt Khánh, Khoán nói tiếp. - Những ai phản đối, tôi đếm cho anh nghe nhé… Và Khoán đếm từng người.

Tay này quái quỷ thật - Khánh tự thú. Khoán mới về được vài tuần mà đã hiểu kỹ thế thì giỏi quá. Trong tâm khảm Khánh vẫn phục Khoán. Khoán là sĩ quan quân đội, từng qua chiến tranh, đầy đủ bản lĩnh, trách nhiệm. Về nguyên tắc tổ chức, anh không thể cãi lại Khoán. Anh chỉ phập phù lo. Đâu chỉ có sự phản đối của mấy ông trưởng phòng, ban. Dưới họ còn có những người khác. Những người trong bụng thì bất tuân, nhưng bề ngoài thì lại ủng hộ.

Logged

Hãy làm cho từng ngày bạn sống trở nên có ý nghĩa. Hãy nâng niu từng phút giây bạn có.
hoacuc
Thành viên
*
Bài viết: 1597



« Trả lời #68 vào lúc: 31 Tháng Năm, 2008, 09:05:23 pm »

NGƯỜI CÙNG SƯ ĐOÀN (Tiếp)

- Nếu giải tán bớt phòng ban tôi và anh phải chấp nhận đương đầu với một số người đấy - Khánh dè dặt.

- Sao lại là đương đầu. Phải vạch ra cho họ hiểu thế nào là đúng sai. Chúng ta làm việc này vì lợi ích của ai mới được chứ! Những cán bộ, công nhân lăn lộn vất vả với công việc của công ty, phải được tăng lương. Những ông cán bộ chắp tay sau đít, làm ít nói nhiều, chỉ đáo qua cơ quan để phán và lĩnh lương, cho nghỉ đi. Người trầy lưng tróc vẩy ra lao động kiếm đồng tiền về cho công ty phải được tôn vinh ưu đãi tử tế.

- Cũng từ từ ông ạ! Vừa qua công ty có chút lãi rồi. Cứ bình tĩnh, không sốt ruột được đâu. Giàu ai chả muốn, công bằng ai chả muốn, nhưng trước hết phải yên ổn. Được lòng công nhân nhưng mất lòng mấy ông cán bộ - công ty sụp tiệm như bỡn. Có thể tăng cho người lao động trực tiếp chút đỉnh để họ yên lòng nhưng phải khéo.

Khoán nghiến răng, tay đã định đập xuống bàn nhưng may kìm lại được. Điều anh nói đâu chỉ vì đồng tiền. Công nhân đòi hỏi sự công bằng chứ đâu dấm dúi chuyện này chuyện kia. Anh cứ còn giữ cái thói nhu nhược muốn được lòng tất cả mọi người của anh thì công ty sẽ tụt dần chứ chẳng được thế này đâu…

Cũng may là những suy nghĩ ấy Khoán chưa kịp nói ra. Chiếc điện thoại di động Khánh để trên bàn đổ chuông. Anh cầm lấy nghe rồi vội vã chào Khoán đi ra khỏi phòng. Khẩn đến thế chỉ có thể là của lệnh bà. Khoán nghĩ.

*
*   *

Một tuần rồi hai tuần. Những điều Khoán nói với Khánh coi chừng không mảy may tác dụng. Anh bắt đầu chán và tiếc thời gian công sức của mình. Anh gặp giám đốc Khánh lần chót, không phải để bàn việc mà để nói lời cuối cùng. Ngày tháng cứ trôi còn Khánh vẫn cứ từ từ, nghiên cứu. Rõ là anh và Khánh không hợp nhau trong ý nghĩ, việc làm.

Nghĩ như thế Khoán nhấc máy điện thoại:

- Thế nào giám đốc. Ý kiến của tôi bữa trước hình như giám đốc bỏ ngoài tai.

- Không bỏ, nhưng để nghiên cứu kỹ ông ạ!

- Vậy xin tạm biệt giám đốc nhé! Tôi đã quá kiên nhẫn chờ đợi sự nghiên cứu của giám đốc. Và bây giờ thì không thể hơn được nữa. Xin phép giám đốc bắt đầu từ hôm nay tôi được thôi việc. Tôi thấy mình không thích hợp với công ty này.

