Lịch sử Quân sự Việt Nam

Thư viện Lịch sử Quân sự Việt Nam => Tài liệu - Hồi ký Việt Nam => Tác giả chủ đề:: vnmilitaryhistory trong 30 Tháng Sáu, 2023, 04:58:18 pm



Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 30 Tháng Sáu, 2023, 04:58:18 pm
- Tên sách: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
- Tác giả:
- Nhà xuất bản: Quân đội Nhân dân
- Năm xuất bản: 2011
- Người số hóa: macbupda, vnmilitaryhistory


BAN CHỈ ĐẠO HỘI THẢO

* Trưởng ban:

- Trung tướng NGUYỄN THÀNH CUNG, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng;

- Đồng chí NGUYỄN ĐỨC CHÍNH, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị.


* Phó Trưởng ban:

- Trung tướng, PGS, TS NGUYỄN TUẤN DŨNG, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị;

- Thiếu tướng TRẦN HỮU TUẤT, Phó Tư lệnh Quân khu 4;

- Thiếu tướng, PGS, TS VŨ QUANG ĐẠO, Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam.


* Các ủy viên:

- Trung tướng PHẠM QUANG PHIÊU, Cục trưởng Cục Tài chính - Bộ Quốc phòng;

- Thiếu tướng NGUYỄN THANH TUẤN, Cục trưởng Cục Tuyên huấn - Tổng cục Chính trị;

- Đại tá VŨ CHIẾN THẮNG, Cục trưởng Cục Đối ngoại - Bộ Quốc phòng;

- Thiếu tướng NGUYỄN CHÍ HƯỚNG, Ủy viên Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị;

- Thiếu tướng VŨ VĂN HIÊN, Chánh Văn phòng Bộ Quốc phòng;

- Đại tá, PGS, TS NGUYỄN MẠNH HÀ, Phó Viện trưỏng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam.
 

BAN NỘI DUNG

* Trưởng ban:

- Thiếu tướng, PGS, TS VŨ QUANG ĐẠO, Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam.


* Phó Trưởng ban:

- Thiếu tướng VÕ VĂN VIỆT, Phó Chính ủy Quân khu 4;

- Đại tá, PGS, TS HỒ KHANG, Phó Viện trưởng Viện Lịch sử quân sự Việt Nam.


* Các ủy viên:

- Đại tá, TS NGUYỄN HUY THỤC, Chủ nhiệm Bộ môn Lịch sử kháng chiến chống Mỹ - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam;

- Đại tá, PGS, TS TRẦN NGỌC LONG, Tổng biên tập Tạp chí Lịch sử quân sự - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam;

- Thượng tá NGUYỄN HỮU BỘ, Trưởng ban Lịch sử quân sự Quân khu 4;

- Thượng tá NGUYỄN TÀI TÌNH, Trưởng ban KH-LSQS Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị;

- Thượng tá, ThS LÊ ĐỨC HẠNH, Phó Trưởng phòng Quản lý khoa học - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam.


TỔ CHỨC THỰC HIỆN
VIỆN LỊCH SỬ QUÂN sự VIỆT NAM


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 03:54:27 pm
LỜI NÓI ĐẦU


Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược (1954-1975), chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971 là một trong những sự kiện lịch sử mang tầm chiến lược, không chỉ trực tiếp đánh bại cuộc thử nghiệm khả năng chiến đấu của quân đội Việt Nam cộng hòa - công cụ chủ yếu để thực hiện chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", mà còn phá tan mưu đồ ngăn chặn tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh của đế quốc Mỹ. Đồng thời, chiến thắng này cũng là minh chứng sống động cho tình đoàn kết chiến đấu đặc biệt của quân và dân hai nước Việt Nam - Lào trong những năm tháng chung sức, đồng lòng kháng chiến chống kẻ thù chung là đế quốc Mỹ, giành độc lập, tự do cho mỗi dân tộc. Đây cũng là bước đà, sự chuẩn bị thế và lực mới cho cuộc tiến công chiến lược giành thắng lợi quyết định năm 1972 của quân và dân ta.


Chính bởi tầm vóc và ý nghĩa của chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971 như vậy, nên trong nhiều năm qua, sự kiện này luôn là vấn đề hấp dẫn, thu hút sự quan tâm tìm hiểu, nghiên cứu của các nhà quân sự, chính trị, nhất là các nhà khoa học trong nước và nước ngoài, trong đó có người Mỹ, nhưng với cách tiếp cận khác nhau. Cũng đã có một vài cuộc tọa đàm đi sâu phân tích về khía cạnh nghệ thuật sử dụng lực lượng, cách đánh chiến dịch... do Đại tướng Hoàng Văn Thái, Đại tướng Lê Trọng Tấn chủ trì. Tuy nhiên, nhiều vấn đề của sự kiện lịch sử này vẫn cần phải được tiếp tục nghiên cứu, làm sáng tỏ thêm. Quan trọng hơn, chiến thắng Đường 9 - Nam Lào năm 1971, cần được tôn vinh xứng đáng với tầm vóc, ý nghĩa nhằm khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc; góp phần giáo dục lòng yêu nước, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế cho tất thảy các thế hệ người Việt Nam, nhất là thanh thiếu niên, trong công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.


Nhân kỷ niệm 40 năm Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào (1971-2011), được sự nhất trí của Ban Bí thư Trung ương Đảng (công văn số 1278-CV/VPTW ngày 15 tháng 8 năm 2011), Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Tỉnh ủy Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: "Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử".


Ban tổ chức Hội thảo đã nhận được hơn 70 bài tham luận của các vị lão thành cách mạng, nhăn chứng lịch sử, các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, Tổng cục Chính trị, Tổng cục Hậu cần, Tổng cục Kỹ thuật, các quân khu, binh chủng và đơn vị; Tính ủy, Ủy ban nhân dân, một số ban ngành và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị; các nhà khoa học ở trong và ngoài quân đội. Đặc biệt, Hội thảo đã nhận 8 bài tham luận của các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng và Cục Khoa học - Lịch sử Bộ Quốc phòng nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào.


Nhìn chung, mỗi tham luận là một công trình nghiên cứu độc lập, tương đối trọn vẹn của từng tác giả, vi vậy ở một số bài còn có những khác nhau về đánh giá, nhận định cũng như về sự kiện, số liệu. Để bảo đảm tính tranh luận cần thiết của cuộc Hội thảo và cũng là sự tôn trọng ý kiến của tác giả, nên Ban nội dung không chỉnh trang lại, mà chỉ mạnh dạn lược bỏ những nội dung trùng lặp hoặc ít liên quan đến chủ đề của cuộc Hội thảo.


Căn cứ vấn đề luận giải của các bản tham luận, chúng tôi nhóm thành bốn mảng nội dung, cụ thể:

Phần I: Những vấn đề chung;

Phần II: Quá trình tổ chức và thực hành chiến dịch - nét đặc sắc của Nghệ thuật quân sự Việt Nam;

Phần III: Sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả của liên quân Việt - Lào;

Phần IV: Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử vận dụng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

Mặc dù đã hết sức cố gắng, nhưng do thời gian dành cho biên tập không nhiều, nên những hạn chế, thiếu sót là không thể tránh khỏi. Rất mong được sự lượng thứ của bạn đọc.

Nhân dịp này, chúng tôi chân thành cảm ơn các cơ quan chức năng, các nhà khoa học, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã tạo điều kiện thuận lợi, cộng tác nhiệt tình, hiệu quả để cuốn kỷ yếu ra đời kịp phục vụ cho cuộc Hội thảo.

BAN CHỈ ĐẠO VÀ BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 03:56:00 pm
PHẦN I
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

PHÁT BIỂU CHÀO MỪNG TẠI HỘI THẢO KHOA HỌC
"CHIẾN THẮNG ĐƯờNG 9 - NAM LẢO 1971 TẦM VÓC, Ý NGHĨA VÀ BÀI HỌC LỊCH SỬ"

TS LÊ HỮU PHÚC
Ủy viên Trung ương Đảng,
Bí thư Tỉnh ủy,
Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Trị


Hôm nay, tôi thật sự phấn khởi và xúc động đến tham dự cuộc Hội thảo khoa học: "Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971"- Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử" do Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Tỉnh ủy Quảng Trị tổ chức. Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào, đánh bại cuộc hành quân "Lam Sơn 719" của Mỹ và quân đội Việt Nam cộng hoà là chiến thắng của sự vận dụng đúng đắn, sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng ta, đường lối đoàn kết quốc tế, liên minh đoàn kết chiến đấu đặc biệt giữa hai nước Việt Nam - Lào. Chúng tôi hoan nghênh và trân trọng sáng kiến của Bộ Quốc phòng đã có kế hoạch phối hợp với Tỉnh ủy Quảng Trị, tổ chức Hội thảo nhằm đánh giá, khẳng định tầm vóc to lớn của chiến thắng, về ý nghĩa lịch sử của nó. Đồng thời đúc kết những bài học thực tiễn nóng hổi cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Qua Hội thảo này, chúng ta bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đối với đồng bào, đồng chí, cùng cán bộ, chiến sĩ Quân giải phóng miền Nam Việt Nam và lực lượng vũ trang cách mạng Lào nói chung, hai tỉnh Quảng Trị và Xa Van Na Khẹt nói riêng đã hy sinh xương máu vì sự trường tồn và phồn vinh của mỗi nước, vì mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào. Thay mặt Đảng bộ, quân và dân tỉnh Quảng Trị, tôi xin gửi đến các đồng chí lãnh đạo Bộ Quốc phòng, các vị tướng lĩnh, cựu chiến binh hai nước Việt Nam và Lào, các nhà khoa học quân sự cùng toàn thể các đồng chí đại biểu lời chào mừng trân trọng nhất, xin chúc các đồng chí luôn luôn mạnh khoẻ, hạnh phúc, chúc Hội thảo của chúng ta hôm nay thành công tốt đẹp!


Quảng Trị có vai trò quan trọng và một vị trí chiến lược trong lịch sử của sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Có thể nói, đây là một vùng đất địa linh của Tổ quốc. Với ý nghĩa đó, trong "Dư địa chí" Nguyễn Trãi đã ghi "Xưa là bộ Việt Thường Thị, đây là phên giậu thứ tư về phương Nam". Ngót 100 năm bền bỉ đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân Pháp, kết thúc thắng lợi bằng chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ. Hiệp định Giơnevơ (1954) được ký kết. Song, theo Hiệp định Giơnevơ sông Bến Hải - Quảng Trị (Vĩ tuyến 17) là giới tuyến quân sự tạm thời, 2 năm sau tiến hành tổng tuyển cử. Tuy nhiên, ngay sau đó đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai Ngô Đình Diệm trắng trợn xoá bỏ Hiệp định, hòng chia cắt lâu dài đất nước ta. Kể từ đây vùng đất hai bờ con sông Bến Hải đã trở thành chiến trường trọng điểm đầy cam go, nơi diễn ra cuộc đụng đầu quyết liệt giữa cách mạng và phản cách mạng, giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa đế quốc tàn bạo.


Hôm nay, đến tham dự Hội thảo khoa học: Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử", với tư cách lãnh đạo địa phương, chúng tôi xin phát biểu ý kiến trong phạm vi trách nhiệm của tỉnh lúc bấy giờ nhằm góp phần làm rõ hơn đường lối chiến tranh nhân dân và sự phối hợp tác chiến giữa binh đoàn chủ lực và bộ đội địa phương, giữa bộ đội hai nước Việt Nam - Lao góp phần làm nên chiến thắng oanh liệt này.


Như các đồng chí đã biết, Quảng Trị trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước có vị trí chiến lược hết sức quan trọng. Bởi Quảng Trị ở vào đầu cầu giới tuyến, nơi có Đường 9 đi sang nước bạn Lào, có 2 nhánh tuyến vận tải chiến lược - đường Hồ Chí Minh đi qua. Nhằm đánh phá, cắt đứt tuyến vận tải chiến lược của ta từ gốc, hủy diệt cơ sở hậu cần chiến lược và làm cho lực lượng vũ trang ta ở miền Nam suy yếu, không thể tập trung đánh lớn trong mùa khô năm 1971-1972, và để dỗ dàng thực hiện kế hoạch "Việt Nam hóa chiến tranh", giành thế chủ động trên chiến trường, Mỹ - ngụy mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" đánh vào vùng Đường 9 - Nam Lào.


Biết trước mứu đồ đen tối của địch, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương đã quyết định mở Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, với quy mô lớn, tác chiến hiệp đồng binh chủng nhằm tiêu diệt nhiều đơn vị dự bị chiến lược của địch, bảo vệ vững chắc tuyến hành lang vận chuyển chiến lược và hậu phương của ta, tạo điều kiện cho các chiến trường khác đẩy mạnh tiến công tiêu diệt địch và đánh phá "bình định" của chúng.


Ngày 30 tháng 1 năm 1971, Mỹ - ngụy mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" tấn công lớn ra Đường số 9 và Nam Lào. Chúng huy động một lực lượng lớn, gồm nhiều đơn vị cơ động chiến lược tinh nhuệ nhất của quân ngụy (với hơn 3 vạn quân), gồm quân dù, thủy quân lục chiến, biệt động quân... Quân Mỹ hậu thuẫn phía sau và tham chiến cùng quân ngụy với 12 tiểu đoàn bộ binh và bộ binh cơ giới. Chúng tập trung một khối lượng lớn binh khí kỹ thuật với 450 xe tăng, xe thiết giáp; 250 khẩu pháo; hơn 700 máy bay các loại, trong đó có 500 máy bay lên thẳng và lên thẳng vũ trang, đây là số lượng máy bay lên thẳng tham gia chiến đấu lớn nhất và duy nhất trong một chiến dịch kéo dài 3 tháng của cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Ngoài ra còn có 300 máy bay phản lực hầu hết là tiêm kích bom, 50 máy bay vận tải (C130, C123) và 50 máy bay chiến lược B-52 sẵn sàng tham chiến.


Riêng trên Mặt trận Đường 9 - Quảng Trị, chúng bố trí 200 máy bay, 300 khẩu pháo và đủ các loại vũ khí kỹ thuật hiện đại. Chúng lập căn cứ dày đặc dọc Đường 9 từ thị xã Đông Hà đến Khe Sanh - Lao Bảo, lấy căn cứ Đông Hà, Khe Sanh làm bàn đạp chủ yếu để tấn công vào vùng Nam Lào. Tiếp tay cho quân Mỹ và ngụy Sài Gòn là bọn ngụy Viêng Chăn và lính đánh thuê Thái Lan, từ các căn cứ Xê Nô và Pắc Xế, đánh vào phía Tây Đường 9 và cao nguyên Bô Lô Ven.


Để đối phó với sức tấn công của địch, chúng ta bằng mọi giá phải bảo vệ bằng được tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh; bất luận hoàn cảnh nào cũng phải sẵn sàng để đánh địch trên các hướng, nếu địch đánh ra Đường 9 thì đó là cơ hội cho ta tiêu diệt chúng. Đây là chiến trường nối liền với hậu phương, ta có nhiều điều kiện phát huy sức mạnh của hậu phương lớn chi viện cho tiền tuyến, tập trung nhiều lực lượng, nhiều binh chủng đánh những trận hiệp đồng tiêu diệt lớn.


Hưởng ứng lời kêu gọi của Trung ương Đảng ngày 31 tháng 1 năm 1971 và thực hiện quyết tâm của Quân khu ủy, Ban chỉ đạo chiến dịch của Đảng bộ tỉnh chủ trương mở đợt hoạt động phối hợp với Mặt trận Đường 9 - Nam Lào. Các đơn vị bộ đội của tỉnh, của huyện đứng chân ở giáp ranh cùng với lực lượng du kích các xã tổ chức đánh địch trên các trục giao thông chính, tấn công, bắn súng cối vào căn cứ quân sự, kết hợp với công tác diệt ác, trừ gian, hạn chế ách kìm kẹp của địch. Đồng thời đây mạnh công tác binh vận, tăng cường tuyên truyền vận động, đoàn kết quần chúng ở nông thôn đồng bằng. Nhân dân ở nhiều nơi nổi dậy, tổ chức được một số cuộc đấu tranh tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai Nguyễn Văn Thiệu. Nhờ vậy, phong trào cách mạng ở Triệu - Hải và Gio - Cam từng bước được phục hồi, củng cố.


Tham gia trên cánh nam của Mặt trận Đường 9 - Nam Lào, phần lớn cán bộ, bộ đội, du kích và dân công ở Hướng Hóa được huy động vào nhiệm vụ phục vụ, phối hợp với bộ đội chủ lực của Quân khu Trị - Thiên (B4) để chiến đấu, ngăn chặn kịp thời các mùi tấn công của địch.


Khi bộ đội hai nước Việt Nam - Lào nổ súng đánh vào Sê Pôn (8-2-1971), một cứ điểm xung yếu của địch ở Nam Lào, các lực lượng của B5 đánh địch dồn dập hơn bằng những trận pháo kích và tập kích vào các căn cứ hậu cần, các sở chỉ huy của địch ở Khe Sanh, Sa Mưu, Đông Hà, Ái Tử Cửa Việt, gây cho địch nhiều tổn thất về sinh lực và phương tiện chiến tranh, hạn chế sự chỉ đạo điều kiện cho các chiến trường khác đẩy mạnh tác chiến, phản công địch.


Ngày 28 tháng 2 năm 1971, Tiểu đoàn Đặc công của Bộ cùng với Đại đội 5 (Tiểu đoàn 33) đánh kho Ái Tử, đốt cháy 1,5 triệu lít xăng. Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 2 (Trung đoàn 27) cùng với Tiểu đoàn 8 bộ đội địa phương Quảng Trị đánh địch ở Tà Cơn, tiêu diệt tại chỗ hàng trăm tên địch. Lực lượng vũ trang của Mặt trận Bắc Quảng Trị đánh mạnh vào các đường giao thông, tập kích sân bay, kho tàng, bến cảng, buộc địch phải tăng thêm 2 lữ đoàn Mỹ và 3 tiểu đoàn pháo binh để giải tỏa.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 03:56:34 pm
Giữa tháng 3 năm 1971, bộ đội đặc công của quân khu đánh chìm 4 tàu, làm cho đoạn sông Hiếu từ Đông Hà đến Cửa Việt bị tắc nghẽn giao thông 7 giờ liền. Trên Đường 9, đoạn từ Lao Bảo đến Bản Đông, các trung đoàn 2, 24, 102 chốt chặn cắt đường rút lui của địch. Phía nam Đường 9, Sư đoàn 2 vây đánh bọn lính thủy đánh bộ. Từ phía bắc, các trung đoàn 64, 36, 66 được các đơn vị xe tăng và pháo binh chiến dịch chi viện, tràn xuống vây ép cụm cứ điểm Bản Đông do 2 lữ đoàn dù và 2 trung đoàn thiết giáp ngụy đóng giữ. Ngày 18 tháng 3 năm 1971, địch bỏ Bản Đông tháo chạy. Binh lính địch rút lui hỗn loạn, nhiều đơn vị bỏ xe pháo luồn rừng chạy, sĩ quan rút bằng trực thăng, lính ngụy bám càng máy bay. Ngày 20 tháng 3 năm 1971, Bản Đông hoàn toàn giải phóng.


Trong những ngày từ 19 đến 23 tháng 3 năm 1971, Bộ Tư lệnh chiến dịch chuyển dịch đội hình về phía đông, kết hợp truy kích địch với tác chiến ngăn chặn, lần lượt tiêu diệt địch co cụm ở các khu vực Cha Ky, Huổi San, Lao Bảo, Làng Vây. Ngày 23 tháng 3 năm 1971, phối hợp với lực lượng ở Đường 9 - Nam Lào, Bộ đội Đặc công B5 đã tập kích địch ở Tà Cơn. Một bộ phận lực lượng của ta phát triển đánh vào khu vực Khe Sanh làm cho địch náo loạn, co cụm không dám phản kích. Trong tình thế bị uy hiếp từ nhiều phía, đặc biệt là các điểm chốt dọc Đường 9 do Trung đoàn 24 và Trung đoàn 102 đảm nhiệm đánh địch ngày đêm và giữ vững trận địa không cho quân địch vượt qua; hàng trăm xe tăng, xe bọc thép, xe vận tải quân sự bị cháy, hỏng dọc các điểm chốt cũng góp phần cản trở, ùn tắc làm cho quân địch không thể cơ động trên Đường 9 để về Lao Bảo, Khe Sanh, địch buộc phải vứt bỏ lại toàn bộ xe tăng, pháo cơ giới còn đang nổ máy để vượt qua phía nam sông Sê Pôn, sông Sê Băng Hiên chạy bộ vào rừng. Hàng nghìn xe tăng, máy bay, pháo cối của Mỹ - ngụy bị hư hỏng đưa về bỏ la liệt ở Đông Hà, thị xã Quảng Trị, thành phố Huế. Trong số lính chết, bị thương có một số quê ở Quảng Trị, nên đã làm cho hàng nghìn gia đình có chồng, con, em đi lính cho Mỹ - ngụy vô cùng lo sợ, hoảng hốt. Bà con rủ nhau kéo đến căn cứ địch, quận lỵ, tỉnh lỵ ngụy quyền Sài Gòn đấu tranh đòi xác người thân bị chết trận.


Thực hiện chủ trương của Ban Binh vận Khu, cơ sở chính trị, binh vận của ta ở vùng địch tạm chiếm, chủ yếu là các mẹ, các chị đã hòa theo dòng người đi tìm xác chồng con, tuyên truyền chính sách của Mặt trận và chủ trương của Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đối với binh sĩ. Các gia đình binh sĩ thì vào căn cứ, đồn bốt vận động binh lính không tham gia càn quét, quấy phá cuộc sống nhân dân.


Như vậy, sau hơn 50 ngày đêm chiến đấu, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào với 3 đợt (từ 31-1 đến 23-3-1971) đã kết thúc thắng lợi. Trong kết quả thắng lợi ấy, quân và dân Quảng Trị rất tự hào là đã góp phần công sức và sự hy sinh to lớn để làm nên chiến công đầy hiển hách này.


Thời gian đã lùi xa 40 năm, nhưng Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào mãi trở thành một sự kiện trọng đại trong lịch sử chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam, là điểm son chói lọi truyền thống đấu tranh cách mạng của quân và dân Quảng Trị. Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào là nguồn cổ vũ lớn lao cho công cuộc đổi mới xây dựng đất nước của hai nước Việt Nam - Lào nói chung và tỉnh Quảng Trị cũng như các tỉnh bạn nói riêng.


Đường 9 nối từ Cửa Việt lên Lao Bảo năm xưa là bãi chiến trường, ghi đậm bao chiến công oanh liệt của quân và dân ta với những trận đánh không cân sức với địch. Hầu hết các xã ven Đường 9 là vùng đất trắng, bị địch chà xát không biết bao nhiêu lần bởi xe tăng, pháo hạm bắn vào; rừng núi, sông suối ken dày bom đạn, cây cối xác xơ bởi chất độc da cam năm nào, nhưng đến nay đang từng bước hồi sinh - "Đường 9 xanh". Những cánh rừng trơ trọi, đồi núi trọc nay được phủ màu xanh trở lại bởi bạt ngàn cây cao su, cà phê, hồ tiêu. Quá trình phát triển sản xuất, thực hiện chủ trương giao đất, giao rừng cho dân, các trận địa xưa biến thành vườn cây, vườn rừng, trang trại; cây sắn, cây chuối, cây dong riềng... đã trở thành hàng hóa, giúp đồng bào xóa đói, giảm nghèo. Vùng đất chiến trường xưa thực sự thay da, đổi thịt và phát triển, số hộ dân thu nhập 50 triệu đồng mỗi năm trở lên tăng nhanh, đời sống của người dân no ấm, sinh hoạt ngày càng tiện nghi hơn.


Thủy điện Rào Quán với vốn đầu tư hơn 4.000 tỷ đồng được xây dựng, cùng công trình đập thủy lợi ở Sanh Tràng đã đi vào hoạt động, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Những địa danh như Cửa Việt, Cồn Tiên, Dốc Miếu, Khe Sanh, Làng Vây, Lao Bảo... bây giờ là địa chỉ của các tour (tua) du lịch, thu hút đông khách trong nước và quốc tế đến tham quan và hoài niệm chiến trường xưa. Khai thác thế mạnh tuyến hành lang kinh tế Đông - Tây, quốc lộ 9 nay là con đường xuyên Á, mở rộng, vươn dài ra các nước trong khu vực và quốc tế; tình đoàn kết hữu nghị, hợp tác và phát triển giữa Quảng Trị với 2 tỉnh bạn Lào là Xa Van Na Khẹt và Xa La Van không ngừng được xây đắp, tốt đẹp. Lao Bảo đã trở thành khu kinh tế - thương mại và đang từng bước được đầu tư xây dựng để trở thành thành phố miền Tây Quảng Trị trong tương lai. Xây dựng, củng cố huyện Hướng Hóa, Đắc Krông và các huyện trên tuyến Đường 9 trọng yếu trở thành cụm tuyến kinh tế - quốc phòng vững chắc.


Chiến tranh lùi xa, nhưng tình đồng đội vẫn còn nguyên vẹn. Thời gian qua, hàng vạn liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập đưa vào Nghĩa trang liệt sĩ Trường Sơn và Nghĩa trang liệt sĩ Đường 9 và nghĩa trang liệt sĩ các huyện, xã trong tỉnh. Đội quy tập mộ liệt sĩ 584 thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Quảng Trị và các đơn vị khác đã không ngại gian khó, băng rừng lội suối, nỗ lực dò tìm lại địa hình để tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ, để đưa các anh, các chị về an nghỉ với đồng đội, mối thấy ấm lòng, mới tròn trách nhiệm với người đã khuât.


Những bài học kinh nghiệm quý báu được rút ra từ chiến thắng lịch sử này vẫn còn nguyên giá trị nghiên cứu, vận dụng vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; vào việc củng cố và phát triển tình đoàn kết đặc biệt Việt - Lào nói chung, Quảng Trị và Xa Van Na Khẹt, Xa La Van nói riêng hiện nay cũng như tương lai.


Với tấm lòng chân thành của toàn thể Đảng bộ và nhân dân Quảng Trị, một lần nữa cho phép tôi cảm ơn Bộ Quốc phòng đã phối hợp tổ chức cuộc Hội thảo khoa học về sự kiện lịch sử mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn quan trọng này; cảm ơn các vị tướng lĩnh, cựu chiến binh, các nhà khoa học và các nhân chứng lịch sử của hai nước Việt - Lào đã đến dự và tham luận góp phần làm rõ tầm vóc của chiến thắng; cảm ơn các đồng chí đại biểu của các tỉnh bạn, các cơ quan thông tấn, báo chí cùng toàn thể các cơ quan phục vụ..., đã góp phần tạo nên sự thành công cho cuộc Hội thảo này.


Trân trọng cảm ơn các đồng chí!


