Dựng nước - Giữ nước

Thư viện Lịch sử Quân sự Việt Nam => Tài liệu - Hồi ký Việt Nam => Tác giả chủ đề:: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:10:44 PM



Tiêu đề: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:10:44 PM
Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ

Số hóa: Tường Linh

(http://i780.photobucket.com/albums/yy88/blackeagle2010/CamcoDienBienPhu.jpg)


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:16:42 PM
ĐƯỜNG LÊN MẶT TRẬN

Thiếu tướng PHẠM KIỆT

LƯƠNG SĨ CẦM ghi

I

Trước ngày lên đường đi chiến dịch Điện-biên-phủ, anh Văn bảo tôi:

- Sắp đến, chúng ta sẽ vượt sông Hồng lên Tây-bắc. Nhiệm vụ công tác bảo vệ nặng nề đấy. Phải bảo đảm giữ bí mật lực lượng, bảo đảm pháo hành quân, lại bảo đảm an toàn cho cơ quan chỉ huy… làm sao tới đích không bị thiệt hại gì về người cũng như vũ khí là đạt được thắng lợi bước đầu…

Tôi thấy các chiến dịch trước, bộ đội ta cứ theo đường mòn trong rừng mà hành quân, xe pháo có chăng cũng ít ỏi… ấy thế mà công tác bảo vệ xem chừng đã nặng nề rồi; nhưng lần này, chiến dịch to hơn nhiều, bộ binh, dân công đã lắm, lại thêm cả một binh đoàn pháo… tất cả cứ hành quân theo đường cái rộng thênh thang, dài trên bốn trăm cây số! Hơn nữa, Tây-bắc là vùng mới giải phóng, cơ sở gián điệp của địch gài lại ta chưa quét sạch được hết và số tề, ngụy, phỉ cũ chưa chịu cải tạo cũng còn không phải là ít. Do đó, yêu cầu đặt ra là đồng thời với việc bao vây địch bằng quân sự ở Điện biên phủ, phải phong tỏa tin tức cho chặt, không để cho tình báo của chúng phát giác được cuộc hành quân của ta…

Tuy vậy lần này có một thuận lợi lớn là bộ đội đã chỉnh huấn cải cách ruộng đất, lập trường tư tưởng, tinh thần giác ngộ giai cấp được nâng cao. Trên cơ sở đó, ý thức cảnh giác cách mạng nhất định được mài sắc. Tôi nhớ mãi trong cuộc hội nghị chuẩn bị triển khai chiến dịch, anh Thao căn dặn: Lần này ta có nhiều đơn vị tác chiến hiệp đồng. Phải động viên đoàn kết thật tốt, phải bảo vệ nội bộ chặt chẽ. Luôn luôn nắm chắc tình hình, không để cho địch phá hoại nội bộ ta. Làm tốt mấy công tác ấy sẽ đảm bảo thắng lợi to.

Suốt thời gian này, anh Lê và anh Lương thường xuyên bàn bạc với chúng tôi về công tác phòng gian, bảo mật. Công việc nào đang tiến hành, các anh yêu cầu chúng tôi phải kiểm tra, đôn đốc thật chặt chẽ. Việc nào sắp làm, các anh cùng chúng tôi thảo luận kế hoạch rất tỉ mỉ.

Tháng 12 năm 1953, một đoàn cán bộ chuẩn bị chiến trường của Bộ tổng tư lệnh do anh Thành phụ trách bắt đầu xuất phát. Chúng tôi cũng cử đồng chí Đặng Ái cùng với một số cán bộ bảo vệ khác tham gia vào đoàn này với nhiệm vụ trinh sát chiến trường, nắm tình hình các địa phương dọc đường hành quân. Kế hoạch phát động quần chúng, thâm nhập cốt cán để phát hiện bọn chỉ điểm, gián điệp của địch… được bàn bạc tỉ mỉ. Tôi tin rằng được sự giáo dục, động viên sâu rộng của các đảng bộ địa phương, với sự phối hợp công tác chặt chẽ giữa cán bộ trong và ngoài quân đội, quần chúng nhân dân sẽ làm tốt kế hoạch giữ bí mật và đảm bảo trục hành quân an toàn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:19:23 PM
Đầu tháng 1 năm 1954, tôi rời căn cứ địa, đi kiểm tra và bàn bạc kế hoạch hành quân với các đơn vị pháo. Sau khi gặp đồng chí Phạm Ngọc Mậu trao đổi tình hình, tôi xuống thăm anh em ở pháo 105.

Giữa một khu rừng già, từng đoàn xe pháo phủ lá ngụy trang xanh rói đang chờ lệnh xuất phát. Những tàu lá ken dày phủ kín lấy mui vải bạt. Màu lá hòa với màu sơn trên thành xe làm một. Từng tốp chiến sĩ đang leo lên đầu máy xem xét cẩn thận những múi lạt buộc cành cây ngụy trang. Tuy đã biết trước quy mô to lớn của chiến dịch, nhưng đứng trước những xe pháo uy nghi như thế này, lòng tôi không khỏi xúc động. Quân đội ta tiến nhanh quá! Tôi lại nhớ tới câu nói của anh Văn: “Đành rằng bộ binh là lực lượng đột kích quyết định, song pháo là một cái vốn rất quý đối với ta”. Nhìn thấy tận mắt đội ngũ pháo binh trẻ tuổi nhưng đầy khí thế hùng dũng tôi càng thấm thía thêm trách nhiệm nặng nề phải bảo vệ cuộc hành quân thật an toàn. Đồng chí Mỹ ở cơ quan tham mưu pháo binh báo cáo với tôi:

- Đường lên Điện biên hoàn toàn mới lạ, anh em đã bộc lộ tư tưởng ngại xe đổ. Nhất là loại cao pháo 37 ly, bốn bánh kềnh càng chắn cả đường, khó kéo lắm.

Với tinh thần trách nhiệm cao, anh em lo lắng như vậy cũng phải. Nhưng nếu tư tưởng ấy lan rộng và không được giải quyết nhất định sẽ ảnh hưởng tới quyết tâm hành quân chiến đấu. Tôi gặp một số cán bộ bảo vệ, ai cũng phản ánh tình hình như lời đồng chí Mỹ báo cáo. Thế thì chưa ổn rồi. Ngay hôm ấy tôi gặp đồng chí Quang Bích bàn việc khai hội một lần cuối, đả thông cho cán bộ đại đội, trung đội, đồng thời xem lại từng chi tiết kế hoạch vận chuyển, đem thắc mắc của chiến sĩ ra cho anh em thảo luận tập thể, tìm cách khắc phục. Các cán bộ đều xác định một lần nữa quyết tâm vận chuyển an toàn, bảo đảm thời gian.

Các đơn vị pháo lên đường. Tôi quay về trực tiếp chuẩn bị kế hoạch bảo vệ cơ quan chỉ huy đi lên Điện biên. Ngày 5 tháng 1 năm 1954, anh Văn ra lệnh bắt đầu hành quân. Trong niềm vui nhẹ nhõm buổi lên đường, lòng tôi hướng về Tây Bắc, óc tưởng tượng đến khu lòng chảo Điện biên, nơi mà tôi chưa hề đặt chân đến nhưng đã từng nghe tên không biết bao nhiêu lần trong các cuộc hội nghị học tập, các lần họp bàn kế hoạch công tác. Ngày nay cái tên Điện biên đã được ghi vào sử sách, đã vang dậy khắp thế giới không nói làm gì, chứ hồi ấy, hai tiếng Điện biên vẫn còn gợi lên một cảm giác xa xôi đầy bí mật. Đối với người cán bộ quân đội, hai tiếng ấy đã có cả một sức thôi thúc đặc biệt. Tôi chỉ biết rằng nơi ấy sẽ diễn ra một trận đánh lớn. Chiến dịch sắp mở sẽ giáng một đòn nặng nề, nhất định sẽ làm cho kế hoạch quân sự Nava của đế quốc Pháp - Mỹ bị phá sản.

(http://i780.photobucket.com/albums/yy88/blackeagle2010/images.jpg)

Kéo pháo


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:20:06 PM
Đoàn chúng tôi trang bị rất gọn. Anh Văn mặc bộ quân phục mùa hè, màu xanh lá cây, áo có cầu vai, ngoài khoác chiếc áo choàng màu tím than, tay chống gậy. Tôi mang một khẩu súng lục, một chiếc bi đông, một cà mèn nhôm và một gói quần áo. Trong đoàn, người nào cũng mang ủng để lội nước. Đặc biệt khác với các chiến dịch trước, lần này chúng tôi đi xe, chiếc xe díp ghề gỗ, qua những đoạn đường gồ ghề bị xóc đến nảy cả người. Tuy vậy vẫn tốt hơn đi chân. Anh Văn vui vẻ nói:

- Lần này ta đi, thần tiên nhất. Dù sao cũng có xe ọc ạch mà đi, không vất vả như các chiến dịch trước.

Mấy đêm đầu đi qua mấy thị xã, rồi vượt sông Hồng tương đối yên ổn. Bước sang đất Tây bắc, bắt đầu nghe tiếng bom nổ ì ầm suốt ngày. Ban đêm ở các bến sông máy bay địch thả pháo sáng chói lóe, chúng tôi vẫn tiếp tục tiến về phía tây. Những ngày này, tôi càng thấy nhiệm vụ bảo vệ an toàn cho thủ trưởng và cơ quan chỉ huy là nặng nề. Phải đề phòng những bất trắc xảy ra dưới đất, lại phải đề phòng những bất trắc từ trên trời rơi xuống. Đường lên Điện biên còn dài, những đoạn nguy hiểm nhất đang ở trước mặt. Nhưng nhiệm vụ chiến đấu đang thôi thúc, không thể quá cẩn thận hóa ra trù trừ được. Anh Văn lại vừa đi đường vừa làm việc cho nên việc tổ chức trạm nghỉ cũng phải chu đáo. Mỗi trạm trú quân đều có bố trí cán bộ bảo vệ; đoàn đi, họ cuốn theo như kiểu cuốn chiếu. Đoàn hành quân suốt đêm, gần sáng dừng lại ngủ một tí. Hàng ngày, đúng tám giờ anh Văn nghe báo cáo tình hình chung trong đêm vừa qua.

- Bộ đội của anh Tần hiện ở đâu?

- Pháo tới đâu rồi? Đoạn đường nào bị bom phá?

Giọng nói quen thuộc của anh Văn, mỗi ngày lại như động viên thêm các cán bộ phụ trách hoàn thành nhiệm vụ. Việc nắm tình hình hàng ngày tương đối chặt. Đến từng trạm, tôi nhận báo cáo của các cán bộ bảo vệ phụ trách từng vùng hoặc công tác ở các đơn vị pháo binh, bộ binh rồi báo cáo lại với anh Văn tình hình địch dưới đất, tình hình hoạt động của máy bay và tin tức đường sá… Cứ mỗi chặng đường, lúc kết thúc báo cáo bằng hai tiếng “an toàn”, lòng tôi vui sướng vô hạn. Biết bao nhiêu cán bộ đã ngày đêm hăng hái công tác, lăn mình trong quần chúng nhân dân, nắm chắc từng quãng đường, dò từng dấu vết kẻ địch để bảo đảm bí mật và an toàn cho cuộc hành quân!

Từng đoạn đường một, anh Văn lại ân cần chỉ thị:

- Sinh mạng chiến sĩ là quý. Xe pháo cũng quý. Phải cố gắng bảo đảm an toàn ở mức cao nhất.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:20:37 PM
Khi đoàn chúng tôi đi vào đường 41, tình hình hoạt động phía ta và phía địch đều dồn dập, khẩn trương. Bộ đội, dân công trẩy đi như nước cuốn. Ai nấy đều biểu lộ một khí thế hăng hái phấn khởi. Có dừng lại một chốc bên vệ đường mà nghe tiếng bước chân rậm rịch, tiếng trò chuyện hồ hởi mới cảm thấy hết sự vui sướng khi thấy quyết tâm tiêu diệt Điện biên của Trung ương Đảng đã thấm tận mỗi người chiến sĩ, mỗi người dân công. Trên đường đầy những hố bom nhưng dân công vẫn cứ vừa đi vừa cười nói chỉ trỏ, coi như chuyện thường. Những khi xe pháo rầm rộ đi qua, người người nô nức chờ xem. Có lần đoàn xe phải dừng lại ít lâu để chờ thông đường, thế là mọi người xúm lại quanh các khẩu pháo ngụy trang mà trầm trồ. Cùng một lúc có mấy cán bộ xuống xe đi về phía có dòng người đổ ra đường để giữ gìn trật tự. Tôi thầm đoán đó là những cán bộ bảo vệ ở đơn vị cơ sở. Chính trong lúc bộ đội, dân công nói cười hồ hởi, có lẽ các đồng chí cán bộ bảo vệ lo lắng nhiều lắm. Lo giữ bí mật, bảo đảm an toàn cho pháo, lo nghẽn đường, máy bay địch tới thả pháo sáng gây trở ngại cho cuộc vận chuyển. Về phía địch, máy bay của chúng hoạt động bất kể ngày đêm. Ban ngày chúng ném bom phá đường, bom nổ chậm, bom lửa, bom bươm bướm. Ban đêm chúng thả đèn dù, hoặc đi bắn phá vu vơ. Địch đã phát hiện quân ta chuyển lên Tây bắc. Chúng cố dùng không quân oanh tạc hòng đập gãy các mũi dùi khổng lồ đang chĩa về hướng Điện biên mỗi ngày một gần. Nhưng cứ mỗi ngày mỗi đêm, từng đoàn bộ binh dân công, xe pháo của ta lại tiến về phía Tây bắc được một đoạn coi như không có sức gì ngăn cản nổi. Đoàn chúng tôi đến chân đèo Pha đin thì gặp bom nổ chậm phải rẽ khỏi đường 41, đi bộ tắt qua núi cho nhanh. Rời xe ôtô, ngoài chuyện đi đêm, chúng tôi đi cả ban ngày cho lợi đường. Chúng tôi mang theo cơm nắm, lương khô, bi đông nước. Con đường rừng chạy men theo đường 41, khoảng cách không xa bao nhiêu. Cây cối rậm rạp, cảnh núi rừng hùng vĩ đã nhanh chóng đưa chúng tôi sống lại nếp sống sinh hoạt hành quân quen thuộc của các chiến dịch trước đây. Anh Văn thích cảnh núi rừng Tây bắc lắm. Buổi sáng đầu tiên, đến một bờ suối có nước chảy trong xanh dưới đám lá um tùm, anh bảo:

- Chỗ này nên thơ, có rừng cây, suối nước. Đóng quân được.

Thế là chúng tôi dừng lại nghỉ trưa. Ngồi dưới vòm lá rậm rạp, chúng tôi vẫn lắng tai nghe động tĩnh ngoài đường 41. Máy bay địch từng đợt bay lên ném bom phá đường ầm ầm trên đầu chúng tôi, tiếng động cơ máy bay như xé vải. Nhất định chúng nó có thả bom nổ chậm. Tôi lo lắng nói:

- Không biết chúng nó phá đường dữ dội như thế này, đêm nay anh em công binh có sửa kịp cho xe qua không?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:23:30 PM
Anh Văn nói:

- Cứ yên trí. Công binh ta giỏi lắm. Rồi đâu lại vào đấy.

Nghỉ trưa chốc lát, chúng tôi lại men theo bờ núi mà đi. Quãng hai giờ chiều có mấy người dân địa phương đi ngược chiều tới bảo:

- Cán bộ ơi, tàu bay nó thả bom bươm bướm, coi chừng mắc vào nó đấy.

- Như vậy là đồng bào đã cùng chúng tôi làm công tác bảo vệ bộ đội rồi đấy! – Tôi vui mừng cám ơn.

Hết quãng đường nguy hiểm vừa đến lúc ăn tối. Anh Văn vui vẻ nói:

- Qua quãng đường hiểm nghèo này thế là thằng địch phải chịu thua chúng ta.

Riêng tôi, quả thật lúc đi qua đoạn đường địch vừa rải bom bươm bướm tôi lo hết sức. Nhiệm vụ bảo vệ thủ trưởng, bảo vệ cơ quan chỉ huy yêu cầu bảo đảm tuyệt đối an toàn. Vậy mà bom địch rải tứ tung và mặc dầu đã có đội dọn đường nhưng ai dám chắc không có một quả “ngoan cố” nào đó sót lại. Sơ suất một chút là vấp phải tổn thất không gì đền bù được. Cho nên khi đặt chân trở lại đường 41, lòng tôi cảm thấy nhẹ nhõm. Chúng tôi nghỉ chân bên vệ đường. Nhưng hết lo cho người lại lo cho xe, không biết đường sá có chữa kịp không. Một đêm tắc đường là có bao nhiêu khó khăn ập đến. Đường 41 lại là độc đạo, thằng địch cứ nhè mãi vào những quãng xung yếu mà phá, sống chết gì ta cũng phải bảo đảm đường giao thông huyết mạch này. Giữa đêm khuya chúng tôi bỗng nghe tiếng máy rú lúc gần lúc xa. Chẳng mấy chốc chiếc xe kéo pháo đầu tiên lù lù xuất hiện. Đúng như lời anh Văn dự đoán, chiến sĩ công binh của ta đã phấn đấu thông đường nhanh chóng cho xe đi. Ngày hôm ấy không một đơn vị nào bị thiệt hại vì bom đạn. Nhìn đoàn xe kéo pháo đi trong đêm, tôi sực nhớ lại trước ngày xuất phát bao nhiêu chiến sĩ lái xe cứ phân vân không biết có lái xe qua nổi những đoạn đường hiểm trở trên núi đồi Tây bắc hay không. Giờ đây anh em đã là những chiến sĩ lái xe kéo pháo vững vàng. Đường dốc, vực sâu, bom nổ chậm không mảy may làm cho anh em chùn bước. Thế mới biết với tinh thần cách mạng cao cả, không một khó khăn nguy hiểm nào ngăn cản được bước tiến của quân đội ta.

Chúng tôi lên tới Sơn La thì gặp các đơn vị pháo rừng lại ở đây. Tôi tìm gặp đồng chí Lưu Công Tiền, cán bộ của ban bảo vệ pháo binh. Đồng chí Tiền báo cáo:

- Từ lúc xuất phát đến nay, anh em bảo đảm xe pháo tốt. Nhiều quãng đường nguy hiểm, anh em đã tương trợ nhau, chỉ trong một đêm là vượt qua. Xe trước qua đèo, anh em quay lại giúp xe sau tiến lên. Pháo 105 còn dễ. Pháo cao xạ kềnh càng, vận chuyển vất vả lắm nhưng anh em trên dưới một lòng, quyết tâm khắc phục khó khăn, không hôm nào để nhỡ kế hoạch.



Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:29:02 PM
Đồng chí Tiền còn nói:

- Đường từ Sơn La trở lên còn khó khăn hơn. Ta lại không có xe cần trục để giải quyết trường hợp xe bị đổ. Chính thủ trưởng đơn vị cũng lo lắm.

Tôi hỏi:

- Khó ra sao?

Đồng chí Tiền cho biết đèo Pha đin ở mạn trên vừa cao, vừa dài, đường hẹp lại bị bom, nham nhở, có đoạn phải tháo pháo, kéo bằng tay.

Tôi nhắc nhở đồng chí Tiền chú ý công tác chính trị, đẩy mạnh động viên giáo dục, đồng thời tăng cường kế hoạch tổ chức hành quân. Phải động viên tinh thần yêu xe quý pháo cao độ để bảo đảm chiến đấu thắng lợi, động viên tinh thần tương trợ hiệp đồng chặt chẽ giữa pháo thủ và chiến sĩ lái xe. Các đơn vị chia thành từng đoàn, giao ước tương trợ nhau, có khi hai, ba khẩu đội cùng hợp sức chuyển pháo qua những quãng đường khó.

Ngay đêm ấy chúng tôi vượt đoàn pháo. Chuyện vượt xe cũng không phải đơn giản. Đường sá vốn gập ghềnh lại nhiều quãng chỉ vừa đủ một chiếc xe đi lọt. Muốn vượt một đoàn xe dài dằng dặc trên một con đường khúc khuỷu phải dồn xe vào từng chặng mới có chỗ tránh. Đoàn chúng tôi vượt lên trước tương đối thuận tiện là vì các đơn vị pháo hành quân đã nhận được lệnh lúc nào có xe con là nhường cho đi trước. Ai cũng biết toàn mặt trận lúc bấy giờ chỉ có hai chiếc xe con của cơ quan chỉ huy chiến dịch.

Cuối cùng sau một tuần lễ hành quân, cơ quan chỉ huy đi đến vị trí đã định. Ba, bốn ngày sau các đơn vị pháo binh cũng tới khu vực an toàn. Địch hiểu biết về ta rất lơ mơ, chưa phát hiện được tình hình cụ thể cho nên không gây được cho ta một thiệt hại nhỏ nào đáng kể. Kết thúc đợt vận chuyển ấy, anh Văn nói với tôi:

- Ta nên yêu cầu cơ quan chỉ huy đến nơi được an toàn, xe pháo hành quân không bị tổn thất dọc đường; cả hai yêu cầu đều được bảo đảm tốt. Riêng về mặt công tác bảo vệ như thế là có nhiều cố gắng. Chúng ta coi như đã giành được thắng lợi bước đầu.