- Này anh Khoán - Giọng Khánh hốt hoảng. - Bình tĩnh nào! Đã có chuyện gì đâu? Ta vẫn sống êm ấm với nhau. Công việc vẫn bình thường cả mà!

- Đúng thế! Nhưng tôi sợ sự êm ấm của các anh lắm rồi. Công việc vẫn bình thường? Thôi anh cứ yên trí với cái bình thường ấy di.

- Anh Khoán, nhưng anh đi đâu mới được chớ?

- Anh khỏi lo. Tôi tự liệu được lấy thân tôi.

- Này, này anh Khoán ơi! Tôi…

Khánh cố níu kéo nhưng đầu dây bên kia máy đã úp xuống đánh cạch.

*
*   *

Tổng giám đốc công ty Clê-xi-mếch, công ty kinh doanh tổng hợp đang phất lên như ngọn cờ đầu trong việc làm ăn có lời. Ông cũng xuất phát từ hai bàn tay trắng với một khao khát làm giàu cho đất nước, giải quyết việc làm cho mọi người. Dẫu bộn bề công việc, ông vẫn lắng được những dư âm buôn bán, lời lãi, làm ăn tốt xấu của các bạn đồng nghiệp. Nghe tin Khoán rút khỏi công ty xây dựng Pết-Ép-Lây vì tính tình ngang bướng, không hợp với giám đốc, không hợp với công ty đã khiến anh chú ý ngay. Có được một công ty xây dựng nữa sẽ có hàng trăm công ăn việc làm cho con em cán bộ công nhân viên ở cái tổng công ty này. Cái đó mới là sự giúp đỡ, là lòng thương với con người. Hiềm một nỗi, anh chưa tìm ra được người tài. Mang máng nghe những lời đồn đại về Khoán, anh bỗng tò mò muốn biết con người này ra sao. Anh không sợ sự ngang bướng. Cái đó có thể bồi dưỡng giáo dục. Anh sợ nhất là sự bất tài. Cái sự cưỡng quậy của Khoán không chừng báo hiệu một tài năng. Nghĩ vậy, anh tranh thủ đi gặp Khoán ngay.

Nhà Khoán khá khang trang, gần trung tâm thành phố. Trưa. Nắng loá mắt. Đất trời như nung trong lửa. Vào nhà Khoán mát hẳn. Khác với một số người hay đánh giá phẩm chất con người qua sự giản dị, bình thường. Không! Đã là anh cán bộ phải chững chạc đàng hoàng. Quần áo phải đâu ra đấy. Nhà cửa không được phép nhếch nhác bề bộn. Muốn gây dựng được một cơ ngơi bề thế cho một tập thể, trước tiên phải lo được cho thân mình, cho gia đình mình. Đương nhiên, bằng sức lao động, bằng chất xám, bằng đồng tiền chính đáng.

Khách chủ ôm chầm lấy nhau: Trời ơi, thì ra họ là bạn cùng tiểu đoàn hồi đánh Mỹ.

- Sao tớ nghe nói cậu vào Nam? Cả gia đình đang ở trong đó. Định nhắn tin qua truyền hình xem có tìm nổi không?

- Ôi, em vào Nam ra Bắc đủ cả. Lận đận lắm. Gia đình mới ổn định mấy năm nay, nhưng công việc vẫn còn lung tung. Anh Thanh, em có biết tin anh. Cũng đôi lần định tìm nhưng thấy anh làm to quá sợ như người ta nói: "Thấy người sang bắt quàng làm họ".

- Tớ biết, phần mặc cảm ít thôi, nhưng chuyện cũ cậu vẫn chưa tha thứ cho mình. Thôi, mọi chuyện cho qua nhé. Thế này là tốt quá rồi. Cậu về chỗ tớ đi. Tớ đang có ý định mở một công ty xây dựng. Khốn nỗi chưa tìm được người đứng mũi chịu sào. Có cậu còn gì bằng. Hai phó tớ đã dấm sẵn rồi. Số người còn lại, về công ty cậu tuyển tiếp. Mà không cần đông người cậu ạ. Tớ bảo đảm lương gấp bốn năm lần chỗ cậu đang làm.