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 04:17:32 pm
BÁO CÁO ĐỀ DẪN HỘI THẢO KHOA HỌC "CHIẾN THẮNG ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO 1971 TẦM VÓC, Ý NGHĨA VÀ BÀI HỌC LỊCH SỬ"


Trung tướng, PGS, TS NGUYỄN TUẤN DŨNG
Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị


Cách đây 40 năm, vào mùa Xuân 1971, dưới sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, trực tiếp là Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, quân dân ta đã tiến hành Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào thắng lợi, "mở ra những triển vọng vô cùng tốt đẹp đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta đến toàn thắng"1 (Dẫn theo Bộ Quốc phòng, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam: Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954-1975 tập 6 - Thắng Mỹ trên chiến trường ba nước Dỏng Dương, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002, tr.277).


Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào diễn ra trong hơn 50 ngày đêm (từ 31-1 đến 23-3-1971). Đi tới và làm nên chiến công huyền thoại ấy, ngay từ khi địch đánh sang Campuchia (1970), Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã nhận định địch sẽ còn tiếp tục những hành động phiêu lưu quân sự mới trong thời gian tới và chỉ rõ phương hướng tiến công của địch trong mùa khô 1970-1971 là hành lang chiến lược Trung, Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia. Quyết tâm của ta là nhất thiết phải bảo vệ bằng được đường mòn Hồ Chí Minh, phải chuẩn bị sẵn sàng để đánh địch trên các hướng. Vì thế, khi địch bắt đầu cuộc hành quân "Lam Sơn 719" đánh ra khu vực Đường 9 - Nam Lào, Bộ Chính trị chỉ thị cho Quân ủy Trưng ương nhất thiết phải thắng trận này dù có phải động viên sức người, sức của và hy sinh như thế nào, vì đây là một trong những trận có ý nghĩa quyết định về chiến lược.


Trực tiếp tham gia Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào có Binh đoàn 70 (gồm ba sư đoàn 308, 304, 320), Sư đoàn 324, Sư đoàn 2, các đơn vị vũ trang Mặt trận B5 (Đường 9 - Bắc Quảng Trị), B4 (Quân khu Trị - Thiên), Đoàn 559, 4 trung đoàn pháo binh, 4 trung đoàn pháo cao xạ, 3 trung đoàn công binh; 3 tiểu đoàn xe tăng, thiết giáp và một số tiểu đoàn đặc công của Bộ. Về phía bạn Lào, thực hiện sự chỉ đạo của Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào và Mặt trận Lào yêu nước, lực lượng chủ lực, lực lượng địa phương và nhân dân các tỉnh Trung Lào đã đẩy mạnh tiến công địch, phối hợp chặt chõ với bộ đội tình nguyện Việt Nam đánh địch.


Có thể nói, chiến thắng Đường 9 - Nam Lào là thành quả cách mạng của quá trình lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, trực tiếp là Quân ủy Trung ương; tài tổ chức, chỉ huy của Bộ Quốc phòng và tinh thần chiến đấu, phục vụ chiến đấu của các lực lượng vũ trang và nhân dân Mặt trận Đường 9 cùng sự phối hợp chiến đấu của quân dân nước bạn Lào.


Trong chiến dịch này, bằng tinh thần chiến đấu quả cảm, ngoan cường, quân và dân ta đã hoàn thành thắng lợi trọn vẹn các mục tiêu đề ra: Tiêu diệt lớn và làm tan rã nhiều sinh lực dịch; giữ vững tuyến vận chuyển chiến lược; làm tròn nhiệm vụ của một chiến dịch trên hướng chủ yếu, v.v... Với những thành tích to lớn đó, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào mang nhiều ý nghĩa quan trọng.


Thắng lợi này là một đòn chí mạng đánh vào âm mưu kéo dài và mở rộng chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Đông Dương, vào âm mưu "dùng người Đông Dương đánh người Đông Dương", đồng thời đánh bại một bước quan trọng chính sách "Việt Nam hoá chiến tranh" của chúng, làm cho tinh thần của Mỹ - ngụy vốn đã suy sụp càng suy sụp nhanh chóng.


Đối với nhân dân Đông Dương, thắng lợi của chiến dịch đã tác động mạnh mẽ đến cục diện chiến tranh trên chiến trường ba nước Đông Dương, làm cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ba nước phát triền mạnh mẽ. Qua thắng lợi này, so sánh lực lượng và thế chiến lược trên chiến trường miền Nam nói riêng và trên chiến trường Đông Dương nói chung thay đổi nhanh chóng.


Thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào phản ánh sự trưởng thành vượt bậc của quân đội ta cả về trí thông minh, tài thao lược lẫn trình độ tác chiến. Trên thực tế, mặc dù kẻ thù đã huy động đến mức cao nhất cái gọi là "tiềm lực" và "ưu thế tuyệt đối" của binh khí kỹ thuật và phương tiện chiến tranh, nhưng bộ đội ta đã chiến đấu dũng mãnh, kiên quyết phản công và tiến công, chia cắt và vây hãm đội hình hành quân của địch, giáng cho chúng những đòn sấm sét, giành thắng lợi giờn giã.


Thời gian qua đi, những dấu tích một thời trận mạc trên mảnh đất này có thể bị mờ phai theo năm tháng nhưng tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử của chiến thắng Đường 9 - Nam Lào vẫn vẹn nguyên giá trị.


Trên tinh thần đó, nhân kỷ niệm 40 năm chiến thắng Đường 9 - Nam Lào, đồng thời hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (5.9.1962 - 5.9.2012) và 35 năm ngày ký Hiệp ước hữu nghị hợp tác Việt Nam - Lào (18.7.1977 - 18.7.2012), Ban Bí thư Trung ương Đảng giao Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Tỉnh ủy Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học "Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử". Trong cuộc Hội thao hôm nay, chúng ta cần tập trung làm sâu sắc hơn, sáng tỏ hơn những vấn đề sau đây:


Một là, cần nêu bật vai trò, sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương; sự phát triển, trưởng thành vượt bậc về chỉ đạo, điều hành chiến dịch của Bộ Quốc phòng trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào. Đã 40 năm trôi qua, cũng có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập tới Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, nhưng chưa có một công trình nào phản ánh một cách đầy đủ, toàn diện vai trò, sự lãnh đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng. Đây là vấn đề có ý nghĩa hết sức quan trọng. Bởi sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sâu sát, kịp thời là đảm bảo hàng đầu cho thắng lợi to lớn cho chiến dịch.


Hai là, đi sâu phân tích, đánh giá nét độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam trong tổ chức và điều hành chiến dịch. Điển hình như việc giành và giữ quyền chủ động suốt từ mở đầu đến khi kết thúc chiến dịch; phối hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực cơ động với lực lượng tại chỗ, tạo thành sức mạnh tổng hợp đánh thắng kẻ địch có quân đông, trang bị vũ khí hiện đại, v.v... Những nét độc đáo của nghệ thuật quân sự trong chiến dịch này cần được chắt lọc vận dụng sáng tạo vào yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, quyết tâm "bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ;... bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; chủ động ngăn chặn, làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch...", theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng.


Ba là, cần làm rõ sự chủ động, sáng tạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương nơi chiến dịch diễn ra; sự ủng hộ, giúp đỡ và tinh thần hết mình phục vụ chiến đấu của các địa phương trong thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào.


Bốn là, làm rõ tình đoàn kết và liên minh chiến đấu đặc biệt giữa quân đội và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, qua đó, làm thất bại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch nhằm xuyên tạc và chia rẽ mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam. Lịch sử đã minh chứng, tình đoàn kết và liên minh chiến đấu Việt - Lào xuất phát từ những điểm tương đồng về địa lý, lịch sử, văn hoá, đặc biệt là nhu cầu chống thù chung vì nền tự do, độc lập, toàn vẹn lãnh thổ, vì hạnh phúc của nhân dân mỗi nước. Tình đoàn kết đó được củng cố, bồi đắp bằng mồ hôi, xương máu của biết bao cán bộ, chiến sĩ và nhân dân hai nước Việt - Lào. Tình đoàn kết đó phải tiếp tục được phát huy mạnh mẽ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay ở mỗi nước.


Năm là, tiếp tục khẳng định và làm sáng tỏ tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử của chiến thắng Đường 9 - Nam Lào; phân tích nguyên nhân cơ bản dẫn đến thắng lợi, đúc rút những bài học kinh nghiệm, thông qua đó gợi mở, vận dụng và phát huy giá trị những bài học kinh nghiệm vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.


Lịch sử diễn ra một lần nhưng nhận thức về nó không chỉ một lần. Với ý nghĩa đó, xuất phát từ quan điểm khách quan, khoa học, dựa trên những tư liệu tin cậy và bằng phương pháp nghiên cứu đúng đắn, Hội thảo khoa học "Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 - Tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử" sẽ góp phần nhìn nhận một cách đầy đủ, sâu sắc và có sức thuyết phục về tầm vóc, ý nghĩa, nguyên nhân thắng lợi của chiến dịch này. Kết quả Hội thảo sẽ cung cấp những cứ liệu quan trọng để bổ sung vào lịch sử kháng chiến, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam và lịch sử mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam. Cuộc Hội thảo này còn nhằm tôn vinh và tri ân đối với các anh hùng, liệt sĩ, với đồng bào, đồng chí đã chiến đấu hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc; khơi dậy niềm tự hào dân tộc và góp phần giáo dục truyền thống lịch sử, nhất là đối với thế hệ trẻ.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 04:23:45 pm
CHIẾN DỊCH ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO 1971 VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM VẬN DỤNG TRONG SỰ NGHIỆP BẢO VỆ TỔ QUỐC HIỆN NAY

Đại tướng PHÙNG QUANG THANH
Ủy viên Bộ Chính trị,
Phó Bí thư Quán ủy Trung ương,
Bộ trưởng Bộ Quốc phòng


Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trên mỗi chặng đường chiến đấu và chiến thắng, quân và dân ta đã tổ chức những trận đánh với quy mô thích hợp, nhằm tạo bước ngoặt, tăng thế và lực cho ta, đồng thời đẩy địch vào thế bị động đối phó, từng bước đi đến thất bại hoàn toàn. Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào diễn ra 40 năm trước là một trong những trận đánh như vậy. Đánh giá về tầm vóc, ý nghĩa thắng lợi của chiến dịch này, Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam lần thứ 21 (10-1973) khẳng định: "Chiến thắng Đường số 9 - Nam Lào là một đòn bất ngờ đánh vào chiến lược của Nichxơn, mở ra khả năng mới đánh bại chính sách "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ"1 (Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đảng Toàn tập, tập 34, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004, tr. 217).


Thắng lợi trên chiến trường Đường 9 - Nam Lào đã làm thất bại hoàn toàn ý đồ của Mỹ và chính quyền Sài Gòn hòng chặt đứt tuyến hậu cần chiến lược của ta, cô lập cuộc kháng chiến ở miền Nam cũng như ở Campuchia và Lào1 (Ý đồ của Mỹ trong việc mở rộng chiến tranh ra toàn cõi Đông Dương là nhằm cô lập đi tới bóp nghẹt cuộc kháng chiến của quân và dân ta trên chiến trường chính miền Nam. Để thực hiện ý đồ đó, Mỹ và chính quyền Sài Gòn mở 3 cuộc tiến công, gồm: Toàn Thắng 1-71 đánh sang Đông Bắc Campuchia, Quang Trung 4 đánh sang vùng 3 biên giới (Bắc Tây Nguyên - Tà Xẻng, Pa Kha, Sô Sụ (A Tô Pơ - Lào) và Lam Sơn 719 đánh sang khu vực Đường 9 - Nam Lào. Trong 3 cuộc tiến công nói trên, Lam Sơn 719 được xác định là trọng điểm, diễn ra trên địa bàn rộng, gồm tỉnh Quảng Trị (Việt Nam) và tỉnh Xa Van Na Khẹt (Lào), nhằm mục tiêu chủ yếu là chặt đứt tuyến chi viện chiến lược của ta ở khu vực Đường 9 từ Bản Đông qua Sê Pôn, Mường Phìn đến Pha Lan). Tại đây, kế hoạch tiến công mang mật danh hành quân "Lam Sơn 719" được Mỹ và chính quyền Sài Gòn chuẩn bị kỹ càng, đặt nhiều tham vọng, nhằm nhiều mục tiêu, nhưng đã bị phá sản. Về mặt quân sự, Mỹ và chính quyền Sài Gòn muốn thử nghiệm công thức chiến lược của "Việt Nam hóa chiến tranh": bộ binh Sài Gòn + hỏa lực + hậu cần Mỹ, nhằm thông qua một cuộc hành quân quy mô lớn để thử thách và nếu thành công, sẽ chứng tỏ quân đội Sài Gòn đủ khả năng thay thế vai trò của quân chiến đấu Mỹ trên chiến trường. Để đạt được mục đích và tham vọng trên, Mỹ - ngụy đã huy động một lực lượng rất lớn lên tới 42 nghìn quân; trong đó, quân đội Sài Gòn có 33 nghìn (gồm các đơn vị thiện chiến nhất và cả lực lượng dự bị chiến lược là thủy quân lục chiến và quân dù2 (Lực lượng địch lúc cao nhất (10-3-1971) lên tới 55 nghìn quân, gồm có 15 trung đoàn bộ binh, dù, thủy quân lục chiến, 3 lữ đoàn thiết giáp (587 xe tăng xe bọc thép), 21 tiểu đoàn pháo binh (318 khẩu), 1.000 máy bay các loại .. Ngoài ra, còn có khoảng 9 tiểu đoàn bộ binh thuộc 2 binh đoàn cơ động ngụy Lào (GM 31, GM 33) tham gia phối hợp đánh ra vùng Mường Noọng, Mường Phìn ở phía Tây Đường 9)) và 9 nghìn quân Mỹ, với sự yểm trợ của không quân, hải quân, pháo binh... của Mỹ. Chúng dự định tiến hành chiến dịch trong khoảng 3 tháng, với 4 giai đoạn và kết thúc trước mùa mưa năm 19711 (Bốn giai đoạn: Từ ngày 30 tháng 1 đến 7 tháng 2 năm 1971, chiếm lĩnh bàn đạp xuất phát tiến công; từ ngày 8 đến 12 tháng 2 năm 1971, đánh chiếm các mục tiêu Bản Đông - Sê Pôn; từ ngày 15 tháng 2 đến 12 tháng 3 năm 1971, đánh phá các kho tàng ở các khu vực Sê Pôn - Bản Đông; từ 13 tháng 3 đến đầu tháng 5 năm 1971, chuyển hướng đánh phá các kho tàng ở phía Nam Sa Đê, Mường Noọng, A Túc, A Sầu, A Lưới (Trị Thiên)).


Trên cơ sở bám sát diễn biến chiến trường, nắm chắc âm mưu của địch, Bộ Tổng Tham mưu đã sớm nhận định tình hình, nhất là về địch, phán đoán đúng ý đồ hành động của chúng, kịp thời xác định biện pháp đối phó. Cuối tháng 1 năm 1971, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đồng ý với nhận định của Bộ Tổng Tham mưu: Cuộc hành quân ra Đường 9 - Nam Lào, với lực lượng và phương tiện chiến tranh hiện đại, nhằm cắt đứt tuyến vận tải chiến lược Bắc - Nam của ta là một bước phiêu lưu quân sự cực kỳ nghiêm trọng của đế quốc Mỹ và ngụy quyền Sài Gòn. Hành động trên của địch sẽ gây cho ta nhiều khó khăn, nhưng lại tạo cho ta cơ hội và thời cơ thuận lợi để ta tranh thủ tiêu diệt địch. Đồng thời, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương nhấn mạnh: Trong bất cứ tình huống nào cũng phải đánh bại cuộc hành quân của địch, tiêu diệt cho được một bộ phận quan trọng lực lượng cơ động chiến lược của chúng, bảo vệ cho kỳ được kho tàng và bảo đảm công tác vận tải chi viện cho các chiến trường. Nhằm thực hiện quyết tâm đã xác định, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở chiến dịch phản công tiêu diệt lớn quân địch. Bộ Quốc phòng chỉ đạo các cơ quan triển khai xây dựng kế hoạch tác chiến, tổ chức lực lượng, chuẩn bị chiến trường chu đáo, chính xác, tạo thế trận phản công địch. Đặc biệt, về mặt lực lượng, chúng ta hình thành B70, tiếp đó là B702 - Mặt trận Đường 9 - Nam Lào (tương đương quân khu), bao gồm 5 sư đoàn bộ binh (308, 304, 320, 324, 2), 4 trung đoàn pháo binh, 4 trung đoàn pháo cao xạ, 3 trung đoàn công binh, 3 tiểu đoàn xe tăng, thiết giáp, một số tiểu đoàn đặc công cùng với lực lượng tại chỗ của các mặt trận: B5 (Đường 9 - Bắc Quảng Trị), B4 (Quân khu Trị - Thiên), Đoàn 559; chỉ huy chiến dịch là những cán bộ dày dạn kinh nghiệm1 (Theo Quyết định số 51/QĐ-QP, ngày 4 tháng 2 năm 1971, về thành lập Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Nam Lào của Bộ Quốc phòng: Thiếu tướng Lê Trọng Tấn, Phó Tổng tham mưu trưởng làm Tư lệnh, Thiếu tướng Lê Quang Đạo, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị làm Chính ủy - Bí thư Đảng ủy Đại tá Cao Văn Khánh làm Phó Tư lệnh, Đại tá Phạm Hồng Sơn làm Phó Tư lệnh - Tham mưu trưởng, Đại tá Hoàng Phương làm Phó Chính ủy. Thượng tướng Văn Tiến Dũng, Ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng được cứ làm đại diện của Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh, trực tiếp chỉ đạo Mặt trận Đường 9).


Có thể thấy, việc ta bố trí, sử dụng một lực lượng rất mạnh để đối phó với cuộc hành quân lớn của địch, ngay từ đầu đã tạo được một thế trận chủ động, khiến địch bất ngờ. Điều quan trọng là nhiều mục tiêu chiến lược mà chúng đặt ra cho cuộc hành quân đã sớm bị quân ta triệt tiêu. Bằng sức mạnh của lực lượng binh chủng hợp thành, trong quá trình chiến đấu, thế trận phản công của ta chuyển hóa thành thế trận tiến công truy kích, làm thất bại hoàn toàn kế hoạch tiến công của địch.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 04:24:49 pm
Sau hơn 50 ngày đêm liên tục phản công và tiến công, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào kết thúc thắng lợi vang dội. Ta đã đánh thiệt hại nặng 2 lữ đoàn, 1 trung đoàn bộ binh, 8 tiểu đoàn pháo binh, 4 thiết đoàn xe tăng, thiết giáp, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 21.000 tên địch, bắn rơi và phá hủy 556 máy bay, 528 xe tăng, xe bọc thép, 112 khẩu pháo và súng cối, thu 2 máy bay trực thăng, 24 xe quân sự, 78 khẩu pháo và súng cối, hơn 2.000 súng bộ binh và nhiều trang dụng quân sự khác.


Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào đầu năm 1971 tác động mạnh đến cục diện chiến trường, giáng một đòn nặng vào chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của đế quốc Mỹ. Chiến thắng lịch sử đó thực sự đánh dấu bước trưởng thành mới của quân đội ta. Giờ đây, sau 40 năm nhìn lại, chúng ta có thểm điều kiện nhận thức sâu sắc hơn tầm vóc, ý nghĩa của chiến thắng Đường 9 - Nam Lào, tài thao lược của Đảng ta, mà trực tiếp là Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương - bộ não chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đó là thắng lợi rực rỡ của khối đoàn kết chiến đấu chống kẻ thù chung và tình hữu nghị thắm thiết của quân và dân Việt Nam - Lào, của quân và dân ba nước Đông Dương.


Vì thế, tôi cho rằng cuộc Hội thảo này có ý nghĩa rất thiết thực về nhiều mặt. Mục đích của cuộc Hội thảo không chỉ dừng lại ở việc làm rõ và đi đến khẳng định thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971 đã tạo bước ngoặt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; mà điều quan trọng là thắng lợi đó đã để lại những bài học kinh nghiệm quý, cần được tiếp tục nghiên cứu vận dụng, phát huy trong công cuộc xây dựng quân đội, tăng cường quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.


Trước hết là, bài học về sự chỉ đạo chiến lược và chiến dịch tài tình, sắc bén trên cơ sở nắm vững tình hình địch, phán đoán chính xác âm mưu, khả năng, ý đồ hành động của chúng, đề ra chủ trưởng, quyết tâm và kế hoạch tác chiến đúng, kịp thời.


Sự chỉ đạo ấy bắt nguồn từ đường lối chính trị, đường lối quân sự đúng đắn, sáng tạo; từ nghệ thuật quân sự chiến tranh nhân dân độc đáo; từ lập trường cách mạng triệt để, tư tưởng cách mạng tiến công, quyết tâm đánh bại hoàn toàn cuộc hành quân "Lam Sơn 719" của Mỹ - ngụy Sài Gòn. Trước hết, là đánh bại ý đồ của chúng: đánh chiếm Sê Pôn, phá tuyến vận tải chiến lược của ta từ gốc, triệt phá kho tàng, nhằm làm cho lực lượng chủ lực của ta bị suy yếu, không thể đánh tập trung lớn trong mùa khô 1971 và cả trong năm 1972, buộc phải quay về hoạt động nhỏ lẻ, phân tán. Sự chỉ đạo tài tình của Đảng còn được thể hiện tập trung trong việc nắm vững và đánh giá đúng kẻ địch, hạ quyết tâm chính xác, tổ chức thực hành chiến dịch chu đáo, linh hoạt, khẩn trương, đạt mục đích kiên quyết của chiến dịch, hoàn thành xuất sắc nhiêm vụ đề ra.


Ngay từ giữa năm 1970, ta đã nhận định và đánh giá chính xác về thế chiến lược so sánh lực lượng giữa ta và địch, Bộ Chính trị dự đoán trong mùa khô sắp tới, đế quốc Mỹ có thể có những hành động phiêu lưu mới, có thể chúng sẽ đánh Trung - Hạ Lào và vùng giải phóng Đông Bắc Campuchia và chắc chắn sẽ đánh phá ác liệt tuyến đường Hồ Chí Minh. Bộ Chính trị chỉ thị cho các chiến trường chuẩn bị sẵn sàng đánh địch trên hướng Đường 9, vùng ba biên giới và Đông Bắc Campuchia, thực hiện quyết tâm chiến lược: phải đánh tiêu diệt lớn sinh lực địch bảo vệ bằng được tuyến vận tải Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh và cơ quan, kho tàng, làm thất bại hoàn toàn cuộc tiến công mùa khô của địch. Bộ Chính trị yêu cầu Quân ủy Trung ương chỉ đạo các cơ quan Bộ Quốc phòng xây dựng phương án tác chiến, tổ chức lực lượng mạnh để giành thắng lợi có ý nghĩa quyết định về chiến lược.


Cũng do nắm chắc âm mưu cơ bản của địch, trong quá trình thực hành chiến dịch (sau khi bẻ gãy các hướng tiến công dọc Đường 9 và khu vực phía bắc, phía tây và đông Đường 9 của chúng1 (Trong tuần đầu của chiến dịch: Từ ngày 8 đến ngày 14 tháng 2 năm 1971)) ta đã phán đoán đúng hai khả năng có thể xảy ra: một là, địch ngoan cố tiếp tục tiến công lên Sê Pôn để cố thực hiện mục đích đã vạch ra hoặc với mục đích hạn chế hơn nhằm vớt vát ảnh hưởng về chính trị; hai là, địch chuyển xuống hướng Nam. Trong hai khả năng này ta nhấn mạnh khả năng thứ nhất, do đó đã có những biện pháp để tăng cường phòng thủ ở Sê Pôn và thực tế đã diễn ra đúng như vậy, buộc địch phải điều chỉnh lại kế hoạch, từ bỏ âm mưu đánh chiếm Sê Pôn - mục tiêu quan trọng nhất trong cuộc hành quân của chúng. Điều đó cho thấy sự chỉ đạo chiến dịch sắc sảo của ta: đã nắm vững và khoét sâu sai lầm của địch trong cuộc hành quân, chủ động đánh địch, khiến cho địch ngày càng bị động đối phó và thất bại.


Bài học trên còn nguyên giá trị trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay. Là lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ chiến lược này, quân đội nhân dân phải nắm chắc, dự báo chính xác, đánh giá đúng tình hình, nhất là những diễn biến phức tạp liên quan, tác động đến quốc phòng - an ninh của đất nước. Trên cơ sở đó, chủ động tham mưu, đề xuất với Đảng, Nhà nước trong việc hoạch định đường lối, chiến lược bảo vệ Tổ quốc; đồng thời, có biện pháp đối phó hiệu quả với mọi tình huống xảy ra, kiên quyết không để bị động, bất ngờ, bảo đảm giữ vững môi trường hòa bình ổn định để phát triển toàn diện đất nước.


Hai là, bài học về sự chủ động chuẩn bị chiến trường và phát huy sức mạnh tổng hợp của lực lượng cơ động kết hợp với lực lượng tại chỗ, của các binh chủng, của ba thứ quân trong suốt quá trình thực hành chiến dịch.


Có thể khẳng định một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971 là ta đã chủ động tổ chức chiến trường, chuẩn bị lực lượng và hướng tiến công chiến lược.


Với tầm nhìn chiến lược, tư duy quân sự sắc sảo, nên ngay sau khi quân Mỹ vào tham chiến ở chiến trường miền Nam, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương chủ trương phân định, tổ chức lại chiến trường, nhằm đáp ứng yêu cầu tác chiến với đối tượng mới. Theo phương hướng đó, tháng 6 năm 1966, Quân ủy Trung ương đã quyết định thành lập Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị (mật danh 135) phụ trách địa bàn từ Vĩ tuyến 17 đến Bắc sông Thạch Hãn từ Cửa Việt đến Khe Sanh, Hướng Hóa. Đây là hướng tiến công quan trọng, một chiến trường đánh tiêu diệt thu hút, giam chân một lực lượng lớn quân Mỹ và quân ngụy Sài Gòn; tạo điều kiện cho các chiến trường khác tiến công địch, đặc biệt là vùng đồng bằng Trị - Thiên đồng thời ngăn chặn chúng mở rộng chiến tranh trên bộ ra miền Bắc1 (Xem Bộ Quốc phòng - Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Lịch sử Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị (1966-1973), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2001).


Việc hình thành từ sớm một chiến trường có giá trị chiến lược đã cho phóp quân và dân ta tổ chức các trận đánh lớn bao vây, tiêu hao, tiêu diệt nhiều đơn vị quân Mỹ và quân ngụy Sài Gòn, tiêu biểu là Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh (Xuân Hè 1968 - hướng phối hợp quan trọng trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968). Qua những trận đánh trên, bộ đội ta được rèn luyện về mọi mặt, nhất là thuộc địa bàn, thành thạo tác chiến ở địa hình rừng núi.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 04:26:41 pm
Một trong những nét đặc sắc nhất về nghệ thuật tác chiến trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào - một chiến dịch mà ta đã sử dụng nhiều binh chủng kỹ thuật và thực hành tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn là đã phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, các binh chủng; đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng cơ động và lực lượng tại chỗ trong suốt quá trình thực hành chiến dịch. Thực tiễn Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào cho thấy, việc tổ chức, chuẩn bị chiến trường cho chiến dịch có quy mô lớn như thế phải thực hiện tốt các nội dung: tổ chức hệ thống đường cơ động; trinh sát chiến trường tổ chức căn cứ hậu cần, kỹ thuật; dự trữ vật chất; bảo đảm hệ thống thông tin chỉ huy; xây dựng công sự trận địa vững chắc, v.v.