(http://i780.photobucket.com/albums/yy88/blackeagle2010/2008032815414617319888_T.jpg)

Thắng lợi đó là thắng lợi chung của các binh chủng đã đoàn kết chặt chẽ, trên dưới một lòng, quyết tâm bảo đảm chiến thắng sắp tới. Nói về tâm trạng của một cán bộ bảo vệ, sau đợt hành quân dài ngày ấy, tôi rất phấn khởi. Công tác phòng gian bảo mật đã góp phần bảo đảm thắng lợi. Tôi nghĩ đến các cán bộ hòa mình với chiến sĩ trong các đơn vị để hướng dẫn công tác bảo mật. Tôi nghĩ đến những cán bộ bảo vệ đi sâu xuống từng chòm, bản, nắm chắc tình hình địa phương làm công tác vận động, giáo dục nhân dân, những cán bộ phụ trách các trạm trú quân hoặc lưu động trên mặt đường, những cán bộ nằm chung quanh lòng chảo Điện biên, tổ chức công tác phong tỏa tin tức địch, làm cho chúng có mắt phải chịu mù, có tai phải chịu điếc.

Lúc chuẩn bị xuất phát, bao nhiêu kế hoạch được thảo ra, bao nhiêu cán bộ được phái đi, lại tổ chức hết cuộc hội nghị này đến cuộc hội ý khác bàn về công tác bảo vệ thế mà vẫn chưa thể yên tâm. Đến lúc hành quân thắng lợi, đầu óc tôi mới bớt phần căng thẳng đôi chút; nhưng nghĩ đến nhiệm vụ nặng nề trước mắt càng thấy rằng phải phấn đấu tích cực hơn nữa, không thể chủ quan tự mãn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:30:51 PM
II

Tôi không phải là cán bộ pháo binh nhưng không biết có duyên nợ gì với pháo mà từ sau đợt hành quân lên Điện biên cho đến khi chiến dịch mở màn tôi vẫn đeo đẳng công tác với các đơn vị pháo binh.

Sau lúc công binh làm xong đường qua những triền núi cao thì có lệnh cho kéo pháo vào trận địa. Những cỗ pháo nặng nề bắt đầu rời xe ôtô và được kéo bằng tay từ cây số 70 đường Tuần giáo vào những khu rừng phía trong. Con đường kéo pháo nếu tính ra chỉ hơn mười cây số nhưng lại vắt qua nhiều ngọn núi cao cheo leo hiểm trở, bò quanh miệng những vực sâu. Tôi được Bộ chỉ huy chiến dịch cử làm phái viên đi đôn đốc, kiểm tra việc kéo pháo. Anh Văn giao nhiệm vụ:

- Anh Kiệt thay mặt cho Bộ xuống kết hợp với anh Mậu động viên, tổ chức bộ binh, pháo binh, công binh hợp sức kéo pháo. Phải bàn bạc với anh em cán bộ phụ trách, sống chết cùng chiến sĩ đem cho được pháo vào trận địa. Ngoài ra anh kết hợp làm công tác bảo vệ, bố trí quân báo vũ trang phong tỏa cho được các ngả đường địch có thể mò ra.

Nhận nhiệm vụ xong, tôi xuống đơn vị họp bàn với anh Mậu, anh Hoàng cùng một số cán bộ trung đoàn. Lúc này anh Tấn cũng cử đến hai trung đoàn phụ trách việc kéo pháo. Chỉ còn tám ngày nữa là nổ súng. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để kéo pháo cho tốt. Chưa ai có kinh nghiệm về mặt này cả. Kế hoạch phân công cho công binh bảo đảm đường, chuẩn bị dây tời quay, tời hãm, pháo kéo đến đâu quấn theo đến đấy; còn bộ binh và pháo binh phụ trách kéo pháo. Lúc đầu định kéo một khẩu vào trước để thử đường và thử sức người. Nhưng tính tới, tính lui, làm như vậy phải chậm hàng tuần lễ. Thời gian lúc này rất quý, không thể để phí. Thế là chúng tôi quyết định cho bắt đầu kéo pháo ngay, tin rằng anh em chiến sĩ sức lực còn khỏe, cứ chia pháo cho từng đơn vị, động viên tốt thì mấy đèo, mấy núi cũng qua. Nhưng có một điều chúng tôi chưa lường trước là sức nặng của khẩu pháo lúc lên dốc; vì vậy sau này gặp khó khăn không khỏi lúng túng.
Chặng đầu, đường còn bằng phẳng, chưa gặp dốc cao, lựu pháo 105 đi trước, cao xạ theo sau. Kéo suốt
đêm đi được một cây số, nói chung chưa gặp trở ngại gì.

Trước kết quả ấy, anh Mậu nói với tôi:

- Đêm thứ nhất được như vậy là khá. Các chiến sĩ của ta đã biểu lộ một quyết tâm sắt đá đưa pháo vào trận địa. Cứ tình hình này, sẽ không có khẩu nào bị tụt lại.

Tuy vậy, qua một đêm kéo pháo trên đường bằng mà chỉ đi được một cây số, chúng tôi bắt đầu lo cho những chặng sau. Bao nhiêu là dốc cao đang chờ phía trước.

Đêm thứ hai có khó khăn nhưng cũng trót lọt. Cho đến đêm thứ ba và hai đêm tiếp theo thì vất vả vô cùng. Có đêm mới bắt đầu vượt dốc cao thì trời đổ mưa dầm dề. Chân người giậm mãi vào một chỗ, đất cứng cũng biến thành bùn nhão. Pháo lên dốc chỉ nhích từng tí một. Mỗi nhịp hô “hai… ba, này!”, các chiến sĩ chỉ kéo được chưa đầy một gang tay. Tôi đi theo khẩu 105 ly đầu đàn vừa động viên anh em vừa nắm lấy dây mà kéo. Bộ đồ dạ trên mình tôi đã đẫm nước mưa và lấm be bét. Áo lót mình cũng ướt lạnh, nước mưa hòa với mồ hôi. Đêm hôm ấy, kéo từ tối cho tới sáng có khẩu mới xê dịch được bảy, tám thước và chỉ có khẩu đi đầu là qua được dốc còn các khẩu khác phải nằm lại bên này.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:31:32 PM
Thường ngày thì kéo pháo cả đêm cho đến 4, 5 giờ sáng là nghỉ. Nhưng hôm nay thấy tình hình trời bị mù sương dày đặc, rất có thể tranh thủ kéo đến 6, 7 giờ sáng. Tôi đi về phía sau, gặp anh Mậu đi lên. Chúng tôi thống nhất với nhau lại cho tiếp tục kéo. Trước hết là phải khua các ban chỉ huy dậy. Các đồng chí nói:

- Báo cáo, đường vừa dốc vừa trơn khó đi lắm, anh em mệt cả.

Chúng tôi phổ biến lệnh mới và giải thích, động viên thêm. Chỉ trong nháy mắt, rừng cây hai bên rùng rùng chuyển động. Các chiến sĩ ai vào vị trí nấy, sẵn sàng đợi lệnh. Tôi nói với anh em thuộc một đơn vị gần đó:

- Ngày giờ gần hết mà chúng ta đi chưa được nửa đường. Chúng ta làm nhiệm vụ kéo pháo vào trận địa chỉ có hai con đường: một là quyết chiến, quyết thắng, khó khăn không lùi, hai là nửa chừng bỏ dở.

- Quyết chiến, quyết thắng!

Anh em đồng thanh hô vang. Đồng thời tiếng hô: “hai… ba, này!” hùng dũng, rộn ràng lại vang lên. Anh em kéo một mạch qua dốc đúng 8 giờ sáng. Bốn khẩu 105 ly và ba khẩu cao xạ bị tụt lại sau đã vượt lên kịp những khẩu đi trước.

Anh em nghỉ ngơi đâu vào đấy, tôi và anh Mậu mới bẻ lá rừng, lót ổ nằm. Đồng chí Ba, cần vụ của tôi, thường những đêm kéo pháo, lúc có lệnh nghỉ cứ giục tôi đi ngủ. Tôi bảo đồng chí ấy: “Đồng chí cũng ngủ để lấy sức chứ”. Đồng chí ấy nói: “Tôi có nhiệm vụ gác cho thủ trưởng ngủ”. Mỗi lần như vậy tôi giao hẹn năm phút phải đánh thức tôi dậy. Cứ như thế mỗi đêm chợp mắt được vài ba lần, bất chấp cả sên, vắt, muỗi. Tôi có một tấm vải quàng vừa dùng làm chăn, làm chiếu vừa làm màn. Bi đông, súng lục, gậy, tôi xếp bên mình. Những ngày đầu, có bộ đồ dạ cũng đỡ lạnh nhưng sau này, xong đợt công tác kéo pháo, chiếc áo dạ của tôi rách nát mất. Sức khỏe của tôi qua mấy đêm kéo pháo vẫn bình thường. Riêng anh Mậu vì đi núi, leo dốc nhiều, nên bị trẹo xương đầu gối và giãn gân, thỉnh thoảng phải nắn, kéo mãi anh mới tiếp tục đi được.

Đêm thứ năm, thứ sáu, bắt đầu vào khu vực tương đối an toàn, có đỉnh núi cao che khuất. Địch bắt đầu đánh hơi thấy, chúng bắn đại bác tới nhưng đạn chỉ bay vèo vèo trên cao rồi nổ dưới vực sâu. Tinh thần chiến sĩ rất cao, pháo nổ ầm ầm, lửa đạn tung tóe, nhưng nhịp hô “hai… ba, này!” vẫn không đứt quãng. Đèn pin vẫn lấp lóe soi sáng bước chân chiến sĩ giữa rừng khuya âm u. Chúng tôi kéo liền một mạch bảy đêm thì pháo đã vào được trận địa thứ nhất an toàn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:35:01 PM
Tưởng nhiệm vụ như vậy là đã hoàn thành, nhưng bỗng anh Mậu nhận được điện của anh Văn, lệnh cho kéo pháo ra để thực hiện phương châm “đánh chắc, tiến chắc”. Rồi anh Thành lại trực tiếp đến phổ biến tỉ mỉ thêm. Thế là chúng tôi lại giải thích, động viên anh em kéo pháo ra.

Kéo vào đã gian khổ, nhưng cũng chưa gian khổ bằng lần này. Địch đã phát hiện được đường kéo pháo. Đại bác của chúng bắn xối xả cản đường quân ta. Hàng ngày máy bay địch ném bom na pan đốt cháy rừng núi, đồi tranh. Bộ đội ta đã biểu lộ một khí phách dũng cảm cao độ, vượt qua lưới lửa của địch, quyết tâm đưa pháo ra. Việc chỉ huy càng phải khẩn trương, nhạy bén hơn trước. Các cỗ pháo được ngụy trang cẩn thận. Trên những đồi trống cứ gặp đám cây cỏ xanh xanh nào là anh em bám lấy. Đêm nào cũng có thương vong. Có lúc đạn địch rơi giữa hàng quân, một số đồng chí ngã xuống nhưng đơn vị vẫn ghìm chặt pháo, không hề nao núng buông tay. Khi đạn đại bác nổ rền, ánh lửa lóe sáng soi rõ nét mặt hao gầy nhưng đầy vẻ kiên quyết của chiến sĩ ta, cán bộ nào cũng vững dạ, trăm người như một, không ai lo lắng đến tính mạng của mình mà chỉ lo gìn giữ pháo.

Tấm gương sáng chói của đồng chí Tô Vĩnh Diện, người liệt sĩ lấy thân mình chèn pháo, mãi mãi nêu cao truyền thống vẻ vang của quân đội nhân dân ta.

Sau bảy ngày đêm kéo pháo vào tiếp theo tám ngày đêm kéo pháo ra, tất cả các khẩu pháo được đưa tới vị trí an toàn. Bom đạn của địch nổ dữ dội như vậy nhưng chiến sĩ ta vẫn bảo vệ được pháo nguyên vẹn chỉ có một khẩu cao xạ bị sây sát thước ngắm. Tôi và anh Mậu về chỉ huy sở ở phía nam Mường phăng gặp anh Văn. Chúng tôi chuẩn bị báo cáo. Phải nói rằng qua một đợt kéo pháo, mới hiểu hết mọi khó khăn của công tác này. Chúng tôi đã rút được kinh nghiệm chuẩn bị cho trận địa pháo, bố trí cỗ pháo, cụm pháo, hướng pháo, tổ chức kéo pháo và di chuyển pháo. Dường như qua trường học thực tế vừa rồi chúng tôi đã khôn lớn một bước. Vừa gặp chúng tôi, anh Văn đã vui vẻ nói trước:

- Chào các “tướng” kéo pháo đã về! Được nghe báo cáo các đồng chí hoàn thành nhiệm vụ, tôi rất vui mừng. Hoan nghênh các đồng chí đã giành được thắng lợi. Đang chờ khao các đồng chí một bữa cơm ngon lành.

Chúng tôi đáp:

- Báo cáo anh, nhiệm vụ gian khổ, khó khăn nhưng các chiến sĩ ta đã anh dũng làm tròn, pháo không bị hư hỏng về đến nơi đến chốn. Tinh thần chiến sĩ rất cao. Có nhiều gương hy sinh dũng cảm.

(http://i780.photobucket.com/albums/yy88/blackeagle2010/images2.jpg)

Anh hùng Tô Vĩnh Diện


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:38:59 PM
Anh Văn siết chặt tay chúng tôi:

- Chúng ta lại có thêm bài học quý giá để tổ chức kéo pháo đợt hai phục vụ chiến dịch. Bây giờ các đồng chí đi tắm rồi nghỉ ngơi, ăn cơm…

Sau đó, Bộ mở hội nghị bàn việc phân tán các khẩu pháo và làm hầm hố ngụy trang. Các chiến sĩ được phép nghỉ bốn, năm ngày. Hôm ấy là mồng năm Tết. Có thể nói tin phấn khởi nhất trong ngày là khi biết khẩu pháo cuối cùng về tới vị trí đã định. Chúng tôi cuốc bộ một mạch về chỗ nghỉ vừa tám giờ sáng. Trưa hôm ấy, bữa cơm Tết để dành lại mới ngon làm sao. Mười mấy ngày đêm, đi với anh em, không lo mình chết mà chỉ lo pháo đổ, lo bom đạn của địch chặn mất đường, lo không hoàn thành nhiệm vụ. Tâm tư các chiến sĩ pháo binh, công binh, bộ binh cũng lo lắng như cán bộ. Thế là ăn không ngon ngủ không yên. Bữa cơm Bộ chỉ huy khao cho các đơn vị kéo pháo khá thịnh soạn. Nơi này mổ lợn, nơi kia mổ bò. Riêng ở chỉ huy sở, anh em đã dựng được bàn ăn, có lót mê nứa, trải lá lên trên, có ống tre đựng thịt, có đũa gắp xinh xắn. Tôi sực nhớ lại những ngày kéo pháo, anh nuôi tất cả gánh cơm nắm chạy theo đơn vị; cơm nắm kèm theo tí thịt kho khô. Đường trơn như mỡ, nhiều hôm ngã đổ, nắm cơm vắt cứ lăn tuột xuống vực sâu mất hút. Về sau anh em có kinh nghiệm bỏ cơm vào giỏ, đậy nắp, cột lại thật chặt, có ngã thì cơm vắt cũng lăn tròn trong giỏ không thể đổ ra ngoài. Còn nước uống thì nấu ngay tại chỗ trú quân, đổ vào bi đông. Mà hoàn cảnh đâu có cho phép nấu được nhiều nên chỉ đủ thấm giọng. Hơn nữa, giữa tiết mùa đông, nước hiếm, có hôm anh em phải moi những kẽ đá để hứng từng giọt. Mãi cho đến hôm ấy, mồng năm Tết mới được ăn no, tắm thích.
Tôi ngồi ăn cùng anh Mậu và anh Lê. Nửa chừng thì anh Văn đến thăm. Anh nhắc lại:

- Đi một ngày đàng học một sàng khôn. Các đồng chí đi bao nhiêu ngày hẳn tích lũy được nhiều kinh nghiệm kéo pháo. Đợt sau nhất định sẽ thành công lớn hơn.

Hôm ấy, ở chỉ huy sở có quay phim, chụp ảnh. Không khí bình tĩnh ở chỉ huy sở làm cho tôi cảm thấy rõ ràng mặc dù thay đổi phương châm tác chiến, ra lệnh cho kéo pháo ra, Tổng quân ủy vẫn không thay đổi quyết tâm tiêu diệt Điện biên phủ. Niềm tin tưởng ấy nhanh chóng lan ra khắp toàn quân. Và đối với chúng tôi, cái Tết ăn muộn năm ngày ấy hứa hẹn một ngày liên hoan chiến thắng tưng bừng.



Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:39:51 PM
III

Trong thời gian chuẩn bị chiến dịch cũng như suốt năm mươi sáu ngày đêm chiến đấu, một nhiệm vụ hết sức nặng nề đặt ra cho công tác bảo vệ là phải bảo đảm tuyệt đối an toàn cho chỉ huy sở. Đây là một thành tích to lớn của toàn thể cán bộ, chiến sĩ ta trên mặt trận Điện biên. Từ đầu đến cuối chiến dịch ta đã giữ được bí mật cao độ cho nên mặc dù cơ quan Bộ chỉ huy chiến dịch đông người, lại đóng sát mặt trận, nhưng địch không thể phát hiện ra. Không một quả bom, không một quả đạn đại bác nào rơi vào khu vực chỉ huy sở chiến dịch. Ngay cả máy bay địch hàng ngày bay qua bay lại như mắc cửi cũng không ngờ rằng bên rìa cánh đồng Mường phăng trống trải phía nam Điện biên, nằm lọt giữa những đồi gianh bạt ngàn và những cụm rừng thưa thớt là cơ quan chỉ huy chiến dịch của ta. Vì vậy bọn phi công mù của địch hàng ngày bắn phá, ném bom điên cuồng ba bể, bốn bể xung quanh lòng chảo Điện biên vẫn chừa cái mục tiêu “không đáng để ý” ấy ra.

Chỉ có một lần, một chiếc B.26 sà xuống thấp lướt nhanh trên Mường phăng. Một vật đen sì lủng lẳng rơi xuống, lúc chạm đất, nghe “uỳnh” một tiếng, nhưng sao nó không nổ? Có lệnh cho mọi người vào hầm hết. Ai cũng đoán là địch thả bom nổ chậm. Đồng chí đại đội trưởng đơn vị bảo vệ lập tức xem xét thì thấy vật vừa rơi, nằm lù lù trên lòng con suối cạn, ngang cạnh hầm anh Văn và anh Lê. Anh em rón rén tới gần sờ vào rồi lại gõ chỉ nghe tiếng “boong boong”, mới biết vật ấy rỗng. Thì ra đó là vỏ một “phuy” xăng dự trữ. Chiếc máy bay này đã bị súng cao xạ của ta bắn trúng phải trút tất cả những thứ gì có thể trút được, để chạy tháo thân.

Gặp trường hợp báo động máy bay, mọi người xuống hầm trú ẩn, riêng người chiến sĩ bảo vệ vẫn ở trên mặt đất để quan sát mọi động tĩnh trong khu vực đóng quân. Những lúc rời chỉ huy sở, người chiến sĩ bảo vệ phải đi trước chuẩn bị địa điểm mới. Họ đi vào những nơi đầy dấu chân nai, chân hổ, những nơi chưa có vết chân người. Họ đi mở lối mới giữa những bãi gianh cao lút đầu, lá sắc cứa vào mặt, vào cổ, mồ hôi thấm vào xót vô kể.

Tôi nhớ một lần được báo cáo về một trường hợp giằng co nhau giữa các chiến sĩ bảo vệ và anh em công binh. Các chiến sĩ bảo vệ đang cần đi gấp giữa ban ngày theo đường cái 41 để chuẩn bị địa điểm cho cơ quan di chuyển ngay đêm ấy. Họ bị máy bay địch đuổi bắn nhưng không ai việc gì. Đến một quãng đường độc đạo vừa bị địch ném bom, đất đá khét mùi thuốc nổ, họ gặp anh em công binh đang đánh dấu bom nổ chậm. Một bên đòi đi, một bên giữ lại.

- Địch vừa thả bom nổ chậm. Các đồng chí hãy chờ chúng tôi phá xong hãy đi.

- Các đồng chí công binh ơi, chờ các đồng chí mở xong đường, chúng tôi lỡ việc, làm sao chuẩn bị cho cơ quan có chỗ ở?

- Không được. Đường nguy hiểm, phải dừng lại. Có lệnh Đại tướng chúng tôi mới cho đi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:40:28 PM
Tranh cãi nhau đến đó thì các chiến sĩ bảo vệ cùng nói:

- Xin phép các đồng chí công binh cho chúng tôi đi qua để hoàn thành nhiệm vụ.

Thế là họ hô “hai… ba, nào!” rồi cùng chạy băng qua đoạn đường nguy hiểm. Vượt qua quãng ấy một trăm thước thì bom nổ. Và chắc chắn các đồng chí công binh thế nào mà chả trợn mắt nhìn nhau.