Khoán có vẻ thờ ơ trước lời mời của thủ trưởng cũ. Hình như tâm trí của anh chưa dứt khỏi kỷ niệm xưa. Một kỷ niệm không thật đẹp giữa anh và vị tiểu đoàn trưởng của mình. Bữa đó, tiểu đoàn anh giấu lực lượng ở một bãi bói mênh mông, bên này sông Kỳ Lam, chuẩn bị tối sẽ tiến đánh đồn Bình Long bên kia sông. Chẳng hiểu sao, mới chiều nhập nhoạng máy bay đã quần đảo liên tục. Rồi hai chiếc tàu gáo vút thẳng vào khu vực giấu quân rà sát mặt đất, bắn rốc két và đại liên vào từng chiếc hầm. Bộ đội trúng đạn bị thương rất nhiều. Một số không chịu được đã chui ra khỏi hầm. Việc tiểu đoàn bị lộ là không còn nghi ngờ gì nữa. Khoán nhảy ra khỏi hầm đi gặp Thanh xin được bắn máy bay.

"Không được, không được. Manh động là tự sát. Nhiệm vụ của tiểu đoàn là tối nay vượt sông, đánh Bình Long, anh biết không?".

"Sao tôi không biết, nhưng còn lực lượng đâu mà bảo toàn ạ? Không nổ súng chút nữa địch sẽ đổ bộ binh xuống, nhặt không còn sót người nào đâu".

"Đừng nói bậy, không được nổ súng. Cho anh em tiếp tục bí mật dưới công sự. Chỗ nào không giữ được thì lặng lẽ rút về phía bờ sông. Nghe rõ chưa?". Câu cuối cùng tiểu đoàn trưởng nói như quát rồi bỏ đi.

Logged

Hãy làm cho từng ngày bạn sống trở nên có ý nghĩa. Hãy nâng niu từng phút giây bạn có.
hoacuc
Thành viên
*
Bài viết: 1597



« Trả lời #69 vào lúc: 31 Tháng Năm, 2008, 09:05:50 pm »

NGƯỜI CÙNG SƯ ĐOÀN (Tiếp)

Đời lính là thế, có những mệnh lệnh không phù hợp một chút nào nhưng vẫn phải chấp nhận. Hai chiếc tàu gáo thấy đối phương không đụng cựa gì mặc nhiên hạ độ cao, soi vào từng người găm đạn. Đã có lúc Khoán thấy quá mức chịu đựng của mình. Trường hợp này một người lính mới nhập ngũ nếu được lệnh cũng bắn cháy được máy bay. Và như thế không những bộ binh địch không thể đổ quân được mà số máy bay trực thăng như chuồn chuồn trên đầu Khoán nhiều chiếc sẽ phải bùng cháy tơi tả. Đêm hôm đó, địch chiếm được bãi bói. Bộ đội thương vong ngổn ngang bên bờ sông. Tiểu đoàn trưởng lạc một ngày sau mới tìm được. Còn Khoán cho đến nay vẫn đau đớn tiếc nuối là đã không nổ súng bắn vào những chiếc máy bay hỗn láo kia…