Vận dụng bài học này trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay, chúng ta phải coi trọng hơn nữa việc đẩy mạnh xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc về chiều sâu theo Nghị quyết 28/NQ-TW của Bộ Chính trị; đồng thời, tích cực xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân trên từng địa bàn, nhất là những địa bàn trọng điểm, chiến lược, nhằm không ngừng nâng cao khả năng phòng thủ đất nước. Trong quá trình xây dựng thế trận quốc phòng - an ninh phải coi trọng tính toàn diện, với yêu cầu sẵn sàng chuyển hóa thành thế trận chiến tranh nhân dân khi xảy ra chiến tranh xâm lược.


Đặc biệt, phải coi trọng xây dựng, nâng cao chất lượng tổng hợp của lực lượng vũ trang nhân dân (ba thứ quân), trước hết là quân đội nhân dân, nhằm đảm bảo cho các lực lượng phát huy tốt vai trò nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.


Ba là, bài học về xây dựng khối chủ lực cơ động mạnh, đảm bảo cho những trận đánh then chốt, tiêu diệt lớn quân địch, giành thắng lợi quyết định.

Bên cạnh việc chuẩn bị tốt chiến trường, còn phải có lực lượng mạnh (bao gồm lực lượng tại chỗ và chủ lực cơ động), đủ sức hoàn thành nhiệm vụ, mục tiêu chiến lược, chiến dịch đặt ra. Yêu cầu chiến lược đối với Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào nhằm hai mục tiêu cơ bản: vừa tiêu diệt lực lượng chủ yếu của địch, vừa bảo vệ vững chắc tuyến vận tải quân sự chiến lược Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh. Để hoàn thành nhiệm vụ trên, chúng ta đã chủ động thực hiện tốt công tác xây dựng, tổ chức lực lượng, trước hết là lực lượng tại chỗ (Đoàn 559, B4, B5); đồng thời, xây dựng khối chủ lực, gồm: các sư đoàn bộ binh có biên chế hỏa lực mạnh, phương tiện chiến đấu lớn, có khả năng cơ động cao. Ngay từ tháng 10 năm 1970, ta đã thành lập Binh đoàn B70 - một dạng tổ chức quân đoàn binh chủng hợp thành, gồm 3 sư đoàn (304, 308, 320) và các trung đoàn, tiểu đoàn binh chủng. Đến đầu năm 1971, nhằm thống nhất chỉ huy các lực lượng trên toàn Mặt trận Đường 9, ta hình thành tổ chức mới mang mật danh B702, với nòng cốt 5 sư đoàn chủ lực (304, 308, 320, 324, 2).


Quá trình xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của các sư đoàn gắn liền với những chiến dịch lớn trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống đế quốc Mỹ xâm lược. Trong số 5 sư đoàn ta sử dụng trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, có 3 đơn vị ra đời từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (304, 308, 320), 1 sư đoàn (324) ra đời tại chiến trường nóng bỏng Trị - Thiẽn và 1 sư đoàn (2) hình thành trên mảnh đất Khu 5 đi đầu diệt Mỹ. Đây là lần đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Quân đội ta sử dụng 5 sư đoàn trong một chiến dịch. Điều đó cho thấy vị trí quan trọng của chiến dịch này trong tính toán chiến lược của cả ta và đối phương.


Sử dụng khối chủ lực mạnh, đánh những đòn tiêu diệt lớn, quyết định chiến cục của một chiến dịch mang tầm chiến lược, sự tính toán ấy của Bộ Thống soái tối cao đã đạt được mục tiêu đặt ra. Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào giành thắng lợi, trong đó, vai trò khối chủ lực được khẳng định; đồng thời, cũng chứng tỏ sự phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả giữa lực lượng chủ lực - cơ động với lực lượng tại chỗ. Thực tế chiến dịch cho thấy, lực lượng chủ lực - cơ động muốn tiến hành phản đột kích lớn và chuyển phản công sang tiến công phải dựa trên cơ sở lực lượng tại chỗ mạnh, đánh địch rộng khắp, tạo thế, tạo thời cơ. Lực lượng tại chỗ thuộc Đoàn 559, B4 và 135 góp phần quan trọng trong việc tiêu hao, ngăn chặn địch, đánh máy bay, tạo điều kiện thuận lợi cho chủ lực cơ động đánh những trận tập trung tiêu diệt lớn quân địch. Nếu lực lượng tại chỗ của Đoàn 559, 134 và B5 không mạnh, chiến đấu không có hiệu quả, thì chủ lực cơ động từ xa đến sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong chuẩn bị, tổ chức và thực hành chiến dịch, sẽ mất thời cơ diệt dịch và Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào không thể giành được thắng lợi lớn.


Có thể nói, vấn đề tổ chức lực lượng chủ lực cơ động chiến lược luôn là vấn đề cốt yếu trong suốt quá trình xây dựng quân đội. Hiện nay, chúng ta phải quán triệt và đẩy mạnh thực hiện xây dựng quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đã xác định. Trong đó, tập trung đầu tư hiện đại hóa một số lực lượng quan trọng, mang tính cấp thiết như: Quân chủng Hải quân, Phòng không - Không quân, Binh chủng Thông tin liên lạc, tác chiến điện tử, trinh sát kỹ thuật. Đồng thời, chú trọng điều chỉnh tổ chức lực lượng phù hợp; xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn giỏi, đủ khả năng khai thác và làm chủ vũ khí, trang bị kỹ thuật được giao. Trên cơ sở đó, không ngừng nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu của quân đội, đảm bảo cho quân đội hoàn thành tốt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống.


Bốn là, bài học về thực hiện tốt công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu chiến đấu liên tục, dài ngày, ác liệt của các lực lượng tham gia chiến dịch.

Trong chiến tranh, công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật là nhiệm vụ không thể thiếu, một nhân tố quan trọng góp phần quyết định thắng lợi. Trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971, chúng ta đã đưa vào chiến đấu một lực lượng lớn, tác chiến binh chủng hợp thành, đòi hỏi công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật phải được chuẩn bị tổ chức chu đáo, vững chắc, trên các quy mô: hậu cần các đơn vị chủ lực cơ động, hậu cần tại chỗ, hậu cần chiến lược, chiến dịch và chiến đấu. Thực tiễn chiến dịch cho thấy chúng ta đã thực hiện rất tốt yêu cầu trên.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 18 Tháng Tám, 2023, 04:28:50 pm
Từ cuối năm 1970, cùng với sự hình thành Binh đoàn 70 lực lượng bảo đảm hậu cần cũng được chấn chỉnh, tổ chức thành đơn vị cấp cục (Cục Hậu cần Binh đoàn, gồm các bộ phận tham mưu, chính trị, vận tải, quân nhu, quân y, quân giới, xăng xe và các đơn vị trực thuộc). Với tinh thần chủ động, cơ quan hậu cần - kỹ thuật đã nhanh chóng triển khai lập kế hoạch bảo đảm theo ý định tác chiến, tổ chức nghiên cứu chuẩn bị chiến trường ở khu vực Đường 9 - Bản Đông theo trục đường 16, hiệp đồng với Binh trạm 17 (Cục Vận tải) và Binh trạm 27 (Đoàn 559) để vận chuyển hàng từ binh trạm vào các cụm hậu cần chiến dịch. Quá trình chuẩn bị, bảo đảm hậu cần - kỹ thuật cho chiến dịch phản công rất phức tạp, nhiều khó khăn và thực sự là một kỳ công. Song, với sự nỗ lực cao, phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, bộ phận bảo đảm của nhiều đơn vị, cùng với thuận lợi địa bàn chiến dịch gần hậu phương lớn miền Bắc, chúng ta đã tạo được mạng lưới hậu cần - kỹ thuật liên hoàn, vững chắc. Chỉ trong thời gian ngắn (1-1971), ngành Hậu cần - Kỹ thuật đã dự trữ được lượng vật chất bảo đảm trên các hướng chiến dịch lên tới 6.385 tấn, đủ cho 3 đến 6 vạn quân tác chiến trong thời gian từ 4 đến 5 tháng1 (Bộ Quốc phòng - Tổng cục Hậu cần, Lịch sử Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam, Tập II (1954-1975), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1999, tr. 396-397).


Có thể nói, tuy đây là lần đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, chúng ta tổ chức một chiến dịch quy mô lớn, nhưng các đơn vị tham gia tác chiến đã được bảo đảm hậu cần - kỹ thuật đầy đủ, kịp thời, được bảo đảm cơ động lực lượng và binh khí kỹ thuật nhanh chóng, đạn dược đáp ứng đủ yêu cầu tác chiến, bộ đội ăn no, tỷ lệ quân số khỏe cao từ đầu đến cuối chiến dịch1 (Bộ Quốc phòng - Tổng cục Hậu cần, Lịch sử Hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam, Sđd, tr. 400). Nhờ đó, đã duy trì sức mạnh chiến đấu cao của các lực lượng tham gia chiến dịch trong điều kiện tác chiến liên tục, ác liệt và dài ngày.


Hiện nay, trong bối cảnh đất nước hòa bình, công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật cho quân đội có những thuận lợi cơ bản. Nhưng kinh nghiệm về công tác này được rút ra qua Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào vẫn rất hữu ích, trước hết là đối với ngành Hậu cần, ngành Kỹ thuật trong quân đội. Đặc biệt, cần tiếp tục phát huy tính chủ động, sáng tạo, di trước một bước, chuẩn bị chu đáo, kịp thời, vững chắc trong công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật. Trên cơ sở đó, nghiên cứu xây dựng hệ thống tổ chức hậu cần, kỹ thuật các cấp (cả chiến lược, chiến dịch, chiến đấu) ngày càng hoàn thiện, đáp ứng tốt yêu cầu sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của lực lượng vũ trang nhân dân, quân đội nhân dân trong cả thời bình và thời chiến.


Năm là, bài học về sự phối hợp hoạt động chặt chẽ giữa các chiến trường, đặc biệt là sự phối hợp chiến đấu giữa quân và dân Việt Nam - Lào, phát huy hiệu quả liên minh đoàn kết chiến đấu của ba nước Đông Dương.


Ngay từ khi địch có ý định và triển khai thực hiện kế hoạch hành quân trên ba hướng, trong đó tập trung lực lượng lớn cho cuộc hành quân "Lam Sơn 719", chúng ta đã kịp thời nắm, đánh giá chính xác tình hình và nhận định đúng: địch đưa ra lực lượng tuyến ngoài thì ở tuyến trong sẽ bộc lộ sơ hở lớn, ta có điều kiện để đánh phá kế hoạch bình định của chúng. Do đó, Bộ Chính trị đã chỉ thị cho các chiến trường phải nhân cơ hội này, đẩy mạnh phong trào tiến công và nổi dậy, phối hợp chiến đấu chặt chẽ giữa các chiến trường.


Ở Khu 5 và Tây Nguyên, ta đánh phá "bình định" có kết quả tốt; các chiến trường khác cũng đã đẩy mạnh được hoạt động phá lỏng, phá rã sự kìm kẹp của quân đội và chính quyền Sài Gòn. Đặc biệt, quân và dân chiến trường Tây Nguyên đã phối hợp nhịp nhàng với Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, bẻ gãy cuộc hành quân ra vùng Phi Hà của địch.


Ở Campuchia, ta đã phối hợp tốt với bạn, làm thất bại cuộc hành quân "Toàn thắng 1-71" của địch ở khu vực Công Pông Chàm, đập tan ý đồ của địch hành quân lên Kra Chiê, buộc chúng phải lui về củng cố tuyến đường 7. Tại đây, địch đã không thực hiện được âm mưu đánh vào vùng căn cứ, phá hoại hậu phương của ta, trái lại còn bị ta diệt nhiều sinh lực và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh.


Trên chiến trường Lào, ta đã cùng với lực lượng vũ trang của bạn đẩy mạnh hoạt động tác chiến, thực hành tiến công, tiêu diệt nhiều sinh lực địch; giải phóng được một số vùng thuộc phía đông cao nguyên Bô Lô Ven, Bắc Luông Pha Băng và ở Cánh Đồng Chum; đặc biệt, đánh bại hoàn toàn cuộc hành quân "Lam Sơn 719" sang khu vực Đường 9 - Nam Lào.


Thực hiện phương châm chiến lược "Đông Dương là một chiến trường", "chung chiến hào đánh Mỹ", các lực lượng cách mạng trên ba chiến trường Nam Việt Nam, Lào và Campuchia đã phối hợp chặt chẽ với nhau trong mọi hoạt động tạo điều kiện cho nhau và cùng nhau giành thắng lợi to lớn.


Thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là minh chứng cho sự phối hợp chiến đấu nhịp nhàng, đơn vị bộ đội Pathét Lào thuộc Quân khu Nam Lào. Ta và bạn đã sát cánh chiến đấu, bẻ gãy nhiều đợt tiến công của địch hòng chiếm Sê Pôn - mục tiêu then chốt của cuộc hành quân "Lam Sơn 719". Thắng lợi trên chiến trường Đường 9 - Nam Lào là chiến công chung, thấm đẫm tình đoàn kết chiến đấu keo sơn của quân và dân hai nước Việt Nam - Lào. Đó chính là ý nghĩa quốc tế to lớn của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971.


Liên minh đoàn kết chiến đấu giữa ba nước Đông Dương Việt - Lào - Campuchia trong những năm tháng kháng chiến chống kẻ thù chung là thực dân Pháp, đế quốc Mỹ xâm lược, là di sản lịch sử quý báu góp phần quan trọng vào việc hình thành, củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị đặc biệt trong sáng, thủy chung giữa ba dân tộc. Ngày nay, trên cơ sở quán triệt sâu sắc đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, chúng ta phải tiếp tục gìn giữ, vun đắp và phát triển mới quan hệ đoàn kết quốc tế đó lên tầm cao mới, vì sự nghiệp cách mạng của mỗi nước và sự trường tồn của mỗi dân tộc trên bán đảo Đông Dương.


Hội thảo khoa học về Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào lần này, tôi đề nghị chúng ta cần tập trung đi sâu tìm hiểu, phân tích, luận giải những vấn đề mới, nhất là loại hình chiến dịch phản công làm cơ sở cho việc vận dụng trong xây dựng các phương án, kế hoạch, tổ chức lực lượng, huấn luyện... đáp ứng yêu cầu tác chiến mới của Quân đội nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 07:39:44 am
CHIẾN THẮNG ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO 1971, BƯỚC PHÁT TRIỂN QUAN TRỌNG VỀ CHỈ ĐẠO TÁC CHIẾN CỦA BỘ TỔNG THAM MƯU TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

Trung tướng Đỗ Bá Tỵ
Ủy viên Trung Ương Đảng,
Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương,
Tổng tham mưu trưởng QDNDVN,
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng


Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 là thắng lợi rực rõ của đường lối kháng chiến chống Mỹ xâm lược, của đường lối quân sự và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh của Đảng ta trong giai đoạn địch triển khai chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh". Đó cũng là thắng lợi của quân và dân ba nước Việt Nam - Lào - Campuchia trong cuộc chiến đấu chống kẻ thù chung trên bán đảo Đông Dương. Thắng lợi của Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào là thắng lợi rất to lớn, toàn diện, có ý nghĩa chiến lược; để lại cho ta nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về chỉ đạo chiến lược, nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật, làm phong phú thêm kho tàng lý luận quân sự Việt Nam.


Ngay từ giữa năm 1970, cơ quan tham mưu chiến lược của ta đã sớm nhận định: sau khi kết thúc cuộc tiến công sang Campuchia, Mỹ và quân đội Sài Gòn sẽ mở một số cuộc hành quân lớn đánh phá hành lang vận chuyển chiến lược Bắc - Nam, trọng điểm là hướng Đường 9 - Nam Lào, nhằm triệt phá "đầu nguồn" và "bóp nghẹt từ cuống họng" tuyến chi viện chiến lược của ta. Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương đã thống nhất nhận định, đây là hành động phiêu lưu quân sự cực kỳ nghiêm trọng, nhưng cũng là một sai lầm về chiến lược của địch.


Phân tích kỹ tình hình địch, Bộ Tổng Tư lệnh và Bộ Tổng Tham mưu xác định nếu địch đánh ra Đường 9 Nam Lào sẽ là thời cơ để ta tập trung lực lượng mở chiến dịch phản công bằng sức mạnh tác chiến binh chủng hợp thành quy mô lớn, kiên quyết tiêu diệt nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của chúng, kiên quyết bảo vệ căn cứ kho tàng, giữ vững tuyến vận tải chiến lược chi viện chiến trường (không phải đánh xong rồi rút quân), sẵn sàng đánh địch tiến công ra Nam Khu 4; phối hợp chặt chẽ với các chiến trường trên toàn miền Nam và chiến trường hai nước bạn, làm thất bại chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" và âm mưu "dùng người Đông Dương đánh người Đông Dương" của đế quốc Mỹ; đồng thời, là cơ hội để ta rèn luyện bộ đội chủ lực tác chiến hiệp đồng binh chủng ở chiến trường rừng núi. Như vậy, mục đích chiến dịch gắn liền với yêu cầu về chiến lược. Do đó, trong suốt quá trình tổ chức chuẩn bị và điều hành chiến dịch, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương luôn yêu cầu "nhất thiết phải đánh thắng trận này", vì đây là một trong những trận có ý nghĩa quyết định về chiến lược.


Đối với Bộ Tổng Tham mưu, đây là lần đầu tiên được Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương giao trực tiếp tổ chức, chỉ huy chiến dịch phản công bằng tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn trên chiến trường miền Nam. Quán triệt sâu sắc ý nghĩa chiến dịch, Đảng ủy và Thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu tập trung lãnh đạo công tác chỉ đạo chiến trường, trong đó chỉ đạo tác chiến Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào được xác định là nhiệm vụ trọng tâm.


Để từng bước xây dựng một cơ quan chỉ huy đủ tầm tổ chức và điều hành chiến dịch quy mô lớn, tháng 10 năm 1970, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh đã chấp thuận đề xuất của Bộ Tổng Tham mưu cho thành lập Bộ Tư lệnh 70 (B70) có quyền hạn tương đương Bộ Tư lệnh quân khu (với lực lượng bao gồm các sư đoàn bộ binh 304, 308, 320, Trung đoàn pháo binh 45, Trung đoàn cao xạ 241, Trung đoàn công binh 219, một số đơn vị binh chủng khác). Việc thành lập Bộ Tư lệnh 70 không chỉ đơn thuần đáp ứng cho yêu cầu nhiệm vụ chiến dịch trước mắt, mà còn là bước thử nghiệm cho sự ra đời của Bộ Tư lệnh các quân đoàn chủ lực được thành lập sau đó mấy năm. Bộ Tổng Tham mưu cùng Bộ Tư lệnh 70 khẩn trương hoàn chỉnh kế hoạch chiến dịch, trọng tâm là kế hoạch tác chiến báo cáo Quân ủy Trung ương thông qua lần cuối vào tháng 12 năm 1970.


Đầu tháng 2 năm 1971, Bộ Tư lệnh chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (gọi tắt Bộ Tư lệnh 702) chính thức được thành lập, do Thiếu tướng Lê Trọng Tấn - Tổng Tham mưu phó phụ trách tác chiến làm Tư lệnh; Thiếu tướng Lê Quang Đạo - Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị làm Chính ủy, Bí thư Đảng ủy chiến dịch. Giúp việc trực tiếp cho Tư lệnh trong cơ quan tham mưu chiến dịch có các đồng chí Tư lệnh Binh chủng Pháo binh, Tư lệnh Binh chủng Tăng - thiết giáp, Tư lệnh Binh chủng Đặc công, đại diện Quân chủng Phòng không - Không quân, đại diện các binh chủng, Thông tin liên lạc, Công binh, cùng nhiều cán bộ chỉ huy - tham mưu tác chiến dày dạn kinh nghiệm trận mạc. Bộ Tư lệnh 702 là một cơ quan chỉ huy được kế thừa và nâng cao từ Bộ Tư lệnh 70 theo yêu cầu nhiệm vụ của chiến dịch. Đảng ủy và Bộ Tư lệnh 702 thực sự là một tổ chức mạnh, có đủ quyền hạn, khả năng lãnh đạo và chỉ huy tất cả các lực lượng ta và bạn ở khu vực Đường 9 và Nam Lào. Đồng chí Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng được Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương cử làm đại diện Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh vào chiến trường (23-2-1971) trực tiếp theo dõi và chỉ đạo chiến dịch. Bộ Tư lệnh 702 được xem như là cơ quan tiền phương của Bộ có thể quyết định những vần đề quan trọng, kịp thời, nhất là về chỉ đạo tác chiến chiến dịch để giành thắng lợi trong mọi tình huống. Như vậy, về tổ chức cơ quan chỉ huy trong chiến dịch thể hiện rõ sự sáng tạo, được bổ sung hoàn thiện liên tục từ thấp đến cao, góp phần quyết định thành công trong chỉ đạo tác chiến của chiến dịch.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 07:40:57 am
Trong công tác tham mưu, nội dung quan trọng nhất của giai đoạn chuẩn bị chiến dịch là làm các kế hoạch, trong đó kế hoạch tác chiến đóng vai trò trung tâm. Theo đó, các mặt công tác và kế hoạch khác đều lấy bảo đảm phục vụ cho kế hoạch tác chiến mà tổ chức thực hiện. Để đương đầu với khối binh lực lớn của địch với công thức "quân chủ lực ngụy + hỏa lực Mỹ"1 (Lúc đầu địch huy động 42.000 quân, lúc cao nhất lên tới 55.000 quân, bao gồm tất cả các lực lượng dự bị chiến lược cùng lực lượng cơ động của Quân khu 1 (Vùng chiến thuật I), đó là 3 sư đoàn (1 sư đoàn dù, 1 sư đoàn lính thủy đánh bộ, 1 sư đoàn bộ binh) với tổng số 47 tiểu đoàn bộ binh, 460 xe tăng - xe bọc thép, 280 khẩu pháo, 600 máy bay (có 300 máy bay lên thẳng). Đến ngày 10 tháng 3 năm 1971, địch tăng thêm 13.000 bộ binh, 120 xe tăng - xe bọc thép, 70 khẩu pháo, 300 máy bay lên thẳng. Ngoài ra còn có 2GM (30 và 33) với 9 tiểu đoàn quân của ngụy Lào hậu thuẫn từ phía tây. Được sự chi viện lớn hỏa lực của không quân Mỹ và một bộ phận bộ binh, thiết giáp Mỹ phối hợp tác chiến, yếm trợ ở phía sau), ta đã huy động lực lượng chủ lực tương đương một quân đoàn tăng cường, được trang bị và chi viện của nhiều loại pháo binh cỡ lớn, xe tăng - thiết giáp cùng lực lượng phòng không, công binh tương đối mạnh tham gia chiến dịch2 (Lực lượng ta tham gia trực tiếp chiến dịch gồm 5 sư đoàn bộ binh (304, 308, 320, 324 và Sư đoàn 2 của Quân khu 5), các lực lượng tại chỗ của Mặt trận Đường 9 (155), Trị - Thiên (B4), Đoàn 559, một số tiểu đoàn đặc công của Bộ; 3 tiểu đoàn xe tăng - thiết giáp (với 88 xe các loại, chiếm 50% tổng số xe hiện có của binh chủng); 4 trung đoàn pháo binh, một số phân đội pháo của 5 sư đoàn bộ binh, của Đoàn 559, với tổng số 351 khẩu pháo, cối lớn các loại; 4 trung đoàn pháo cao xạ cùng nhiều tiểu đoàn, đại đội phòng không của Đoàn 559, của các sư đoàn bộ binh; có 3 trung đoàn công binh và nhiều phân đội công binh của Đoàn 559. Ngoài ra còn có lực lượng vũ trang tại chỗ của các địa phương, kho trạm, v.v... Tổng cộng gần 58.800 cán bộ, chiến sĩ). Do đó, các kế hoạch - nhất là kế hoạch tác chiến phải là những kế hoạch của đội hình chiến đấu hiệp đồng gồm nhiều binh chủng, nhiều lực lượng trong chiến trường rừng núi rộng lớn trên cả đất bạn và ta. Các kế hoạch đều phải được xây dựng thành nhiều phương án có thể xảy ra, trên cơ sở dự kiến các tình huống về địch, với yêu cầu chung bảo đảm đánh thắng trong mọi tình huống. Đó là những đặc điểm ảnh hưởng lớn đến công tác chuẩn bị kế hoạch, huấn luyện bộ đội và chỉ đạo tác chiến.


Đồng thời với chuẩn bị các mặt ở chiến trường, ngay từ giữa năm 1970, Bộ Tổng Tham mưu đã chỉ đạo các cục Tác chiến, Quân huấn, Quân lực và Viện Khoa học quân sự nghiên cứu biên soạn tài liệu huấn luyện về cách đánh tập trung hiệp đồng binh chủng. Các chuyên đề "Một số vấn đề về chiến dịch tiến công của bộ đội chủ lực trên chiến trường lựa chọn ở vùng rừng núi", "Một số vấn đề về chiến dịch phản công khi địch đánh vào các căn cứ hậu phương, khu giải phóng của ta", "Một số vấn đề về đánh tiêu diệt chiến đoàn (trung đoàn, lữ đoàn) quân ngụy trong chiến dịch tiến công của bộ đội chủ lực trên chiến trường rừng núi", "Bao vây đánh lấn tiến tới tiêu diệt toàn bộ quân địch trong công sự vững chắc" và "Cách đánh cụm cứ điểm có công sự vững chắc của địch bằng lực lượng binh chủng hợp thành sau khi vây lấn thời gian ngắn" lần lượt hoàn thành và nhanh chóng được tập huấn cho hơn 300 cán bộ toàn quân từ cấp trung đoàn trở lên trong tháng 9 năm 1970.


Các đồng chí Tổng Tham mưu phó Vương Thừa Vũ - phụ trách công tác huấn luyện và Lê Trọng Tấn - phụ trách tác chiến, trực tiếp tham gia ban chỉ đạo lớp tập huấn. Qua học tập, cán bộ trung - cao cấp nhận thức sâu sắc thêm nhiều vấn đề mới cả về lý luận và thực tiễn; thấy rõ vị trí chức năng, nhiệm vụ của bộ đội chủ lực trong giai đoạn cách mạng mới và sự cần thiết phải đánh tập trung, đánh hiệp đồng binh chủng, đánh tiêu diệt gọn từng đơn vị lớn của địch; xây dựng được niềm tin thắng lợi vào cách đánh mới phù hợp với điều kiện vũ khí trang bị hiện có, đồng thời xác định trách nhiệm nâng cao trình độ tổ chức chỉ huy trong tác chiến tập trung hiệp đồng binh chủng, quyết tâm đánh tiêu diệt lớn quân địch. Sau hơn một tháng nghiên cứu, cán bộ tập huấn tỏa về các đơn vị mang theo cách đánh mới vận dụng ngay vào huấn luyện với quyết tâm sớm được thử thách trên chiến trường. Một số đơn vị tham gia chiến đấu tại Mặt trận Đường 9 - Nam Lào đã kịp thời tranh thủ tổ chức cho bộ đội tập luyện đánh địch theo cách đánh mới tại thực địa, với nhiều phương án dự kiến trước.