Các chiến sĩ đơn vị bảo vệ chỉ huy sở chiến dịch do đồng chí Đỗ Hải làm chỉ huy trưởng và đồng chí Bảo làm chính trị viên đã biểu lộ một tinh thần trách nhiệm cao trong việc chấp hành kỷ luật bảo mật phòng gian. Những con đường đi vào cơ quan chỉ huy, mặc dù đã lần vào rừng nhưng hễ bắt đầu lộ thành đường là anh em lấy gianh trồng kín để ngụy trang rồi vạch đường mới. Việc giữ gìn bếp nước không được để lộ khói lửa cũng là một kỷ luật gay gắt. Nói chung các bếp được xây dựng theo kiểu Hoàng Cầm để tản khói nhưng trường hợp lộ bí mật cũng không phải là hiếm. Những hôm trời mưa, củi ướt, đơn vị nào không chịu khó cời bếp là khói ùn lên. Lập tức các chiến sĩ bảo vệ phải can thiệp. Vì vậy họ thường va chạm với các cán bộ, chiến sĩ khác trong cơ quan. Có khi họ dập tắt ngay một bếp lửa đang lúc cơm sôi bằng cách giội nước, có khi họ thu về cả một đống chăn màn trắng phơi ngoài quãng trống. Đa số anh em hoan nghênh tinh thần trách nhiệm tốt của họ. Nhưng cũng có đồng chí không bằng lòng, chế giễu họ là “cán bộ khói lửa”. Họ không vì vậy mà không thực hiện chức trách một cách nghiêm túc.

Thành tích đáng kể nhất của đơn vị đồng chí Hải là việc đào hầm xuyên núi, xây dựng nơi làm việc cho Bộ chỉ huy chiến dịch. Công việc này rất nặng nề, phức tạp và vốn thuộc chức trách của công binh. Trong các chiến dịch lớn từ 1950 đến 1953, các đại đội công binh chuyên trách việc đào hầm hố, xây dựng công sự trong khu vực chỉ huy sở. Năm nay, khối lượng công việc ở mặt trận tăng lên nhiều lần đã thu hút hết lực lượng công binh: nào phá bom chậm, nào xây dựng công sự pháo binh, nào đào chiến hào, v.v. Trước tình hình đó, đơn vị 245 tự nguyện gánh lấy nhiệm vụ đào hầm. Thoạt tiên là đợt đào hầm lấy nơi làm việc cho anh Văn. Đảng ủy mặt trận đề ra yêu cầu phải xây dựng đường hầm kiên cố. Đơn vị bảo vệ thiếu cán bộ chuyên môn phải chọn trong anh em những người trước kia có làm mỏ, xây dựng kè cáp, hoặc làm nghề mộc, lập thành tổ kỹ thuật. Không có thủy bình, anh em đã lấy ống tiêm, đổ nước vào, đặt trong ống nứa mà làm việc. Đến cái thước cũng không có, anh em phải lấy dây rừng, ướm từng gang tay làm chừng. Sau khi đo đạc vòng chân quả đồi lại đo vắt qua đỉnh, tính toán xong, đơn vị đào liên tục suốt bảy ngày đêm, đào đến đâu, chống đến đó. Kết quả đường hầm kiên cố được hoàn thành ở giữa có một ngăn vuông vắn mỗi bể non ba thước dùng làm buồng họp của Đảng ủy mặt trận và nơi làm việc của anh Văn lúc có báo động.

Thường ngày anh Văn làm việc trong một cái lán dựng lưng chừng quả đồi. Lán lợp gianh, bên trong có một chiếc bàn, hai chiếc ghế lát nứa, một chiếc giường con cũng lát nứa, trên rải cỏ gianh. Chỉ khi nào có báo động máy bay anh Văn mới chịu xuống hầm làm việc. Suốt thời gian bộ đội bảo vệ đào hầm, anh Văn tuy bận việc cũng dành thì giờ xuống thăm và hỏi han tỉ mỉ từng việc nhỏ một. Có hôm anh Văn mang cả một gói thuốc lào to xuống tặng anh em.

Gặp buổi anh em vật lộn với đá gan gà, anh lại kể chuyện chiến đấu gian khổ của Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân ngày trước để động viên.

Đơn vị 245 đào xong đường hầm, đồng chí Hoàng cục trưởng cục công binh tới xem cũng khen là đạt tiêu chuẩn kỹ thuật cao. Lần ấy, toàn đơn vị được thưởng Huân chương Chiến sĩ hạng hai.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:41:52 PM
IV

Lần thứ hai vào khoảng năm, sáu ngày trước khi nổ súng, tôi được cử đi kiểm tra các trận địa pháo bố trí phía bắc Him lam và phía đồi Độc lập. Trong vòng một tháng trời, các đơn vị công binh và các đơn vị bộ binh đã bạt núi làm xong những con đường cho ô tô kéo pháo. Cho nên so với lần trước, kéo tay phải mất hàng tuần lễ, thì lần này có xe kéo, chỉ hai ngày là pháo đã vào tới đích. Nơi xa nhất là trận địa pháo ở Hồng cúm cũng chỉ mất ba ngày.

Tôi đi đến trận địa thứ nhất phía bắc Him lam trên một chiếc xe tải đạn. Đường quân sự làm gấp lượn quanh co trên những triền núi dốc, xe đi lọt nhưng xóc mạnh lắm. Những gốc cây mới đẵn, xù xù, tua tủa chĩa ra hai bên thành núi, màu gỗ còn tươi rói. Những tảng đá khổng lồ bị vần ra một bên vệ đường trông không còn có vẻ ù lì, bướng bỉnh mà đã chịu thua bàn tay chiến sĩ, tránh lối cho xe đi. Tính đường chim bay thì không bao xa, nhưng con đường cứ phải chạy theo xoáy ốc. Đến những ngã ba, con đường rẽ làm hai bao quanh những quả đồi thành đường tránh cho xe ra, xe vào. Đi trên con đường mới mẻ này tôi càng cảm phục sự lớn lao của trí óc, bàn tay người chiến sĩ. Núi rừng âm u là thế, dốc đá cheo leo là thế mà chỉ trong một thời gian ngắn, những con đường lớn vững chắc đã hoàn thành. Tất cả đều làm bằng những dụng cụ đơn sơ chẳng có máy móc gì cả. Chỉ nói đến tinh thần lao động quên mình để làm nên đường kéo pháo, một công trình kỳ diệu, đủ thấy các chiến sĩ cách mạng của ta hoàn toàn có khả năng tiêu diệt kẻ địch trong chiến đấu dù chúng có được bọn đế quốc Mỹ trang bị cho những thứ vũ khí gì đi nữa. Xe ô tô bò quanh những đồi gianh, đồi trọc. Những giàn lá ngụy trang phủ cỏ gianh, dây rừng che kín mặt đường, xe luồn phía dưới kín đáo như đi trong rừng. Các chiến sĩ làm đường đã rút ngắn thời gian kéo pháo, tiết kiệm sức lao động biết bao nhiêu.

Tôi vào trận địa phía bắc Him lam gặp đồng chí chỉ huy trưởng và đồng chí tham mưu trưởng ở vị trí khẩu đội đầu đàn. Hầm chỉ huy cũng ở gần đấy. Chúng tôi đi từ khẩu đội một đến khẩu đội cuối cùng. Trận địa này phía trước có núi chắn, địch từ dưới lòng chảo nhìn lên không thể phát hiện được. Tôi nhận thấy cự ly bố trí các khẩu pháo rất tốt. Hơn nữa từng vị trí cũng được che khuất, máy bay địch khó phát hiện. Đường vào trận địa được ngụy trang cẩn thận. Có lẽ vì vậy mà sau khi bị bắt làm tù binh, tên tướng Đờ Cát đã phải thú nhận: “Pháo của các ông đã nhằm không sai một mục tiêu nào của chúng tôi, còn chúng tôi thì vẫn chưa biết đích pháo của các ông đặt ở đâu”.

Đồng chí Mỹ, tham mưu trưởng nói với tôi:

- Hôm nay thủ trưởng vào kiểm tra, đường đi không vất vả như lần kéo pháo thứ nhất. Cán bộ, chiến sĩ chúng tôi cũng qua lần ấy mà rút được rất nhiều kinh nghiệm về phòng gian bảo mật. Chiến sĩ đã rèn luyện được tác phong quý từng bụi cỏ, không hề giẫm nát, việc phơi phóng, gìn giữ củi lửa cũng có kỷ luật chặt chẽ, cây lá ngụy trang được thay hàng ngày. Chúng tôi rất tin tưởng trận địa này.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 03:42:29 PM
Các đồng chí phụ trách dẫn tôi lên đài quan sát trên đỉnh núi phía trước. Tôi cầm ống nhòm nhìn xuống thấy đồn Him lam rõ quá, khác nào đứng trên nhà gác nhìn xuống sân. Cả khu lòng chảo Điện biên hiện rõ trước mắt. Trên sân bay Mường thanh, sáu chiếc máy bay sắp hàng chực sẵn. Ở một góc, hai chiếc bà già đang đậu. Một chiếc máy bay hai thân của Mỹ đang liệng trên trời, thả dù tiếp tế. Hàng loạt dù rơi tới tấp. Con sông Nậm rồm in một dải xanh loáng trên vùng lòng chảo đất đào nham nhở. Nhìn gần, thấy khu hầm Đờ Cát, nhìn xa một tí, thấy đồi AI, CI. Phía bên phải thấy đồn Bản kéo. Còn đồi Độc lập thì hơi che khuất. Lòng tôi tràn ngập tin tưởng ở thắng lợi sắp đến. Tất cả những vị trí lớn nhỏ kia của địch đều nằm dưới tầm pháo của ta. Cho đến phút cuối cùng, trận địa pháo của ta còn giữ được bí mật. Đó là một bảo đảm cho thắng lợi. Quân địch ỷ có lắm tàu bay đại bác đã tỏ ra vô cùng kiêu ngạo khi chúng tuyên bố rằng pháo ta chỉ bắn được hai loạt là sẽ bị chúng bắn trả tiêu diệt ngay. Nhưng chúng nó có biết đâu rằng người chiến sĩ Việt Nam được Đảng giáo dục rèn luyện đã vượt qua trăm ngàn gian khổ đã siết chặt vòng vây đợi ngày thít cổ chúng nó.

Lúc sấm sét của quân đội ta đã giáng xuống đầu địch thì chính tên giặc huênh hoang nhất là tên quan năm chỉ huy pháo binh địch ở Điện biên phủ phải tự kết liễu cuộc đời nhục nhã của hắn bằng một quả lựu đạn.
Sau khi rời trận địa pháo thứ nhất, tôi đi bộ vào trận địa thứ hai. Ở đây, tôi nhận thấy đội hình bố trí dày đặc quá. Tôi đề nghị với các đồng chí phụ trách triển khai thêm để dễ di chuyển vị trí. Về các mặt khác, tình hình đều tốt cả, đường tiếp tế, đường liên lạc giữa các trận địa đều bảo đảm. Những quy tắc bảo mật được tuân thủ triệt để. Ngay cả việc lấy cơm hàng bữa, pháo thủ cũng tự mình xuống núi, tuyệt đối không để những đồng chí khác mang lên.

Kết thúc chuyến kiểm tra ấy, tôi vừa đi đường vừa ngẫm nghĩ câu nhận xét tổng quát để về báo cáo với cấp trên: “Các đơn vị chấp hành mệnh lệnh của Trung ương Đảng, của Tổng quân ủy tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện biên phủ đã ở tư thế sẵn sàng nhất”.

Năm ngày sau, quân ta nổ súng đánh Him lam.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:17:05 PM
V

Giờ phút đợi chờ nổ súng đánh Him lam, mở màn cho toàn chiến dịch mới hồi hộp làm sao. Dưới hầm chỉ huy sở Mường phăng, ngọn đèn măng xông tỏa một thứ ánh sáng xanh lóa xuống bàn làm việc của anh Văn. Trên bàn trải rộng tấm bản đồ toàn chiến trường Điện biên. Anh Văn cầm chiếc bút chì, đứng dậy đi đi lại lại, có khi ngồi xuống chăm chú xem bản đồ. Máy điện thoại đặt trong hầm liên lạc trực tiếp với các ban chỉ huy đại đoàn làm việc liên tục. Chuông đổ liên hồi. Anh Thành và đồng chí trực ban tác chiến luôn tay cầm máy nghe các nơi báo cáo tình hình. Tình hình ở chỉ huy sở hơi căng là do quân ta phải đánh chặn một đơn vị của địch ra phá trận địa mất một giờ nên trước đây quy định nổ súng là 16 giờ nay phải hoãn tới 17 giờ. Các đơn vị vẫn báo cáo đều về, các đơn vị pháo ngắm bắn trực tiếp đang tu bổ trận địa. Một số đơn vị bộ binh đang triển khai. Anh Văn thỉnh thoảng lại cầm lấy máy nói, hỏi một đồng chí nào đấy: “Đ.K.Z tới chưa? Còn bộ binh?”… Có khi anh lại hỏi đồng chí phụ trách quân báo: “Tình hình địch ra sao? Thấy nó đang di chuyển hả?”. Anh Lê và anh Trần Lương ngồi cạnh anh Văn cũng mải miết giải quyết bao nhiêu công việc dồn dập tới giờ phút chót. Riêng phần tôi? Mọi công việc của những ngày cuối cùng đã bàn bạc trong một cuộc họp hai hôm trước. Chủ yếu có ba việc: một là tăng cường bảo vệ căn cứ địa. Đồng chí Đặng Ái trực tiếp phụ trách công tác này đã thường trực ở chỉ huy sở. Hai là tăng cường các trạm bảo vệ trên ba đường trục vào khu lòng chảo Điện biên, tích cực phong tỏa địch, không để một tay chân nào của địch có thể lọt vào. Ba là việc phối hợp cùng ngành quân báo, đch vận tổ chức trạm tù binh. Những báo cáo cuối cùng cho biết mọi việc đều tiến hành tốt. Ngồi trong hầm chỉ huy sở, tôi chỉ nóng lòng chờ đợi giờ nổ súng. Anh Lê ngừng viết giây lát, lại hỏi tôi:

- Trạm tù hàng binh xong chưa? Anh đã có chỉ thị tuyệt đối không cho ai thâm nhập khu lòng chảo trước giờ nổ súng rồi chứ?

Tôi báo cáo tình hình vừa nhận được. Không khí dưới hầm chỉ huy lúc này im ắng vô cùng. Bỗng anh Văn cầm lấy máy nói, đứng thẳng lên, mắt nhìn ra phía cửa hầm, ra lệnh:

- Pháo hỏa chuẩn bị!

Anh lại bắt liên lạc với anh Trần Độ và anh Lê Trọng Tấn, thủ trưởng đại đoàn phụ trách đánh trận đấu:

- Các anh chuẩn bị, chỉ mấy phút nữa là pháo bắn.

Cuối cùng, qua máy điện thoại, anh gọi thủ trưởng đơn vị pháo, động viên:

- Tích cực hoàn thành nhiệm vụ bắn cho chính xác!

Nét mặt anh Văn lúc này trầm tĩnh lạ thường. Anh cúi xuống xem đồng hồ rồi đột ngột hạ lệnh cho pháo bắn. Đến bây giờ tôi vẫn chưa quên giờ phút xúc động ấy. Bao nhiêu tháng trời ròng rã chuẩn bị, bao nhiêu dân công, chiến sĩ đổ ra mặt trận vượt qua bao nhiêu gian lao thử thách, chịu đựng mọi hy sinh cần thiết chỉ để có giờ phút quân ta nổ súng vào đầu quân địch, bắt đầu khai tử cho tập đoàn cứ điểm Điện biên phủ.
Vừa nghe anh Văn hạ lệnh xong, tôi chạy ngay ra cửa hầm nghe ngóng. Một loạt tiếng nổ ầm ầm dội tới. Pháo ta đã lên tiếng rồi. Lúc ấy là 17 giờ ngày 13 tháng 3 năm 1954.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:20:05 PM
Ở PHÍA TÂY ĐIỆN BIÊN PHỦ

Thiếu tướng NGUYỄN THANH BÌNH

HOÀNG HÀ ghi

Theo kế hoạch cũ thì lúc ấy chỉ còn khoảng 6 hay 7 tiếng đồng hồ nữa là đến giờ ta nổ súng đánh Điện biên. Bộ binh đang gấp rút chuẩn bị để xuất kích. Còn các “binh chủng” cung cấp hỏa tuyến của chúng tôi thì cũng đã sắp xếp đâu vào đấy, đang chờ lệnh đi làm nhiệm vụ…

Đột nhiên, anh Văn gọi điện xuống bảo tôi phải lên nhận công tác mới ngay.

Đồng chí Nĩu, phó ban quân nhu chiến dịch, lo lắng:

- Hay có chuyện gì rồi, anh?

Tôi gạt đi:

- Chuyện gì! Chắc các anh lại gọi lên động viên thêm để làm nhiệm vụ cho tốt thôi. Anh Lê Thản đâu?

- Anh ấy đến chỗ dân công…

Tôi vội đi ngay. Lên chỗ Bộ chỉ huy chiến dịch đóng, tự nhiên, tôi cảm thấy không khí có cái gì khác khác thật. Mấy cán bộ đeo xà cột đi lại dáng điệu vội vã, nét mặt đăm chiêu. Đồng chí chủ nhiệm cung cấp tiền phương đang ngồi bóp trán mải suy nghĩ chuyện gì xem bộ lung lắm. Thấy tôi, anh nói ngay:

- Tổng quân ủy vừa họp xong. Kế hoạch tác chiến thay đổi rồi. Tối nay chưa nổ súng đâu…

Tôi ngơ ngác:

- Thế là thế nào, anh?

Anh nắm tay tôi kéo đi:

- Sang bên kia anh Văn sẽ nói cụ thể.

Tôi gỡ tay anh ra:

- Thế thì cho tôi gọi điện về nhà “ách” cái chuyện này lại đã.

Tôi quay máy báo cho anh Lê Thản khoan hãy động viên dân công xuất phát và dặn: “Cũng chưa biết đầu đuôi ra sao cả, có gì tối nay thức đợi tôi về sẽ bàn thêm”.

Một lát sau, chúng tôi đã đến chỗ anh Văn ở.

Anh Văn nói:

- Thế nào? Tuyến cung cấp của anh đã sẵn sàng chưa?

Tôi nói:

- Báo cáo: sẵn sàng rồi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:20:48 PM
Anh Văn hơi mỉm cười:

- Có chắc không?

- Chắc chứ ạ.

- Hơi chắc hay là chắc hoàn toàn?

Tôi hơi lúng túng. Lúc đó, hỏa tuyến do tôi phụ trách là từ cây số 62 đổ vào. Từ ngã ba Nà tấu này, có ba con đường vận chuyển nối liền với hậu phương các đơn vị tham chiến. Đường đi vào phía đông Điện biên (tôi thường gọi là cánh tay trái) tương đối trơn tru. Chỉ có đường đi sang phía tây thì đang gay go. Có sao, tôi cứ đúng thế mà nói.

- Báo cáo anh, đại để cho đến nay tình hình là như vậy đấy. Cánh tay phải của tôi quả là hơi… yếu, chuẩn bị chưa được thật kỹ lắm. Phục vụ cho được đơn vị đóng sâu tít trong Hồng lếch đến là vất. Bình thường còn được, chứ nếu gay go thì…

Anh Văn ngắt lời:

- Thế nghĩa là chưa chắc, chưa sẵn sàng chứ gì? – Anh lại cười: - Các anh báo cáo thế thì Tổng quân ủy
cũng chịu không biết đâu mà hạ quyết tâm.

Nói đoạn, anh trải rộng tấm bản đồ ra trước chúng tôi, thủng thẳng:

- Thôi chưa chắc thì ta chuẩn bị lại cho thật chắc rồi sẽ đánh.

Anh Văn bắt đầu phân tích tình hình mặt trận lúc đó. Về phía địch, chúng tăng cường hơn trước. Còn ta thì
chuẩn bị chưa được thật đầy đủ. Để bảo đảm thắng lợi ít tổn thất nhất, phải làm thêm công tác chuẩn bị, phải thay đổi phương châm “đánh nhanh giải quyết nhanh” bằng “đánh chắc tiến chắc”. Tất nhiên, trong khi làm những việc đó, ta không để cho địch rảnh tay. Một đơn vị sẽ cấp tốc hành quân đi tiêu diệt những cánh quân của giặc đang thập thò ở phía tây, đẩy Điện biên vào thế hoàn toàn bị cô lập, tạo điều kiện cho ta càng dễ dàng tiêu diệt.

Đồng chí chủ nhiệm cung cấp tiền phương vừa nghe vừa đưa mắt nhìn tôi khẽ gật gật đầu như có ý bảo ngầm: “Đã thấy gay chết con cháu chưa?”. Tôi rất thông cảm nỗi lo lắng của đồng chí. Có nhiều khi hai anh em ngồi tán với nhau, vẫn thường nói đùa:

- Chỉ cần ông quân sự trở đầu gậy chỉ bản đồ một cái là anh cung cấp tha hồ mà chạy!