Sau trận đánh bất thành đó, lực lượng tiểu đoàn mỏng tang. Cấp trên bổ sung cán bộ chiến sĩ còn lại cho các đơn vị khác. Sau chiến tranh Khoán có nhìn thấy Thanh trên truyền hình với cương vị là một tổng giám đốc đang nổi như cồn. Tổng giám đốc Nguyễn Thanh được coi là một trường hợp khá đặc sắc. Tổng công ty anh ra đời trong khi nhiều công ty xí nghiệp Nhà nước phải giải tán vì làm ăn thua lỗ. Tự anh đi liên hệ xin khai sinh cho tổng công ty. Tự anh lo xoay xở tìm người. Trụ sở ban đầu đi thuê. Vốn liếng ban đầu đi vay. Vậy mà chỉ mấy năm sau nó nổi đình đám như một hiện tượng kỳ lạ. Ở đâu người ta cũng tìm đến nó. Vốn cố định lớn. Cơ ngơi bề thế, khang trang. Xe cộ, máy móc vào loại hiện đại. Báo giới đua nhau tung hê. Chỗ nào cũng thấy bàn tán về tổng công ty. Lương bổng cán bộ, công nhân vào loại khá. Tổng công ty trở thành một trong những đơn vị kinh doanh giàu nhất thành phố! Nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Một số tổng giám đốc muốn được làm quen với anh để học hỏi kinh nghiệm và được giúp đỡ. Người lao động không mong mỏi gì hơn được làm ở một tổng công ty như thế. Nhưng đây cũng là con mắt tinh đời của một tổng giám đốc. Anh không cần nhiều người làm việc. Những người lọt mắt xanh anh không dễ. Khoán vốn ước thèm có đất để dụng võ. Nhưng về chỗ Thanh thì chưa bao giờ anh nghĩ đến.

- Anh thương thằng em, vừa bị đuổi khỏi công ty Pết-Ép-Lây phải không? - Khoán nửa đùa nửa thật.

- Đừng! Cậu đừng bao giờ có ý nghĩ ấy với tớ. Tớ biết, không ai đuổi cậu cả. Chẳng qua cậu chưa chọn được người đáng mặt làm việc đấy thôi.

- Không dám. Thủ trưởng nói quá.

- Tớ biết cậu còn thành kiến với tớ. Nhưng đời người cũng có lúc sai lầm chứ cậu! Nhờ cái sai lầm hồi đó mà sau này tớ vững chãi hơn. Thôi cậu tạo thời cơ cho tớ đi. Tớ hứa, về đây cậu sẽ được nhiều thứ. Cũng là chút thành tâm của tớ đối với cậu, đối với những sai lầm trước đây vậy.

- Thủ trưởng không thích đùa đấy chứ?

- Đùa thế nào, trong chuyện này?

- Vậy thì tôi đồng ý. Chỉ yêu cầu thủ trưởng từ nay trở đi không cần nói với tôi về cấp chức, về lương bổng. Tôi biết chỗ thủ trưởng là thế nào chứ. Nhưng tôi nhận về vì tôi là thằng mê làm việc. Sau một thời gian, thủ trưởng cứ hê tôi đi, nếu tôi vô dụng. Còn thủ trưởng cũng cho tôi quyền được đi nơi khác nếu tôi thấy không phù hợp ở chỗ thủ trưởng. Cứ nói trước với nhau như thế cho thật sòng phẳng.

Tổng giám đốc Thanh quyền uy nghiêng thiên hạ, bao nhiêu bạn bè, chiến hữu đầu đơn về công ty, anh chưa thể tính đến. Vậy mà có người ngang ngược với anh như vậy. Không! Có lẽ không hẳn thế. Anh sững sờ, và có chút ngượng ngập:

- Thành thật xin lỗi ông. Tôi chỉ nói đùa cho vui. Ông bỏ quá nha.

Ngay cách xưng hô của Thanh cũng dè chừng hơn.

*
*   *

- Sự cố đầu tiên khi Khoán bước khỏi công ty Pết-Ép-Lây là công trình nhà văn hoá của tỉnh S. xin rút hợp đồng.

- Phải hỏi xem lý do vì sao chứ? - Vợ Khánh nghiến răng kèn kẹt, tay săm soi vào mặt chồng.

- Có nhiều lý do, nhưng lý do chính mà họ không nói ra, nhân lực mình mỏng quá.

- Láo lếu, làm sao biết mỏng với dày. Nó không làm, phạt, phá hợp đồng đâu dễ thế được.

- Ôi, ăn thua khỉ gì. Khi ký kết có ai nhắc cụ thể về cái đó đâu, giờ nó cãi, mình biết làm sao?

- Ngu. Giám đốc gì ngu thế. Hợp đồng thì phải rất rõ ràng chứ. Thế còn chuyện biếu xén cả trăm triệu đồng, chịu mất luôn chắc.