Chỉ đạo chiến trường đối phó với âm mưu đánh ra hành lang vận chuyển chiến lược của ta trong Đông - Xuân 1970 -1971, Bộ Tổng Tham mưu yêu cầu các đơn vị ở Mặt trận Đường 9 và Trị - Thiên cần xây dựng cả hai phương án: ta chủ động tiến công địch và ta phản công khi địch mở cuộc hành quân. Cả hai phương án đều phải quán triệt và nắm vững tư tưởng tiến công. Trong hoạt động tác chiến thường xuyên, phải coi trọng phát triển thật nhiều các tổ săn máy bay, tổ săn cơ giới; tích cực đánh bại các thủ đoạn biệt kích, phục kích, đẩy mạnh đánh giao thông và căn cứ địch trên các trục đường số 9, 13, 16 để tiêu hao sinh lực địch; tăng cường xây dựng cơ sở vùng địch hậu, phát động chiến tranh du kích, phối hợp chặt chẽ ba mũi giáp công, ba vùng chiến lược, phá bình định của địch, bảo vệ hành lang tiếp tế và phát triển thế làm chủ chiến trường.


Nhằm tiêu diệt thật nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của địch, bảo vệ bằng được tuyến vận chuyển chiến lược, tư tưởng chỉ đạo và phương châm tác chiến của chiến dịch được xác định rõ là: Đánh địch ngay từ khi chúng đang triển khai đội hình, đánh địch vận động, đồng thời tích cực đánh địch co cụm; tích cực nắm thời cơ và tạo thời cơ, buộc địch đánh theo ý đồ và trận địa có lợi do ta chuẩn bị sẵn; đánh hiệp đồng binh chủng từ tiểu đoàn, trung đoàn trở lên, đồng thời phát huy sức mạnh của các lực lượng nhỏ mà tinh, đánh những trận có hiệu suất cao, đánh tiêu diệt gọn, làm chủ chiến trường, thu vũ khí và bắt tù binh; kiên quyết chia cắt địch ra từng bộ phận, chặn tiếp tế đường bộ, đường không, tổ chức đánh cơ giới và trực thăng địch một cách rộng khắp, hạn chế mức cao nhất sức cơ động của địch, tạo điều kiện để tiêu diệt gọn chiến đoàn, trung đoàn địch.


Thực hiện phương châm chỉ đạo tác chiến trên, trong những ngày dịch nghi binh và tập kết lực lượng chuẩn bị tiến công trên Đường 9 (30.1 - 7.2.1971), các lực lượng thuộc B4, B5, Đoàn 559 và lực lượng địa phương tại chỗ đã tiến hành nhiều trận phục kích giao thông, đánh vận động tiêu hao, bắn máy bay trực thăng chở quân, tập kích hỏa lực pháo binh nhằm tiêu hao và ngăn chặn quân địch triển khai đội hình tiến công.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:21:30 am
Bước vào giai đoạn cao điểm đánh địch tiến công, các bức điện chỉ đạo của Quân ủy Trung ương luôn nhắc chỉ huy các cấp trong chỉ đạo tác chiến phải liên tục phát huy sức mạnh tiến công để tạo nên uy lực sức mạnh của bộ đội binh chủng hợp thành; nắm vững phương châm tác chiến kết hợp đánh nhỏ, đánh vừa và đánh lớn, biết đánh nhỏ, đánh vừa, đồng thời phải tạo điều kiện để đánh những trận tiêu diệt lớn, tiêu hao rộng rãi và liên tục quân địch; kịp thời nắm thời cơ và tạo thời cơ phát triển chiến đấu, kết hợp chặt chẽ tác chiến với vận động binh lính địch đầu hàng, bắt tù binh, thu vũ khí; quyết tâm đánh thắng địch trong mọi tình huống, nhưng không vì thế mà ham đánh những trận tiêu hao lớn; nhanh chóng rút kinh nghiệm để kịp thời kiện toàn tổ chức chỉ huy các cấp, kiện toàn biên chế, tránh xé lẻ đơn vị; chú trọng bổ sung hỏa lực các loại và các cỡ, kịp thời phát triển cách đánh về kỹ thuật và chiến thuật; chú trọng xây dựng lực lượng dự bị các cấp, bảo đảm bộ đội tác chiến được lâu dài, càng đánh càng thắng, càng đánh càng mạnh.


Cụ thể hóa một bước tư tưởng chỉ đạo và phương châm tác chiến, Bộ Tổng Tham mưu chỉ thị cho các đơn vị tham gia chiến dịch hết sức tranh thủ thời gian, tích cực, chủ động, linh hoạt, bí mật, bất ngờ, kết hợp chặt chẽ ba thứ quân, giữa các lực lượng, liên tục, bền bỉ tiến công địch mọi lúc, mọi nơi. Thời gian đầu khi địch mới đánh ra, ta sử dụng lực lượng nhỏ phân tán, chốt trước các điểm cao dự kiến địch có thể đổ quân đánh chiếm, tích cực diệt cơ giới địch một cách rộng khắp, đánh phủ đầu tiêu hao địch, tích cực phòng hóa và bắn máy bay địch, nhất là trực thăng chở quân, tạo điều kiện cho các đơn vị chủ lực cơ động đánh tiêu diệt. Khi địch đổ quân lớn, ta kết hợp các loại hỏa lực đánh từ xa tới gần, kiên quyết bám địch đánh tiêu hao rộng rãi, làm chậm bước tiến quân của chúng, không cho địch củng cố phòng ngự nơi chiếm đóng, tạo điều kiện để tổ chức tác chiến tập trung tiêu diệt từng bộ phận quân địch, tiến tới đánh bại hoàn toàn cuộc tiến công của địch.


Đối với lực lượng cơ động của ta, bố trí ở nơi tiện cơ động, chuẩn bị thật chu đáo mọi mặt, cài thế và tạo thế tiến đánh những trận tiêu diệt lớn bằng sức mạnh binh chủng hợp thành, bằng mọi hình thức và thủ đoạn tác chiến, nhằm bẻ gãy từng cánh quân của địch trong quá trình hành quân cũng như khi rút lui. Tổ chức bao vây đánh lấn đi đến tiêu diệt nếu địch cụm lại. Kết hợp đánh địch ở phía trước với tổ chức các lực lượng tinh nhuệ và hỏa lực thường xuyên đánh địch ở phía sau (căn cứ hành quân, sở chỉ huy, trận địa pháo, bãi đáp trực thăng nơi tập trung cơ giới, kho tàng...). Các lực lượng bảo vệ kho tàng thực hiện đánh nhỏ nhưng đánh thật mạnh với tinh thần kiên quyết ở khu vực kho, nếu phải đánh lớn thì phải lừa dụ địch ra xa khu vực kho để đánh, kết hợp với phân tán, cất giấu, ngụy trang giữ bí mật kho tàng.


Thực tế diễn biến chiến trường suốt giai đoạn đầu dịch tiến công, ta phản công (8.2 - 11.3.1971) và giai đoạn địch rút lui, ta chuyển từ phản công sang tiến công (13 - 23.3.1971), bộ đội ta luôn thực hiện rất tốt tư tưởng chỉ đạo và phương châm tác chiến, từng bước ngăn chặn và đánh bại hình thức tác chiến "trực thăng vận" và đột phá bằng xe tăng - thiết giáp của địch, không cho chúng thực hiện âm mưu đánh nhanh, chặn đứng không cho địch tiến đến Sê Pôn, thực hiện vây lấn "đánh mõm" quân địch ở khu vực Bản Đông, buộc địch phải bỏ dở cuộc hành quân để ta truy kích đánh địch rút chạy. Với ý chí quyết tâm cao, tinh thần chiến đấu dũng cảm, bộ đội ta đã sáng tạo nhiều cách đánh, nhiều thủ đoạn chiến đấu mưu trí, linh hoạt ở cả quy mô tác chiến chiến dịch và chiến thuật, trong chiến đấu chốt chặn - phòng ngự và phản công - tiến công, trong chiến đấu hiệp đồng và đánh độc lập, ban ngày và ban đêm, với nhiều trận phục kích, chia cắt, vây lấn, tập kích, đột phá... làm cho địch bị hết bất ngờ này đến bất ngờ khác, mất dần thế chủ động, bị dồn vào thế bị động đối phó và buộc phải tháo chạy.


Một số trận đánh bằng sức mạnh hiệp đồng binh chủng như trận chốt giữ điểm cao 351 của Trung đoàn 24 (Sư đoàn 324) trên Đường 9, trận Trung đoàn 102 (Sư đoàn 308) vây lấn tập kích tiêu diệt Tiểu đoàn 39 biệt động quân trên điểm cao 500, trận Trung đoàn 64 (Sư đoàn 320) đánh chiếm điểm cao 543 tiêu diệt Sở chỉ huy Lữ đoàn 3 dù của địch, trận đánh của Sư đoàn 2 (Quân khu 5) ở khu vực điểm cao 723... đạt kết quả cao, tỷ lệ thương vong thấp là những bằng chứng hết sức sinh động trong việc vận dụng linh hoạt cách đánh mới mà cán bộ ta vừa được tập huấn trước đó không lâu. Qua chiến đấu, ta đã giải quyết được vấn đề đánh cơ giới địch vận động, bước đầu sử dụng xe tăng đánh ban ngày, sử dụng đặc công và pháo binh tiến công, pháo kích căn cứ hậu cần địch có hiệu quả; trình độ tổ chức, tác phong chỉ huy của cán bộ và hiệu suất chiến đấu của bộ đội có tiến bộ rõ rệt. Điều đó khiến dịch từ chỗ chủ quan đánh giá thấp khả năng chiến đấu của bộ đội ta nay càng thêm bất ngờ, kinh ngạc trước những đòn đánh bằng sức mạnh hiệp đồng binh chủng rất hiệu quả của chủ lực ta. Tuy nhiên, từ thực tế chiến dịch cũng chỉ ra những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển trong xây dựng bộ đội chủ lực về tổ chức, biên chế, trang bị, huấn luyện, chuẩn bị chiến trường như thế nào để chủ lực ta có thể tác chiến lớn bằng sức mạnh binh chủng hợp thành đánh bại quân chủ lực Sài Gòn trong những năm tiếp theo.


Như vậy, xét riêng về mặt tác chiến trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, ta đã đánh bại các chiến thuật cơ động quân quy mô lớn bằng máy bay lên thẳng, dùng thiết giáp làm lực lượng xung kích tiến công và hình thức đóng chốt trên điểm cao bằng lực lượng tiểu đoàn hoặc trung đoàn của địch; tiêu diệt nhiều đơn vị tinh nhệ, dự bị chiến lược và phương tiện chiến tranh, đánh bại cuộc hành quân của địch; giữ vững hệ thống kho tàng, bảo đảm tuyến vận chuyển chiến lược không bị gián đoạn; làm tròn nhiệm vụ mặt trận chính trong Xuân - Hè 1971, tạo điều kiện cho các chiến trường khác phối hợp hoạt động để phân tán địch về chiến lược.


Đánh giá về sự chỉ đạo tác chiến, báo cáo của Quân ủy Trung ương tại Hội nghị tổng kết chiến dịch (28-6-1971) đã nêu rõ: Xét về mặt chỉ đạo vận dụng nghệ thuật chiến dịch và chiến thuật, thắng lợi của Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào có ý nghĩa điển hình là một chiến dịch tiêu diệt lớn nhằm đập tan về mặt quân sự của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ. Nó mang kiểu cách Việt Nam uà phát triển tính độc lập sáng tạo trong cách đánh ở Việt Nam.


Trong sự thành công trên, Bộ Tổng Tham mưu vừa làm tròn trọng trách của cơ quan tham mưu chiến lược để tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn đơn vị; vừa có lúc trực tiếp thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan tham mưu chiến dịch - nhất là giai đoạn chưa thành lập Bộ Tư lệnh chiến dịch. Trong suốt thời gian diễn ra chiến dịch, Cục Tác chiến Bộ Tổng Tham mưu luôn bám sát diễn biến chiến trường, kịp thời có điện chỉ đạo Bộ Tư lệnh chiến dịch về sử dụng lực lượng và cách đánh, nhất là đối với những trận có ý nghĩa then chốt quyết định. Đi đôi với chỉ đạo từ xa, nhiều cán bộ được tăng cường cho cơ quan tham mưu và chỉ huy tác chiến chiến dịch tại mặt trận, trong đó không chỉ có cán bộ là trợ lý mà còn có cả cán bộ cấp phòng, cấp cục phó. Đặc biệt, khi chiến dịch bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, cả đồng chí Cục trưởng Cục Tác chiến Vũ Lăng, Tổng Tham mưu phó Lê Trọng Tấn và đồng chí Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng đều có mặt trực tiếp theo dõi và chỉ đạo chiến dịch tại mặt trận. Đây cũng là một bài học kinh nghiệm về xây dựng cơ quan và tổ chức hoạt động của Bộ Tổng Tham mưu trong giai đoạn hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ nếu có tình huống chiến tranh xảy ra.


Nhìn lại toàn bộ diễn biến và kết quả chiến dịch, chúng ta thấy rằng, đây là lần đầu tổ chức chiến dịch phản công tác chiến binh chủng hợp thành quy mô lớn trên chiến trường miền Nam, chiến dịch được tiến hành thuận lợi ta giữ vững quyền chủ động tác chiến từ lúc mở đầu đến lúc kết thúc, giành thắng lợi toàn diện và gọn (chiến dịch không bị kéo dài). Điều đó chứng minh rõ rằng, cơ quan chủ nhiệm các binh chủng đã làm tốt chức năng tham mưu, chỉ đạo về sử dụng lực lượng và cách đánh của binh chủng mình, góp phần quan trọng làm cho sự chỉ đạo, chỉ huy tác chiến chiến dịch ăn khớp nhịp nhàng, đạt hiệu suất chiến đấu cao; đồng thời, khẳng định chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971, đánh dấu bước phát triển cao về nghệ thuật chiến dịch phản công bằng tác chiến binh chủng hợp thành của quân đội ta.


Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 đã chấm dứt quá trình tiến công - phản kích đánh ra vùng ngoài của liên quân Mỹ - quân đội Sài Gòn, tạo ra bước ngoặt rất quan trọng trong so sánh tương quan lực lượng và thế chiến lược có lợi cho cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược, không chỉ của nhân dân Việt Nam mà cả ba nước Đông Dương. Với ta, thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào mở ra thời kỳ phát triển hết sức phong phú, đa dạng nhiều cách đánh của các lực lượng trong đội hình tác chiến binh chủng hợp thành. Vì vậy, ý nghĩa và sức lan tỏa của thắng lợi Đường 9 - Nam Lào 1971 đó vượt qua giới hạn thông thường cả về không gian và thời gian của nó.


Hội thảo khoa học về chiến thắng Đường 9 - Nam Lào 1971 là dịp để chúng ta cùng nhau ôn lại lịch sử kháng chiến, những giá trị sáng tạo về nghệ thuật chiến dịch và chỉ đạo tác chiến của thế hệ cha anh trong chiến tranh chống Mỹ xâm lược. Tự hào với truyền thống lịch sử vẻ vang, trân trọng những bài học kinh nghiệm của thế hệ trước, chúng ta có trách nhiệm làm sáng tở những vấn đề có tính quy luật trong nghệ thuật chiến dịch và chỉ đạo tác chiến. Phải khái quát thành lý luận khoa học để vận dụng vào huấn luyện bộ đội, bồi dưỡng cán bộ, xây dựng quân đội ta ngày càng chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có chất lượng tổng hợp, có sức mạnh và trình độ tác chiến hiệp đồng quân binh chủng trong điều kiện tác chiến hiện đại, có khả năng sẵn sàng chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.


Trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay, nếu xảy ra chiến tranh, chiến dịch phản công sẽ là loại hình chiến dịch phổ biến. Vì vậy, đi đôi với nghiên cứu một số hạn chế, thiếu sót không sao tránh khỏi của một chiến dịch trong điều kiện cụ thể của chiến tranh, việc làm rõ thành công diển hình của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971 sẽ góp phần rất quan trọng vào việc bổ sung, phát triển kho tàng lý luận nghệ thuật chiến dịch nói chung và nghệ thuật chiến dịch phản công nói riêng trong nền nghệ thuật quân sự của chiến tranh nhân dân Việt Nam.


Những bài học và kinh nghiệm của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 40 năm trước vẫn còn nguyên giá trị và sẽ phát huy tác dụng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam hôm nay và mai sau.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:24:12 am
CHIẾN THẮNG ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO 1971, THẮNG LỢI CỦA TƯ DUY VÀ NGHỆ THUẬT CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC

Trung tướng NGUYỄN THÀNH CUNG
Ủy viên Trung ương Đảng,
Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng


Cách đây 40 năm, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971 của quân và dân ta giành toàn thắng. Đây là thắng lợi có ý nghĩa chiến lược trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc. Với việc đập tan cuộc hành quân "Lam Sơn 719" của quân Mỹ và quân đội Sài Gòn, chiến dịch đã góp phần quan trọng làm thay đổi so sánh lực lượng có lợi cho ta, tạo ra sự thay đổi cục diện chiến trường và "đánh bại một bước quan trọng, mở ra triển vọng hiện thực đánh bại chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ về quân sự"1 (Điện của Quân ủy Trung ương số 036 năm 1971, dẫn theo: Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971, Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, Hà Nội, 1987, tr. 4).


Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào là thắng lợi của đường lối chính trị, quân sự đúng đắn và sáng tạo của Đảng, sự chỉ đạo tập trung, kiên quyết và chính xác của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương; là thắng lợi của trí tuệ và tài thao lược của Bộ Thống soái tối cao. Nói cách khác, đó là thắng lợi của tư duy và nghệ thuật chỉ đạo chiến lược sắc sảo, độc lập tự chủ và sáng tạo của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.


Chiến tranh là sự thử thách lớn nhất đối với một dân tộc, một quốc gia. Vì thế, cuộc đọ sức quyết liệt không chỉ diễn ra trên chiến trường - mặc dù tính chất ác liệt, sự hy sinh và những hậu quả lâu dài của nó đều tập trung ở đó - mà còn diễn ra căng thẳng, gay gắt từng giờ, từng phút ở các cấp chỉ huy, trước hết là ở cấp chiến lược, bộ tham mưu đầu não của hai bên. Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là một trong những minh chứng về tài thao lược của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, từ sự lường định tình hình, phán đoán đúng âm mưu và ý đồ hành động của địch, nắm bắt những động thái chiến lược của chúng, quyết tâm tổ chức chiến dịch phản công, đến việc kiên quyết tập trung lực lượng, phát huy sức mạnh vật chất, tinh thần của cả tiền tuyến và hậu phương, đảm bảo cho chiến trường đánh thắng.


1. Sau thắng lợi có ý nghĩa chiến lược của quân và dân ta trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, đế quốc Mỹ buộc phải chuyển từ chiến lược "Chiến tranh cục bộ" sang chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", vừa tiến hành các cuộc hành quân "bình định cấp tốc" ở miền Nam, vừa đánh phá ác liệt tuyến đường vận chuyển chiến lược của ta, ngăn chặn nguồn chi viện của hậu phương lớn miền Bắc cho các chiến trường. Trước sự phản công quyết liệt của địch, lực lượng vũ trang và lực lượng chính trị của ta bị tổn thất nặng nề; các đơn vị vũ trang bị đánh bật khỏi đô thị, vùng ven, vùng đồng bằng; một số phải rút qua bên kia biên giới hoặc về đứng chân ở Nam Quân khu 4. Trong lịch sử cuộc kháng chiến chống Mỹ, đây là giai đoạn cách mạng miền Nam đứng trước thử thách cực kỳ gay gắt. Song, Bộ Chính trị, Trung ương Đảng ta đã bình tĩnh tìm hiểu, lợi dụng và khoét sâu những sai lầm của địch trong bước chuyển chiến lược, chỉ đạo các đảng bộ miền Nam, lực lượng vũ trang và nhân dân từng bước khôi phục lại thế và lực trên chiến trường, nắm lại quyền chủ động chiến lược; đồng thời, khẩn trương khôi phục kinh tế miền Bắc, tiếp tục chi viện sức người, sức của cho miền Nam, tập trung nâng cao một bước sức mạnh của lực lượng vũ trang, đặc biệt là nâng cao trình độ tác chiến hiệp đồng binh chủng của bộ đội chủ lực.


Tháng 1 năm 1970, Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp Hội nghị lần thứ 18 (khóa 111) nhận định: tình hình sẽ diễn biến phức tạp ở Campuchia, đường hành lang vận chuyển chi viện cho Nam Bộ và một phần Khu 5 có thể bị cắt đứt, gây khó khăn cho cuộc kháng chiến của nhân dân ta. Hội nghị cũng đề ra nhiệm vụ quốc tế là tăng cường chi viện cho cách mạng Lào, góp phần cùng quân và dân Lào đánh bại chiến lược "Chiến tranh đặc biệt tăng cường" của đế quốc Mỹ ở Lào. Đặc biệt, sau khi quân Mỹ và quân đội Sài Gòn mở cuộc tiến công xâm lược Campuchia, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ra nghị quyết nêu rõ: "Mỹ và tay sai sẽ tiếp tục việc chuyển hướng chiến lược trên chiến trường miền Nam nước ta, từng bước rút một lực lượng lớn quân Mỹ, đồng thời để một bộ phận quân Mỹ nhất là không quân và hậu cần làm chỗ dựa để thực hiện "Việt Nam hóa chiến tranh"1 (Dẫn theo tài liệu số 218/Tg, ngày 26 tháng 6 năm 1971, lưu K4 Bộ Quốc phòng, phông Bộ Tổng Tham mưu). Trên cơ sở đánh giá chính xác âm mưu, quy luật hoạt động của địch trong năm 1969 và đầu năm 1970 trên chiến trường, Bộ Chính trị nhận định: địch sẽ tiếp tục những hành động phiêu lưu quân sự mới trong thời gian tiếp theo, đồng thời dự đoán chính xác phương hướng tiến công chiến lược của chúng trong mùa khô 1970-1971 sẽ là tuyến vận tải chiến lược của ta ở Trung Lào, Hạ Lào và Đông Bắc Campuchia, thực hiện biện pháp được gọi là "Cuộc chiến tranh bóp nghẹt" nhằm ngăn chặn tận gốc con đường chi viện của ta cho chiến trường miền Nam. Về đối tượng tác chiến, Bộ Chính trị cũng cho rằng, trong khuôn khổ chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" thì trong các cuộc hành quân có tính chất phản công chiến lược của địch, lực lượng nòng cốt chủ yếu là quân đội Sài Gòn có sự chi viện mạnh về hỏa lực, phương tiện cơ động và một bộ phận quân Mỹ bảo đảm phía sau.


Thực tế diễn biến tình hình trong năm 1970 chứng tỏ Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương đã bắt mạch đúng âm mưu và chủ trương chiến lược của địch. Đế quốc Mỹ đã bị thất bại nặng nề, buộc phải xuống thang từng bước, không thể duy trì cuộc chiến tranh xâm lược với quy mô lớn trong một thời gian dài. Tuy nhiên, do bản chất ngoan cố, nên mỗi bước xuống thang chiến tranh, địch lại tăng cường nỗ lực chính trị, quân sự và ngoại giao hòng giành thế mạnh trên chiến trường để tạo điều kiện "xuống thang" chiến tranh trên thế mạnh, giúp Mỹ rút ra trong danh dự. Chính vì vậy, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương đã ra chỉ thị cho các lực lượng trên toàn tuyến vận chuyển chiến lược chuẩn bị tổ chức chiến trường, đặc biệt là hướng Đường số 9, sẵn sàng đánh bại quân địch khi chúng liều lĩnh đánh ra vòng ngoài. Thực hiện chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh đã quyết định thành lập Binh đoàn 70, binh đoàn chiến lược đầu tiên của quân đội ta, có nhiệm vụ sẵn sàng đánh địch khi chúng tiến công ra Nam Quân khu 4; đồng thời sẵn sàng phối hợp với các đơn vị tại chỗ thuộc B4, B5 và Đoàn vận tải chiến lược 559 đánh địch trên hướng Đường số 9.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:24:53 am
Đúng như dự đoán của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, đầu năm 1971, cùng với việc tiếp tục đẩy mạnh chương trình bình định ở miền Nam Việt Nam, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã tăng cường chuẩn bị và tiến hành các cuộc hành quân quy mô lớn sang Lào và Campuchia1 (Cuộc hành quân "Toàn thắng 1-71-NB" với quy mô trên 30 tiểu đoàn đánh từ Tây Ninh, Lộc Ninh (Việt Nam) sang CônKpông Chàm, Kra Chiê (Đông Bắc Campuchia); cuộc hành quân "Lam Sơn 719", với lực lượng 34 tiểu đoàn đánh vào khu vực Đường số 9 - Nam Lào; cuộc hành quân Quang Trung 4 từ bắc Kon Tum (Việt Nam) ra hướng ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Campuchia) bằng lực lượng quân đội tay sai mà nòng cốt là quân đội Sài Gòn có sự hỗ trợ của quân Mỹ, nhằm triệt phá tuyến hành lang vận chuyển và hậu phương chiến lược trực tiếp của ta. Măc dù trước khi tiến hành cuộc hành quân "Lam Sơn 719", quân Mỹ và quân Sài Gòn đã tiến hành nghi binh trên cả ba hướng: Tây Nguyên, Đường số 9 và Nam Quân khu 4, nhưng do ta nắm chắc được ý đồ chiến lược thực sự của địch là đánh phá tận gốc tuyến vận tải chiến lược, nên đã sớm xác định hướng tiến công chủ yếu của chúng sẽ là Đường 9 - Nam Lào và khẩn trương chuẩn bị khá toàn diện cho chiến dịch phản công quan trọng này.


Cuộc hành quân "Lam Sơn 719" đánh vào khu vực Đường 9 - Nam Lào là một trong những cuộc hành quân có quy mô lớn nhất của địch và cũng là sai lầm chiến lược của chúng trong quá trình thực hiện chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh". Trên cơ sở phân tích tình hình chung trên toàn chiến trường cũng như trên từng khu vực, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương cho rằng, sai lầm của địch bắt nguồn từ bản chất ngoan cố, phiêu lưu, mạo hiểm của chúng, là hậu quả một chuỗi sai lầm chiến lược từ trước của Mỹ và nằm trong sai lầm của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh". Những sai lầm đó là:


Thứ nhất, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã đánh giá sai khá năng của ta. Chúng cho rằng, sau Tết Mậu Thân 1968 ở miền Nam, lực lượng ta đã suy yếu không đủ sức mở các cuộc tiến công lớn; mặt khác, đánh ra Đường 9, chủ lực ở miền Bắc khó có điều kiện tập trung và cơ động kịp thời đến khu vực tác chiến. Đặc biệt, địch đánh giá thấp sức chiến đấu của lực lượng tại chỗ, sức cơ động và khả năng đánh hiệp đồng binh chủng của lực lượng chủ lực ta.


Thứ hai, Mỹ và chính quyền Sài Gòn đánh giá quá cao sức mạnh của lực lượng tổng dự bị của quân đội Sài Gòn như các đơn vị dù, thủy quân lục chiến với sự chi viện về hỏa lực của không quân, pháo binh của Mỹ.