Đằng này, lại thay đổi phương châm tác chiến thì càng không biết bao nhiêu là việc đặt ra phải giải quyết. Kho tàng phục vụ “đánh nhanh giải quyết nhanh” thì chỉ cần lợp sơ sơ, dựng lên theo kiểu dã chiến cũng gọi là được rồi, nay “đánh chắc tiến chắc”, “mùa mưa cũng đánh, đánh bao giờ thắng mới thôi” thì phải sửa lại hết. Hay như trước kia, quân nhu chạy được một ít mắm kem, thịt ướp - thế là yên trí nhưng nay thì không ổn đâu… Đánh nhau dài ngày mà quanh đi quẩn lại chỉ có thức ăn khô, bộ đội nuốt sao được, vân vân và vân vân.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:25:25 PM
Anh Văn vuốt vuốt tấm bản đồ, nói:

- Tôi đã bàn kỹ rồi. Anh Bình sẽ đuổi theo đơn vị đi làm nhiệm vụ ở phía tây. Họ ở cách ta một ngày đường và sẽ đi ngay đêm nay. Cho nên đuổi kịp được cũng rất vất vả đấy…

Giao nhiệm vụ xong, anh Văn bảo tôi báo cáo lại một lần nữa tình hình kho tàng phía đó. Rồi anh cười, hỏi:

- Có nhớ Khâu vác không đấy?

Không cần đồng chí Đại tướng nhắc thì cán bộ cung cấp, nhất là tôi, vẫn còn cứ là nhớ đời. Chẳng thế mà hồi anh Trần Đăng Ninh còn sống, vẫn thường gọi đùa là “Hận Khâu vác”.

… Bấy giờ, là chiến dịch Tây bắc. Anh Ninh thì ở bên kia sông Hồng đốc gạo lên, còn tôi thì đi trước. Lúc ấy,
kinh nghiệm tổ chức dân công của mình còn xoàng lắm, đã vậy lại chẳng có phương tiện chỉ huy gì. Chúng tôi cũng có vạch ra được một kế hoạch chở gạo. Đại khái: dân công chia làm mấy bộ phận; bộ phận thứ nhất chuyển đến đâu, xong đi đâu; bộ phận tiếp đó nhận và chuyển thế nào… Ai ngờ sự việc lại không diễn ra như kế hoạch. Trời thì mưa, đèo thì cao, đường hành quân cứ trơn như đổ mỡ. Đến đỉnh đèo Khâu vác thì ùn cả lại. Bộ binh, pháo binh, dân công xen vào nhau. Thế là quân của tôi mất liên lạc lung tung; cán bộ chịu không nắm được nữa. Tôi thì lại đi theo anh Văn trên đường khác. Sắp đến Sài lương, anh Văn quay lại hỏi:

- Gạo của anh đâu?

Nào, thì tôi cũng có nắm được gì hơn! Chẳng qua cũng liên lạc với chỗ bộ phận phụ trách dân công bằng
đường điện thoại của Bộ. Thành thử, trong hoàn cảnh khó khăn cung cấp chưa có đường dây riêng, cái tôi nắm được thì các anh cũng đã biết trước cả rồi. Anh Văn giục quá, tôi có bao nhiêu quân, tung đi nắm tình hình hết. Người này mới đi, một lúc không thấy về báo cáo, sốt ruột, lại tung người khác đi. Đến khi đánh Sài lương, anh Văn lại hỏi:

- Gạo của anh đến đâu rồi?

(http://i998.photobucket.com/albums/af107/daibangden/dancong.jpg)


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:26:11 PM
Bí quá, tôi phải bước đi lên trước, chạy nháo sang bên kia xem gạo thóc ra sao. Bấy giờ mới vỡ lẽ. Kết quả quân ta chiến thắng mà phải chịu đói. Bộ đội anh Bằng Giang tiếp tục truy kích, chỉ được phát tiền, đi được nửa đường hết gạo, phải dừng lại. Thế là vì cung cấp làm ăn thiếu chu đáo mà ảnh hưởng đến quân sự! Nhưng có dại rồi mới có khôn; từ chiến dịch Tây bắc trở đi, chúng tôi rút được kinh nghiệm. Anh Trần Đăng Ninh thường hay dặn anh em:

- Cung cấp ta phải tìm cách giành được chủ động trong bị động.

Rồi từ đó, chúng tôi không phải là tham mưu nhưng cứ ngồi dự kiến với nhau, tình hình như thế như thế, sẽ đánh chiến trường nào, cứ dự kiến hết. Xong rồi, tung cán bộ đi chuẩn bị, nắm khả năng có thể huy động, đặt quan hệ với địa phương, chuẩn bị kho tàng trước… Như vậy đỡ bị động rất nhiều. Cho nên, trong chiến dịch này, ở phía tây Điện biên, chúng tôi cũng đã làm như vậy. Ở đó, chúng tôi đã cử cán bộ đến từ trước và đã có được một ít cơ sở. Mới đây, nghe tin giặc càn xuống, đốt phá hết, chưa biết thực hư ra sao…

Anh Văn cười:

- Nghĩ ngợi gì mà lâu thế? Ý kiến anh thế nào?

Tôi nói:

- Tổng quân ủy đã giao việc thì chúng tôi xin hết sức cố gắng. Còn tình hình thế nào, tôi sẽ báo cáo về hàng ngày bằng điện đài để xin chỉ thị các anh.

Bàn bạc công việc xong thì cơm vừa dọn ra. Chúng tôi tranh thủ lúc ăn tán một chút cho vui vẻ rồi chia tay. Chúng tôi đi về chỉ huy sở cung cấp tiền phương, vừa đi vừa nói chuyện.

Tôi hỏi:

- Trên này có gì lạ không anh?

Đồng chí chủ nhiệm nói:

- Mình vừa được một cái tin không để đâu cho hết mừng…

- Tin gì thế?

- Bọn này đang khổ sở vì ôtô. Phụ tùng, xăm lốp hỏng không có cái thay, cứ phải cắt đầu cá vá đầu tôm, tháo cái này, lắp vào cái kia cho xe chạy. Nguy nhất là các bình điện đang sắp cạn một loạt. Đang chưa biết tính thế nào thì có người bảo cho biết trên Lai châu địch rút đi bỏ lại một thùng axít tướng. Sướng nhá! Vội cho xe đi chở. Đánh đùng một cái có tin về ôtô bị bom. Thôi! Cứ thế là tôi buồn xỉu đi, buồn lắm. Chợt lại có điện về bảo không phải thế, ôtô chở axít đang trên đường về. Mừng ơi là mừng…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:26:56 PM
Hai anh em tỉ tê tâm sự một lát nữa rồi mới đi vào bàn bạc công việc. Cũng chỉ mới phác qua được những nét lớn thôi. Đồng chí chủ nhiệm cung cấp tiền phương mở hòm, trao cho tôi một bó bạc, nói:

- Nhiệm vụ của anh phức tạp lắm đấy. Nhất là nếu kho tàng bị nó đốt thật rồi. Anh cần bao nhiêu người, cứ lấy đi. Ở nhà, Tổng cục sẽ vươn ra hỏa tuyến, giúp anh em. Bây giờ, không chỉ axít mà còn thiếu nhiều thứ. Nhưng anh cứ yên tâm mà đi. Lúc về, nhất định anh sẽ thấy nhiều cái khác. Tình hình vận chuyển, cung cấp sẽ tốt hơn, tiến bộ hơn cho mà xem.

*
*   *

Tôi về đến nhà thấy anh Lê Thản vẫn đang thức đợi. Tôi phổ biến tóm tắt tình hình và chủ trương của Bộ chỉ huy chiến dịch rồi hối hả giục anh em bắt tay chuẩn bị để đi được ngay. Anh em báo cáo là đơn vị làm nhiệm vụ lúc ra đi chỉ có hai, ba ngày gạo toòng teeng trên vai.

Chúng tôi cả thảy có mười người đi vòng xuống phía nam. Tại đây, cũng có một bộ phận làm nhiệm vụ “đóng chốt” ở Pom lót trên đường Điện biên đi Tây trang. Khi chúng tôi đến thì bộ phận này cũng đã đi rồi. Chúng tôi vội vã tập hợp dân công, thu thập gạo thóc rồi ba chân bốn cẳng đuổi theo bộ đội.

Phải nói rằng dân công trong chiến dịch Điện biên anh dũng lắm và được tổ chức khá chặt chẽ. Nhiều anh chị em ở quê nhà đang tham gia phát động quần chúng, nghe tin mở chiến dịch, tranh nhau xung phong, phải bình nghị mãi mới được đi. Cho nên tinh thần họ rất khá. Nghe nói được đi làm nhiệm vụ đặc biệt, anh chị em bật dậy ngay tất cả. Đoàn quân của chúng tôi nhiều “binh chủng” là thế nhưng hành quân rất gọn, tư thế rất chững chạc, nhất là khi tiến càng sâu vào phía tây. Trong lòng mọi người, một tình cảm cao thượng cộng với lòng tự hào chính đáng đã được khơi lên.

Mấy ngày liền cứ hết lên dốc rồi lại xuống dốc, có hôm lội suối suốt ngày, hai bàn chân trắng bệch ra. Vùng này địch đã đi qua nên chỗ nào cũng có dấu vết tàn phá. Nhiều bản bị đốt trụi. Có bản còn xác nhà nhưng dân đã chạy vào rừng hết, rất vắng lặng, không một tiếng gà gáy hay chó sủa. Thỉnh thoảng, chúng tôi cũng gặp những gốc đào vẫn đứng gan góc mà nở hoa rực rỡ giữa những đồi cỏ gianh đã bị bom đạn cày lên hoặc đốt cháy. Quang cảnh đó nhắc tôi nhớ Tết nhất sắp đến nơi và cũng gợi lên trong tôi một cái gì mâu thuẫn và cũng thật hào hùng khó tả.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:28:21 PM
Một hôm, chúng tôi đang băng rừng đi, chợt thấy có một đồng chí từ xa chống gậy đi lại, dáng điệu hớt hải. Đến gần, hóa ra đồng chí cán bộ quân nhu được phái đi trước điều tra tình hình kho tàng. Trông thấy tôi, đồng chí chạy sầm lại:

- Báo của anh Bình, đúng là nó đốt chạy hết kho rồi, chẳng còn lấy một hột gạo nào nữa.

Tuy trong bụng đã có dự kiến nhưng thoạt đầu tôi cũng bàng hoàng mất một lúc. Anh em quây lại, xôn xao, nỗi lo lắng hiện trên mọi nét mặt:

- Gay go quá, lại như Khâu vác thì chết!

Quả tình, bao nhiêu dự trữ mất hết, lại hoạt động trên một chiến trường xa như thế này thì kó khăn lắm đấy. Nhưng sau giây lát bàng hoàng, tôi vẫn rất tin. Tôi nói:

- Cứ bình tĩnh các đồng chí ạ. Chúng ta chiến đấu vì chính nghĩa, vì nhân dân thì hễ còn dân là còn có cái nuôi được bộ đội. Cái chính là biết dựa vào dân, dựa vào cấp ủy địa phương, sẽ gỡ dần được hết.

Chiều ba mươi Tết chúng tôi bỏ đường bộ, xuống thuyền. Lênh đênh suốt một đêm, chả có gì đón giao thừa nhưng anh em vẫn vui, vẫn hát. Sáng mồng một thì đuổi kịp bộ phận anh Nĩu đã đi với bộ đội trước chúng tôi một ngày. Tôi mừng quá, túm lấy áo anh Nĩu:

- Bộ đội đâu?

Anh Nĩu lau mồ hôi trán, chỉ lên những đỉnh núi cao vút phía trước mặt:

- Đang truy kích phía đó…

Tôi lại hỏi:

- Bộ phận dưới này được mấy ngày gạo?

Anh Nĩu nói:

- Hơn Hồng lếch một chút thôi, có 5 ngày ăn.

Tôi ngẫm nghĩ một lát rồi quyết định:

- … Thôi được, tìm cái gì cho anh em ăn lấy sức rồi ta bôn luôn một lèo.

May làm sao lại gặp được một cái bản còn có dân. Mọi người thở phào nhẹ nhõm, nói như reo:

- Có dân là có ăn rồi!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:28:52 PM
Hôm sau, đi suốt ngày, đường chỉ toàn xuống dốc. Đến một quãng, thấy chỗ nào cũng có mương thuốc phiện đang nở hoa sặc sỡ. Đi một thôi nữa lại thấy từng đàn ngựa đông có đến hàng mấy trăm con đang thong dong gậm cỏ đỏ ối cả sườn đồi. Tiếp đến là ruộng, ruộng bát ngát, vừa mới gặt xong, chỗ nào cũng có thóc đánh đống như đống rơm. Tôi buột miệng khen:

- Trù phú thật!

Anh Nĩu cũng hoan hỉ hiện ra nét mặt:

- Không lo nữa rồi anh Bình ạ, thế nào cũng có gạo cho bộ đội ăn.

Chúng tôi đi vào bản. Nhà nào cũng cao ráo, khang trang, gà, vịt, lợn đầy sân.
Ở bản này, chúng tôi tóm được cái “đuôi” của bộ đội và sau đó, theo anh em chỉ, tìm được đến chỗ anh X
và cơ quan đoàn bộ đóng.

Vừa trông thấy tôi, anh X đứng phắt dậy, reo lên:

- A! Anh Bình đến đây rồi. Thế nào “cụ”?

Tôi ngồi xuống sàn, đỡ lấy chén nước trong tay anh X…

- Các kho gạo ta bố trí từ trước bị nó đốt chạy hết cả rồi…

Anh X lo lắng, ngắt lời:

- Chết! Làm sao có gạo cho bộ đội tiếp tục truy kích bây giờ?

Tôi cười:

- Yên trí! Nằm trên kho lương thực mà lại lo à? Không có nhiều thì cũng có ít cho các anh… Nhưng hượm, để tôi đi bắt liên lạc với địa phương cái đã.

Sáng sau, tôi và anh Nĩu đi quanh quanh mất một lúc mới tìm được các đồng chí cấp ủy địa phương. Không đợi chúng tôi trình bày lâu, các đồng chí đã sốt sắng hứa thế nào cũng có đủ gạo cho bộ đội ăn. Và ngay tối hôm ấy, cán bộ cơ sở các nơi đã nhận được công văn về họp đông đủ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:29:31 PM
Hội nghị họp trên một căn nhà sàn rộng. Cán bộ cơ sở lần lượt kéo lên, tốp thì quây ngay lấy chúng tôi, tốp thì chụm lại chuyện trò líu ríu, tốp thì sà xuống quanh bếp chuyền tay nhau rít thuốc lào tong tóc nghe nhộn nhịp, ấm cúng lạ.

Các đồng chí cấp ủy bắt đầu nói chuyện bằng tiếng địa phương. Tôi để ý nhìn thấy vẻ mặt người nghe cứ rạng rỡ mãi lên, thỉnh thoảng, anh em lại vỗ tay ran như pháo cắt ngang khiến người nói cứ phải xua xua tay mới giữ được trật tự.

Anh Nĩu rỉ tai tôi:

- Anh nói đúng quá, có dân, sẽ có hết. Tình hình này có lẽ không đến nỗi quá khó khăn như ta dự kiến, anh ạ...

Trong bụng, tôi cũng tin là như thế.

Sáng ra, anh em cán bộ cơ sở chia tay nhau, người thì cấp tốc chạy đuổi theo các đơn vị đang trên đường truy kích, một số khác thì xuống các đơn vị đang đóng ở đây, hướng dẫn cán bộ ta đi huy động gạo.

Chất phác, thật thà như nhân dân vùng này quả là có một. Nhiều người chạy tít vào trong rừng sâu, nghe tin có bộ đội đến rủ nhau kéo về. Chúng tôi hỏi mua thóc gạo, bà con chỉ ra đồng, bảo cứ đến chỗ ấy chỗ nọ mà xúc. Bộ đội cứ việc gánh, còn định giá cả, trả tiền trả nong, đã có cán bộ cơ sở.

Chúng tôi trao tiền cho các đồng chí, cứ dặn đi dặn lại mãi:

- Đáng thế nào các đồng chí liệu mà trả. Dân càng tốt, bộ đội càng phải sòng phẳng, chớ có để cho ai thiệt, dù chỉ là một đồng hay một hào...

Chỉ trong một ngày, ta đã huy động được hàng trăm tấn thóc. Cái gay bây giờ là làm thế nào cho ra gạo. Bà con địa phương cứ quen ăn đến đâu, giã đến đó. Mỗi nhà có một cái máng con con với mấy cái chày tay, Giỏi lắm cũng chỉ có cái cối nước cót ca cót két suốt ngày mới được cối gạo. Với những loại công cụ cổ sơ như vậy, làm sao bảo đảm được đủ gạo ăn cho bộ đội bây giờ.

Tôi về bàn với anh X.:

- Gạo không có nhưng thóc thì huy động được nhiều đấy… Bây giờ phải nghĩ cách làm thế nào mà xay, giã...


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:30:25 PM
Anh X. sốt sắng:

- Được thóc là quý rồi. Còn xay, giã các anh cứ để đấy chúng tôi bảo đảm cho. Bộ đội ta làm được hết...
Quả nhiên, khi tôi ở chỗ cấp ủy địa phương về đã thấy nơi thì anh em đang vác dao vào rừng chặt cây, đẵn tre, nơi thì đang cưa gỗ xoèn xoẹt. Ngoảnh đi ngoảnh lại, đã thấy các đơn vị đóng xong cối xay, cối giã, lại đan được cà giần, sàng, nong, nia nữa...

Bộ đội thì mấy khi được ăn gạo mới, lại tự tay mình làm lấy nên đơn vị nào cũng giã trắng xanh lên. Xôi đồ chín dỡ ra thơm phưng phức mấy gian nhà, ăn nhạt cũng đã thấy ngon rồi.
Mày hôm sau, anh Từ Giấy đi với một cánh quân truy kích địch từ trước, vòng về báo cáo tình hình.

Bác sĩ quân y nhìn mâm xôi, có ý kiến ngay:

- Gạo giã thế này thì mất hết cám!

Tối đến, anh Từ Giấy kỳ kèo anh Nĩu:

- Gạo trắng để được lâu. Nhưng ta có yêu cầu để lâu đâu. Giã trắng quá thì hao, lại thiếu vi-ta-min, nhỡ bộ đội làm sao thì ảnh hưởng đến chiến đấu to.

Anh Nĩu cười trừ:

- Khốn, nhưng chết một nỗi là đơn vị nào cũng ưng thế kia... Mà thóc thì đã giao cho anh em rồi.

Anh Từ Giấy vẫn không chịu:

- Thế thì phải quy định. Chỉ được giã tám trăm hay nhiều lắm là nghìn chày thôi.

Tôi nghe nói phải, hôm sau ra quy định luôn. Và bộ đội thì cũng chấp hành ngay. Bây giờ, đồng chí nào cũng lo liệu vì một lý do gì mà không được tiếp tục chiến đấu trên chiến trường này thì thật ân hận.

Ngoài thóc ra, dân còn đem lợn, rau đến bán cho chúng tôi muốn mua mấy cũng có. Mỡ lợn ở vùng này thì tuyệt. Con nào cũng một tạ trở lên, lông mượt bóng khổ mỡ dày có đến hàng tấc nhưng thịt ăn lại không ngấy. Thành thử, ăn ở đây còn tươi gấp mấy lần trong Điện-biên.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:30:59 PM
Thế nhưng đó mới là ăn. Ăn ngon mà để bộ đội bệnh tật thì cũng họa như không. Cho nên, ngay khi vừa lên đường, đang tối mắt tối mũi chạy gạo, tôi vẫn không quên nắm tình hình vệ sinh phòng bệnh. Được cái, công việc này, anh Từ Giấy làm đã lâu, rất quen, nên tôi cũng yên tâm.

Anh Từ Giấy nói:

- Phấn khởi lắm anh Bình ạ. Bộ đội ta truy kích dài ngày như thế mà hầu như không có ai tụt lại sau phải thu dung. Nền nếp ăn tốt, đi tốt, ngủ tốt, ta hành quân khẩn trương là thế, mà vẫn giữ được rất vững. Tôi nhớ có một buổi trưa, nắng to lắm, người nào cũng khát khô cả cổ. Thế mà khi bộ đội qua sông, tôi để ý nhìn, không thấy đồng chí nào uống nước lã cả. Mới hay ý thức giữ gìn sức khoẻ để chiến đấu của bộ đội ta tốt lắm.

(Sau này anh Từ Giấy còn kể cho tôi nghe một mẩu chuyện khá thú vị như sau:

...Trong hội nghị của Ủy ban liên hiệp đình chiến họp ở Trung-dã, một tên quan tư thày thuốc ở Điện-biên hỏi anh Từ Giấy thế này:

- Tôi rất ấy làm lạ là tại sao sống kham khổ hàng mấy tháng ròng như thế mà các anh vẫn giữ vững được quân số. Trong những ngày chúng tôi bị bao vây, chúng tôi vẫn nuôi một hy vọng sẽ có một trận dịch lớn lan ra trong các đơn vị ông Võ Nguyên Giáp. Và như thế thì sẽ cứu chúng tôi. Anh nhớ là tôi ở Đông-dương này hai mươi năm rồi nhé. Tôi biết người Việt-nam lắm. Muốn họ đi tiêm chủng, phải có cu-lít đến tận nhà bắt đi…

Anh Từ Giấy nghe nó nói chỉ nhếch mép cười. Về nhà, anh có viết một bài báo rất hay, trong đó, có nhắc đến công tác vệ sinh phòng bệnh chúng tôi tiến hành trong các đơn vị đang làm nhiệm vụ truy kích ở phía này).