- Cái đó bà làm chứ sao còn hỏi. Mà khéo ra toà vì chuyện ấy đấy. Ai cho phép đi đút lót. Đi đút lót cũng có tội. Tôi đã nói với bà cả trăm lần bà không chịu nghe. Tôi ngu hay bà ngu đây?

- Trời ơi là trời! Kiểu ni mất cả chì lẫn chài rồi, kiểu ni bán cả nhà không đủ trả nợ rồi…

Hai vợ chồng đang chì chiết nhau thì Hoán thủng thẳng bước vào. Từ bữa Khoán bỏ đi khỏi công ty, Hoán vừa mừng vừa lo. Mừng vì Hoán không còn đối thủ để cạnh tranh, cũng là phó nhưng dưới con mắt mọi người, Khoán được nể trọng hơn. Giờ chỉ một mình dù tài hèn sức mọn Hoán cũng biết chắc mình sẽ được cưng như cục vàng. Mừng hơn nữa là công ty đang có đà. Chỉ ngạo mạn như Khoán mới đi khỏi công ty lúc này. Cùng một lúc có đến hai công trình kếch xù. Thật là nằm mơ cũng chẳng thấy. Nếu có lo là ở chỗ Hoán biết ông giám đốc chỉ giỏi đi xây. Tính toán không ra đâu. Hoán ư? Cũng không giỏi giang gì. Cờ đến tay thì phất. Phải công nhận có tay Khoán mọi chuyện sẽ ổn hơn.

- E hèm… - Hoán đánh động để vợ chồng Khánh thôi hục hặc với nhau. - Anh chị đừng quá lo như vậy. Có gì ta cùng bàn bạc gỡ ra. Đay nghiến nhau chẳng giải quyết được gì đâu.

- Thì đấy, giao cho anh em nhà chú. Cái nhà văn hoá ấy tôi đã bỏ một trăm hai mươi triệu rồi đấy.

- Ấy, đừng bi quan quá sớm. Một trăm hai mươi triệu chưa nghĩa lý gì với công trình hàng chục tỉ. Được nhận công trình ấy, mình lời gấp hàng chục lần tiền bà chị bỏ ra. Bây giờ tôi tính thế này. Đâm lao phải theo lao. Thằng nào đã nhận tiền bà chị cho nó nhận nữa. Dùng cái đó xích nó vào hợp đồng đã ký. Chỉ có cách đó mới cứu vãn được.

- Hắn đi vào Thanh Hoá mấy hôm nay rồi - Khánh rầu rĩ.

- Càng tốt. "Điệu hổ ly sơn". Thuê xe vào Thanh Hoá ngay. Chộp bằng được nó. Lại đây, cả hai lại đây tôi bảo…

Khi cả ba cái đầu chụm vào nhau, Hoán mới thì thào vạch một mưu kế. Theo Hoán, công trình nhà văn hoá chỉ là tiền chùa. Mấy tay thủ trưởng không cần biết chất lượng kỹ thuật, độ lâu bền, hay mỹ thuật gì đâu. Họ làm phách, gây sức ép thế để moi tiền đấy. Không ai chê tiền cả. Nó ngúng nguẩy là vì muốn mình nôn ra nhiều hơn. Đấm vào mõm nó hai chục triệu. Hai thằng phó mỗi thằng chục triệu nữa. Đám đàn em mỗi đứa vài triệu. Đương nhiên tách xa chúng nó ra. Không để chúng biết mình giúi tiền cho thằng nào với thằng nào! Khi bàn, chúng sẽ ngậm tăm hết. Và rồi xem. "Công trình đố có vào tay ai ngoài anh em nhà mình…".

Logged

Hãy làm cho từng ngày bạn sống trở nên có ý nghĩa. Hãy nâng niu từng phút giây bạn có.
Trang: « 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 »   Lên
  In  
 
Chuyển tới:  

Powered by MySQL Powered by PHP Powered by SMF 1.1.21 | SMF © 2006-2008, Simple Machines

Valid XHTML 1.0! Valid CSS! Dilber MC Theme by HarzeM