Thứ ba, Mỹ và chính quyền Sài Gòn mở cuộc hành quân vào một chiến trường mà ta đã có tổ chức chuẩn bị, có điều kiện để tiếp nhận sự chi viện của miền Bắc và sử dụng lực lượng chủ lực với quy mô lớn.


Thứ tư, Mỹ và chính quyền Sài Gòn mở cuộc tiến công sang Lào bằng lực lượng lớn, đòi hỏi phải có thời gian chuẩn bị cả về dư luận, về lực lượng, phương tiện nên mất yếu tố bất ngờ, tạo điều kiện cho ta có thời gian chuẩn bị chiến dịch.


Từ nhận định đó, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã đánh giá đúng tầm quan trọng của chiến dịch phản công của ta và coi việc địch đưa lực lượng ra khu vực Đường 9 - Nam Lào là một cơ hội hết sức thuận lợi để ta tiêu diệt chúng. Do vậy, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào thực sự "là một trong những trận có ý nghĩa quyết định về chiến lược, không những để giữ vững tuyến vận chuyển chiến lược mà còn nhằm tiêu diệt nhiều đơn vị dự bị chiến lược của địch trong lúc tinh thần của chúng đang suy sụp, tạo điều kiện đánh bại một bước quan trọng âm mưu "Việt Nam hóa chiến tranh" của địch, đẩy mạnh cuộc kháng chiến tiên lên mạnh mẽ, để giải phóng miền Nam ruột thịt, bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa yêu quý, làm tròn nghĩa vụ quốc tế vẻ vang"1 (Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, dẫn theo tài liệu: Một số nhận xét bước đầu về thắng lợi của ta trên Mặt trận Đường 9, số 029/VP-QƯ, ngày 25 tháng 3 năm 1971, Lưu K4 Bộ Quốc phòng, phông QUTƯ, hồ sơ 275). Vì vậy, "quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta là: tập trung lực lượng, kiên quyết tiêu diệt thật nhiều sinh lực, phương tiện chiến tranh của Mỹ, ngụy, bảo vệ bằng được con đường chi viện cho tiền tuyến, phối hợp với các chiến trường, với nhân dân các nước Lào và Campuchia anh em, đập tan hành động phiêu lưu quân sự của đế quốc Mỹ và tay sai"2 (Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, dẫn theo tài liệu: Một số nhận xét bước đầu về thắng lợi của ta trên Mặt trận Đường 9, số 029/VP-QƯ, ngày 25 tháng 3 năm 1971, Lưu K4 Bộ Quốc phòng, phông QUTƯ, hồ sơ 275).


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:25:38 am
2. Cuối tháng 1 năm 1971, khi địch bắt đầu điều động và triển khai lực lượng, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương trên cơ sở theo dõi chặt chẽ mọi động thái của đich diễn biến tình hình chiến trường, đã kịp thời hạ quyết tâm: nhất thiết phải đánh thắng trận này, dù phải động viên sức ngươi, sức của như thế nào, dù phải hy sinh như thế nào cũng phải quyết tâm đánh thắng vì đây là một trong những trận có ý nghĩa quyết định về chiến lược.


Có thể nói, quyết tâm chiến lược được đề ra dựa trên cơ sở phán đoán đúng âm mưu của địch, thấy rõ sai lầm của chúng, đánh giá đúng tình hình tương quan lực lượng hai bên. Để thực hiện quyết tâm đó, ta đã kiên quyết tập trung một bộ phận quan trọng binh lực trên cả hai miền, đặc biệt sử dụng gần hết lực lượng chủ lực cơ động và một bộ phận chủ lực ở miền Nam, với nhiều binh chủng kỹ thuật tham gia chiến dịch. Đồng thời, Quân ủy Trung ương đã kịp thời thành lập Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường số 9, tăng cường cho mặt trận nhiều cán bộ lãnh đạo và chỉ huy có kinh nghiệm và trong một thời gian ngắn đã huy động một khối lượng lớn vật chất đảm bảo cho chiến dịch. Ngày 9 tháng 2 năm 1971, Quân ủy Trung ương ra chỉ thị "Kiên quyết đập tan bước phiêu lưu quân sự của đế quốc Mỹ và tay sai, giành toàn thắng cho Chiến dịch X"1 (Chỉ thị số 009/QU-TƯ/A, lưu K4 Bộ Quốc phòng, phông QUTƯ, hồ sơ Số 713 (Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào mang mật danh "Chiến dịch X")). Chỉ thị của Quân ủy Trung ương yêu cầu cấp ủy, chỉ huy các đơn vị phải "ra sức động viên chính trị, làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ đảng viên, đoàn viên nhận rõ tình hình, nhiệm vụ, ý nghĩa quan trọng, yêu cầu của chiến dịch, quyết thắng thật cao, động viên khí thế chiến đấu thật sôi sục, thật bền bỉ nêu cao lòng yêu nước, tinh thần quốc tế vô sản, khơi sâu lòng căm thù giặc, có quyết tâm hy sinh chiến đấu, cống hiến lớn nhất cho dân tộc. Bất kể tình huống nào chúng ta cũng phải đánh thắng"2 (Tài liệu đã dẫn, hồ sơ số 713).


Ngay từ khi quyết định mở chiến dịch, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương đã đề ra chủ trương hết sức cụ thể: Bề mục tiêu chiến dịch: tiêu diệt thật nhiều sinh lực địch, phá hủy, thu vũ khí trang bị, bảo vệ vững chắc tuyến vận tải chiến lược; Về hướng phản công chủ yếu: khu vực Đường số 9 từ Lao Bảo đến Bản Đông; Về phương chăm tác chiến: kết hợp lực lượng tại chỗ với lực lượng chủ lực cơ động đánh bại tập đoàn tiến công của địch. Các vấn đề trên được thể hiện trong quyết tâm và kế hoạch thống nhất, nhằm mục tiêu chiến lược là đánh một đòn nặng vào lực lượng dự bị chiến lược tinh nhuệ của quân đội Sài Gòn - lực lượng nòng cốt trong chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh".


Trong quá trình chiến dịch, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã lãnh đạo, chỉ đạo hết sức tập trung. Thường vụ Quân ủy Trung ương họp hàng ngày, Quân ủy họp mỗi khi có tình hình chuyển biến phức tạp và mọi quyết định đều được báo cáo với Bộ Chính trị. Trên thực tế, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã trực tiếp chỉ đạo xử lý các tình huống nảy sinh trong chiến dịch. Chẳng hạn, sau những thắng lợi của ta trong giai đoạn đầu chiến dịch, Quân ủy Trung ương đã kịp thời ra chỉ thị, trong đó nêu rõ: "Tuy địch đã thất bại bước đầu ngoài dự tính, nhưng với bản chất ngoan cố và còn lực lượng, nên qua mấy ngày lúng túng, chúng đang điều động thêm lực lượng với ý đồ củng cố trận địa Bản Đông thành một bàn đạp tương đối vững, đồng thời dùng lực lượng mới, thay đổi thủ đoạn tác chiến, cố gắng tiếp tục cuộc hành quân hòng vớt vát về chính trị... Tình huống cơ bản là cuộc chiến đấu có thể diễn ra quyết liệt trong một thời gian tương đối dài; chúng ta phải sẵn sàng đánh địch và thắng địch; đồng thời sẵn sàng tiêu diệt địch trong trường hợp chúng buộc phải rút sớm trước những thất bại mới"1 (Chỉ thị số 012/QU-TƯ/A ngày 2 tháng 3 năm 1971, lưu K4 Bộ Quốc phòng, phông QUTƯ, hồ sơ số 174)... Được sự chỉ đạo của Trung ương, Bộ chỉ huy chiến dịch đã kịp thời điều động lực lượng, tổ chức sẵn sàng đánh địch theo hai phương án: địch ngoan cố kéo dài cuộc hành quân và rút sớm, tránh bị tiêu diệt hoàn toàn. Chính vì vậy, sau khi bị thất bại nặng nề trên các hướng, địch có biểu hiện rút chạy, các lực lượng ta đã nhanh chóng bao vây, ngăn chặn, tiêu diệt, làm tan rã tập đoàn tiến công chủ yếu của địch trên khu vực Bản Đông, giành thắng lợi hoàn toàn cho chiến dịch.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:26:01 am
3. Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào thắng lợi đã để lại những bài học kinh nghiệm sâu sắc về tư duy và nghệ thuật chỉ đạo chiến lược.

Một là, trong chiến tranh, khi cục diện chiến trường ở vào thế giằng co, địch có những biểu hiện lúng túng về chiến lược, thì mặc dù lực lượng của ta còn hạn chế, để tạo ra bước ngoặt quyết định, cần kịp thời và kiên quyết tập trung nỗ lực cao độ cả về lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; cả về sử dụng lực lượng cũng như vũ khí, phương tiện và đảm bảo hậu cần cho các hoạt động tác chiến có ý nghĩa chiến lược. Chỉ có như vậy mới tạo ra chuyển biến lớn về thế và lực, đưa cuộc kháng chiến chuyển sang một giai đoạn mới.


Hai là, chiến tranh là sự thử thách lớn, toàn diện và liên tục; là cuộc đấu trí, đấu lực giữa hai bên tham chiến. Mỗi lần địch thay đổi chiến lược và biện pháp chiến tranh là một lần khó khăn thử thách lớn đối với ta. Để vượt qua những thử thách trong chiến tranh, ta phải tập trung cao công sức, trí tuệ, lực lượng để giành và giữ vững quyền chủ động trong mọi tình huống. Trong thực tiễn chỉ đạo, ta đã tập trung lực lượng chủ lực lớn nhất có thể tập trung được và đã huy động đến mức cao nhất nhân lực, vật lực của cả tiền tuyến và hậu phương. Đặc biệt, để đảm bảo chắc thắng trong trận mở đầu và cho toàn chiến dịch, ta phải kịp thời và nhanh chóng cơ động lực lượng lớn chủ lực đến địa bàn chiến dịch, tạo so sánh lực lượng có lợi cho ta, đảm bảo thắng lợi cho chiến dịch.


Ba là, trong chiến tranh, chiến dịch chịu sự chỉ đạo của chiến lược, thực hiện nhiệm vụ của chiến lược. Nghệ thuật chỉ đạo chiến lược đúng sẽ tạo điều kiện thuận lợi, bảo đảm chắc thắng cho chiến dịch. Vấn đề đặt ra trước hết trong chỉ đạo chiến lược là phải trên cơ sở phân tích tình hình, nhận rõ những sai lầm, mạnh yếu của địch, khoét sâu những sai lầm chiến lược của chúng, quyết tâm mở chiến dịch quyết chiến chiến lược.


Thực tế lịch sử chiến tranh cho thấy, một nước nhỏ chống lại chiến tranh xâm lược của nước lớn, một quân đội ít hơn địch về số lượng, yếu hơn địch về vũ khí trang bị, để đánh thắng, phải có nghệ thuật chỉ đạo chiến lược cao hơn địch, phát huy cao độ sức mạnh của toàn dân đánh giặc, của nhân tố chính trị tinh thần và nghệ thuật tác chiến của lực lượng vũ trang; phải giữ vững và phát huy quyền chủ động trên chiến trường, điều được địch và buộc địch phải đánh theo cách của ta. Điều đó khẳng định, ta thắng Mỹ không phải chỉ bằng sự hy sinh, lòng dũng cảm mà trước hết là bằng bản lĩnh, trí tuệ, tài thao lược của con người Việt Nam, văn hóa Việt Nam.


Có thể nói, thắng lợi của Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào là thắng lợi của chủ trương đúng đắn, nghệ thuật chỉ đạo sắc sảo, cách đánh thích hợp và có hiệu quả. Thắng lợi to lớn và toàn diện của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào cho thấy mối quan hệ giữa cách đánh và nghệ thuật chỉ đạo chiến lược có vị trí rất quan trọng. Cách đánh sáng tạo được sự chỉ đạo kịp thời, sát sao có thể làm thay đổi nhanh chóng tình thế, thay đổi cục diện chiến trường, tạo ra bước ngoặt của chiến tranh. Những bài học về nghệ thuật chỉ đạo chiến lược trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trong sự nghiệp xây dựng quân đội ta tiến lên chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, sẵn sàng đánh bại mọi kẻ thù xâm lược, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:27:04 am
SỰ CHỈ ĐẠO CHIẾN LƯỢC CỦA TRUNG ƯƠNG VÀ BỘ CHỈ HUY TỐI CAO QUÂN GIẢI PHÓNG NHÂN DÂN LÀO TRONG ĐỢT HOẠT ĐỘNG QUÂN SỰ MÙA KHÔ 1970 - 1971

Trung tướng CHĂNSAMỎN CHĂNNHALẠT
Ủy viên Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào,
Thứ trướng Bộ Quốc phòng
Nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào


Nhận lời mời của Bộ Quốc phòng Việt Nam và sự nhất trí của Bộ Quốc phòng Lào, tôi rất vinh dự được tham dự Hội thảo khoa học ngày hôm nay và được phép của Đoàn chủ tịch, tôi xin trình bày bài tham luận với chủ đề: "Sự chỉ đạo chiến lược của Trung ương và Bộ chỉ huy tối cao Quân giải phóng nhân dân Lào trong đợt hoạt động quân sự mùa khô 1970-1971".


Đầu năm 1969, tập đoàn Níchxơn lên cầm quyền ở Mỹ. Mặc dù, chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" ở Lào và chiến lược "Chiến tranh cục bộ" ở miền Nam Việt Nam của Giônxơn đã bị phá sản, nhưng đế quốc Mỹ vẫn không từ bỏ âm mưu xâm lược Lào và các nước Đông Dương. Để tiếp tục thực hiện âm mưu đó, ngay sau khi lên cầm quyền, Níchxơn đã đề ra một chiến lược toàn cầu mới mang tên "Học thuyết Níchxơn" - dựa trên ba nguyên tắc: Sức mạnh Mỹ; chia sẻ trách nhiệm; sẵn sàng thương lượng trên thế mạnh. Ở Lào, "Học thuyết Níchxơn" được biểu hiện cụ thể bằng chiến lược "Chiến tranh đặc biệt tăng cường"; ở miền Nam Việt Nam là "Việt Nam hóa chiến tranh". Sau hai năm thực hiện, đế quốc Mỹ đã bị thất bại nặng nề, đã buộc phải xuống thang từng bước, không thể duy trì cuộc chiến tranh xâm lược với quy mô lớn trong một thời gian dài.


Như chúng ta đã biết, tính chất, đặc điểm của cuộc "Chiến tranh đặc biệt tăng cường" ở Lào và "Việt Nam hóa chiến tranh" ở miền Nam Việt Nam của đế quốc Mỹ thực chất là chiến lược của cuộc chiến tranh xâm lược thực dân kiểu mới hết sức thâm độc mà chúng gọi là: "Cuộc chiến của người Đông Dương", nghĩa là: "lấy người Đông Dương đánh người Đông Dương". Sau khi thất bại trong cuộc hành quân Ô Đô En (1969) và Kù Kiệt (1970), đế quốc Mỹ rơi vào thế bị động đối phó trên chiến trường Đông Dương, nhất là khi mở rộng cuộc chiến tranh xâm lược sang Campuchia, tình thế đó càng trở nên nguy ngập đối với Mỹ. Tại nước Mỹ, xuất hiện nhiều cuộc biểu tình đòi chính quyền Mỹ phải chấm dứt cuộc chiến tranh xâm lược các nước Đông Dương và rút ngay quân đội về nước. Phong trào đấu tranh đó ngày càng lan rộng khắp nước Mỹ, ảnh hưởng rất lớn tới kế hoạch mở rộng chiến tranh của Nhà Trắng và Lầu Năm Góc.


Do vậy, mục đích chính của chiến lược quân sự của Mỹ là tiến hành các cuộc hành quân chiến lược ở chiến trường Đông Dương, mở đồng loạt các cuộc tấn công trên cả 3 chiến trường, nhằm cắt đứt liên lạc, tiếp tế cấp chiến lược trên cả 3 nước; giành được chiến thắng (sau một năm, 1971), chúng thực hiện cuộc tấn công vào Đông Bắc Campuchia, cuộc hành quân Quang Trung 4 vào Tây Nguyên - Việt Nam và cuộc hành quân chiến lược "Lam Sơn - 719" từ Nam Việt Nam tiến công theo trục Đường 9 (1971) đánh vào Bản Đông - Mường Phìn - Sê Pôn (Trung - Hạ Lào). Trong đó, cuộc hành quân "Lam Sơn - 719" là lớn nhất. Mục đích của cuộc hành quân này là "đánh phá tận gốc tuyến hành lang vận tải chiến lược" của cách mạng ba nước Đông Dương, chiếm toàn bộ địa bàn tỉnh Xa Van Na Khẹt, chia cắt vùng giải phóng của Lào, làm cho cách mạng Lào lâm vào thế khó khăn, dẫn đến thoái trào. Bên cạnh đó, Mỹ vẫn tăng cường viện trợ cho lực lượng ngụy Lào và lực lượng đặc biệt Vàng Pao, phối hợp cùng lính đánh thuê Thái Lan tăng cường hoạt động giành thế có lợi trên chiến trường Đông Dương nói chung và chiến trường Lào nói riêng.


Trước diễn biến phức tạp của tình hình trên chiến trường Lào, Trung ương Đảng Nhân dân Lào (nay là Đảng Nhân dân cách mạng Lào) đã kịp thời phát động phong trào đấu tranh chính trị, kết hợp với đấu tranh quân sự rộng khắp. Ngày 6 tháng 3 năm 1970, Trung ương Mặt trận Lào yêu nước ra thông báo 5 điểm, nhằm giải quyết các vấn đề về Lào và cử Chủ tịch Xuphanuvông, Chủ tịch Mặt trận Lào yêu nước đến Viêng Chăn, để bàn bạc với Thủ tướng Xuvănna Phuma về việc thành lập Chính phủ liên hiệp. Đó chính là cuộc đấu tranh chính trị nhạy bén sáng suốt trong lãnh đạo cách mạng của Đảng Nhân dân Lào. Ngày 24 và 25 tháng 4 năm 1970, Hội nghị cấp cao 3 nước Đông Dương được tổ chức và đã thống nhất quan điểm đường lối đấu tranh phải kiên quyết chống lại đến cùng cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở Đông Dương.


Ngày 25 tháng 6 năm 1970, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Lào họp Hội nghị, đã nhận định: "Tình hình diễn biến rất phức tạp, quyết liệt, nhưng Mỹ ít có khả năng chuyển "Chiến tranh đặc biệt" lên "Chiến tranh cục bộ" ở Lào... Nếu Mỹ có đưa quân Thái Lan vào thôm nữa thì cũng vẫn nằm trong phạm vi của Chiến tranh đặc biệt tăng cường"1 (Lịch sử Quân đội nhân dân Lào, Bản tiếng Việt, lưu tại Viện Lịch sử quân sự Việt Nam, ký hiệu: VL.3352, tr. 212).


Trên cơ sở phân tích tình hình ta và địch trên chiến trường, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Lào đã xác định nhiệm vụ trong 2 năm 1970-1971 của cách mạng Lào là:

1. Động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đấu tranh bền bỉ lâu dài, nêu cao tinh thần tự lực cánh sinh, bảo vệ và phát huy thắng lợi đã giành được, phát huy thế chủ động tiến công địch về mọi mặt.

2. Ra sức củng cố vùng giải phóng, giữ thế liên hoàn, khi có thời cơ thì mở rộng vùng giải phóng ở những vùng chiến lược, những vùng đông dân.

3. Xây dựng và phát triển lực lượng cách mạng về mọi mặt làm cho lực lượng cách mạng không ngừng lớn mạnh, vững chắc.

4. Tăng cường đoàn kết với nhân dân Việt Nam và nhân dân Campuchia anh em trong cuộc đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay sai;

5. Tích cực chuẩn bị về mọi mặt để chuyển hướng đấu tranh khi tình hình có chuyển biến mới.


Đặc biệt, Thường vụ Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Lào còn nêu rõ: Hướng Trung Lào, Hạ Lào trong hai năm tới sẽ trở nên đặc biệt quan trọng vì liên quan trực tiếp đến hành lang tuyến vận tải chiến lược Tây Phu Luổng (Trường Sơn) chi viện cho các chiến trường Nam Việt Nam, Lào và Campuchia.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 07 Tháng Chín, 2023, 09:27:38 am
Sau những thắng lợi của quân và dân Lào trong mùa khô 1970, đánh bại các cuộc hành quân của quân phái hữu Viêng Chăn phối hợp với quân Thái Lan như: "Can-nha-kiệt" đánh vào hành lang Tạt Hay, Mường Noòng, Mường Phìn (Xa Van Na Khẹt); cuộc hành quân "Tha-nông-kiệt" đánh vào Tha Thôm, Tha Viêng (Xiêng Khoảng)... Ngày 30 tháng 10 năm 1970, Quân ủy Trung ương Lào ra Nghị quyết về phương hướng nhiệm vụ, kế hoạch quân sự mùa khô 1970-1971, theo đó xác định: Phải nêu cao vai trò của ba thứ quân, phải phối hợp chặt chẽ giữa các chiến trường, giữa hai vùng chiến lược (vùng giải phóng và vùng sau lưng địch)... Chủ động tiến công địch mạnh mẽ liên tục, nhằm vào cả hai lực lượng chiến lược của địch, trước hết là nhằm vào lực lượng quân đặc biệt, đồng thời phải đánh thiệt hại nặng quân Thái Lan, đánh phá các cơ sở hậu cần, kỹ thuật của địch..., phải bảo vệ củng cố, xây dựng vững chắc vùng giải phóng đi đôi với việc đẩy mạnh hoạt động bằng các hình thức thích hợp ở từng vùng đối phương kiểm soát... Chuẩn bị sẵn sàng đánh bại mọi cuộc tiến công quy mô lớn của quân ngụy Sài Gòn và một số quân Mỹ, quân Thái Lan vào Trung, Hạ Lào và Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng, phối hợp chặt chẽ với chiến trường miền Nam Việt Nam và Campuchia, sẵn sàng đón thời cơ giành thắng lợi mới.


Căn cứ vào Nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ Chỉ huy tối cao Quân giải phóng nhân dân Lào quyết định thành lập 5 cục chiến đấu, bố trí ở các khu vực quan trọng trong đó có 2 cụm ở Nam Lào, 2 cụm ở Cánh Đồng Chum và 1 cụm ở Bắc Lào.


Trên cơ sở quán triệt tư tưởng đấu tranh lâu dài, bền bỉ, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân Lào đã phát huy tinh thần tự lực, tự cường, chủ động đánh địch trên tất cả các mặt trận, nhằm giữ vững và phát huy những thắng lợi đã giành được, ra sức xây dựng vùng giải phóng, giữ vững thế và lực, tích cực mở rộng các khu căn cứ, vùng giải phóng quan trọng, tạo thế có lợi cho cách mạng; phát huy sức mạnh tổng hợp, củng cố tăng cường đoàn kết, liên minh chiến đấu nhân dân ba nước Đông Dương, tạo mọi điều kiện thuận lợi, giành quyền chủ động, kiên quyết đấu tranh đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược. Bộ Chỉ huy tối cao Quân giải phóng nhân dân Lào cũng ra chỉ thị tăng cường các hoạt động tiêu hao, tiêu diệt địch ở các chiến trường trên toàn quốc. Hai Bộ Tổng Tham mưu Việt Nam và Lào đã tăng cường chỉ đạo các lực lượng Quân tình nguyện Việt Nam và Quân giải phóng Lào ở các quân khu Bắc - Trung - Nam Lào, tổ chức các mặt trận để bảo đảm chỉ huy, chỉ đạo chiến trường trong từng khu vực và toàn quốc, nhằm xử lý kịp thời với các tình huống xảy ra. Theo đó, Bộ Chỉ huy tối cao đã phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân tình nguyện Việt Nam mở "Chiến dịch 74B", "Chiến dịch 139" ở chiến trường Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng để giải phóng vùng Mường Xủi; Xảm Thông - Long Chẹng, thành lập Mặt trận Đường 9, (khối 23) ở Nam Lào, nhằm đối phó với cuộc hành quân chiến lược "Lam Sơn 719" của Mỹ - ngụy vào Trung - Nam Lào; thành lập Mặt trận Y ở Hạ Lào để tấn công tiêu diệt lực lượng chủ lực quan trọng của địch. Đặc biệt, nhận rõ vị trí, vai trò, tầm quan trọng trong các chiến dịch phối hợp giữa quân đội hai nước Việt Nam, Lào, Trung ương Đảng và Bộ Chỉ huy tối cao Quân giải phóng Lào đã đề ra quyết tâm, tổ chức lực lượng tham gia giải phóng Trung Lào, xây dựng được thế chiến trường liên hoàn giữa Việt Nam và Lào. Tư tưởng chỉ đạo trên chiến trường của Quân ủy Trung ương Lào đều nhấn mạnh rằng: Phải tích cực mở các chiến dịch để tiêu diệt địch; đồng thời, giữ vững thế đánh địch liên tục là trọng tâm, đánh tiêu hao, đánh vào chỗ yếu, chỗ sơ hở của địch. Kết hợp tiến công quân sự với đấu tranh chính trị, tuyên truyền vận động quần chúng nhân dân, đứng lên đấu tranh hợp pháp, đánh phải bảo đảm chắc thắng; đánh trúng mục tiêu, giành thời gian củng cố bổ sung lực lượng, bảo đảm trang bị vũ khí, lương thực, thực phẩm...


Các nội dung trên là những vấn đền cơ bản về tư tưởng chỉ đạo, phương hướng nhiệm vụ chiến lược trong hoạt động quân sự mùa khô năm 1970-1971 và những năm tiếp theo của Trung ương Đảng Nhân dân Lào và Bộ Chỉ huy tối cao Quân giải phóng Lào.


Sự chỉ đạo và phương hướng chiến lược đó đã góp phần quyết định vào thắng lợi của nhân dân các bộ tộc Lào trong những năm quyết liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trực tiếp là mùa khô 1970-1971 với việc đánh bại cuộc hành quân "Lam Sơn 719" của đế quốc Mỹ và tay sai, mở ra cục diện mới trên chiến trường tạo thế, tạo lực đưa sự nghiệp cách mạng đến thắng lợi hoàn toàn.


Thực tiễn sự chỉ đạo chiến lược của Trung ương Đảng Nhân dân Lào và Bộ Chỉ huy tối cao Quân giải phóng Lào trong cuộc kháng chiến chống Mỹ nói chung và mùa khô 1970-1971 nói riêng, đã để lại những bài học kinh nghiệm vô cùng quý báu.


Một là, trên cơ sở đường lối kháng chiến đúng đắn, trong suốt quá trình chiến tranh phải luôn nắm vững thời cơ, tiến hành chỉ đạo chiến lược một cách linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với từng giai đoạn chiến tranh, nhằm giành thắng lợi từng bước, đi đến thắng lợi hoàn toàn cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.


Hai là, sự chỉ đạo chiến lược trong chiến tranh xuất phát từ nhận thức đúng đắn quan điểm "Đông Dương là một chiến trường", từ đó có sự phối hợp chặt chẽ giữa chiến trường ba nước Đông Dương cùng đánh kẻ thù chung.