Còn về thương binh thì bây giờ chúng tôi không gặp khó khăn mấy. Địch đang mất tinh thần, chạm phải ta là cắm cổ chạy. Thương binh rất ít. Bà con địa phương, đầy lòng yêu thương, kính trọng bộ đội, đã giúp quân y rửa ráy, nâng giấc cho thương binh không nề hà gì cả.

Bộ đội ta truy kích ngày càng gấp rút. Việc tiếp tế gạo cho bộ đội gặp nhiều khó khăn. Bộ phận anh Nĩu phân tán theo các mũi gần hết. Địch chạy trước, nên khi ta đến thì dân đã chạy hết hoặc nếu có ở nhà thì cũng đã bị cướp bóc sạch. Tình hình gay go như thế, giá không có các cán bộ địa phương đi theo giúp đỡ thì thật lôi thôi to. Bộ đội dừng lại trú quân là cán bộ cơ sở vội vã đi tìm dân ngay, họp dân lại giải thích chính sách. Cuối cùng, dân hiểu, lại dẫn ta vào rừng lấy thóc về.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 07:31:47 PM
Để đỡ vất vả cho các đồng chí cán bộ cơ sở, tôi bàn với anh Nĩu chia nhỏ bộ phận cung cấp ra làm nhiều tốp. Tốp thứ nhất đi cùng đơn vị đi đầu, đến nơi, huy động được gạo, tổ chức phát luôn, nếu còn thừa thì giao lại cho tốp sau. Tốp sau phát còn thừa thì tổ chức chuyển đi theo. Cứ thế...

Thế nhưng cũng có hôm qua bản nào cũng thấy vừa bị đốt hết. Đang chưa biết tính sao thì lại thấy dân ở các bản xung quanh, có khi cách hàng ngày đường, cũng bế gạo, đánh hàng đàn bò đến tiếp tế cho bộ đội.
Chúng tôi lại phải nói mãi họ mới nhận tiền.

*
*   *

… Thế là những lực lượng địch thập thò ở phía tây đã bị quét sạch. Điện-biên-phủ hoàn toàn bi cô lập, đứng chơ vơ như một hòn đảo nhỏ giữa đại dương hậu phương mênh mông cửa ta. Bộ đội anh X. nhận được lệnh trở về nhận nhiệm vụ mới.

Chuyến đi này cũng rất vất vả nhưng không lo đói nữa (trước khi lui quân, chúng tôi còn thừa hàng chục tấn gạo giao lại cho địa phương). Đoàn chúng tôi lượt về lại có thêm anh Từ Giấy, một tay kể chuyện có duyên và lặn cũng tài. Hôm nào, hết cái ăn, lại dừng lại tìm chỗ ném cá. Tôi lóng ngóng chỉ vớt được những con chết nổi thôi. Còn dưới sâu lại phải đến tay ông Từ Giấy. Bác sĩ chỉ ngụp mấy hơi là đã tìm dược hàng yến cá rồi.

Một hôm, đi qua một cái bản cheo leo trên sườn núi có khoảng vài ba chục nóc nhà. Anh Nĩu nhận ra, bảo:

- Tôi nhớ rồi... Lần trước ta đi qua đây, dân trông thấy bộ đội chạy hết. Chả biết lần này thì thế nào...

Đang nói chưa dứt thì chợt có tiếng người kêu rên từ giữa bản vằng ra. “Dân có nhà”. - Tôi nghĩ thế.

Đến đầu bản, gặp một cụ già. Xem ý, ông cụ đứng đó chờ chúng tôi đã lâu, có lẽ đã trông thấy chúng tôi khi còn ở dưới chân núi.

Lát sau, chúng tôi theo ông cứ bước lên một căn nhà sàn ụp sụp. Một người đàn ông nằm mọp trên sạp, hai tay ôm lấy chân rên rỉ, thỉnh thoảng lại kêu thét lên.

Anh Từ Giấy nói:

- Anh ta lên bắp chuối. Phải chích. Thế nhưng đồng chí phẫu thuật lại đi với bộ đội mất rồi... Còn ta thì lại đang phải đi gấp...

- Anh có dụng cụ gì không?

- Dụng cụ không đủ nhưng dùng tạm cũng được.

Tôi giục:

- Thế thì chích cho người ta. Xong, anh em mình chịu khó rảo bước hơn một chút vậy.

Nửa giờ sau, được băng bó xong, người đàn ông thiêm thiếp nằm yên. Còn ở dưới sân thì dân bản kéo đến đông lắm, người mang trứng, người mang mía. Bà con đi theo chúng tôi lên đỉnh dốc, lưu luyến mãi rồi mới chịu chia tay, mang quà trở lại.

*
*   *

Về đến gần Điện biên, đã thấy quang cảnh đổi khác. Đường ô-tô đã vươn vào được đến tận đây, to, bề thế lắm. Hôm đó, có sương mù nên mãi đến chín, mười giờ, ô-tô vẫn kìn kìn chở gạo, chở đạn vào. Dân công, bộ đội thì cứ đi lại như mắc cửi. Xế lên trên ít nữa, bản nào cũng có vườn rau mới trồng để cung cấp cho bộ đội. “Chu đáo quá! Quy mô quá!” - Tôi vừa lẩm bẩm như vậy vừa nhớ lại chuyện thiếu a-xít và những lời đồng chí chủ nhiệm cung cấp nói lúc chia tay. “Xem ý ra công tác chuẩn bị đã sắp kết thúc” - Tôi đoán thầm. Quả nhiên, chỉ mấy hôm sau, tiếng súng tấn công Him-lam, Độc-lập - hai cánh cửa của Điện-biên-phủ - đã nổ ran, mở màn cho chiến dịch đại thắng của quân dân ta.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:49:05 PM
TRẬN MỞ ĐẦU

Thượng tá MẠC NINH

Cuộc họp Đảng ủy đại đoàn mở rộng của chúng tôi bàn về công tác chuẩn bị đánh cụm cứ điểm Him-lam đã quyết nghị:

- Phải quán triệt ý nghĩa của trận đánh mở đầu, xây dựng một quyết tâm nhất định hoàn thành trận đánh thật gọn ghẽ và giòn giã.

- Về sử dựng lực lượng: kiên quyết tập trung những đơn vị  có nhiều khả năng công kiên nhất đế đánh bằng được Him-lam.

- Về hiệp đồng với pháo: phải đảm bảo kế hoạch thật khớp giữa bộ binh, pháo binh. Cán bộ tham mưu phải nắm chắc ý định của Đảng ủy để tận dụng hết uy lực của pháo.

- Về cấu trúc trận địa: phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn, thời gian và cán bộ các cấp phải xuống tận nơi để kiểm tra…

Cuộc họp đó kết thúc vào khoảng 12 giờ trưa.

Mọi lần, hễ cứ xong công việc, đồng chí Trần Độ - bí thư Đảng ủy ngồi gần ai bắt tay người đó trước và khi
người cuối cùng đi khỏi, đồng chí ở lại tiếp tục ngay phần nhiệm vụ của mình. Nhưng lần này, vừa dứt câu: “giải tán” đồng chí đã đứng phắt dậy lách qua mấy đồng chí ngồi bên, tiến thẳng đến chỗ tôi, đưa bàn tay to, dày ra cầm chặt lấy bàn tay tôi, miệng cười để lộ hàm răng có kẽ hở rộng, bảo tôi:

- Mạc Ninh về khẩn trương, tích cực chuẩn bị đi. Công việc nhiều đấy, phải tìm mọi cách làm cho anh em quán triệt đầy đủ quyết tâm của trên thì công việc mới hoàn thành đạt yêu cầu được. Trên này bọn mình cũng sẽ nỗ lực tiến hành phần của Đảng ủy đã trao cho. Thôi về khẩn trương, tích cực chuẩn bị đi…

Giữa lúc đồng chí bị thư dặn dò tôi thì xung quanh, hàng chục cặp mắt đều hướng về tôi chan chứa niềm tin, vui. Đồng chí Lê Trọng Tấn - tư lệnh trưởng - đã gầy lại cao, đang vấn điếu thuốc lá sợi, cũng cười hà hà, nói tiếp lời đồng chí bí thư:

- Tuy có cả đơn vị của Hoàng Cầm cũng đánh, có cả một bộ phận của Lê Thùy phối hợp, nhưng đại đoàn vẫn coi như đơn vị Mạc Ninh “lĩnh ấn tiên phong” đấy. Đánh trận mở đầu mà. Liệu làm ăn cho thật giòn giã!
Đồng chí chủ nhiệm chính trị đại đoàn nhìn tôi, tủm tỉm mãi mới hóm hỉnh nói:

- Hiệp đầu, “cụ Mạc” cứ cho nó đo ván ngay đứ đừ ra để từ hiệp sau bọn chúng mới thất kinh hồn vía.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:50:18 PM
Và dáng chừng muốn giải thích thêm cái “ẩn ý” của đồng chí chủ nhiệm chính trị, đồng chí Quang Trung - tư lệnh phó - thẳng thừng nói ngay một điểm trong lai lịch của tôi:

- Phải rồi! Cũng vì hiệp đầu nên đại đoàn mới cho “bốc-xơ trứ đanh của thành Đông”1 lên vũ đài đấy chứ! Hà, hà! Không hẹn mà nên nhỉ.

Mỗi người một ý kiến khiến cho cuộc hội nghị lúc thảo luận, không khí nghiêm trang bao nhiêu thì lúc giải tán này lại thân mật vui vẻ, ồn ã bấy nhiêu. Ấy, những cuộc họp mặt của chúng tôi thường theo một nền nếp như vậy.

Nhưng trên đường về vị trí tập kết của Đầm-hà1 mới được chừng dăm ba chục bước thì cái không khỉ vui vẻ, ồn ã đó tự nhiên như bị chặn đứng lại. Những suy nghĩ về nhiệm vụ đã sớm “chiếm lĩnh” hoàn toàn trong đầu óc tôi, mặc đầu, trước mặt, sau lưng tôi, những cán bộ, những chiến sĩ, những nam nữ dân công đang tấp nập ngược xuôi như dòng nước lũ gặp chỗ xoáy mạnh nhất.

Với cương vị chính ủy trung đoàn đi nhận nhiệm vụ và tôi đã ước lượng được tương đối đầy đủ khối lượng công việc và thời gian cần hoàn thành của trung đoàn. Tôi cố gắng tranh thủ sắp xếp sẵn việc nào làm trước, việc nào làm sau, những việc nào cần làm song song để về tới “nhà” là có thể bắt tay tiến hành ngay
- “Khẩn trương, tích cực ...!” Đảng ủy đại đoàn - trong đó có cả tôi - đã nghị quyết và đồng chí bí thư cũng chả đã nhắc đi, nhắc lại mãi đó ư.

Đúng, không khẩn trương, không tích cực không xong! Phương châm tác chiến “đánh nhanh giải quyết nhanh” đã được thay thế bằng phương châm “đánh chắc tiến chắc”. Và theo đó, từ việc kéo pháo vào, chúng tôi lại kéo pháo ra... đến việc làm đường cho pháo có khả năng cơ động, việc củng cố, tổ chức, xây dựng tư tưởng đánh lâu dài, v.v. tất cả đơn vị chúng tôi đều đã hoàn thành tốt. Nhưng với nhiệm vụ cụ thể - nhiệm vụ làm mũi điểm trong trận Him-lam sắp tới đây lại nảy ra cho trung đoàn không biết bao nhiêu là công việc chưa thể gọi là hoàn thành để bảo đảm “đánh chắc tiến chắc” được Tuy vậy, tôi cũng đã tìm thấy được mấy việc chính cần phải về họp trung đoàn ủy để tìm biện pháp tiến hành gấp. Từ nay đến ngày 13 - ngày nổ súng mở màn cho chiến dịch to lớn này - không còn bao xa nữa rồi! Cứ nghĩ đến công việc, nghĩ đến thời gian là trong bụng dạ tôi cứ bồn chồn áy náy. Bước chân tôi tự nhiên cứ bước dài ra và cũng tự nhiên mơ ước giá mình cùng với toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn mỗi người có thêm ba, bốn tay để mà làm thì tốt biết mấy! Nhưng rồi tôi lại cười thầm về cái ước mơ viển vông ấy. Thực ra mỗi cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn cũng như mỗi cán bộ chiến sĩ có mặt trên mảnh đất Điện-biên này đã làm việc không chỉ bằng ba, bốn tay mà tất cả đã làm việc mỗi người bằng không biết bao nhiêu trí não và cánh tay rồi. Chỉ riêng việc kéo pháo vào, kéo pháo ra băng qua hàng chực ngọn nút cao, hàng chục con suối sâu dưới bom rơi, đạn nổ chẳng đủ để chứng minh hay sao?... Và phải là những con người như thế nào mới làm nổi được sự kiện lạ lùng ấy chứ!
------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Trước kia ở Hải-dương tôi có học mấy miếng võ để tự vệ khi hoạt động hồi trước Cách mạng tháng Tám.
1 Bí danh trung đoàn chúng tôi lúc đó.



Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:52:47 PM
Nhưng dòng suy nghĩ của tôi cũng chưa thể chấm dứt ở đây được. Tôi nghĩ sang chuyện bố trí lực lượng. Theo sự góp ý của đại đoàn ủy lúc này ngẫm đi, ngẫm lại tôi thấy vẫn đúng và hợp lý. Mà đã nghĩ đến lực lượng mạnh mẽ, chắc chắn của trung đoàn hiện tại là tôi không thể nào không như “mở cờ trong bụng” được.

Tôi nhớ có lần anh Tuyến. - trung đoàn phó của đơn vị bạn mới sang nhận nhiệm vụ trung đoàn trưởng thay anh Nam Long đi công tác khác - sau một thời gian “chu du khắp các tiểu đoàn, đại đội để tiếp tục “ra mắt” và “làm quen” anh về chưa kịp bỏ mũ, tháo giày đã cười tưởng chừng đôi mắt anh như nhắm tịt cả lại mà nói với tôi:

- Hay lắm! Tốt lắm!

Tôi chưa kịp hỏi: - Thế nào mà hay, thế nào mà tốt?” thì anh đã nói luôn một hồi:

- Cán bộ chiến sĩ đầy đủ cả. Vấn đề tổ chức như vậy đã được kiện toàn. Sau chỉnh huấn chính trị có khác, chất lượng chắc chắn thật. Bạn, thù, ta anh em nhận thức rất rõ. Ý chí chiến đấu sôi sục. Đến đơn vị nào anh em cũng quấn lấy mà hỏi: “Bao giờ đại tướng cho xuất quân?”. Ở tiểu đoàn 16, có đại đội nêu khẩu hiệu “Quyết tiến tới đảm nhiệm mũi chủ công trong chiến dịch mới”. Ở tiểu đoàn 428, có đại đội đang ầm ầm phong trào “Bách phát, bách trúng”. Còn tiểu đoàn Phủ Thông1, cái loại tiểu đội cậu Oanh ở đại đội 243 như các anh giới thiệu, tôi xem ra có nhiều đấy. Cũng ở đại đội này còn có một tổ ba người khá độc đáo. Các cậu ấy tự đặt tên cho nhau là Quyết, Chiến, Thắng. Chà! Cả ba đều cạo trọc đầu lông lốc. Tinh cỡ 18, 19 hết, nô vỡ trời vỡ đất, học chính trị, quân sự rất hăng, không kém gì các tổ của Oanh.

Đồng chí Lương Thịnh, trung đoàn phó kiêm tham mưu trưởng trung đoàn vốn là người có “bệnh” hay nói to. Chính cái “bệnh” đó mà Thịnh đã bị “dính” đạn trong một cuộc đi điều tra đồn địch ở chiến dịch vừa qua. Lúc này Thịnh cũng ngồi cạnh tôi. Thấy đoàn trưởng Tuyến nói về việc học tập của anh em, Thịnh vươn cái cổ tròn ra, giọng nói khàn khàn nhưng hỏi vẫn cứ như quát vào tai mọi người:

- Anh bảo các cậu ấy học thế nào?

- Chà! Cứ huỳnh huỵch suốt ngày, suốt buổi - Anh Tuyến đáp, rồi anh mở xà-cột, lấy ra một quyến sổ con,
lật lật gần đến giữa, anh dừng lại, nói tiếp: - Đây, mình ghi được mấy câu của “các ông Vệ trọc” ấy dán ở báng súng đây này - Anh đọc rành rọt:

Thục luyện súng trường

Tinh tường lựu đạn

Bộc lôi các hạng

Giật nổ giòn ngay

Súng máy đến tay

Cỡ nào, bắn tuốt


------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Danh hiệu của một tiểu đoàn trong trung đoàn chúng tôi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:53:34 PM
Lương Thịnh nghe khoái quá, nhổm dậy giằng lấy cuốn sổ trên tay anh Tuyến, đọc đi, đọc lại và cười hơ hớ.
… Cho đến một đêm, vào trung tuần tháng Chạp, chúng tôi chính thức nhận được lệnh xuất quân.

Thật là thỏa nỗi ước mong. Qua bao ngày đêm hành quân mang nặng đi liền không nghỉ, chúng tôi đã vượt trên 500 cây số lên đến đây. Chúng tôi đã thực hiện được khẩu hiệu của trên đề ra: “Đi tốt, ăn tốt, ngủ tốt, giữ bí mật tốt” nên đi đường không một đồng chí nào phải ở lại trạm thu dung. Có những chiến sĩ đang cùng đội ngũ đi qua nhà thấy vợ con đứng nhìn hàng quân, họ đành phải dằn lòng che mặt, thẳng bước. Đồng chí Lê Nam - chủ nhiệm chính trị trung đoàn - còn cho tôi biết tiểu đội trưởng Phan Đình Giót, trong túi thường xuyên có kim, chỉ hễ cứ qua một chặng đường dài lại bỏ ra khâu cho kín những chỗ nứt nẻ ở gan bàn chân để hôm sau đi cho kịp anh em.

… Rồi chúng tôi tham gia kéo pháo. Lượt kéo pháo ra, ngoài việc Đờ Cát cho pháo tập trung bắn phá, hoặc cho quân thọc ra thăm dò, y còn cho máy bay thả truyền đơn tuôn những lời láo xược kêu gọi quân ta đầu hàng và thách thức quân ta tấn công. Y làm như bọn y là đá, còn quân ta rặt trứng là trứng cả. Nhưng đáp lại những hành động của y, hàng ngàn hàng vạn cánh tay chúng tôi đã nổi thêm gân lên cuồn cuộn, đưa pháo băng băng về vị trí trước giờ quy định.

… Cũng như tất cả các trung đoàn, đại đoàn bạn, lực lượng của trung đoàn chúng tôi đều có khí thế chung như vậy.

Giờ đây, nhiệm vụ cụ thể của trung đoàn chúng tôi, chính bản thân tôi đã nhận về. Với ý nghĩa cực kỳ quan trọng của trận đánh mở đầu vào cái tập đoàn cứ điểm lớn, mạnh chưa từng có của quân đội viễn chinh Pháp và can thiệp Mỹ trên chiến trường Đông-dương này, tôi biết toàn Đảng, toàn dân ta từ Bắc chí Nam đều đang ra sức chi viện cho chiến dịch đều đang mong đợi chiến thắng đầu tiên giòn giã nhất. Vì vậy tất cả những suy nghĩ tiếp theo của tôi trên đường về nơi tập kết của trung đoàn đều chỉ xoay quanh vào mỗi một vấn đề: làm cách nào để cùng với các trung đoàn bạn tiêu diệt Him-lam - cửa ngõ của Điện-biên-phủ - được nhanh nhất, gọn nhất và đỡ tốn xương máu nhất.




Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:54:14 PM
II

Trước ngày kéo pháo vào, đại đoàn chúng tôi đã mấy lần tổ chức từng đoàn cán bộ trèo lên ngọn núi 674 ở đông phía bắc Mường-thanh và một số cao điểm khác để quan sát toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ. Đồng chí Lương Thịnh và tôi cũng có mặt trong đoàn cán bộ này.

Hồi cuối năm 1952, ta mở chiến dịch Tây-bắc, đại đoàn chúng tôi cũng đã từng giáp chiến với địch ở Nà-sản. Chỗ đó, với một binh lực khá đông, địch bố trí thành nhiều cứ điểm có thể chi viện đắc lực cho nhau. Ngoài ra chúng còn có cả một lực lượng pháo binh cơ động và một sân bay ở khu trung tâm, hàng ngày hết phi cơ khu trục lại vận tải hoạt động lên tục... Như vậy là một số không ít cán bộ, chiến sĩ - trong đó có tôi - đã biết thế nào là một tập đoàn cứ điểm rồi. Do đó, khi mới nghe thấy ở Điện-biên-phủ, địch cũng bố trí thành một tập đoàn cứ điểm thì, thú thật là, tuy đã được xem qua sơ đồ ước lượng được quân số của chúng, tôi vẫn thầm cho rằng: Bất quá nó cũng chỉ nhỉnh hơn cái Nà-sản thôi!