Ba là, trong chỉ đạo phải phát huy được tinh thần tự lực, tự cường của cả dân tộc, sức mạnh liên minh đoàn kết chiến đấu của ba nước Đông Dương, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đõ quốc tế. Nói cách khác, phải vận dụng cho được sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại tạo nên sức mạnh tổng hợp đánh bại mọi kẻ thù xâm lược.


Những bài học kinh nghiệm về sự chỉ đạo chiến lược của Trung ương Đảng Nhân dân Lào đến nay vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Lào hôm nay và mai sau.

Nhân dịp trọng đại này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Đảng, Chính phủ, Bộ Quốc phòng và nhân dân hai nước Việt Nam - Lào đã tổ chức Hội thảo khoa học quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc về sự hợp tác liên minh chiến đấu giữa hai quân đội Việt Nam - Lào.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:44:21 pm
TINH THẦN QUYẾT CHIẾN, QUYẾT THẮNG CỦA QUÂN ĐỘI TA TRONG CHIẾN DỊCH PHẢN CÔNG ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO 1971

Trung tướng, PGS, TS NGUYỄN TUẤN DŨNG
Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị


Quyết chiến, quyết thắng là truyền thống vô cùng vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam trên suốt chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành. Kể từ khi được thành lập, trải qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, truyền thống quyết chiến, quyết thắng đó đã được hun đúc, bồi đắp và phát huy trong từng trận đánh, từng chiến dịch, trong các giai đoạn ác liệt của chiến tranh, góp phần tạo nên sức mạnh chiến thắng kẻ thù xâm lược.


Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, sau những thắng lợi vang dội của quân và dân ta trong mùa khô 1966-1967, 1967-1968, làm thất bại chiến lược "Chiến tranh cục bộ" của đế quốc Mỹ, buộc Mỹ phải chuyển sang chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", với tinh thần quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, quân và dân ta đã tiến hành nhiều chiến dịch tiến công, phản công. Trong đó tiêu biểu là Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào 1971, đánh bại một bước quan trọng chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ, mở ra cục diện mới, tạo so sánh lực lượng ngày càng có lợi cho cách mạng ba nước Đông Dương nói chung và cách mạng Việt Nam nói riêng.


Thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là thắng lợi của đường lối chính trị, quân sự đúng đắn và sáng tạo của Đảng, sự chỉ đạo tập trung, kiên quyết và chính xác của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương; là thắng lợi của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, của tinh thần quyết chiến, quyết thắng, tinh thần đoàn kết hiệp đồng, lập công tập thể của cán bộ, chiến sĩ các đơn vị, các lực lượng tham gia chiến dịch; là thắng lợi của phương hướng xây dựng quân đội đúng đắn về mọi mặt... Trong đó, việc xây dựng, phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng cho bộ đội là một thành công điển hình, một trong những yếu tố quyết định đưa chiến dịch đến toàn thắng.


Đặc điểm của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là một chiến dịch có quy mô lớn, diễn ra trên địa bàn rừng núi, thưa dân, chủ yếu trên đất bạn Lào; là chiến dịch hiệp đồng binh chủng lớn nhất từ trước đến lúc đó; lực lượng địch đông, có vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện đại. Tình hình đó đòi hỏi công tác lãnh đạo tư tưởng phải nhạy bén, kịp thời và liên tục để không ngừng giữ vững quyết tâm cho bộ đội. Thực tiễn chiến dịch cho thấy, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng đã được tiến hành ngay từ trước và suốt quá trình chiến đấu đến khi kết thúc chiến dịch. Quá trình đó có những đặc điểm và nội dung cụ thể như sau:


Một là, trước khi mở chiến dịch, công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng đã được chú trọng thực hiện ngay trong từng bước chuẩn bị chiến dịch. Mùa Hè năm 1970, trên cơ sở nhận định và dự đoán chính xác âm mưu và thủ đoạn của địch, Bộ Chính trị đã ra lời kêu gọi, động viên nỗ lực của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hai miền Nam, Bắc kiên trì đẩy mạnh cuộc kháng chiến cứu nước, tăng cường liên minh chiến đấu với quân và dân hai nước Lào và Campuchia anh em, giành thắng lợi từng bước, tiến lên giành thắng lợi hoàn toàn. Thực hiện quyết tâm của Bộ Chính trị, Bộ Tổng Tư lệnh đã trực tiếp chí thị cho các chiến trường, các hướng khẩn trương chuẩn bị các mặt bảo đảm, sẵn sàng đánh địch.


Cùng với việc tổ chức chuẩn bị chiến trường, sẵn sàng đánh địch, công tác tư tưởng trong toàn quân đã tập trung làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận rõ tình hình, quyết tâm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ xây dựng và chiến đấu, quyết tâm bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, làm tròn nghĩa vụ quốc tế đối với nhân dân Lào và Campuchia. Cuối tháng 8 năm 1970, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng mở lớp tập huấn cho hơn 300 cán bộ cao cấp, trung cấp của các quân khu, đơn vị, cơ quan và nhà trường trong toàn quân. Nội dung học tập bao gồm đường lối quân sự của Đảng, một số cách đánh mới trong chiến dịch, chiến thuật; công tác tham mưu, công tác đảng, công tác chính trị, công tác hậu cần trong chiến dịch và chiến đấu. Qua tập huấn, cán bộ các cấp, nhất là cán bộ ở chiến trường đều thông suốt tư tưởng, củng cố niềm tin vào cách đánh hiệp đồng binh chủng quy mô lớn. Các đơn vị trên các chiến trường kết hợp vừa chiến đấu, vừa xây dựng; kết hợp tăng cường bổ sung trang bị vũ khí, kỹ thuật, bảo đảm hậu cần với huấn luyện theo phương châm tác chiến mới. Công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng đã bám sát yêu cầu nhiệm vụ huấn luyện, kịp thời phổ biến kinh nghiệm các trận đánh có hiệu suất cao, tạo không khí phấn khởi, niềm tin cho bộ đội trong các đơn vị. Đặc biệt, Tổng cục Chính trị đã hướng dẫn các cơ quan, đơn vị gắn nội dung cuộc vận động "Năng cao chăt lượng đảng viên và kết nạp đảng viên Lớp Hồ Chí Minh"1 (Lớp đảng viên Hồ Chí Minh có 23.000 cán bộ, chiến sĩ ưu tú trong toàn quân được kết nạp vào Đảng) với nhiệm vụ huấn luyện và chiến đấu của đơn vị; đồng thời tổ chức đợt sinh hoạt chính trị "Học tập và làm theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh". Các cuộc vận động và sinh hoạt chính trị đã diễn ra sôi nổi, có tác dụng vô cùng quan trọng đối với việc nâng cao trình độ, tư tưởng cán bộ, chiến sĩ các đơn vị trong toàn quân.


Tháng 11 năm 1970, trong toàn Đảng, toàn quân và toàn dân đã tiến hành cuộc động viên chính trị hương ứng lời kêu gọi của Trung ương Đảng và Chính phủ, thực hiện mệnh lệnh của Bộ Tổng Tư lệnh. Cuộc động viên chính trị cùng với đợt sinh hoạt học tập Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 18, học tập và làm theo Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tạo nên những chuyển biến mới về nhận thức và hành động của cán bộ, chiến sĩ, dấy lên một khí thế cách mạng sục sôi trong toàn quân, nâng cao tinh thần cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu và ý chí quyết tâm đánh thắng địch nếu chúng liều lĩnh tiến công ra miền Bắc hoặc ra Đường 9 - Nam Lào. Cuộc động viên chính trị đó đã chủ động chuẩn bị về mặt tư tưởng, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu, tinh thần quyết chiến, quyết thắng của bộ đội và thực sự đã có tác dụng trực tiếp chuẩn bị cho chiến dịch.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:45:18 pm
Hai là, khi chiến dịch được mở ra, công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng nhằm phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng đã bám sát mục tiêu, yêu cầu cụ thể của chiến dịch và tiến hành trong điều kiện diễn biến chiến dịch hết sức phức tạp và khẩn trương. Các đơn vị tham gia chiến dịch mặc dù có quá trình xây dựng và chiến đấu khác nhau, nhưng đều trải qua một thời gian xây dựng, huấn luyện, và được chuẩn bị kỹ cả về tư tưởng tổ chức, kỹ thuật, chiến thuật, trang bị vật chất. Sự chuẩn bị đó có quan hệ rất lớn đến thắng lợi của chiến dịch. Cán bộ, chiến sĩ bước vào chiến dịch với tinh thần quyết tâm cao, niềm tin sắt đá vào thắng lợi. Chính vì vậy ngay từ cuối tháng 1 năm 1971, khi quân Mỹ và quân ngụy bắt đầu điều động, triển khai lực lượng ra Đường 9, các lực lượng tham gia chiến dịch đã bày sẵn thế trận, bộ đội bừng bừng khí thế sẵn sàng đón đánh địch. Các đơn vị chủ lực cơ động được lệnh nhanh chóng hành quân, kịp thời triển khai lực lượng, hình thành thế tiến công và bao vây địch; các lực lượng tại chỗ đã tích cực bám đánh địch, tiêu hao tiêu diệt một bộ phận lực lượng khi chúng đang triển khai tiến công.


Ngày 8 tháng 2 năm 1971, địch mở cuộc tiến công vượt biên giới Việt - Lào bằng 7 trung đoàn bộ binh, dù, thủy quân lục chiến và các đơn vị thiết giáp của quân đội Việt Nam cộng hòa với sự chi viện mạnh của hỏa lực pháo binh, không quân Mỹ. Trước hành động tiến công của địch, Trung ương Đảng đã ra lời kêu gọi, trong đó khẳng định: Đây là một trong những trận đánh có ý nghĩa quyết định về chiến lược, không những để giữ vững tuyến vận tải chiến lược chi viện cho các chiến trường mà còn nhằm tiêu diệt các đơn vị dự bị chiến lược của địch trong lúc tinh thần của chúng đang suy sụp, tạo điều kiện đánh bại một bước quan trọng chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của chúng, đẩy cuộc kháng chiến tiến lên mạnh mẽ, đế giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa, làm tròn nghĩa vụ quốc tế vẻ vang. Vì vậy, quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta là: "Tập trung lực lượng, kiên quyết tiêu diệt thật nhiều sinh lực, phương tiện chiến tranh của Mỹ, ngụy; bảo vệ bằng được con đường chi viện cho tiền tuyến, phối hợp với các chiến trường, với nhân dân các nước Lào và Campuchia anh em, đập tan hành động phiêu lưu quân sự của đế quốc Mỹ và tay sai"1 (Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ngày 9 tháng 2 năm 1971). Thực hiện quyết tâm chiến lược và lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ngày 9 tháng 2, Quân ủy Trung ương ra chỉ thị: "Kiên quyết đập tan bước phiêu lưu quản sự mới của đế quốc Mỹ và tay sai, giành toàn thắng cho chiến dịch"2 (Chỉ thị số 09/QU-TƯ/A, ngày 9 tháng 2 năm 1971 của Quân ủy Trung ương, lưu K4, phông QUTƯ, hồ sơ số 713). Chỉ thị của Quân ủy Trung ương yêu cầu các cấp ủy chỉ huy các đơn vị phải ''Ra sức động viên chính trị, làm cho mỗi cán bộ, chiến sĩ, đảng viên, đoàn viên nhận rõ tình hình, nhiệm vụ, ý nghĩa quan trọng, yêu cầu của chiến dịch, quyết thắng thật cao, động viên khí thế chiến đấu thật sôi sục, thật bền bỉ, nêu cao lòng yêu nước, tinh thần quốc tế vô sản, khơi sâu lòng căm thù giặc, có quyết tâm hy sinh chiến đấu, cống hiến lớn nhất cho dân tộc, cho Đảng. Bất kể tình huống nào chúng ta củng phải đánh thắng..."1 (Chỉ thị số 09/QU-TƯ/A, ngày 9 tháng 2 năm 1971 của Quân ủy Trung ương, lưu K4, phông QUTƯ, hồ sơ số 713). Lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương và Chỉ thị của Quân ủy Trung ương là ý chí của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta quyết tâm đánh thắng địch, đồng thời thể hiện sự quan tâm và cổ vũ của Đảng đối với tất cả các lực lượng, các cán bộ, chiến sĩ có vinh dự tham gia chiến dịch.


Ngày 14 tháng 2 năm 1971, Đảng ủy Bộ Tư lệnh chiến dịch họp để nghiên cứu, quán triệt lời kêu gọi của Đảng và Chỉ thị của Quân ủy Trung ương trong điều kiện chiến dịch bắt đầu triển khai và diễn biến hết sức khẩn trương. Đảng ủy yêu cầu các cấp ủy, chỉ huy các đơn vị phải vừa lãnh đạo tác chiến, vừa nhanh chóng phổ biến, truyền đạt lời kêu gọi của Ban Chấp hành Trung ương và chỉ thị của Quân ủy đến các cấp ủy cơ sở và cán bộ, đảng viên, đoàn viên nhằm quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, mục đích, ý nghĩa chiến dịch và nhiệm vụ từng hướng, từng đơn vị. Lời kêu gọi của Đảng và chỉ thị của Quân ủy Trung ương đã tạo sự nhất trí cao từ trên xuống dưới, tạo khí thế thi đua lập công trong các đơn vị hết sức sôi nổi. Nhiều tấm gương chiến đấu dũng cảm, đoàn kết, hiệp đồng chiến đấu, lập công xuất sắc đã xuất hiện, nhiều đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đánh thắng địch ngay từ trận đầu.


Tiếp sau thắng lợi trong những ngày đầu chiến dịch, bằng một loạt trận đánh tiêu diệt quân địch ở khu vực điểm cao 500, 456, 543, 530 và các trận đánh phá kho tàng, giao thông ở phía Đông Đường 9..., ta đã bẻ gãy cánh quân phía Bắc Đường 9, gây thiệt hại và đẩy lùi cánh quân phía Nam Đường 9 của địch, tạo thế bao vây lực lượng chủ yếu của chúng ở Bản Đông. Thắng lợi trong đợt đầu chiến dịch đã có sức cổ vũ, động viên tinh thần bộ đội trên toàn mặt trận. Đảng ủy và Bộ Tư lệnh chiến dịch đã chỉ đạo công tác tư tưởng tập trung vào việc phát huy thắng lợi, biểu dương, khen thưởng kịp thời; tiếp tục quán triệt phương châm, tư tưởng chỉ đạo tác chiến; nêu cao tinh thần đoàn kết, hiệp đồng chiến đấu, thi đua lập công; đồng thời chú trọng đề cao tinh thần liên tục chiến đấu, vừa đánh vừa củng cố lực lượng, chấp hành nghiêm kỷ luật chiến trường; kiên quyết tiến lên giành toàn thắng cho chiến dịch. Thực hiện sự chỉ đạo của Đảng ủy và Bộ Tư lệnh chiến dịch, các đơn vị trên toàn mặt trận đã ra sức thi đua lập công với khẩu hiệu "Diệt trực thăng, săn cơ giới, tiêu diệt địch giờn giã, bắt tù binh, thu vũ khí, làm chủ chiến trường".


Trên đà thắng lợi và với thế tiến công áp đảo quân địch, ngày 2 tháng 3 năm 1971, Quân ủy Trung ương ra chỉ thị trong đó nêu rõ: "Tuy địch đã thất bại bước đầu ngoài dự tính, nhưng với bản chất ngoan cố và còn lực lượng, nên qua mấy ngày lúng túng, chúng đang điều động thêm lực lượng với ý đồ củng cố trận địa Bản Đông thành một bàn đạp tương đối vững, đồng thời dùng lực lượng mới, thay đổi thủ đoạn tác chiến, cố gắng tiếp tục cuộc hành quân, hòng vớt vát về chính trị... Tình huống cơ bản là cuộc chiến đấu có thể sẽ diễn ra quyết liệt trong một thời gian tương đối dài; chúng ta phải sẵn sàng đánh địch và thắng địch; đồng thời sẵn sàng tiêu diệt địch trong trường hợp chúng buộc phải rút sớm trước những thất bại mới"1 (Chỉ thị số 012/QU-TƯ/A ngày 2 tháng 3 năm 1971, lưu K-1 Bộ Quốc phòng, phông QUTƯ, hồ sơ số 714)... Trên cơ sở nhận định tình hình, Quân ủy Trung ương đã biểu dương những thắng lợi đã đạt được, khẳng định khả năng giành thắng lợi to lớn của ta, chỉ ra những ưu, khuyết điểm vừa qua; đồng thời nhấn mạnh quyết tâm sắt đá của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta kiên quyết đánh thắng địch, giành thắng lợi cho chiến dịch.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:46:36 pm
Đảng ủy và Bộ Tư lệnh chiến dịch đã nhanh chóng quán triệt tinh thần cơ bản Chỉ thị của Quân ủy Trung ương đến các hướng, các đơn vị. Công tác lãnh đạo tư tưởng lúc này có nhiệm vụ hết sức quan trọng là tập trung làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận thức rõ nhiệm vụ chủ yếu trước mắt là đánh bại quân địch đang tăng cường sang phía Nam Sê Pôn, động viên các đơn vị trên hướng Nam Sê Pôn nâng cao quyết tâm vừa diệt địch, vừa bảo vệ kho tàng, bảo vệ vững chắc tuyến vận tải chiến lược; đồng thời kiên quyết tiêu diệt địch nếu chúng liều lĩnh tiến đến Sê Pôn. Ở các hướng khác, tiếp tục động viên tinh thần tiến công liên tục, kiên quyết cắt đứt Đường 9, chuẩn bị tư tưởng đánh dài ngày với địch và sẵn sàng nắm vững thời cơ đánh địch nếu chúng rút chạy. Chiến sự diễn ra nhanh chóng và quyết liệt. Bằng các trận đánh tiêu diệt lớn khi địch đổ quân xuống các điểm cao, vây ép chúng tại các điểm cao 748, 723, 550, 532 ở cánh Nam Sê Pôn; các trận tập kích tiêu hao, tiêu diệt địch ở khu vực Bản Đông; ngăn chặn giữ vững các điểm tựa trên Đường 9, ta đã chia cắt, cô lập địch trên từng khu vực. Bị đánh thiệt hại nặng trên tất cả các hướng, cả phía trước và phía sau, trước nguy cơ bị bao vây và có thể bị tiêu diệt trên từng khu vực, địch buộc phải rút chạy từng bộ phận. Trước tình hình đó, Bộ Tư lệnh chiến dịch đã hạ quyết tâm: không cho quân địch rút nhanh, rút có tổ chức; nhanh chóng chuyển sang tiến công, tập trung lực lượng đánh trận then chốt quyết định. Công tác lãnh đạo tư tưởng ở các đơn vị đã tập trung vào việc nhận rõ tình thế, thời cơ thuận lợi, động viên khí thế anh dũng xốc tới, hành động táo bạo, kiên quyết vây chặt, ép sát, đánh mạnh, đánh liên tục, không cho địch chạy thoát. Ngày 14 tháng 3, Bộ Tư lệnh phát lệnh động viên tới các đơn vị trên toàn mặt trận: "Thời cơ tiêu diệt lớn quân địch và giành toàn thắng cho chiến dịch đã đến". Lệnh động viên đã có tác động cổ vũ sâu rộng và mạnh mẽ tinh thần quyết chiến, quyết thắng của bộ đội. Trên khắp các mặt trận, phong trào thi đua lập công diễn ra sôi nổi giữa các đơn vị, các hướng. Cán bộ, chiến sĩ bước vào giai đoạn cuối chiến dịch với khí thế quyết tâm cao, nắm chắc thời cơ tiêu diệt địch, với một nguyện vọng mong muốn lập công, góp phần xứng đáng vào thắng lợi. Trên các hướng, các đơn vị đều nỗ lực chiến đấu và giành thắng lợi.


Sau những thắng lợi liên tiếp của ta ở các điểm cao 723, 660, 550, 532 (Nam Đường 9) và trước nguy cơ bị tiêu diệt hoàn toàn ở Bản Đông, ngày 18 tháng 3 năm 1971, địch bắt đầu rút chạy khỏi Bản Đông. Để phát huy thắng lợi, một bộ phận lực lượng ta tiếp tục đánh địch từ biên giới Lào - Việt về phía Đông. Ngày 23 tháng 3, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào kết thúc thắng lợi.


Như vậy, trải qua hơn 50 ngày đêm chiến đấu liên tục, vượt mọi khó khăn, gian khổ, thử thách quyết liệt trong chiến đấu, đơn vị nào, binh chủng nào cũng đánh thắng, hướng nào cũng lập công; tinh thần quyết chiến, quyết thắng của bộ đội ta đã được phát huy cao độ, thể hiện trên các mặt sau đây:


Thứ nhất, các đơn vị đã quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, kịp thời triển khai lực lượng trên các hướng. Đặc biệt, các đơn vị Binh đoàn B70 đã chạy đua với địch, hành quân cơ giới với khối lượng lớn binh khí kỹ thuật, vượt đường dài, vượt núi rừng hiểm trở, vượt trọng điểm đánh phá, kể cả ban ngày. Một số đơn vị đang làm nhiệm vụ khác, được lệnh tham gia chiến dịch đã khẩn trương hành quân, vượt cung trạm, vừa đi vừa chuẩn bị, đến vị trí đã tham gia chiến đấu được ngay. Trong quá trình phát triển chiến dịch, một số đơn vị được lệnh cơ động chuyển hướng đã chấp hành nhanh chóng mệnh lệnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chiến dịch.


Thứ hai, các đơn vị tại chỗ và chủ lực đều quyết tâm thực hiện thắng lợi từng bước, từng nhiệm vụ của chiến dịch như quyết tâm đánh tiêu diệt một số căn cứ hỏa lực quan trọng, đánh bại một số trận phản kích có xe tăng, thiết giáp của địch; kiên quyết tiêu diệt cánh quân đột xuất của địch tiến ra nam Sê Pôn; tiến công và truy kích tiêu diệt tập đoàn chủ yếu của địch ở Bản Đông rút chạy; đánh vào bàn đạp hành quân, hậu cứ, kho tàng, đường bộ, đường sông của địch; vừa đánh địch vừa vận chuyển chi viện liên tục cho các chiến trường.


Thứ ba, các đơn vị đã quyết tâm thực hiện các cách đánh có hiệu quả như vây lấn kiên trì, áp sát vây chặt, lấn đến đâu giữ đến đó, xen kẽ với địch, đánh liên tục ngày đêm cho đến khi dứt điểm; các chốt kiên cường chặn đường tiến, đường rút của địch; đánh thiết giáp địch bằng vũ khí bộ binh, đánh bại các cuộc đổ quân bằng trực thăng; đánh tê liệt các cụm pháo binh địch; luồn sâu, đánh hiểm vào hậu cứ, kho tàng, sở chỉ huy địch...


Trong chiến dịch, rất nhiều tấm gương hy sinh, chiến đấu dũng cảm, mưu trí. Cán bộ chỉ huy các cấp có trách nhiệm cao, tác phong sâu sát; đảng viên, đoàn viên gương mẫu xung phong, nhiều chiến sĩ mới đã trở thành dũng sĩ, nhiều đơn vị trở thành đơn vị quyết thắng, đơn vị anh hùng... Tất cả đều nêu cao quyết tâm vượt qua khó khăn gian khổ, ác liệt, lập chiến công, góp phần đưa chiến dịch đến toàn thắng.


Trong suốt quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, tinh thần quyết chiến, quyết thắng là truyền thống vô cùng quý báu của quân đội ta. Truyền thống đó được xây dựng trên cơ sở giác ngộ về chính trị, lòng yêu nước và lòng căm thù giặc sâu sắc. Trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, việc phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng là nhân tố cơ bản, là cơ sở vững chắc để cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ trong từng đợt chiến dịch; đồng thời là nhiệm vụ trọng tâm của công tác lãnh đạo tư tưởng. Công tác lãnh đạo tư tưởng phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng trong chiến dịch đã đạt hiệu quả cao, góp phần vào thắng lợi của chiến dịch. Từ thực tiễn công tác giáo dục chính trị, lãnh đạo tư tưởng nhằm phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng trong chiến dịch có thể rút ra những kinh nghiệm chủ yếu sau đây:


Một là, việc xây dựng và phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng trong chiến dịch phải gắn liền với quá trình giáo dục chính trị cơ bản từ trước. Đó là quá trình giáo dục những vấn đề cơ bản về lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối chính trị, đường lối quân sự của Đảng, tình hình nhiệm vụ cách mạng, chức năng của lực lượng vũ trang, truyền thống anh hùng, bất khuất của dân tộc, bán chất và truyền thống cách mạng của quân đội. Kết quả của việc giáo dục cơ bản đó đã góp phần nâng cao trình độ giác ngộ chính trị của bộ đội, xây dựng lý tưởng chiến đấu vì độc lập, tự do, vì chủ nghĩa xã hội, làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ luôn nhận rõ tình hình nhiệm vụ, nhận rõ âm mưu của địch, đánh giá đúng chỗ mạnh, chỗ yếu của chúng, nhận rõ sức mạnh chính nghĩa và tất thắng của ta, không ngừng nâng cao ý chí chiến đấu, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ chiến đấu và xây dựng.


Hai là, để phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng đòi hỏi phải quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, mục đích, yêu cầu tác chiến chiến dịch đến từng đơn vị, cán bộ, chiến sĩ, từ đó làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ có quyết tâm chiến đấu cao kiên quyết hoàn thành nhiệm vụ chiến dịch. Thực tiễn chiến dịch cho thấy, ngay từ khi quyết định mở Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã đề ra yêu cầu và nhiệm vụ cụ thể của chiến dịch là: Tiêu diệt thật nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của địch, đánh bại mọi âm mưu, thủ đoạn tác chiến của chúng; kiên quyết bảo vệ tuyến vận tải chiến lược, căn cứ, kho tàng của ta; phối hợp với các chiến trường trên toàn miền Nam và các chiến trường Lào, Campuchia làm thất bại chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" và âm mưu "dùng người Đông Dương đánh người Đông Dương" của đế quốc Mỹ. Về yêu cầu tác chiến là: tiến hành các trận đánh lớn hiệp đồng binh chủng, đánh liên tục, tiêu diệt thật nhiều địch, làm chủ chiến trường, thu nhiều vũ khí, giữ vững quyền chủ động trong điều kiện chiến dịch phản công diễn ra hết sức khẩn trương, phức tạp và ác liệt. Việc quán triệt sâu sắc nhiệm vụ, yêu cầu chiến dịch đến các đơn vị đã động viên, khích lệ tinh thần chiến đấu của bộ đội trên tất cả các hướng và trong từng đợt chiến dịch. Các đơn vị tham gia chiến dịch đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu diệt lực lượng lớn quân địch1 (Trong chiến dịch, ta đã tiêu diệt 2 lữ đoàn, 1 trung đoàn, 5 tiểu đoàn bộ binh, 8 tiểu đoàn pb, 4 tiểu đoàn xe tăng, thiết giáp; đánh thiệt hại nặng 2 trung đoàn bộ binh, 1 lữ đoàn biệt động quân, 1 lữ đoàn và 3 tiểu đoàn khác), giữ và bảo vệ vững chắc tuyến vận tải chiến lược. Đặc biệt, bộ đội chủ lực, lực lượng cơ động chiến lược đã phát huy được sức mạnh chiến đấu hiệp đồng binh chủng giữa bộ binh, pháo binh, xe tăng phòng không và các binh chủng kỹ thuật khác, góp phần giành thắng lợi trong các trận then chốt chiến dịch ở cánh Bắc, cánh Nam Đường 9 và Bản Đông.


Ba là, xây dựng, bồi dưỡng tinh thần chiến đấu giữ vững quyết tâm phải được tiến hành liên tục trong suốt quá trình chiến dịch, coi đó là một biện pháp quan trọng để duy trì, nâng cao sức chiến đấu của bộ đội. Trong chiến tranh nói chung và trong chiến đấu nói riêng, tư tưởng luôn diễn biến theo quy luật: thắng lợi thường phát sinh chủ quan, coi thường địch; khó khăn, ác liệt thường dẫn đến bi quan, thiếu tin tưởng vào khả năng đánh thắng. Vì vậy, kinh nghiệm lãnh đạo tư tưởng, xây dựng ý chí quyết tâm trong chiến đấu là phải nhạy bén trước mọi diễn biến tình hình, từ những thay đổi trong quá trình phát triển chiến dịch, các tình huống phức tạp nảy sinh, đến diễn biến tư tưởng của bộ đội..., trên cơ sở đó dùng nhiều biện pháp giáo dục, động viên, khích lệ, kết hợp đấu tranh với những biểu hiện dao động, thiếu quyết tâm trong chiến đấu. Thực tiễn chiến dịch cho thấy, sau khi có phương châm và kế hoạch chiến dịch đúng, thì việc nhạy bén lãnh đạo, giải quyết tư tưởng, quán triệt nhiệm vụ, xây dựng quyết tâm có tác dụng quyết định đối với việc thực hiện phương châm và kế hoạch để giành toàn thắng cho chiến dịch.


Với Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào, việc xây dựng và phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng là một thành công điển hình, một trong những yếu tố quyết định đưa chiến dịch đến thắng lợi. Tinh thần quyết chiến, quyết thắng đó thể hiện ở chỗ: bộ đội ta "dám đánh, biết đánh và biết thắng địch". Việc coi trọng nhân tố tinh thần, xây dựng và củng cố quyết tâm cao trong chiến đấu bằng mọi biện pháp lãnh đạo tư tưởng kết hợp với công tác tổ chức là một bài học lớn rút ra từ thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào. Nó chứng tỏ, chiến tranh càng ác liệt thì tinh thần của bộ đội càng giữ vai trò quan trọng. Đúng như V.Lênin đã khẳng định: "Trong mọi cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tâm trạng của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường"1 (Dẫn theo: Võ Nguyên Giáp, Chiến tranh giải phóng và chiến tranh giữ nước, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1974, tr. 257). Những bài học về xây dựng, phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào đến nay vẫn còn nguyên giá trị, sẽ góp phần vào sự nghiệp xây dựng quân đội ta theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, sẵn sàng đánh bại mọi kẻ thù xâm lược, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:55:29 pm
TỔNG HÀNH DINH CHỈ ĐẠO CHIẾN DỊCH
PHẢN CÔNG ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO

Đại tá TRẦN TRỌNG TRUNG
Cựu chiến binh


Sau cuộc đảo chính ở Campuchia (18-3-1970), Tổng hành dinh đã nhận thấy đường chiến lược 559 - con đường vận chuyển duy nhất giữa hai miền Bắc - Nam, địch có thể tập trung đánh phá quyết liệt hòng cô lập chiến trường miền Xam.


Nghiên cứu tài liệu Kế hoạch hỗn hợp - mục tiêu chiến lược do tướng Mỹ Abram và Cao Văn Viên, Tổng Tham mưu trưởng quân đội Sài Gòn ký tháng 2 năm 1970 và phân tích tình hình mấy tháng đầu năm 1970, Tổng hành dinh cho rằng dịch đang trù liệu kế hoạch phong tỏa các cảng biển sử dụng bộ binh đánh sang Campuchia, Lào và tuy tình hình, chúng có thể tiến công vào căn cứ, hành lang của ta. Tổng hành dinh cũng không loại trừ khả năng dịch dùng bộ binh có mức độ đánh ra phía Nam Khu 4.


Do dự kiến trước âm mưu dịch, nên ngay từ cuối tháng 3 năm 1970 Tổng hành dinh đã chỉ đạo xúc tiến công tác chuẩn bị lực lượng, dự trữ hậu cần, xây dựng kế hoạch sẵn sàng chiến đấu bảo vệ hành lang.


Cuối tháng 3 năm 1970, Mặt trận Trung - Hạ Lào (Đoàn 968) được thành lập, trực thuộc Quân ủy Trung ương để thống nhất chỉ huy các lực lượng ở Trung - Hạ Lào. Một trong những nhiệm vụ của mặt trận này là phối hợp với Bộ Tư lệnh 559 và với Quân đội cách mạng Lào, sẵn sàng đập tan mọi cuộc tiến công lấn chiếm của địch vào đường chiến lược 559. Ngay sau đó, một số đơn vị đã triển khai đánh giao thông của địch trên các khu vực Tam Tanh - Rào Quán - Làng Vây, đồng thời lực lượng công binh được tăng cường để mở thêm đường mới, nối đường 16 với đường 70, qua Đường 9 đến Ka Lung, tạo thếm điều kiện cho việc chuyển quân khi cần.


Đầu tháng 6 năm 1970, sau khi phân tích khả năng địch có thể tiến công khu vực S9 - đường 45 - La Hạp, hành lang 559 - Bản Đông và lấn chiếm A Tô Pơ, Tổng hành dinh chỉ thị các lực lượng trên địa bàn (đặc biệt khu vực Bản Đông) triển khai sẵn sàng chiến đấu, nhằm đánh bại cuộc hành quân của địch.


Sau khi quân Mỹ tiến công sang Campuchia và rút về (khoảng giữa năm 1970), Tổng hành dinh nhận định chúng có thể đánh sang Nam Lào trên hai hướng Đường 9 và vùng ba biên giới để chặn đường vận chuyển của ta. Trên cơ sở phán đoán mục tiêu và thủ đoạn tiến công của địch, cơ quan tham mưu Tổng hành dinh bắt đầu nghiên cứu các kế hoạch tác chiến và thiết bị chiến trường, kế hoạch điều động và triển khai lực lượng, đồng thời phối hợp với hậu cần "lót ổ" cơ sở vật chất kỹ thuật trên từng hướng...


Ngày 24 tháng 8 năm 1970, khi nghe báo cáo tình hình chiến sự Đường 9 - Bắc Quảng Trị, Thường trực Quân ủy Trúng ương nhấn mạnh quyết tâm: trong bất kỳ tình huống nào cũng phải giữ vững hành lang Trung - Hạ Lào, coi đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng. Thường trực Quân ủy Trung ương chỉ thị: theo tinh thần đó, khi xây dựng kế hoạch tác chiến mùa khô, Bộ Tổng Tham mưu cần dự kiến: nếu địch đánh ra Trung - Hạ Lào chúng có thể huy động từ 20 đến 25 tiểu đoàn quân đội Sài Gòn, một bộ phận quân Mỹ, khoảng 15-20 tiểu đoàn quân phái hữu Lào và không loại trừ khả năng có 1-2 trung đoàn quân Thái Lan đứng đằng sau. Trong dự thảo kế hoạch, phải quyết tâm giữ vững một số khu vực trên Đường 9, nhanh chóng tiêu diệt địch, giải phóng Sê Pôn, Mường Phìn (nếu địch đánh chiếm) và Pha Lan, Keng Kọc. Do tầm quan trọng của yêu cầu bảo vệ đường vận chuyển chiến lược và đánh bại một bước cơ bản chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của đế quốc Mỹ, Bộ Tổng Tham mưu được Bộ Chính trị và Thường trực Quân ủy Trung ương giao nhiệm vụ chuẩn bị và trực tiếp điều hành chiến dịch phản công sắp tới.


Ngày 10 tháng 10 năm 1970, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Binh đoàn 70 (B70), gồm các sư đoàn bộ binh 304, 308, 320 và các trung đoàn, tiểu đoàn binh chủng kỹ thuật, do Đại tá Cao Văn Khánh làm Tư lệnh. Đại tá Hoàng Phương làm Chính ủy - Bí thư Đảng ủy. Bộ Tư lệnh Binh đoàn 70 là tổ chức trực thuộc Bộ Quốc phòng về mọi mặt, quyền hạn tương đương một Bộ Tư lệnh Quân khu. Binh đoàn 70 là lực lượng cơ động chiến lược của Bộ, có nhiệm vụ làm nòng cốt cùng các lực lượng tại chỗ tiêu diệt địch trong các chiến dịch lớn do Bộ chỉ đạo. Bộ Tư lệnh Binh đoàn 70 ra đời thể hiện tầm nhìn chiến lược của Bộ Thống soái tối cao về phương hướng tác chiến quy mô ngày càng lớn của lực lượng dự bị chiến lược. Riêng trên Mặt trận Đường 9, với chủ trưởng thành lập Bộ Tư lệnh Binh đoàn 70, Tổng hành dinh đã đi trước một bước có ý nghĩa quyết định, trên cơ sở phán đoán âm mưu chiến lược mùa khô của địch. Do không loại trừ khả năng quy mô tác chiến chiến dịch có thể cao hơn, vượt khả năng đảm nhiệm của Bộ Tư lệnh Binh đoàn 70, cho nên một số cán bộ trung cao cấp của Bộ Quốc phòng đã được dự báo sẵn sàng lên đường vào chiến trường nếu Tổng hành dinh tổ chức Binh đoàn chiến dịch quy mô lớn hơn Bộ Tư lệnh B70. Cũng do dự kiến như trên cho nên từ tháng 10, các phái đoàn của Bộ đã vào các quân khu 4 và 5, Bộ Tư lệnh 559 để truyền đạt quyết tâm của Quân ủy Trung ương, lấy ý kiến các chiến trường về phương hướng tác chiến chiến dịch phản công và thống nhất việc điều động lực lượng của các Bộ Tư lệnh nói trên trong chiến dịch sắp tới.


Ngày 15 tháng 12 tháng 1970, trước những triệu chứng địch khẩn trương chuẩn bị hoạt động trên hướng Đường 9 và Quân khu 4, cơ quan tham mưu Tổng hành dinh điện cho các Bộ Tư lệnh B70, Mặt trận phía Đông Đường 9 và Quân khu 4, nhấn mạnh nhiệm vụ theo dõi chặt chẽ việc địch tăng cường hoạt động trinh sát đường không và vận chuyển dự trữ vật chất ở Đông Hà, đồng thời chỉ thị điều ngay lực lượng vào chiếm lĩnh địa bàn Bắc Khe Sanh sẵn sàng đánh địch bảo vệ hành lang vận chuyển trên đường 16, xây dựng căn cứ đứng chân lâu dài.


Kế hoạch tác chiến chiến dịch phản công được Quân ủy Trung ương thông qua lần cuối vào tháng 12 năm 1970. Sau đó, trong diện gửi Tư lệnh Quân khu 5 - Chu Huy Mân và Tư lệnh Mặt trận Tây Nguyên - Hoàng Minh Thảo, Tổng tham mưu phó Lê Trọng Tấn nêu rõ yêu cầu phối hợp tác chiến khi địch đánh ra hành lang 559 ở Hạ Lào.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:57:02 pm
Ngày 31 tháng 1 năm 1971, nhiều đài phát thanh nước ngoài đưa tin: địch điều một lực lượng cơ động chiến lược lớn của quân đội Sài Gòn, có sự yểm trợ hỏa lực của quân Mỹ, bắt đầu triển khai đội hình hành quân trên Đường 9, mở đầu cuộc tiến công lớn vào hành lang chiến lược của ta.


Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương nhận định: Cuộc hành binh của địch là nhằm mục đích đánh phá kho tàng, ngăn chặn đường vận chuyển chiến lược Bắc - Nam, phá cuộc tiến công mùa khô đồng thời thăm dò quyết tâm và khả năng phản ứng của ta. Đây còn là ý đồ chiến lược nhằm tăng cường rèn luyện để quân đội Sài Gòn có thể độc lập tác chiến, tạo điều kiện đẩy nhanh "Việt Nam hóa chiến tranh" và tiếp tục rút quân Mỹ khỏi miền Nam Việt Nam. Đánh bại cuộc phản công chiến lược này của địch có ý nghĩa rất lớn không chỉ về quân sự, chính trị mà cả về ngoại giao, cả trước mắt cũng như lâu dài đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta. Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương xác định quyết tâm: Trong bất kỳ tình huống nào cũng phải đánh bại cuộc hành binh của địch, tiêu diệt một bộ phận quan trọng lực lượng cơ động chiến lược của chúng, bảo vệ cho kỳ được kho tàng và bảo đảm đường vận chuyển chi viện cho các chiến trường.


Sau cuộc họp, cơ quan tham mưu Tổng hành dinh chuyển lệnh của Bộ Chính trị cho các chiến trường Nam Bộ, Đoàn 559, Tây Nguyên, Trị - Thiên và Khu 5, nêu rõ yêu cầu: nhân lúc một bộ phận quan trọng lực lượng cơ động chiến lược tinh nhuệ quân đội Sài Gòn bị điều ra Đường 9, lợi dụng thế dịch sơ hở, đẩy mạnh tác chiến (kể cả đánh phá bình định) tiêu diệt sinh lực địch, phối hợp đắc lực với chiến trường chính.


Trên cơ sở kế hoạch tác chiến đã được thông qua, ngày 1 tháng 2, Quân ủy Trung ương điện chính thức giao nhiệm vụ cho Bộ Tư lệnh B70 tham gia Chiến dịch Đường 9. Quân ủy Trung ương nhắc:

- Cần nhận rõ ý nghĩa to lớn cả về quân sự và chính trị của việc đánh bại cuộc tiến công quy mô lớn của địch. Đây là trận chiến đấu đầu tiên của Bộ Tư lệnh B70 từ khi thành lập, vì vậy cần quán triệt quyết tâm của Quân ủy Trung ương, làm cho cấp ủy, cán bộ, đảng viên, chiến sĩ có quyết tâm cao, trong lần đầu xuất quân, nhất thiết phải hoàn thành tốt nhiệm vụ quan trọng này.

- Cần phân tích cụ thể đặc điểm của cuộc hành quân của địch để chỉ đạo tác chiến có kết quả và phát huy sáng kiến của các cấp chỉ huy, cán bộ và chiến sĩ. Cuộc hành quân của địch gồm một lực lượng cơ động khá lớn, có nhiều binh chủng kỹ thuật và phương tiện cơ động, có sự yểm trợ hỏa lực mạnh của Mỹ. Tuy nhiên, địch có nhược điểm rất lớn là tinh thần chiến đấu rất kém, hành quân xa căn cứ, trên địa hình không thuận lợi và cơ động chủ yếu bằng trực thăng... Do đó, nếu ta có quyết tâm cao, có cách đánh giỏi, thì đây là cơ hội tốt để tiêu diệt lực lượng cơ động tinh nhuệ của địch.

- Về lãnh đạo và chỉ huy tác chiến trong chiến dịch cũng như trong chiến đấu, Bộ Tư lệnh B70 cần nắm vững những điểm sau:

+ Tích cực và chủ động, cơ động và linh hoạt, bí mật, bất ngờ, phán đoán địch phải sắc bén, phát hiện những ý định mới của chúng.

+ Tranh thủ thời gian, hoạt động kịp thời và nhanh chóng sáng tạo thời cơ và nắm vững thời cơ đánh địch và tiêu diệt địch (cần có biện pháp cụ thể).

+ Kết hợp chặt chẽ giữa đánh vừa, đánh nhỏ và đánh lớn; trong lúc sáng tạo để đánh những trận tiêu diệt lớn, cần sử dụng lực lượng quy mô vừa và nho, vận dụng mọi hình thức chiến thuật để diệt địch rộng rãi (đây là điểm quan trọng).

+ Cần theo dõi sát hành động của địch, có dự kiến và kế hoạch đánh địch trong suốt thời gian cuộc hành binh của chúng, lúc chúng mới đánh ra, lúc cuộc hành binh đang diễn biến cũng như lúc chúng thu quân.

+ Chú trọng các công tác bảo đảm, phát huy hiệu suât chiến đấu của mọi lực lượng, mọi binh chủng, thực hiện đánh liên tục và dai sức.

Tiếp theo điện ngày 31 tháng 1, ngày 2 tháng 2, Quân ủy Trung ương lại điện nhắc Quân ủy và Bộ Tư lệnh Miền: Cần tranh thủ thời gian đẩy mạnh hoạt động phối hợp, chú trọng hướng Tây Bắc Sài Gòn, đồng bằng sông Cửu Long cũng như chiến trường Campuchia, nhằm phối hợp có hiệu quả với Mặt trận Đường 9, đồng thời triệt để lợi dụng sơ hở của chúng, đẩy mạnh đánh phá bình định, tiêu diệt sinh lực địch.


Ngày 6 tháng 2 năm 1971, Thường trực Quân ủy Trung ương nghe Cục Tác chiến báo cáo về tình hình chiến sự Mặt trận Đường 9.

Sau khi nhắc lại binh lực của địch, mục đích và hướng của cuộc hành binh (Bản Đông - Sê Pôn - Mường Noòng), Cục Tác chiến dự kiến hai tình huống: một là, chúng đánh ra khu vực hành lang, phá kho tàng, ngăn chặn đường vận chuyển, thời gian khoảng ba tuần đến một tháng, rồi rút; hai là, chúng đánh ra khu vực hành lang, chốt lại suốt mùa khô để phá kho tàng, ngăn chặn vận chuyển hoặc đánh ra một thời gian ngắn rồi cụm lại ở khu vực Lao Bảo - Khe Sanh - Tà Cơn - Tam Tanh, làm căn cứ hành quân thường xuyên đánh phá kho tàng, ngăn chặn vận chuyển suốt mùa khô. Do đó, ta cần có kế hoạch đánh địch trong cả Đông - Xuân.


Cục Tác chiến dự kiến cuộc hành binh của địch có thể diễn ra thành hai bước, trong đó bước hai chúng có thể dùng máy bay đổ quân chiếm các điểm cao, kết hợp với bộ binh cơ giới hành quân trên ba hướng: theo trục Đường 9, Làng Vây - Tam Luông và Tà Cơn - Cha Ky. Mục đích trước mắt là chiếm Bản Đông, Tam Luông, Mường Noòng (cần đề phòng địch đổ bộ xuống Sê Pôn). Sau đó, tùy theo tình hình hoạt động của ta mà địch có thể tiến ra khu vực Sê Pôn hoặc co cụm lại ở Bản Đông hoặc khu vực Lao Bảo - Khe Sanh - Tam Tanh.


Sau khi nhắc lại chủ trương và quyết tâm của ta, nhiệm vụ của Mặt trận Đường 9, Cục Tác chiến dự kiến chiến dịch phản công của ta sẽ diễn ra thành 3 bước: bước một, đánh địch hành quân vượt biên giới; bước hai, nếu địch co cụm lại hoặc rút lui, ta sẽ tiến hành vây ép đi đến tiêu diệt các điểm co cụm của địch; bước ba, tùy tình hình sẽ phát triển tiến công trên hai hướng Tây Quảng Trị và Keng Kọc.


Sau 10 ngày triển khai lực lượng trên Đường 9 nhằm thăm dò phản ứng của ta, ngày 8 tháng 2, dưới sự yểm trợ hỏa lực của pháo binh và không quân Mỹ, quân đội Sài Gòn chia thành ba cánh ồ ạt vượt biên giới Việt - Lào. Cánh quân chủ yếu tiến theo Đường 9 qua Lao Bảo.


Cùng ngày, trên cơ sở dự kiến trước đây về quy mô chiến dịch phản công, Quân ủy Trung ương quyết định thành lập Đảng ủy Mặt trận 702 (Mặt trận Đường 9), dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Quân ủy Trung ương về mọi mặt. Đảng ủy Mặt trận 702 gồm các đồng chí Lê Quang Đạo (Bí thư), Hoàng Phương (Phó Bí thư). Tiếp đó, Bộ Quốc phòng quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Mặt trận 702 (Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9), do Tổng tham mưu phó Lê Trọng Tấn làm Tư lệnh, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Lê Quang Đạo làm Chính ủy, Tư lệnh B70 Cao Văn Khánh làm Tư lệnh phó. Đảng ủy và Bộ Tư lệnh 702 có nhiệm vụ lãnh đạo, chỉ huy tác chiến trên Mặt trận Đường 9, bao gồm các đơn vị thuộc B70, Khu 4, Khu 5 và các đơn vị thuộc 559 hoạt động trên Đường 9. Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng được cử làm dại diện Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng tại mặt trận.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:58:29 pm
Cũng trong ngày 8 tháng 2 năm 1971, Bộ Quốc phòng triệu tập Hội nghị cán bộ cao cấp để thông báo tình hình chiến sự Đường 9 - Nam Lào. Phát biểu tại Hội nghị, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp nói rõ nhận định trước đây của Bộ Chính trị và nghị quyết của Quân ủy Trung ương về tình hình và nhiệm vụ quân sự năm 1971 có quan hệ trực tiếp tới cục diện chiến trường Đường 9 hiện nay.


Thực tế cuộc phản công của địch đang chứng minh dự kiến chính xác của Tổng hành dinh về những hành động phiêu lưu mới của Nhà Trắng và Lầu Năm Góc. Ta dự kiến Mỹ có thể tiến quân sang Campuchia, có thể đánh vào hành lang vận chuyển chiến lược và cũng có thể mở rộng chiến tranh ra miền Bắc. Cùng với nhận định đó, từ rất sớm Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã chỉ đạo chuẩn bị chiến dịch này, nhằm tiêu diệt sinh lực và phương tiện chiến tranh của Mỹ và quân đội Sài Gòn, bảo vệ đường chi viện cho tiền tuyến, phối hợp với các chiến trường bạn đập tan hành động phiêu lưu quân sự của đế quốc Mỹ và tay sai. Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định về chiến lược, ta phải có quyết tâm rất lớn, phải đánh tháng. Thắng lợi của chiến dịch ảnh hưởng rất lớn đến chiến trường miền Nam cả về quân sự và chính trị đồng thời ảnh hưởng lớn đến các chiến trường toàn Đông Dương, ảnh hưởng không những với Mỹ và quân đội Việt Nam cộng hòa, mà còn đối với tình hình chính trị nước Mỹ và quan hệ trực tiếp đến nhiệm vụ bảo vệ miền Bắc.


Đại tướng Tổng tư lệnh phân tích chỗ mạnh chỗ yếu của địch, những thuận lợi khó khăn của ta và khẳng định quyết tâm của Tổng hành dinh là kiên quyết giành thắng lợi trong chiến dịch này.


Sau khi nhắc lại nhiệm vụ của các cơ quan Tổng hành dinh, của các đơn vị phía trước và của hậu phương lớn, Đại tướng kết luận: Thời kỳ khẩn trương này là một dịp để chúng ta tiêu diệt địch đồng thời qua đó mà rèn luyện cơ quan, đơn vị, nâng cao chất lượng công tác và chiến đấu của toàn quân.


Ngày 9 tháng 2 năm 1971, Quân ủy Trung ương ra chỉ thị: Kiên quyết đập tan bước phiêu lưu quân sự mới của đế quốc Mỹ và tay sai, giành thắng lợi trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào.

Sau khi phân tích nguyên nhân hành động phiêu lưu quân sự của địch sau những thất bại ở miền Nam, Campuchia và Lào, chỉ rõ hành động phiêu lưu đó bộc lộ thế khốn quẫn bị động của Mỹ và tay sai, Quân ủy khẳng định quyết tâm và nhiệm vụ tiêu diệt thật nhiều sinh lực và phương tiện chiến tranh của địch, đánh bại mọi âm mưu của chúng, kiên quyết bảo vệ đường Hồ Chí Minh bảo vệ tuyến vận tải tiếp tế, căn cứ kho tàng của ta để bảo đảm liên tục chi viện cho các chiến trường, làm thất bại một bước quan trọng chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" và âm mưu "dùng người Đông Dương đánh người Đông Dương" của đế quốc Mỹ.


Quân ủy yêu cầu các cấp ủy Đảng, các cấp chỉ huy phải ra sức động viên chính trị, làm cho mọi người nhận rõ tình hình và nhiệm vụ, ý nghĩa quan trọng và yêu cầu của chiến dịch, có quyết tâm chiến đấu, hy sinh cống hiến cao nhất cho dân tộc.


Cuối cùng, bản chỉ thị của Quân ủy Trung ương viết: Thời cơ lập công diệt địch đã đến, hãy phát huy truyền thống anh hùng của dân tộc và quân đội ta, tập trung tất cả tinh thần và sức lực, dũng mãnh tiến công, liên tục tiến công, tiêu diệt thật nhiều sinh lực tinh nhuệ của địch, bảo vệ con đường Hồ Chí Minh, xốc tới giành thắng lợi cao nhất trong chiến dịch quan trọng này.


Hôm sau, Quân ủy Trung ương điện trực tiếp cho các Bộ Tư lệnh B70, 559, B5 và Trị - Thiên, quán triệt tinh thần đó của Tổng hành dinh. Điện chỉ rõ: cuộc hành binh của địch không những nhằm gây cho ta những khó khăn trước mắt mà còn tạo điều kiện thuận lợi mới để chúng thực hiện chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" trong những năm tới và chuẩn bị cho cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2 của Níchxơn. Sau khi nêu những điểm mạnh và khó khăn của địch, Quân ủy chỉ rõ những thuận lợi cơ bản của ta, đó là bộ đội và chiến trường đều được chuẩn bị tốt, hậu cần thuận lợi hơn chiến trường khác. Vì vậy, đây là cơ hội thuận lợi để ta tiêu diệt địch. Quân ủy Trung ương dự kiến: do địch mở cuộc hành quân quy mô lớn, trên diện rộng, diễn biến có thể phức tạp, cho nên trong chỉ đạo tác chiến cần phải phát huy sức mạnh tiến công của các đơn vị, các binh chủng và các cấp; nắm vững phương châm tác chiến kết hợp đánh nhỏ, đánh vừa và đánh lớn, phải biết đánh nhỏ, đánh vừa, đồng thời phải tạo điều kiện để đánh những trận tiêu diệt lớn, tiêu diệt rộng rãi và liên tục quân địch, tiêu diệt từng đơn vị lớn của chúng. Có như vậy mới tranh thủ được thời gian, mới tạo được cơ hội và kịp thời nắm cơ hội giành thắng lợi lớn cho chiến dịch.