Nhưng khi đặt chân lên ngọn 674, lia ống nhòm đôi ba vòng thì cái ý nghĩ “nó cũng chỉ nhỉnh...” của tôi hầu như bị tiêu tan mất cả. Trên dải cánh đồng rộng bát ngát, nhan nhản những dù trắng, đỏ, vàng, xanh... lều vải đóng san sát như bát úp trên những đám đất đào ngoáy nham nhở, đỏ loét như những vết ghẻ lở đang thời kỳ phá phách thịt da. Tàu bay dù các loại lên lên xuống xuống rối mù như chuồn chuồn tháng năm đớp nước. Ô-tô, xe tăng, xe bọc sắt... chạy lồng lộn giữa đồng lúa chỗ chín rũ, chỗ bị đốt cháy xém. Bản làng, nơi chỉ còn hàng cột đen thui, nơi thì xiêu xiêu, vẹo vẹo, quan sát mãi chẳng thấy bóng một người dân. Vừa lúc đó, Lương Thịnh đứng bên tôi, thở hắt ra một cái rất mạnh - dấu hiệu khi anh căm giận tột độ - anh gọi tôi, bảo:

- Anh Mạc Ninh! Dân không kịp chạy, thóc lúa, của cải bị đốt, bị cướp mất nhiều rồi!

Tôi bỏ ống nhòm xuồng, khẽ gật đầu, nhưng mắt vẫn không rời cái tập đoàn cứ điểm đang bày ra trước mặt. Bất giác tôi lại nghĩ đến cái Nà-sản năm qua. Tôi nghĩ dứt khoát rằng trận ấy ta không thành công, vì địch đã tổ chức một lối phòng ngự mới mà từ đó trở về trước, chúng tôi chưa hề có kinh nghiệm đánh. Cũng từ sau trận ấy, địch cho rằng với cái kiểu đóng từng chòm, từng cụm như vậy mà phát triển lên ắt tài trời “Việt Minh” cũng không làm gì nổi. Dựa trên kinh nghiệm đối phó coi như hiệu nghiệm nhất ấy, chúng mày đẻ ra cái tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ này để làm một trong những bàn đạp thực hiện kế hoạch bình định toàn cõi Đông-dương trong 18 tháng. Tôi còn nhớ rất rõ sau đoạn suy nghĩ ấy, đôi bàn chân tôi như cắm chặt xuống ngọn 674 và thầm bảo: “Na-va nhầm rồi! Mày có biết đâu, qua thử thách đẫm mồ hôi sôi nước mắt đó, chúng tao đã ghi sâu thành mối hận trong lòng, đã lấy đây làm bài học để rèn luyện rồi. Tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ! Dù mày có to gấp hàng chục lần cái tập đoàn cứ điểm Nà-sản, nhất định cũng sẽ bị chúng tao tiêu diệt!...


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:54:56 PM
Mà thật vậy, đứng trước cái tập đoàn cứ điểm to là thế, mạnh là thế, không riêng gì tôi mà tất cả đoàn cán bộ, chiến sĩ đứng bên tôi đều không tỏ vẻ gì sợ hãi cả. Lương Thịnh quên phăng cả cái bệnh nói to của mình, cao giọng nói về đồng chí tham mưu trưởng trung đoàn bạn:

- Kể chúng nó cũng to gan, lớn mật đấy chứ. Nhưng vỏ quýt dày ắt có móng tay nhọn, trước sau thế nào chúng nó cũng “chầu trời” cả thôi!

Ai cũng tán thành ý kiến đó nhưng cũng có người lừ mắt nhìn anh ra ý cảnh cáo cái bệnh cố hữu của anh. Khi quan sát xong, dường như không nhịn được nữa, và cũng được thể đi đã xa, kỷ luật bảo mật đã được nới, Lương Thịnh lại nói một câu to to vừa đúng cỡ giọng của anh:

- Đế quốc Pháp, can thiệp Mỹ cũng kỳ thật! Na-va ném hàng vạn quan với lính xuống cái lòng chảo này mà chúng cứ khen tài, khen giỏi rối cả lên. Kỳ thật!

Mấy chiến sĩ quân báo đi trước chúng tôi cũng bàn luận rất say sưa. Có cáu nói:

- Cái lão Đờ Cát quả là ngu xuẩn hết mức. Đã đóng ở Điện-biên mà không đóng nốt cái 674 này để có bao nhiêu cơ ngơi chúng ông đếm đầu tiệt cả.

Một cậu đi bên phì cười, bảo:

- Chán cho cậu quá! Mỏm 674 không nhìn được thì ra chỗ khác nhìn cũng thấy. Cho nó mang cả cái khối Bắc Đại-tây-dương sang, chúng mình cũng nhìn thấu tận ruột.

*
*   *

Him-lam là một trong số những vị trí kiên cố nhất của tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ. Nó còn là một trong hai “quả đấm sắt” - như lời bọn địch gọi - nằm trên đường đi Tuần-giáo (“quà đấm sắt”) nữa là đồn Độc-lập nằm trên đường đi Lai-châu) để ngăn chặn hướng tấn công chính của ta vào ngoại vi Điện-biên-phủ. Bọn địch còn cho rằng nếu để mất Him-lam thì Mường-thanh sẽ chẳng khác gì căn nhà bị toang mất cửa. Do đó, ngay từ khi ngửi thấy quân ta định “nói chuyện” với cái tập đoàn cứ điểm này, Đờ Cát đã đốc thúc quân sĩ thi hành thật “hắc” chế độ “rào cổng, lấp ngõ”, “giữ kín như bưng”. - Nghĩa là y cho dùng đủ mọi cách để quân ta không một ai có thể bén mảng tới gần; hoặc nếu có bén mảng tới được thì vị trí này sẽ có thừa sức tiêu diệt ngay quân ta từ ở ngoài xa. Về phía ta, muốn đập bẹp “quả đấm sắt” ấy để tạo điều kiện phát triển vào trong, công tác điều tra cũng được đẩy mạnh gấp rút.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:55:58 PM
Nhưng bước đầu của công tác điều tra ấy quả có khó khăn thật. Không cứ gì ban ngày chúng đi tuần tiễu xoành xoạc, mà ngay cả ban đêm, ngoài việc đèn pha quét sát mặt đất, đèn dù soi sáng rực có góc trời, chúng còn táo tợn cho từng bộ phận nhỏ xuống gác ở tận chân hàng rào và cho từng trung đội ra đi rẻo hoặc phục kích tung tung không có một quy luật nào nhất định. Bọn này còn được trang bị cả súng có hồng ngoại tuyến để phát hiện quân ta ngay từ trong đêm tối nữa.

Tôi được biết các đồng chí quân báo trên đại đoàn đã mấy lần tìm cách vào nhưng đều bị chúng phát hiện đành phải nổ súng, quay ra. Đến tổ đồng chí Đậu đã có lần khéo léo mò được vào sát hàng rào, gỡ được một số mìn rồi vẫn bị quân phục kích của chúng ùa ra vây chặt, bắn Đậu bị thương khiến cả tổ phải chiến đấu quyết liệt mới cõng được Đậu rút về. Tổ quân báo của trung đoàn tôi tuy có máy chiến sĩ mới, còn thiếu kinh nghiệm công tác nhưng cũng ra công gắng sức sục sạo ấy thế mà cứ chiều nay ra đi, sáng hôm sau tại quay về, cậu nào cậu ấy quần áo rách bươm vẫn không lượm được điều gì gọi là giá trị lớn.

Tình hình cứ kéo nhằng mãi. Và ngay cả lúc Đảng ủy đại đoàn họp, đối với Him-lam, chúng tôi cũng chỉ mới biết được rằng Đờ Cát đã cho san trụi năm cao điểm và hình thành ở trên đó ba cứ điểm rất dễ yểm hộ cho nhau. Bao quanh ba cứ điểm đó là những lớp hàng rào dây thép gai dày đặc, bề rộng tới năm, sáu chục thước. Binh lực, hỏa lực của nó, chúng tôi cũng chỉ mới biết áng chừng một tiểu đoàn và một số ụ súng đếm được từ đằng xa... Như vậy đúng là chúng tôi “mới biếtmặt mà chưa biết lòng” của nó.

Nhưng không thể khoanh tay ngồi chờ đầy đủ tình hình mới khởi sự mọi việc chuẩn bị được. Lại càng không thể ỷ vào phương châm “đánh chắc tiến chắc” mà đưa câu “thận trọng” để rón rén trong mọi công việc lởn nhỏ, được – Nghĩ vậy tôi bàn với các anh Tuyến, Thịnh, Nam:

- Quân báo cửa đại đoàn sục sạo Him-lam, quân báo của trung đoàn ta cũng vậy. Hoạt động lẻ như thế xem ra không ăn thua rồi. Ta tạm thời đưa tổ quân báo của ta lên sáp nhập với trên đó, vừa thêm lực lượng, vừa
chỉ huy thống nhất có được không?

“Tính tới, tính lui đâu đấy rồi, các đồng chí đồng ý với tôi, và báo cáo lên trên. Trên tán thành.

Trước khi anh em đi làm nhiệm vụ, tôi đến trực tiếp động viên. Để thiết thực bồi bổ kinh nghiệm bắt tù binh và sẵn có dăm ba miếng võ, tôi để hẳn hai tiếng đồng hồ cùng anh em quần nhau trên bãi cỏ. Anh em tuy mới bước vào nghề thế mà đã sớm “tinh thông” đáo để. Cỡ người tôi tuy không to lắm nhưng cũng khá chắc chắn và tôi cũng đã “thử miếng” hẳn hoi rồi mà vẫn bị một cậu người bé loắt choắt túm tay, khóa cổ, tưởng chừng chết nghẹt đến nơi. Còn tôi, với chiếc thắt lưng da cũng làm cho đôi ba chàng giãy giụa trên lưng tôi mà không tài nào xuống được. Thấy tôi có vẻ “cao cường” như vậy, anh em gọi vui tôi là “đại huynh” và tự xếp mình vào hàng “tiểu đệ”.

Kết thúc cuộc “tỉ thí” đó là một trận cười vang rừng, vang núi

Ít ngày sau, anh Tuyến và tôi được tin đội quân báo của đại đoàn do trung đội trưởng Lư chỉ huy, dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của đồng chí tư lệnh trưởng, đã bắt sống được bốn tù binh Âu, trong đó có tên thiếu uý Giắc-cơ. Chúng tôi vội cử ngay tham mưu trưởng Lương Thịnh đi lên cùng tham gia khai thác tài liệu. Lúc về, Lương Thịnh kể lại cho chúng tôi nghe nhiều điều thật là quan trọng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:56:33 PM
Thì ra ở cụm cứ điểm Him lam, ngoài những lớp dầy thép gai rộng tới năm, sáu chục thước đó, ở bên trong, cứ mỗi một cứ điểm lại có một lớp rào thép gai cũng có tầm rộng tương tự tạo cho ba cứ điểm thành ba khoảnh có thể độc lập tác chiến. Giữa những lớp hàng rào đó, chúng còn cho gài đủ các thứ mìn: mìn cóc, mìn ống bơ, mìn sáng, mịn “chiêng” chứa tới ba chục cân chất nổ, bom na-pan. v.v. Đó là những thứ chướng ngại vật bên ngoài. Còn bên trong thì chi chít những chiến hào ngang dọc hình thành nhiều tầng nối liền nhau bằng hàng chục lô-cốt bí mật ẩn thật sát mặt đất. Binh lực gồm 4 đại đội của tiểu đoàn lê-dương 3, lữ đoàn xe 13 do tên quan tư Pê-gô chỉ huy. Chúng thuộc vào loại tinh nhuệ, thiện chiến, hung hăng nhất trong đội viễn chinh Pháp. Còn lực lượng chi viện cho cụm cứ điểm này là những ổ pháo từ các nơi Mường-thanh, Hồng-cúm và những hỏa lực cầu vồng của các vị trí phụ cận bắn tới.

Đối với địch thì đó đúng là một “quả đấm sắt” vì trong ngoài, phải, trái, gần, xa vị trí này, chúng chứa đầy ứ những sắt thép, đồng, chì và không biết bao nhiêu chai hóa học giết người khác nữa. Chả thế mà tên thiếu úy tù binh Giắc-cơ - theo đồng chí Lương Thịnh kể lại - sau khi cung khai xong, nó nói với các đồng chí ngồi trước mặt nó:

- Thưa các ngài, tôi đã không giấu giếm các ngài một điều gì, và bây giờ xin phép các ngài cho tôi nói một điều thành thật... Các ngài chớ nên đụng đến Him-lam vì Him-lam là một pháo đài bất khả xâm phạm. Pháo đài này do chính tay một vị cố vấn Mỹ ở chiến trường Triều-tiên vẽ kiểu và trực tiếp đôn đốc xây dựng. Tướng Mỹ Ô-đa-ni-en đã cùng ông Đờ Cát thân chinh tới tham gia bố phòng và có bộ trưởng quốc phòng Pháp Pơ-lê-ven cũng đến tận nơi để kiếm tra…

Nghe vậy, toàn thể chúng tôi cười ồ cả lên. Đồng chí Lê Nam hỏi ngay Lương Thịnh:

- Nó nói thế, có ai bảo gì nó không!

- Có chứ! - Lương Thịnh đáp - Một cậu đã nói: Nếu như thế thì sẽ chưa cho nó về trại tù binh vội. Hãy để
nó ở lại chờ tất cả những thằng hiện đang ở Him-lam sẽ qua đây về trại tù binh của ta một thể.

Anh Tuyến, vẻ mặt trầm ngâm, nói:

- Nó khuyên thành thật đấy. Nhưng nó khuyên theo quan điểm của nó thôi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:57:10 PM
Tôi đồng tình với câu của anh Tuyến và nói tiếp:

- Theo sự suy nghĩ không chủ quan khinh địch thì đấy là một cụm cứ điểm mạnh đấy. Ta phải bổ sung nhiều trong công ty chân bộ mới “đấm” bẹp nó được.

Liền đó, tôi đề nghị với thường vụ trung đoàn ủy cho triệu tập ngay một cuộc họp từ các đồng chí chi ủy cho đến các cán bộ trung đội để phổ biến thêm tình hình và đề ra yêu cầu mới cho mọi công tác chuẩn bị trước mắt.

*
*   *

Song song với việc điều tra nghiên cứu địch tình, trung đoàn tiến hành gặp nhiệm vụ đào giao thông hào, xây dựng trận địa tấn công.

Nhiệm vụ này, lúc đầu còn cách xa địch, việc giữ bí mật có thuận lợi hơn, đích chưa phá phách được, nên anh em cán bộ, chiến sĩ đều làm đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và thời gian do tham mưu đại đoàn đã đề ra. Việc lãnh đạo tư tưởng cũng như tổ chức chưa có gì là vất vả cho lắm. Nhưng từ bờ sông Nậm-rốm - sát chân cụm cứ điểm Him-lam - trở đi là nảy ra nhiều vấn đề phức tạp khiến toàn Đảng bộ trung đoàn chúng tôi phải đặc biệt quan tâm.

Để giải quyết việc sang khúc sông rộng trên dưới mười thước trong tầm hỏa lực của địch này, anh em công binh, bộ binh cũng đã phải hao tâm tổn lực và cũng đã phải đổ khá xương máu. Chỉ mới có việc đi nghiên cứu địa điểm thuận tiện với tiêu chuẩn vừa che khuất vừa êm dòng nước, lại hẹp và không sâu mà chúng tôi đã bị thương vong mất gần một nửa tiểu đội rồi. Khi đã tìm được chỗ tương đối vừa ý, chúng tôi phải lấy nứa làm thành mấy đoạn cầu ngắn từ xa vác tới ghép lại và gò chìm lập lờ dưới mặt nước để chập tối vượt sang đào trận địa, gần sáng, mọi người về hết thì cầu cũng phải rút theo tức khắc, không để lộ một dấu vết gì khiến địch có thể nghi ngờ.

Tới việc đào trận địa bên kia bờ sông.

Ta với địch cách nhau một đoạn dốc nữa thôi. Như vậy có khác nào ta bảo thẳng vào mặt thằng địch rằng: “Chúng ta đã đến tiêu diệt chúng mày đây”. Và kẻ địch tuy đã ném một vài đòn ở đồi 75, đồi Cây xanh. v.v. nhưng chúng vẫn cho là ta chưa gây trò trống gì lớn, nay ta đã sừng sững trước mặt chúng giữa lúc chúng sức còn dư, lực còn mạnh, nên chúng đã phản ứng dữ dội.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:57:50 PM
Chúng phản ứng dữ dội thật. Ở mé bờ sông bên ấy, đêm đầu tốc độ đào của chúng tôi có chậm hơn những đêm còn ở bên này bờ sông nhưng vẫn đạt tiêu chuẩn bề sâu. Đêm thứ hai và đêm thứ ba, không những hỏa lực địch từ xa gì tới hoả lực bắn thẳng của chúng từ bản thân cụm cứ điểm Him-lam cũng xỉa ra như trút đạn. Có lần ta mới dàn đội hình đã có đến hai tiểu đội thương vong. Tuy các đại đội, tiểu đoàn đã bố trí ngay những tổ truy hỏa điểm của chúng rồi, nhưng chúng vẫn gây cho ta nhiều trở ngại lớn.

Thường vụ Đảng ủy trung đoàn chúng tôi kịp thời hội ý với nhau và thống nhất nhận định là: Quyết tâm tiêu diệt Him-lam, mở đầu cho chiến dịch, trong ý chí của tuyệt đại đa số cán bộ, chiến sĩ nhận định không thể có gì lay chuyển được. Giờ đây, trước sự phản ứng điên cuồng của địch, ai cũng chỉ muốn có cách nào đè bẹp ngay được chúng với sự hy sinh ít nhất mà thôi. Còn loại tư tưởng bi quan, dao động, ngại nhiệm vụ cũng có, nhưng đó là phần rất ít. Tuy vậy Đảng ủy vẫn phải tăng cường công tác tư tưởng, giáo dục nhiệm vụ đào trận địa, giúp đỡ các đơn vị về mặt tổ chức, kỹ thuật và động viên mọi người phát huy sáng kiến thật mạnh mẽ... mới mau hoàn thành được.
Xuất phát từ nhận định đó, chúng tôi phân công nhau xuống đơn vị thẩm tra và động viên anh em thực hiện bằng được nghị quyết của Đang ủy đại đoàn mà tôi để giới thiệu ở phần trên.

Tôi cùng với đồng chí Lê Nam xuống tiểu đoàn Phủ Thông. Đi gần hết đường giao thông hào trục, tôi bỗng nảy ra một ý liền nói với Lê Nam:

- Chúng mình xuống thẳng đại đội thôi, không cần qua tiểu đoàn bộ nữa.

Lê Nam hiểu ngay ý tôi, cười đáp:

- Tôi cũng thấy vậy. Giờ này còn tay chỉ huy nào ở yên vị tại đoàn bộ, đội bộ nữa. Ta tới C243 trước đi.

Qua ý kiến Lê Nam, tôi hiểu ngay là anh muốn cùng tôi đi nghiên cứu hẳn ở một đơn vị đã đứng ở chỗ “đầu sóng ngọn gió” nhất trong những ngày dào trận địa vừa qua, đồng thời trong trận chiến đấu sắp tới, chính nó cũng sẽ đảm nhiệm mũi điểm của tiểu đoàn chủ công này. Cứ nắm được tình hình của nó cũng phần nào đánh giá được tình hình tư tưởng hiện nay ở các đơn vị đang đào trận địa và cũng từ đó sẽ rút ra được một số kinh nghiệm về công tác tư tưởng và tổ chức.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:59:00 PM
Mới gần tới đoạn giao thông hào thuộc địa phận của đại đội 243, chúng tôi đã nghe thấy anh em vừa vỗ tay, vừa hát vang đoạn cuối bài “Nông dân là quân chủ lực”. Tiếp đó, anh em lại hát luôn bài “Nhị-lang-sơn”1. Ồ, anh em bữa nay sao mà hát hay làm vậy. Rất đều, rất khỏe. Tiếng hát cứ bốc lên, bốc lên khiến cho đôi chân tôi tự dưng cũng bước những bước rất mạnh, đầu tôi cũng gật gà gật gù với nhịp của bài hát và miệng tôi cũng làm nhằm hát theo. Đến đoạn “Rắn như thép, chiến sĩ Giải phóng quân - Đói rét không sờn, đã băng mình qua dãy Nhị-lang-sơn…” thì không kìm được nữa, tôi cũng cất tiếng hát to tướng lên, nhưng tôi hát chệch ra là “… Rắn như thép chiến sĩ Vệ quốc quân - Đói rét không sờn, nhất tề xông lên diệt Him-lam...”.

Thấy tôi “cải biên” một cách đột ngột và nghe cái giọng cứ ngay đuồn đuột của tôi, Lê Nam quay phắt lại, thọc mạnh đầu gậy xuống lòng giao thông hào rồi đứng cười rũ rượi, bảo tôi:

- Thôi can ông, ông hát be bé chứ, kẻo ông Độ biết lại lấy ông lên bổ sung vào đội văn công đại đoàn thì khổ anh em thôi!

Tôi không tài nào hát được nữa vì tôi cũng cười phá lên không kém gì Lê Nam.

Tới đại đội 243. Anh em đã ngồi quây quần trên mảnh đất gồ ghề, được mấy cây cỏ thụ to lớn, xum xuê cành lá, cách giao thông hào chừng mươi mười lăm thước. Tôi nghe rõ tiếng đại đội trưởng Nọa đang tuyên bố nội dung buổi họp: Rút kinh nghiệm cách đào trận địa đêm qua và tìm phương pháp khắc phục mọi hoả lực của địch cho đêm nay.

Thật sao mà vừa dịp làm vậy! Tôi và Lê Nam chẳng ai bảo ai, cùng nhảy vọt lên khỏi miệng giao thông hào, đi tới chỗ họp. Cuộc họp vừa bắt đầu thì một số anh em trông thấy chúng tôi vừa như muốn báo cho đại đội trưởng Nọa biết, vừa như vui vẻ reo to:

- A, anh Mạc Ninh! A, cả anh Lê Nam nữa kìa!

Thấy anh em qua bao ngày vất vả, mệt nhọc người nào người nấy đều ít nhiều bị hao sút, lại có có mấy cậu bị thương băng đầu, băng chân trắng xóa thế mà sinh hoạt vẫn bình thường, tôi rất vui mừng, nhấc mũ, hoa hoa lên và cũng reo to:

- A, chào các bạn trẻ 243! Chào các bạn trẻ 243!

Bỗng một tiếng hô “nghiêm” rất đanh nổi lên làm cho những tiếng reo cười bị đột ngột im bặt hẳn lại. Rồi đại đội trưởng Nọa, xoay người, tiến mấy bước giơ bàn tay trái lên vành mũ chào tôi và báo cáo công việc đơn vị đang tiến hành. Anh cho tôi biết thêm rằng đồng chí Trần Linh - chính trị viên tiểu đoàn - đã đến giúp đỡ ý kiến cho chi ủy và vừa mới đi sống đại đội 243.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Bài hát của Giải phóng quân Trung-quốc được anh em ta rất ưa thích hồi đó.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 08:59:38 PM
Thực tình tôi không muốn có cái lễ nghi như thế giữa lúc tôi và các chiến sĩ đã “trót” ồn ã, cởi mở với nhau rồi. Nhưng nhìn thấy cử chỉ dứt khoát, thái độ nghiêm trang, cái cằm hơi vuông, nhất là đôi mắt sáng, sắc sảo, sẵn sàng chờ lệnh của người cán bộ đã bị giặc cướp một cánh tay phải và đã bao năm xông pha lửa đạn từ Phủ-thông đến phố Ràng (chiến dịch Sông Thao), từ Nghĩa - lộ đến Ba-vì (chiến dịch Hòa - bình)… thì cái điều “không muốn” của tôi trên kia bỗng vụt biến mất. Tôi vừa thầm khen anh là người cán bộ chỉ huy có kỷ luật tốt vừa tiến tới, đưa tay ra bắt chặt lấy bàn tay cứng rắn và nong nóng của anh.

Cuộc họp diễn ra không lâu nhưng các vấn đề gay cấn trong anh em đều được bộc lộ rõ ràng và cũng đều có biện pháp tích cực sửa chữa. Nói chung, tư tưởng phổ biến của anh em là thay đào trận địa mãi, lại nay thương vong một số, mai thương vong một số, ai cũng sốt ruột. Từ chỗ sốt ruột đó, ai cũng muốn đánh ào đi. Do đó thiếu đề xuất ra những biện pháp tốt để xây dựng trận địa, bao đảm vừa chắc thắng, vừa đỡ thương vong. Đến ngay như tiểu đội của đồng chí Oanh là một trong những tiểu đội vững vàng về tư tưởng, chặt chẽ về tổ chức, thục luyện về kỹ thuật, chiến thuật cũng có người phát biểu:

- Việc gì mà phải đào, phải khoét như con dũi ấy? Hồi đánh thọc sâu qua đường 18 vào Tràng-bạch, tàu chiến của địch ở Đá-bạc giội đại bác tới như mưa mà ta chẳng công sự công siếc gì cá vẫn tiêu diệt được đồn địch. Đào làm gì cho mất thời gian để thằng địch củng cố thêm rắn ra.

Đến cái tổ của ba chàng “Vệ trọc” cũng bực bội bấm chí nhau rồi cử tổ trưởng Quyết đứng lên làm đại biểu trình bày một ý kiến cộc lốc:

- Để sức mà đánh! Ba-vì, Ba-lay có đào trận địa ghê gớm gì đâu mà Tây vẫn thua!

Lại một đồng chí người Thổ, mặt trái xoan, da ngăm ngăm đen, tuổi độ 18, 19, nói chưa vỡ giọng, lên tiếng:

- Vọng... Vọng làm cứu thương mấy trận rồi, Vọng biết. Hễ cứ loay hoay ngoài hàng rào càng lâu bao nhiêu càng lắm thương vong bấy nhiêu thôi. Vậy Vọng đề nghị đêm nay xung phong luôn thôi. Nóng ruột lắm rồi!
Nhưng mọi ý kiến nôn nóng, chưa hiểu hết tầm quan trọng của chiến hào trong trận chiến đấu với một tập đoàn cứ mạnh này đều được các đồng chí cán bộ, đảng viên và một số quần chúng nhận thức được vấn đề lần lượt giảng giải, khiến toàn đại đội sớm thống nhất được tư tưởng, tổ chức và hoạt động. Toàn đại đội đã nghị quyết: Phải chuẩn bị chu đáo. Khi đào phải hết sức bí mật khẩn trương. Nếu lộ thì tích cực, chủ động áp đảo địch mà đào; phát huy mọi sáng kiến làm vật che đã đào đến đâu đúng tiêu chuẩn đến đó…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 09:00:13 PM
Mọi việc coi như đã được giải quyết thêm một bước mới. Đại đội trưởng Nọa sau khi nhấn mạnh một số việc cụ thể, đề nghi tôi và anh Lê Nam bổ sung. Thật ra cũng không có gì lớn cần phải bổ sung nữa, nhưng anh Lê Nam cũng đứng lên phổ biến tổng hợp những tin chiến thắng của Giải phóng quân Lào và Tình nguyện quân của ta ở Thượng và Hạ Lào; những tin chiến thắng ở Liên khu 5 ở Nam-bộ, ở đồng bộ Bắc-bộ. Còn tôi, tôi nhắc lại ý nghĩa của việc đào công sự, khen ngợi sáng kiến, quyết tâm của anh em: Và khi tôi báo cáo xong một số tình hình thắng lợi của cải cách ruộng đất ở hậu phương thì cả đại đội 243 ầm ầm hô lên:

- Kiên quyết tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ để làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh của bà con nông dân ta!

- Kiên quyết bắt sống Đờ Ca-xtơ-ri để góp phần thắng lợi với phong trào cải cách ruộng đất ở hậu phương!
Trước khi báo cáo vấn đề này, tôi không nghĩ tới việc anh em sẽ hô khẩu hiệu nên khi nghe thấy anh em hô, lòng dạ tôi bỗng như sôi lên, tôi cũng đem hết hơi hết sức ra cùng hô “Kiên quyết! Kiên quyết!” với anh em.
Và cũng rất đột ngột, bài hát “Nông dân là quân chủ lực” lại vang lên. Anh Lê Nam và tôi đều cùng vỗ tay, cùng hát, giọng hòa lẫn với đơn vị.

Trong một bầu không khí dũng mạnh như vậy, tôi thấy không muốn rời anh em nữa. Tôi muốn ở lại cùng anh em chuyện trò, tâm sự thật nhiều, thật nhiều mới hả. Xong bài hát tôi chỉ Quyết - tổ trưởng tổ ba “trọc đầu” - hỏi:

- Tan họp, đồng chí định cho tổ làm gì?

- Báo cáo chính ủy! Tôi cùng tổ mài xẻng thật sắc, rồi ra tập lại mọi động tác đào hào - Quyết đứng đậy
nghiêm trang trả lời dứt khoát.

- Đồng chí đã nghĩ gì về cách tránh đạn địch chưa? - Tôi hỏi thêm.

Quyết nghiêng nghiêng đầu nghe tôi nói. Khi tôi dứt câu. Quyết nhíu khẽ cặp lông mày đen nhánh lại rồi đáp:

- Báo cáo chính ủy, cứ đào đúng động tác đã học cũng vẫn có thể tránh được đạn, có điều là tiến hành mọi động tác cần phải bí mật, nhanh, mạnh, phối hợp giữa cá nhân với tổ cho tốt - Ngừng một tý, như có vẻ suy nghĩ cho chín chắn đã, Quyết mới nói tiếp: - Nhưng muốn an toàn hơn, ngoài việc nhờ vào hỏa lực của ta áp đảo hỏa lực của địch, tôi định cho tổ tự lực cánh sinh làm một cái công sự lưu động bằng rơm vặn và nứa cuộn lại ạ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 09:00:48 PM
Một số anh em ngồi xung quanh tổ của Quyết reo “à” lên một tiếng và gật đầu tỏ ra thú vị với cái gợi ý “công sự nổi” của Quyết. Riêng tôi tôi cũng vô cùng sung sướng được đứng trước những chiến sĩ gan góc và thông minh như vậy. Đã cho Quyết ngồi xuống rồi mà mắt tôi vẫn cứ như dán chặt vào khuôn mặt vuông chữ điền của Quyết, khiến Quyết bẽn lẽn phải quay đi.

Tôi trỏ đến Vọng, Vọng đứng dậy, tôi hỏi:

- Thế còn đồng chí cứu thương Vọng, sau cuộc họp này sẽ làm gì?

Vọng không nghĩ ngợi gì làm trả lời ngay:

- Vọng... Vọng vẫn làm cứu thương mà!

Anh em cười ồ cả lên.

Nọa đỡ lời tôi:

- Ai chả biết Vọng vẫn làm cứu thương. Chính ủy muốn hỏi Vọng sẽ có kế hoạch gì trong việc đào trận địa tối nay.

Vọng cũng trả lời luôn:

- À cũng như bản giao ước thi đua của Vọng đã viết rồi đấy! Đi đào trận địa, đạn rơi chỗ nào là Vọng có mặt ngay ở chỗ đó chăm sóc anh em. Ra trận, Vọng sẽ có mặt cùng với tất cả anh em. Ai bị thương, Vọng băng ngay. Hết băng Vọng xé quần áo của Vòm ra làm băng. Anh em xung phong vào đồn, Vọng theo sát. Nếu địch phản xung phong, anh em bị thương. Vọng đánh lại địch để bảo vệ anh em. Nếu Vòm bị thương Vọng cũng không băng đâu, để dành băng cho anh em thôi!

Vọng vừa dứt câu, anh em vỗ tay ran lên. Tôi nghe Vọng cứ nói từng câu, từng câu một mà lòng tôi xúc động lạ thường, nhất là đến câu cuối cùng của Vọng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 09:01:21 PM
Tôi hỏi thêm tiểu đội trưởng Oanh và ba, bốn anh em một số điểm nữa, đoạn cùng với anh Lê Nam bắt tay toàn đơn vị rồi mới quay ra, định bụng sẽ qua tiểu đoàn 16. Vừa đi khỏi địa phận 243, gặp đồng chí Trần Linh, tôi hỏi ngay:

- Cậu vừa ở 241 phải không?

- Vâng! - Trần Linh đáp.

- Tình hình ở đấy ra sao? - Tôi hỏi tiếp.

- Cũng như nhận định của thường vụ Đảng ủy trung đoàn. Chi bộ 241 đã cùng với anh em giải quyết nhiều
điểm tốt lắm.

- Các cậu trong ban chỉ huy tiểu đoàn cng xuống hết đại đội phải không?

- Vâng ! - Bỗng như chợt nhớ ra, Trần Linh nói tiếp: - Đêm qua anh Tấn đã ra tận chỗ tiểu đoàn chúng tôi đào trận địa để kiểm tra anh ạ.

Lê Nam vẻ sửng sốt hỏi lại:

- Anh Tấn ra tận ngoài ấy kiểm tra à?

Tôi cũng hỏi như dồn Trần Linh:

- Sao các cậu không báo cho bọn chúng mình?

Trần Linh đáp:

- Chúng tôi cũng định báo cáo, nhưng anh Tấn bảo: “Không cần phải có sự “nghênh tiếp” như vậy. Ai đã định chương trình như thế nào cứ thực hiện chương trình như thế ấy”.

Tuy việc đó đã qua rồi nhưng tự nhiên tôi vẫn cứ thấy trong lòng bổn chồn, tôi hỏi một câu hầu như vô ích:

- Thế các cậu tổ chức bảo vệ có tốt không?

Trần Linh bật cười:

- Không tốt mà anh Tấn đi được đến nơi, về được đến chốn ư.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 09:02:04 PM
Tôi và Lê Nam cũng bật cười theo. Nhưng rồi Trần Linh nghiêm trang hẳn lại, giọng thấp hẳn xuống, anh nói như tâm sự cùng chúng tôi:

- Cho đến bữa nay tôi mới rõ những ngày vừa qua chúng tôi, từ cán bộ đến chiến sĩ đều vẫn chưa thấy hết tầm quan trọng của việc đào trận địa. Chuyện anh Tấn đích thân đi kiểm tra “đột kích tại chỗ” như thế, ngoài việc chúng tôi thêm phấn khởi, thêm tin tưởng ở trên, chúng tôi còn nhận thức thêm nhiều vấn đề lắm, đặc biệt là vấn đề trách nhiệm của người cán bộ trước trận đánh và trước sinh mạng của chiến sĩ...

Tôi và Lê Nam không ai bảo ai đều cùng gật đầu và cùng nói:

- Đúng! Mình thấy đúng vậy!

*
*   *

Khi tư tưởng đã được củng cố và nâng cao, anh em lại hăng hái bắt tay vào đào trận địa. Mà đã đào hăng - nghĩa là từng giờ, từng phút lấn tới Him-lam - thì thằng địch phản ứng cũng dữ tợn. Nhưng “vỏ quýt dày” thì có luôn những “móng tay nhọn”, thằng địch dữ tợn đến mấy, anh em cũng tìm mọi cách quyết trị bằng được.

Có buổi anh em đi đào về, vừa rửa chân tay xong thì được tin địch huy động bộ binh có xe tăng yểm hộ ra lấp chỗ đã đào được đêm qua. Ngay lúc đó, anh em hạ quyết tâm tối nay không những khôi phục lại những chỗ đã bị lấp mà còn giữ được cả tốc độ trung bình của những đêm trước. Nhưng vì chưa có kinh nghiệm nên vừa chập tối, ta vừa đến trận địa thì từng loạt mìn nổ tung lên khiến ta lại bị thương vong một số. Anh em căm phẫn lắm. Đêm ấy, trước khi vác xẻng cuốc ra, chúng tôi để lại mỗi trận địa một tiểu đội để canh giữ chiến hào. Cử đến tiểu đội nào, tiểu đội ấy nhận ngay tức khắc, mặc dù anh em đã suốt đêm làm việc quần quật dưới lửa đạn như những tiểu đội bạn.

Và cũng từ đó, tuy chưa chính thức tấn công Him lam nhưng cả đêm lẫn ngày, tiếng súng của ta cũng đã nổ thẳng vào mặt Him lam, mặc dù phải hạn chế trong phạm vi súng trường, tiểu liên, lựu đạn…

Cũng trong thời gian này, một buổi anh Tuyến và tôi đang cùng với các đồng chí cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn bộ kiến thiết chỉ huy sở tiền phương thì có người đến báo cáo:

- Tôi, cán bộ văn công Tổng cục Chính trị, được lệnh tới trung đoàn công tác.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Tám, 2010, 09:02:47 PM
Tôi ngẩng lên nhìn, thì chẳng phải ai xa lạ, chính là đồng chí Đỗ Nhuận – người bạn thân từ trước ngày Cách mạng tháng Tám – tay chống gậy, lưng đeo chiếc ghita. Tôi mừng rỡ, bắt tay, reo lên:

- A! Chào đồng chí nhạc sĩ quý mến! Thật là trên quan tâm hết mức đến dưới, văn nghệ sĩ hết lòng phục vụ đơn vị, sĩ khí cán, binh chúng tôi nhất định thêm phơi phới rồi! Bây giờ cần gì nào?

Đỗ Nhuận cười hề hề, đáp:

- Những điều chúng tôi cần ban chỉ huy giúp đỡ trước mắt không phải là chuyện “thù tạc”, mà chính là bốn cái xẻng.

Anh Tuyến bảo:

- Ồ, cái đó thì sẵn sàng thôi, nhưng các đồng chí chả phải đào nữa đâu, khối hầm dự trữ rồi đấy!

Đỗ Nhuận cứ lắc đầu:

- Không, ban chỉ huy đừng khuyến khích cái ỷ lại không tốt ấy, mà để chúng tôi tự lực cánh sinh.

Sau khi lĩnh xẻng xong, anh Tuyến cho đồng chí liên lạc dẫn tổ văn công của Đỗ Nhuận về vị trí tập kết.
Nhưng Đỗ Nhuận không nghe, đề nghị với tôi:

- Báo cáo đồng chí chính ủy, đồng chí cho dẫn chúng tôi lên vị trí xuất phát xung phong.

Tôi cười bảo:

- Các cậu lên đấy làm gì!

Đỗ Nhuận cũng cười, đáp lại:

- Bảo đảm với anh, chúng tôi không làm vướng cẳng một ai đâu.

Thế là tôi phải đồng ý lời đề nghị của Đỗ Nhuận, và cho người dẫn tổ văn công lên sát bờ sông Nậm rốm. Ở đó, Đỗ Nhuận cho tổ kiến thiết mỗi người một cái hầm hàm ếch đủ đứng thoải mái để đàn hát. Xong xuôi đâu đấy, Đỗ Nhuận mới đưa anh em về đại đội 243, tham gia sinh hoạt trong tiểu đội mũi nhọn của đồng chí Oanh, coi như những người lính xung kích thực thụ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:44:02 PM
III

Ngày 13 tháng 3, đại đoàn chúng tôi được lệnh của Bộ chỉ huy mặt trận cho xuất kích tiêu diệt cụm cứ điểm Him lam.

Trung đoàn chúng tôi, từ khu rừng phía Quang tum sẽ chia thành hai mũi: tiểu đoàn Phủ Thông ép xuống cứ điểm 1, tiểu đoàn 428 ép xuống cứ điểm 2 (tiểu đoàn 16 làm dự bị đội). Còn cứ điểm thứ 3 thì do tiểu đoàn 130 bên đồng chí Hoàng Cầm đảm nhiệm, từ khu rừng Tà lèng quật sang. Để tăng cường hỏa lực cho chúng tôi, bên đồng chí Lê Thùy cũng cử hẳn một đội Đ.K.Z. do đại đội trưởng Lâm chỉ huy, tới trực tiếp phối hợp với chúng tôi. Về hỏa lực chi viện của cấp trên thì nhiều lắm, của đại đoàn cũng có, của Bộ chỉ huy mặt trận cũng có, đặc biệt là đại bác 105 và súng cao xạ. Có thể nói rằng đại bộ phận lực lượng của binh chủng trẻ trung nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam sẽ cùng kề vai sát cánh với chúng tôi trong trận mở đầu cho chiến dịch lịch sử này.

Chà! Cả cán bộ lẫn chiến sĩ chúng tôi đều phấn khởi hết chỗ nói.

Tôi còn nhớ đến hôm 12, sau khi đi kiểm tra trận địa lần cuối về, các anh Tuyến, Thịnh, Lê Nam và tôi đã dự định với nhau là chỉ hội ý chừng một tiếng đồng hồ rồi đi ngủ sơm sớm một chút cho đầu óc được minh mẫn, sức khỏe được bù đắp phần nào để ngày mai cùng với anh em bước vào cuộc chiến đấu. Đúng giờ quy định, mọi điều cần hội ý coi như đã xong. Nhưng Lương Thịnh chỉ nói thêm có một câu: “Thật chả bù với những chiến dịch trước, chiến dịch này mọi việc đều quá sức tưởng tượng của mình” đã khiến cho chúng tôi lại bắt vào chuyện. Chuyện tràn mãi, chuyện nở như ngô rang, chuyện lôi cuốn cả một số anh em trung đoàn bộ cùng đến tham gia… Bỗng anh Tuyến nhìn đồng hồ, kêu lên: “Thôi! Lại mất thêm một tiếng đồng hồ nữa rồi!...” và anh kiên quyết giải tán, mọi người mới quay về hầm của mình.