Sau 7 ngày theo dõi diễn biến của chiến dịch, ngày 14 tháng 2 năm 1971, Bộ Tổng Tham mưu gửi điện chỉ đạo riêng Quân khu Trị - Thiên và Bộ Tư lệnh 559 về nhiệm vụ tác chiến phối hợp trực tiếp với Mặt trận Đường 9. Sau khi nhận định: quân ta đã giành được thắng lợi bước đầu, đã tạo được thế có lợi chuẩn bị cho những trận đánh tiêu diệt lớn hơn, Bộ Tổng Tham mưu nêu lên một số điểm cụ thể về nhiệm vụ của các Bộ Tư lệnh Trị - Thiên và 559: để phối hợp đắc lực với Mặt trận Đường 9, ngoài việc đẩy mạnh hoạt động ở đồng bằng, giáp ranh, tác chiến bảo vệ vận chuyển, kho tàng, chủ lực của Trị - Thiên cần trực tiếp tham gia tác chiến trên Đường 9. Riêng Bộ Tư lệnh 559 cần chỉ đạo bảo đảm vật chất cho Bộ Tư lệnh nhẹ của Sư đoàn 324 (của Quân khu 4) và Sư đoàn 2 (của Quân khu 5), tổ chức hiệp đồng chiến đấu với các lực lượng tại chỗ của 559.


Từ thực tế chiến trường sau gần một tháng chiến đấu, ngày 2 tháng 3 năm 1971, Thường vụ Quân ủy Trung ương điện bổ sung gửi Đảng ủy Mặt trận 702 về phương hướng lãnh đạo giành toàn thắng trong Chiến dịch Đường 9.


Sau khi khẳng định quyết tâm nhất thiết phải giành thắng lợi trong chiến dịch quan trọng này, bức điện nhấn mạnh: sự chỉ đạo tác chiến, việc sử dụng lực lượng, động viên chính trị cũng như các mặt công tác khác đều phải bảo đảm đánh địch và thắng địch trong một thời gian dài càng đánh càng thắng, càng đánh càng mạnh. Sự chỉ đạo của các cấp ủy phải quán triệt phương châm nói trên, kiên quyết và vững chắc, táo bạo khi cần thiết, cơ động linh hoạt, đánh địch và thắng dịch trong một thời gian tương đối dài, đồng thời sẵn sàng tiêu diệt địch trong trưồng hợp chúng rút sớm.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 05:59:56 pm
Cuộc chiến đấu càng kéo dài trên chiến trường này thì cơ hội của ta càng lớn, ta có điều kiện tiêu diệt địch đồng thời giữ được địch trong thế phân tán chiến lược, tạo điều kiện để các chiến trường nội tuyến, ở nông thôn cũng như ở đô thị, kết hợp tiến công và nổi dậy, đập tan một bước quan trọng âm mưu bình định của địch. Đó là ý nghĩa quan trọng của chiến dịch đối với cục diện chung của cuộc kháng chiến.


Thường vụ Quân ủy Trung ương nêu lên 4 nội dung thắng lợi của chiến dịch này: 1. Tiêu diệt nhiều sinh lực địch đi đôi với rèn luyện và củng cố lực lượng ta; 2. Giữ vững được tuyến vận chuyển chiến lược; 3. Hậu phương lớn miền Bắc đủ sức mạnh đập tan mọi hành động phiêu lưu của địch; 4. Phối hợp với các chiến trường và tạo điều kiện tốt cho các chiến trường vừa tiêu diệt địch vừa đánh bai kế hoạch bình định của chúng.


Sau khi chỉ rõ yêu cầu chỉ đạo tác chiến chiến dịch, về sử dụng và bố trí lực lượng, chỉ đạo công tác hậu cần, công tác chính trị trong những ngày tối, Thường vụ Quân ủy Trung ương nhắc Bộ Tư lệnh 702 cần nhanh chóng rút kinh nghiệm đổ kịp thời phát triển cách đánh của ta cả về kỹ thuật và chiến thuật, riêng B5 cần kết hợp hai nhiệm vụ tiến công quân sự đi đôi với đẩy mạnh công tác phá bình định, vận động nhân dân, phát triển lực lượng mọi mặt trong địa phương.


Dựa vào tinh thần bức điện trên đây của Thường vụ Quân ủy Trung ương gửi Bộ Tư lệnh 702, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp thông báo tình hình chiến sự Đường 9 nhân cuộc hội nghị cán bộ cao cấp toàn quân họp hôm sau (3-3-1971).


Đồng chí Bộ trưởng nhận xét: Ngay từ đầu chiến dịch, cùng với kết quả tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của địch, ta đã làm thất bại nhiều thủ đoạn chiến thuật của địch, như chiến thuật vận động, đổ bộ bằng trực thăng (diệt hơn 200 máy bay lên thẳng) hay chiến thuật phòng ngự từng tiểu đoàn trong công sự dã chiến của địch... Thực tế chiến đấu đã chứng minh và khẳng định kết quả công tác huấn luyện vừa qua, nhất là đợt tập huấn cán bộ năm 1970. Trình độ tổ chức chỉ huy của cán bộ có nhiều tiến bộ, hiệu suất chiến đấu của bộ đội được nâng lên rõ rệt, là nguyên nhân khiến cho nhiều cách đánh của ta được phát triển như đánh xe tăng ban ngày, đánh cơ giới địch vận động tiến công căn cứ hậu cần của địch bằng pháo binh và đặc công có hiệu quả và thương vong ta ít.


Tuy nhiên, quân ta còn phải cố gắng nhiều hơn nữa vì thắng lợi chưa đều khắp, có đơn vị đánh chưa tốt, có trận tiêu diệt chưa gọn. Sau khi nói về âm mưu và sự cố gắng mới của địch trên chiến trường Đường 9, về phương hướng nhiệm vụ của bộ đội ở phía trước và của các cơ quan Tổng hành dinh ở hậu phương lớn, đồng chí Võ Nguyên Giáp kết luận: Tóm lại, vừa qua ta thắng lớn nhưng mới chỉ là bước đầu. Bộ đội đang đứng trước thời cơ thuận lợi, phải cố gắng rất lớn để giành toàn thắng cho chiến dịch này...


Trải qua hơn 50 ngày đêm chiến đấu liên tục, Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào kết thúc thắng lợi.

Ngày 28 tháng 3, Bộ Tư lệnh 702 tổ chức hội nghị sơ kết chiến dịch. Thay mặt Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, Tổng tham mưu trưởng đã dự và phát biểu tại hội nghị.

Sau khi nói về ý nghĩa và nguyên nhân thắng lợi của chiến dịch, đồng chí Văn Tiến Dũng phân tích từng đặc điểm và tính chất của Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào: 1. Ta chủ động từ đầu đến cuối chiến dịch; 2. Chiến dịch thể hiện khả năng đánh tiêu diệt của bộ đội khá cao; 3. Hiệp đồng chiến đấu giữa các đơn vị, các binh chủng trong chiến dịch đạt trình độ rất cao và toàn diện; 4. Chiến dịch mang tính chất chiến lược.


Về mặt thiếu sót của chiến dịch, Tổng tham mưu trưởng nêu lên mẩy vấn đề cụ thể về tổ chức chỉ huy ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả chiến dịch:

1. Trong bao vây chiến dịch, ta đã để lỡ thời cơ tiêu diệt hai lữ đoàn dù và thiết giáp địch sau khi tiến công vào Bản Đông, đặc biệt là để một lực lượng nòng cốt là sô sĩ quan địch chạy thoát;

2. Việc nắm tình hình còn chậm, còn qua nhiều khâu trung gian;

3. Thông tin chậm và không vững chắc, trinh sát mặt đất quá yếu. Riêng việc mã và giải mã các bức điện quá chậm.

Từ thực tế kết quả chiến dịch, Tổng tham mưu trưởng rút ra những điểm chủ yếu cần suy nghĩ nghiên cứu sắp tới:

1. Quân ta đã tiêu diệt được chủ lực quân đội Sài Gòn quy mô lớn (có không quân Mỹ chi viện tác chiến mức độ cao nhất), điều đó khẳng định việc xây dựng lực lượng vũ trang của ta về phương hướng, tổ chức, trang bị, huấn luyện chiến thuật và kỹ thuật và các mặt khác đều chính xác, đúng đắn. Tuy nhiên cũng còn những vấn đề cần nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm và rút ra những kết luận để xây dựng cho phù hợp hơn nhằm nâng cao hơn nữa sức chiến đấu của bộ đội.

2. Việc tổ chức lực lượng và chuẩn bị tác chiến bảo vệ miền Bắc vừa qua (trước đối tượng tác chiến là quân Mỹ và quân đội Sài Gòn), cũng chỉ ra nhiều vấn đề mới. Về lâu dài, với những đối tượng khác, ta cần nghiên cứu những kinh nghiệm vừa qua để giải quyết một loạt vấn đề như: bảo vệ miền Bắc theo hướng chiến lược nào; xây dựng, sử dụng và cách đánh của lực lượng tại chỗ; xây dựng lực lượng cơ động và dự bị chiến lược như thế nào cho phù hợp, để có thể giành được thắng lợi có ý nghĩa quyết định trước nhiều đối tượng tác chiến chiến lược khác nhau, trên nhiều chiến trường khác nhau.

Thực tế trên đây cho phép khẳng định: một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến thắng lợi to lớn của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là tầm nhìn chiến lược và dự kiến chính xác của Bộ Thống soái, là sự chủ động trong chỉ đạo chặt chẽ, kịp thời, toàn diện và cụ thể của Tổng hành dinh trong suốt quá trình diễn biên của chiến dịch.


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 06:03:26 pm
SỰ LÃNH ĐẠO, CHỈ ĐẠO ĐÚNG ĐẮN, CHÍNH XÁC CỦA ĐẢNG TRONG CHIẾN DỊCH PHẢN CÔNG ĐƯỜNG 9 - NAM LÀO

Thượng tá, ThS ĐỖ NHUẬN
Viện Lịch sử quân sự Việt Nam
Thiếu tá NGUYỄN NGỌC TÙNG
Viện Lịch sử quân sự Việt Nam


Ngày 30 tháng 1 năm 1971 quân đội Mỹ và quân đội Sài Gòn mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" đánh ra Đường 9 - Nam Lào. Chủ động đánh bại cuộc hành quân này của địch, Quân giải phóng miền Nam có sự phối hợp chiến đấu của Quân giải phóng nhân dân Lào đã mở Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào.


Tuy bị thất bại nặng nề ở Cánh Đồng Chum (Lào) và nhất là trong cuộc tiến công xâm lược Campuchia, nhưng Tổng thống Níchxơn và giới hiếu chiến Mỹ vẫn chủ quan cho rằng kế hoạch "Bình định cấp tốc" ở miền Nam đã có kết quả, quân đội Sài Gòn đã ngày càng mạnh lên, trong khi trên chiến trường vẫn còn 28 vạn quân Mỹ thì cần "tranh thủ hành động" nhằm hoàn tất các mục tiêu của chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh". Tình báo Mỹ ước tính 90% vật chất cung cấp cho các lực lượng cách mạng ở miền Nam được miền Bắc chuyển qua tuyến chi viện chiến lược Trường Sơn. Nhằm tiêu diệt chủ lực đối phương, cắt đứt nguồn chi viện về người, vũ khí, lương thực, đạn dược, xăng dầu của đối phương, ngày 20 tháng 1 năm 1971, Tổng thống Níchxơn chính thức phê duyệt kế hoạch hành quân "Lam Sơn 719". Đây là cuộc tiến công lớn nhất, quan trọng nhất của Mỹ và quân đội Sài Gòn trong thời kỳ "Việt Nam hoá chiến tranh".


Những toan tính của Mỹ và quân đội Sài Gòn đã được Đảng ta tiên liệu từ rất sớm.

1. Đảng ta sớm đánh giá đúng âm mưu của địch.

Đánh giá đúng bản chất hiếu chiến của Níchxơn cũng như những âm mưu thủ đoạn mới của Mỹ và quân đội Sài Gòn, ngay từ cuối năm 1969, đầu năm 1970, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng ta mà trực tiếp là Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh đã nhận định: trong mùa khô 1970-1971, địch có thể mở những cuộc tiến công quy mô vừa và lớn bằng lực lượng quân đội Sài Gòn, có sự hỗ trợ của hỏa lực và một bộ phận quân chiến đấu Mỹ. Mục tiêu của địch là đánh vào vùng Trung - Hạ Lào và vùng Đông Bắc Campuchia nhằm tiêu diệt cơ sở cách mạng, phá huỷ cơ sở hậu cần và cắt đứt hành lang vận chuyển chiến lược của ta, cô lập chiến trường miền Nam. Các chiến trường, nhất là các đơn vị ở khu vực Đường 9 - Nam Lào được lệnh khẩn trương chuẩn bị đối phó với địch.


Theo chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh, từ Xuân Hè năm 1970, Bộ Tổng Tham mưu bắt đầu vạch kế hoạch tác chiến, điều động lực lượng và chuẩn bị chiến trường ở khu vực Đường 9 - Nam Lào.


Ngày 19 tháng 6 năm 1970, Bộ Chính trị họp ra nghị quyết chỉ rõ âm mưu của Mỹ và chính quyền Sài Gòn hiện thời là: "Tiêu diệt cơ quan đầu não của cuộc kháng chiến miền Nam Việt Nam, cắt đứt đường tiếp tế và các cơ sở hậu phương của ta"1 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004, tr. 222). Mỹ phải xuống thang chiến tranh nhưng "vừa xuống thang, vừa phản công bộ phận, giành giật quyết liệt với ta, không những trên chiến trường Việt Nam mà cả trên chiến trường Campuchia và Lào. Sắp đến... đế quốc Mỹ còn có những hành động phiêu lưu khác. Chúng có thể đánh vào lãnh thổ Lào, tăng cường tập kích bằng không quân đối với miền Bắc nước ta..."2 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Sđd, tr. 230 - 231).


Việc Mỹ và chính quyền Sài Gòn tập trung lực lượng tiến công ra Đường 9 - Nam Lào đã được Đảng ta sớm xác định: "...Tăng cường đánh phá hành lang chi viện của ta là một trong những âm mưu quan trọng nhất của Mỹ trên chiến trường Lào. Chúng sẽ đặc biệt chú trọng đánh phá vùng Trung, Hạ Lào, không những dùng không quân và lực lượng biệt kích, mà có thể bằng những lực lượng hỗn hợp ngụy Lào, ngụy miền Nam và quân Thái Lan, khi cần có thể dùng cả quân Mỹ để mở những đợt tấn công lớn"3 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Sdd, tr. 234).


Bám sát diễn biến của cuộc kháng chiến trên toàn chiến trường ở ba nước, sớm nhận rõ những âm mưu và thủ đoạn của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, thể hiện tinh thần sáng tạo, chủ động của Đảng trong lãnh đạo, chỉ đạo chiến tranh. Trên cơ sở đó Đảng đã kịp thời đề ra những chủ trương đối sách thích hợp, tối ưu để đánh bại kẻ địch.


Trên cơ sở đánh giá đúng, kịp thời âm mưu và hành động của địch trên chiến trường, Đảng ta khẳng định: Việc địch mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" không phải là chúng đang mạnh lên, mà ngược lại chính thế và lực của chúng đã và đang yêu thêm bởi phải căng sức chống đỡ trên tất cả các mặt trận, trong khi quân chiến đấu Mỹ và đồng minh của Mỹ đang phải rút dần ra khỏi miền Nam. Mặt khác, một bộ phận quân đội Sài Gòn phải sang tác chiến trên chiến trường Campuchia. Chính bởi vậy, Mỹ và quân đội Sài Gòn mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" đánh ra Đường 9 - Nam Lào sẽ là "điều kiện thuận lợi, cơ hội tốt để tiêu diệt lực lượng địch, phá vỡ từng mảng trong hệ thống bố trí của chúng"1 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Sđd, tr. 225); đánh bại một bước cơ bản chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của chúng.


2. Sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào.

Theo chủ trương của Bộ Chính trị, tháng 10 năm 1970, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh quyết định thành lập Binh đoàn 70 (B70) gồm 3 sư đoàn bộ binh (304, 308, 320) và các trung đoàn, tiểu đoàn binh chủng. Binh đoàn có nhiệm vụ làm lực lượng nòng cốt cùng các đơn vị tại chỗ tiêu diệt địch trong các chiến dịch lớn. Việc thành lập Binh đoàn 70 đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tác chiến của quân đội ta trong giai đoạn mới và là tiền đề cho sự ra đời của các quân đoàn chủ lực sau này.


Đồng thời, Bộ Tổng Tham mưu cũng chỉ đạo cho các đơn vị, lực lượng tham gia chiến dịch gấp rút làm công tác chuẩn bị mọi mặt, đáp ứng kịp thời, hiệu quả cho tác chiến khi chiến dịch mở màn. Theo đó, ở khu vực Đường 9, bộ đội Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị (B5), Quân khu Trị - Thiên (B4) và Đoàn 559 gấp rút điều chỉnh lực lượng, bố trí thế trận, sẵn sàng phối hợp chiến đấu với các đơn vị chủ lực cơ động của Bộ.


Quân chủng Hải quân được giao nhiệm vụ: đẩy mạnh đánh phá Cảng Cửa Việt, ngăn chặn tuyến giao thông đường thủy của địch từ Cửa Việt đến Đông Hà hòng tiếp tế cho các đơn vị của chúng ở Đường 9 - Nam Lào.


Tổng cục Hậu cần thành lập cơ quan chỉ huy tiền phương cùng các đơn vị thuộc Đoàn 559 xây dựng tuyến hậu cần chiến dịch ở nam sông Gianh. Các đơn vị công binh, thanh niên xung phong trên tuyến chi viện chiến lược mở thêm một số đường mới, bảo đảm cho các đơn vị vận tải cơ giới đẩy mạnh vận chuyển vật chất vào các khu vực tập kết của bộ đội. Đến tháng 1 năm 1971, dự trữ vật chất của các binh trạm thuộc Đoàn 559 trên các hướng chiến dịch đã lên tới 6.000 tấn, cùng với dự trữ của Bộ Quốc phòng bảo đảm cho 5 đến 6 vạn quân tác chiến trong thời gian 4 đến 5 tháng. Ngoài ra, Đoàn 559 còn dự trữ hơn 3 vạn tấn hàng sẵn sàng đưa đến các khu vực chiến dịch trong thời gian từ 2 đến 3 đêm. Mạng lưới quân y chiến dịch được hình thành trên cơ sở các bệnh viện, bệnh xá của Đoàn 559 và của các mặt trận B4, B5 cùng các đội điều trị, trạm phẫu thuật của Cục Quân y, có khả năng cấp cứu và điều trị hàng nghìn thương, bệnh binh.


Đề phòng tình huống địch có thể mở rộng tiến công bằng bộ binh ra phía Nam Quân khu 4, Bộ Tổng Tham mưu giao thêm nhiệm vụ cho Binh đoàn 70 chuẩn bị kế hoạch tác chiến, phối hợp với các lực lượng vũ trang Quân khu 4 sẵn sàng tiêu diệt địch, đồng thời điều vào Quân khu 4 mười tiểu đoàn pháo cao xạ nhằm tăng thêm lực lượng bảo vệ các tuyến giao thông vận tải và yếu địa, tăng cường cho các huyện ven biển từ Thanh Hóa đến Nam Hà 10 đại đội bộ đội địa phương sẵn sàng đánh địch tập kích đường biển.


Đúng như dự đoán của Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương, ngày 30 tháng 1 năm 1971, được hỏa lực và một bộ phận quân chiến đấu Mỹ yểm trợ, quân đội Sài Gòn mở cuộc hành quân "Lam Sơn 719" đánh ra khu vực Đường 9 - Nam Lào. Hơn 4 vạn quân chủ lực quân đội Sài Gòn gồm những đơn vị được coi là tinh nhuệ nhất như sư đoàn dù, sư đoàn lính thủy đánh bộ, Sư đoàn 1 bộ binh... cùng một lực lượng lớn binh khí kỹ thuật gồm 580 xe tăng và xe bọc thép, 320 khẩu pháo, 1.000 máy bay (trong đó có 600 máy bay lên thẳng, 45 máy bay chiến lược B-52) được huy động vào cuộc hành quân. Phối hợp với quân Sài Gòn, quân đội phái hữu Lào cũng huy động 4 tiểu đoàn thuộc GM30, GM33 từ Đồng Hến đánh ra khu vực Mường Pha Lan, phía Tây Đường 91 (Lịch sử Đoàn 559 Bộ đội Trường Sơn Đường Hồ Chí Minh, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1999, tr. 424).


Tiêu đề: Chiến thắng Đường 9 Nam Lào 1971 - Tầm vóc ý nghĩa và bài học lịch sử
Gửi bởi: vnmilitaryhistory trong 27 Tháng Mười, 2023, 06:13:17 pm
Mục tiêu của địch trong cuộc hành quân này là cắt đứt hoàn toàn tuyến vận tải chiến lược của ta, làm cho lực lượng của ta ở các chiến trường không còn nguồn chi viện về người và vật chất kỹ thuật để mở các cuộc tiến công, tạo điều kiện rèn luyện và thử thách quân đội Sài Gòn - lực lượng chủ yếu để thực hiện chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" dần thay thế quân Mỹ ở chiến trường miền Nam và Đông Dương. Địch cho rằng thắng lợi của cuộc hành quân sẽ tạo thếm thế mạnh trên chiến trường nhằm ép ta nhân nhượng trong cuộc đàm phán ở Pari.


Có thể nói, cuộc hành quân "Lam Sơn 719" cuộc hành quân đầy tham vọng, có quy mô lớn nhất, điển hình nhất trong chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ và cũng là đỉnh cao của cuộc chiến tranh ngăn chặn nhằm cắt đứt hoàn toàn tuyến chi viện chiến lược của ta.


Kiên quyết đánh bại cuộc hành quân của địch, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh quyết định mở chiến dịch phản công tiêu diệt lớn quân địch ở khu vực Đường 9 - Nam Lào. Trên cơ sở lực lượng của Binh đoàn 70 đã được tổ chức trước đó, Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Nam Lào (mật danh là Mặt trận 702); cử Thiếu tướng Lê Trọng Tấn, Tổng Tham mưu phó làm Tư lệnh; Thiếu tướng Lê Quang Đạo, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị làm Chính ủy. Thượng tướng Văn Tiến Dũng, Ủy viên dự khuyết Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam được cử làm đại diện Quân ủy Trung ương trực tiếp chỉ đạo Mặt trận 702 và các chiến trường phối hợp phản công, tiến công tiêu diệt địch. Lực lượng ta tham gia chiến dịch có 5 sư đoàn bộ binh (308, 304, 320, 324, 2), 2 trung đoàn bộ binh (27, 278), 8 trung đoàn pháo binh, 3 trung đoàn công binh, 3 tiểu đoàn xe tăng, 6 trung đoàn phòng không, 8 tiểu đoàn đặc công và các lực lượng binh chủng khác... Số quân chiến đấu và phục vụ chiến đấu lên tới trên 60.000 cán bộ, chiến sĩ1 (50 năm Quân đội nhân dân Việt Nam (Biên niên sự kiện), Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1995, tr. 269).


Đầu năm 1971, Ban Chấp hành Trung ương Đảng kêu gọi toàn thể cán bộ, chiến sĩ Mặt trận Đường 9 - Nam Lào: "... trận này là một trận có ý nghĩa quyết định về chiến lược. Không những để giữ vững tuyến vận chuyển chiến lược mà còn nhằm tiêu diệt nhiều đơn vị dự bị chiến lược của địch, tạo điều kiện đánh bại một bước quan trọng âm mưu "Việt Nam hoá chiến tranh", đẩy cuộc kháng chiến tiến lên mạnh mẽ, giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, làm tròn nhiệm vụ quốc tế vẻ vang và rèn luyện bộ đội chủ lực... Quân đội ta nhất định phải đánh thắng trận này..."1 (Lịch sử Quân đội nhân dân, tập 2, Nxb Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1994, tr. 377).


Ngày 9 tháng 2 năm 1971, Bộ Chính trị điện cho Quân ủy Trung ương, Trung ương Cục khẳng định: "Đây là một cuộc hành quân lớn có ý nghĩa chiến lược quan trọng, thu hút một khối lượng và phương tiện chiến tranh lớn của Mỹ - ngụy, trong đó có phần lớn các đơn vị cơ động chiến lược... Đối với ta trận này là một trong những trận quan trọng"2 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Sdd, tr. 246), do vậy, phải coi đây là "cơ hội thuận lợi để đẩy mạnh mọi hoạt động, thực hiện nhiệm vụ trung tâm đã đề ra nhằm đập tan âm mưu Việt Nam hoá chiến tranh của địch, tiêu diệt địch, giữ vững hậu phương và hành lang chiến lược thì mới tạo được điều kiện gây chuyển biến trong cục diện quân sự, chính trị giành được thắng lợi lớn"3 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Sdd, tr. 246).


Trung ương dự kiến "Cuộc hành binh ra Đường 9 của địch có thể kết thúc trong vòng một tháng, cũng có thể kéo dài vài tháng hay hơn nữa. Do đó cần có kế hoạch kịp lợi dụng cơ hội và kế hoạch tiếp tục lâu dài và giữ gìn lực lượng trong mọi tình huống"4 (Văn kiện Đảng, Toàn tập, tập 31, Sdd, tr. 246).


Với chủ trương đúng đắn, chính xác của Đảng, sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh, quân và dân ta cùng với quân và dân Lào anh em đã đập tan cuộc hành quân của Mỹ và quân đội Sài Gòn. Quân ta đã tiêu diệt phần lớn sinh lực địch, giáng một đòn nặng nề vào âm mưu kéo dài cuộc chiến tranh, trực tiếp là chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh" của Mỹ, giữ vững hậu phương và hành lang chiến lược chi viện cho tiến tuyến lớn miền Nam. Thắng lợi ở Đường 9 - Nam Lào đã làm xoay chuyển căn bản cục diện chiến tranh.


Thắng lợi của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào là thắng lợi của sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt của Trung ương Đảng, của Quân ủy Trung ương, đồng thời là thắng lợi của nghệ thuật tổ chức, phối hợp chiến đấu ở quy mô lớn. Đường 9 - Nam Lào là chiến dịch lần đầu tiên ta tổ chức tác chiến hiệp đồng binh chủng quy mô lớn với sự tham gia của 5 sư đoàn, nhiều trung đoàn chủ lực cơ động của Bộ cùng bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích của các quân khu các đơn vị binh chủng pháo binh, công binh, đặc công, phòng không, tăng thiết giáp, hải quân, đặc biệt hơn là có sự phối hợp chiến đấu kịp thời, hiệu quả của quân và dân Lào anh em. Với việc loại khỏi vòng chiến đấu 19.960 tên địch, bắt làm tù binh 1.142 tên, bắn rơi và phá hỏng 556 máy bay, 43 tàu cùng nhiều phương tiện chiến tranh, Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào đã tạo nên bước đột biến, làm thay đổi cục diện chiến trường và so sánh lực lượng giữa ta và địch.


Thắng lợi ở Đường 9 - Nam Lào đã tạo ra bước ngoặt cho cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc ta. Quân đội Sài Gòn, lực lượng nòng cốt thực hiện học thuyết Níchxơn ở Đông Dương bị một đòn nặng nề. Thắng lợi của chiến dịch không chỉ khẳng định sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành chiến tranh đúng đắn, sáng tạo của Đảng ta, trực tiếp là Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh, mà còn là mốc son đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của nghệ thuật quân sự, trình độ tổ chức phối hợp chiến đấu quy mô lớn, quy mô rộng của Bộ Thống soái tối cao, sự phối hợp chặt chẽ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng Lào. 40 năm đã trôi qua nhưng ý nghĩa và những kinh nghiệm của Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào vẫn còn nguyên giá trị trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.