Nhưng tôi không tài nào nhắm mắt ngay được. Cái câu “… Quá sức tưởng tượng” của Lương Thịnh không phải lần này Lương Thịnh mới nói đến. Mà cũng không phải chỉ riêng một mình anh nói, đồng thời cũng không phải đến bữa nay tôi mới đồng tình với câu nói đó của anh. Tôi đã thấy “quá sức tưởng tượng” từ lâu rồi, từ những ngày hành quân bắt đầu ở Phú Thọ lên đây, qua năm trăm cây số với đủ loại đường mòn, đường xẻ núi “thênh thang bốn thước”, đường có những đồng chí công binh rúc ngược thân mình xuống hố sâu để phá bom nổ chậm. Tôi cũng đã thấy “quá sức tưởng tượng” mỗi khi ngẫm nghĩ tới nhân lực, vật lực tung vào chiến dịch, tới công việc kéo pháo vào, kéo pháo ra trên đỉnh ngọn Pha sông, đỉnh đồi “ông Mậu”, vượt qua các “cửa tử” Bãi Chuối, Bãi Bằng, Suối Ngựa… Và càng “quá sức tưởng tượng” khi thấy chưa chính thức bước vào chiến đấu đã xuất hiện Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng, Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn pháo, một trung đội bên đồng chí Lê Thùy đã một ngày đánh lui 7 đợt xung phong của 3 tiểu đoàn địch ở ngay cửa ngõ Điện biên này. Và ngày mai, tôi lại là một trong những cán bộ chỉ đạo, là một trong những chiến sĩ tiêu diệt Him lam, mở đầu cho cuộc tiêu diệt hơn một vạn quân địch tinh nhuệ nhất, trang bị nhiều vũ khí hiện đại nhất, được yểm hộ bằng số lượng máy bay lớn nhất… của đế quốc Pháp và can thiệp Mỹ - những tên xâm lược hung hăng nhất. Cứ so với cái chuyện “Nà sản” cách đây mới 15 tháng thì chả cứ với riêng tôi mà đối với tất cả cán bộ, chiến sĩ có mặt tại đây chẳng phải là “quá sức tưởng tượng” về khả năng đó sao?... Tôi sực nhớ tới chuyện sáng nay tôi cùng với các đồng chí ngồi tính toán hỏa lực.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:45:42 PM
(http://i780.photobucket.com/albums/yy88/blackeagle2010/phandinhgiot.jpg)

Anh hùng Phan Đình Giót

… Sau khi đếm lại trên bản đồ những công sự lớn nhỏ của Him lam cần phải phá hủy trước khi bộ đội xung phong, Lương Thịnh bảo:
- Với số súng đại bác và cối 120 trên đã cho, tôi thấy chưa đủ bảo đảm, tôi muốn xin thêm, có nên không?
Trong lúc mọi người đang im lặng có vẻ cân nhắc, tôi cũng im lặng suy nghĩ. Năm trước đây, chúng tôi đánh cao điểm Ba lay, chỉ xin có 7 quả 120 mà điện đi, điện lại trên mới đồng ý cho 2 quả đã lấy làm mừng khôn tả. Giờ đây, trên đã rất quan tâm tới hỏa lực, chi viện cho chúng tôi dường như “ưu tiên, ưu đãi” lắm rồi, liệu “vòi” thêm có phạm khuyết điểm ỷ lại, thiếu ý thức tiết kiệm đạn dược không? Rồi tôi nói với Thịnh:
- Một viên đạn đưa từ hậu phương lên đây mất nhiều mồ hôi, xương máu lắm đấy, phải tính lại cho cẩn thận đã.
Mọi người lại tính toán, cuối cùng Thịnh vẫn thấy chưa thỏa mãn. Nhưng để tránh phần đề nghị cụ thể, Thịnh bàn:
- Ta cứ nêu khó khăn ra để trên quyết định.
Xem chừng ngăn Thịnh cũng khó, chúng tôi đành để anh báo cáo lên trên. Thịnh ra máy điện thoại xin gặp bộ tư lệnh đại đoàn. Đầu dây bên kia, đồng chí Quang Trung tiếp chuyện Thịnh. Sau khi Thịnh trình bày, đồng chí Quang Trung hẹn chờ để bộ tư lệnh bàn kỹ và thỉnh thị lên Bộ chỉ huy mặt trận đã. Bỏ máy nói xuống, Thịnh lại cúi xuống bản đồ, lại tính toán. Anh Tuyến và tôi trao đổi với nhau, cùng nhất trí rằng với hỏa lực đã phân phối như thế là “ghê” lắm rồi, trên chẳng cho nữa đâu, thế nào “các cụ” cũng “xùy” cho một trận thôi! Chúng tôi lại xúm vào cố tính toán sao để Thịnh thấy vậy là đủ và yên tâm.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:46:12 PM
Chuông điện thoại lại réo lên. Thịnh đã có vẻ xuôi xuôi với ý kiến chúng tôi, nên trước khi cầm máy, Thịnh bảo:

- Chuẩn bị “lỗ nhĩ” để trên “khoan” đây!

Nhưng vừa áp tai vào máy, đã thấy Thịnh vẻ mặt lúng túng, đề nghị:

- Vâng! Anh chờ một tý để tôi hỏi thêm các anh ấy đã! Rồi Thịnh quay mặt ra, nói vội với chúng tôi:

- Này! Các ông ấy hỏi cụ thể muốn bao nhiêu! Chết đấy! Đề nghị ít, các ông ấy “khoan” ít; đề nghị nhiều, các ông ấy “khoan” nhiều đấy! Hay là thôi đi.

Chúng tôi chưa kịp trả lời thì Thịnh lại nói tiếp:

- Được, tôi cứ đề nghị theo mức tôi suy nghĩ đầu tiên, các anh “khoan” tôi đã thông rồi, nay cần phải để các ông ấy “đục” cho thêm rộng, càng tốt, càng đủ lý sự để “thông” cho anh em, phải không?

Biết là Thịnh nói rất chân thành, nhưng tất cả chúng tôi đều phì cười. Giữa lúc đó, Thịnh dõng dạc nói vào máy:

- Xin các anh cho thêm 3 khẩu nữa ạ! 3 khẩu thôi!

Tôi nhìn chằm chằm vào mặt Thịnh để qua sắc thái của anh mà phán đoán kết quả. Tôi thấy hình như tay Thịnh hơi run run – “Biết ngay mà!” – Tôi thầm nghĩ vậy. Rồi Thịnh khẽ đặt máy xuống, đi ra, nghiêm trang nói với chúng tôi:

- Thế này không thắng mới gay đấy!

Lê Nam vội hỏi:

- Các anh ấy bảo sao?

Thịnh vẫn nghiêm trang đáp:

- Các anh ấy cho những 6 khẩu!

Anh Tuyến hỏi lại:

- Mấy khẩu? 6 khẩu à? Cậu không đùa đấy chứ?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:46:45 PM
Thịnh gật đầu:

- Đúng. 6, từ Bộ chỉ huy mặt trận tới bộ tư lệnh đại đoàn đều bằng lòng cho 6, tý nữa anh em xuống đấy.

Có lẽ không riêng gì tôi, mà tất cả mọi người xung quanh đều lại thấy như văng vẳng bên tai câu “Thế này không thắng mới gay đấy!” của Lương Thịnh. Lê Nam gật gù, chậm rãi như nói riêng với mình:

- Qua đó lại càng thấy quyết tâm tiêu diệt Him lam của trên rất cao.

Tự nhiên tôi cũng gật đầu, nói:

- Đúng! Quyết tâm rất cao.

Chúng tôi lại cùng nhau soát lại kế hoạch tác chiến một lần nữa, đoạn lại phân công nhau tỏa xuống các tiểu đoàn, đại đội. Hình như ai cũng thấy rằng những công việc mình làm vừa qua đều chưa đủ, chưa đáp ứng được với quyết tâm của trên và cũng chưa tròn trách nhiệm với dưới nữa.

*
*   *

Chỉ còn chín, mười tiếng đồng hồ nữa thì nổ súng.

Tôi tới đơn vị nào cũng thấy anh em vui mừng lộ ra mặt. Qua đội ĐKZ của bên đồng chí Lê Thùy cử sang phối hợp, đồng chí Lâm, cán bộ phụ trách cho tôi biết, buổi sáng anh em được ngủ muộn hơn mọi ngày đến ba tiếng đồng hồ. Dậy nghe phổ biến nhiệm vụ xong, anh cho các pháo thủ tắm gội sạch sẽ bằng nước ấm. Thật vậy, nhìn anh em đang quây quần xung quanh tôi, tôi thấy cậu nào cậu ấy mặt mũi, tóc tai đều quang quẻ, sáng sủa cả, không “ma lem” như những ngày và đêm vừa qua nữa. Có một điều khiến tôi phải chú ý là từ đồng chí Lâm tới các chiến sĩ ai cũng lôi bộ quần áo mới nhất ra mặc. Chà! Quần áo màu xanh lá cây, nếp gấp phẳng như là, có một số còn thơm mùi băng phiến, ngửi nhẹ cả người. Ống tay xắn đến khuỷu, lưng áo kéo hơi bùng lên, dây lưng thắt chẽn, ống quần buông trùm cổ giày, lại cài khuy bó chặt trông như đi ghệt cả một loạt. Tôi thích quá, thích kiểu ăn mặc gọn ghẽ một phần, nhưng phần quan trọng khác là qua việc này tôi thấy được sự bình tĩnh, sẵn sàng làm nhiệm vụ của anh em, tôi bảo:

- Trông các cậu vừa đúng là những con nhà võ sắp xuất trận lại vừa đúng là những chú rể sắp ra làm lễ tuyên bố ấy!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:47:38 PM
Anh em cười vang. Một cậu nói tiếp:

- Báo cáo chính ủy, về phần anh em chúng tôi nhất quyết đánh thắng, nhưng về phần chính ủy, đề nghị sau chiến thắng Điện biên, chính ủy làm mối cho mỗi đứa một o dân công trẻ, đẹp, giỏi nhất chiến trường.

Tôi đùa lại:

- Thế lễ tuyên bố, các cậu định chọn nơi nào?

- Ở chính hầm tên Đờ Cát ạ! - Nhiều cậu trả lời một lúc.

Lại một trận cười nữa nổi lên ầm cả một khoảnh rừng.

Tới đại đội 20 của tiểu đoàn 16, tôi thấy một số anh em đang tranh thủ trời hửng nắng đem bộc phá lên phơi ở miệng giao thông hào, một số đang đánh tulukhơ, quật bài đen đét xuống nắp hòm đạn. Đi qua một cửa hầm, tôi nghe thấy có tiếng đọc truyện. Tôi chui vào hỏi:

- Đọc cuốn gì đấy, các bạn trẻ?

Ba người đang nằm quắp lấy nhau vội vã nhỏm dậy – đúng là “ba bạn trẻ” thật - Một cậu dáng chừng là tổ
trưởng, đặt cuốn sách in bằng giấy giang đã nát lên đùi, nói trước:

- Báo cáo! Chúng tôi đang đọc cuốn Thượng cam lĩnh của Lục Trụ Quốc!

- Sắp xong chưa? – Tôi hỏi lại.

- Báo cáo! Còn chương tám cuối cùng nữa thôi ạ! - Cậu ngồi bên phải nhanh nhẩu đáp.

- Các cậu thích những nhân vật nào?

Cậu ngồi bên trái cất giọng khu tư, nói như đã thuộc lòng:

- Báo cáo! Thích nhiều lắm ạ! Lưu Tài Học cũng thích, Lâm Mậu Điền cũng thích, Vương Kế Bảo, Chu Hồng
Tài, Trương Văn Quý, Lão Vương, anh Tống Chiêm Phương, anh Lữ An Quốc và cái ông gì trung đoàn trưởng…

Tôi đỡ lời:

- Ông Trương Khải.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:48:08 PM
Cậu ta gật đầu thật mạnh:

- Đúng, cả ông Khải và ông sư trưởng nữa, thích hết!

Tôi vô cùng mừng rỡ thấy trước khi xuất kích, anh em đã kịp đọc được cuốn sách này. Trước khi rời căn hầm, tôi hỏi thêm:

- Thế các cậu có hay cãi lộn nhau như Lưu Tài Học và Lâm Mậu Điền không?

Hai cậu tổ viên nhìn nhau tủm tỉm cười, cậu tổ trưởng mách luôn:

- Báo cáo! Hai cậu này cứ chọc nhau suốt cả ngày đấy ạ…

Vẫn cậu ngồi bên trái vội ngắt lời:

- Báo cáo! Đó là vui thôi, còn đoàn kết thì cũng phải như Lưu Tài Học và Lâm Mậu Điền chứ ạ!

Sẵn nhớ hồi anh Tuyến mới về nhận công tác, sau cuộc đi thăm các đơn vị, anh cho biết ở tiểu đoàn 16 này có đại đội nêu khẩu hiệu “Quyết tiến tới đảm nhiệm mũi chủ công trong chiến dịch mới”; nay cả tiểu đoàn 16 làm dự bị đội, tôi hỏi:

- Với nhiệm vụ sắp tới, các cậu thấy thế nào?

Đồng chí tổ trưởng, dường như nắm được ý của tôi, không chần chừ gì cả, phát biểu ngay:

- Điều này anh Hội (tiểu đoàn trưởng) và anh Tính (chính trị viên tiểu đoàn) cùng với ban chỉ huy đại đội chúng tôi giải thích kỹ lắm rồi. Trận tới ta nhất định thắng nhưng cũng rất gay go. Tuy là dự bị đội nhưng chúng tôi vẫn sẵn sàng trở thành chủ công đấy ạ.

Vì là vấn đề quan trọng nên tôi không dừng ở đây, tôi hỏi tiếp:

- Sẵn sàng? Các đồng chí đã làm những gì để sẵn sàng?

Đồng chí tổ trưởng lại đáp khá mạch lạc:

- Rất có thể chúng tôi sẽ được điều lên cứ điểm 1, mà cũng rất có thể được điều lên cứ điểm 2 nên các anh trong ban chỉ huy đã cho chúng tôi nghiên cứu cả hai cứ điểm. Nếu hai tiểu đoàn Phủ Thông và 428 thắng giòn giã, chúng tôi chưa phải “ra tay” thì chúng tôi sẽ vận chuyển thương binh, thu dọn chiến trường, chuẩn bị học tập kinh nghiệm cho những trận sau – “49 cứ điểm cơ mà!” – Anh Hội và anh Tính bảo chúng tôi như vậy đấy ạ!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:48:35 PM
Lại một điều vui mừng nữa trong khoảng mười lăm phút gặp gỡ cái tổ “bạn trẻ” này. Tôi vui vẻ hỏi tên và bắt tay từng anh em, giục đọc nốt cuốn Thượng cam lĩnh rồi quay ra, trong lòng không khỏi thầm khen các đồng chí cán bộ của tiểu đoàn 16 đã giáo dục các chiến sĩ khá chu đáo trước khi xuất quân.

Đến tiểu đoàn 428, tôi tới thẳng đại đội của đồng chí Song, đơn vị chủ công đánh cứ điểm 2 đêm nay. Vấn đề mà anh Tuyến và tôi chú ý nhất và cũng như ban tham mưu là vấn đề: “Bất kỳ ai, hôm nay xuống đại đội đồng chí Song, đại đội đồng chí Nọa đều phải kiểm tra kỹ xem anh em đã nắm chắc hướng phát triển hay chưa”. Đúng, vấn đề này thật không phải đơn giản. Vì, mặc dầu mỗi đại đội của mỗi tiểu đoàn đã được phân công đánh một cứ điểm ở hai mỏm đồi khác nhau và hai vị trí xuất phát xung phong của hai đại đội cũng đã cách xa nhau, nhưng ở cứ điểm 2 có quả đồi hình yên ngựa thoải xuống gần như nối liền với cứ điểm 1, nên rất có thể cả hai đại đội cùng tiến vào cứ điểm 2, bỏ rơi mất cứ điểm 1.

Khi chưa phát hiện ra điều rắc rối, nguy hiểm này, chúng tôi đã toan báo cáo với bộ tư lệnh đại đoàn tất cả mọi việc điều tra đều đã hoàn thành tốt, đúng với thời hạn đại đoàn quy định. Nhưng muốn cho thật chắc chắn, chúng tôi hỏi các cán bộ (trong phiên họp trước lúc “toan báo cáo” đó) xem có còn ai băn khoăn điều gì không, đã vì Đảng vì nhân dân, vì thắng lợi của toàn bộ chiến dịch mà cùng trung đoàn bảo đảm lời báo cáo “tất cả mọi việc điều tra đều đã hoàn thành tốt” hay chưa? Và chúng tôi còn nói rõ: “Trận này rất quan trọng, tư tưởng chưa thông, tổ chức chưa ổn định sẽ gây thiệt hại lớn…” để các cán bộ tự kiểm tra mình lần cuối. Quả nhiên, trong lúc tạm nghỉ, đồng chí Nọa đến gặp tôi và mấy đồng chí nữa, giãi bày tâm sự:

- Thú thật với các anh, cho đến ngày hôm nay, ranh giới của cứ điểm 1 và 2 tôi thấy vẫn còn mơ hồ vì đoàn điều tra của trung đoàn, trong đó có cả tôi chưa cho người lọt sâu hẳn vào trong để tận mắt, tận tay nghiên cứu.

- Thế sao cậu không nói ngay từ trước? – Chúng tôi hỏi lại.

Với cặp mắt nghiêm nghị nhìn thẳng vào mắt tôi, Nọa đáp:

- Tôi có ngờ đâu bữa nay các đồng chí đã kết thúc việc điều tra và định báo cáo lên trên. Mà lúc nãy, tôi cũng cứ bỏ qua vì tôi nghĩ khi vào việc, vừa đánh vừa tìm hiểu thêm cũng được. Nhưng bây giờ không ổn rồi. Ở tình hình nào giải quyết thế thì được chứ tình hình này, giải quyết thế nguy hiểm lắm. Nhất định phải xác minh lại mới xong. Bỏ rơi một cứ điểm, khó khăn sẽ đến với chúng ta không lường được.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:49:09 PM
Đối với Nọa, từ trước tới nay, hễ trao cho anh đánh chỗ nào thì – đúng như lời anh nói – anh phải “tận tay, tận mắt” nghiên cứu anh mới yên tâm được. Giờ thấy anh nói vậy, chúng tôi không ai nghĩ điều này, điều khác về anh, chúng tôi tin ngay những ý kiến của anh. Và tôi lập tức hội ý với các đồng chí Đảng ủy có mặt bữa đó, đề nghị trên cho hoãn một thời gian ngắn nữa để điều tra lại và xin nhận khuyết điểm chưa nghiêm túc chấp hành nghị quyết, chưa thực hiện đúng nguyên tắc nghiên cứu tình hình địch, v.v. Các đồng chí đều tán thành ý kiến của tôi và khi báo cáo lên trên, trên cũng đồng ý.

Cho đến nay, tuy đoàn cán bộ đã “tận mắt, tận tay” nghiên cứu thật cẩn thận rồi nhưng chúng tôi vẫn xác định với nhau, nó là một trong những điểm hết sức phải chú ý trong trận này. Do vậy, vừa gặp Song tôi đã hỏi:

- Đồng chí đã cùng anh em nắm vững chỗ cửa mở và hướng phát triển chưa?

Và không đợi Song trả lời, tôi yêu cầu anh tập hợp ngay anh em quanh sa bàn để tôi kiểm tra một lần nữa. Khi thấy mọi người đã thật sự phân biệt được đâu là hướng tiến của 428, đâu là của Phủ Thông, tôi mới yên tâm. Nhưng tôi vẫn ghi vào sổ tay một câu: “Nhớ nhắc Song và Nọa chú ý hướng tiến ngay từ lúc chiếm lĩnh trận địa cho đến khi phát triển”. Và tôi lấy bút chì đỏ gạch dưới dòng chữ đó một nét thật đậm.

Sang tiểu đoàn Phủ Thông, gặp các đồng chí trong ban chỉ huy một lúc, tôi lại xuống thẳng đại đội 243, cũng là đơn vị chủ công của tiểu đoàn này đánh vào cứ điểm 1. Đến đó, tôi thấy anh em đang quây quần xung quanh xem tổ văn công của Tổng cục Chính trị biểu diễn. Đỗ Nhuận chít khăn đầu rìu, mặt mũi vẽ râu vẽ ria, tay cầm mõ, quần ống thấp ống cao, trông rất hài hước đang độc tấu một bài hề mồi. Nội dung bài đó chế giễu tên Nava hung hăng định giành chủ động khắp nơi nhưng lại đang lâm vào thế bị động trên khắp chiến trường Đông Dương. Cứ mỗi lần anh “tấu” đến đoạn Nava bí và làm bộ mặt hắn thuỗn ra, hai bên ria nháy lên, nháy xuống, anh em và tôi lại giãy lên mà cười.

Tan cuộc, tôi gặp Nọa, Chát (chính trị viên, bí thư chi bộ) và Hiệu (đại đội phó). Việc đầu tiên tôi hỏi vẫn là chỗ cửa mở và hướng phát triển của đơn vị. Hiệu cho biết rằng đã phổ biến kỹ cho anh em rồi, đặc biệt là cho tổ bộc phá. Tôi nghĩ chuyện này Nọa đã quan tâm từ lâu, chắc Nọa không thể sơ khoáng được nên tôi không kiểm tra lại như ở đại đội của Song. Tôi hỏi xem từ sáng đến giờ đại đội 243 đã làm những việc gì rồi.
Chát trả lời:

- Báo cáo chính ủy, chúng tôi đã cho anh em nghiên cứu thêm sa bàn; cho các tổ, tiểu đội kiểm tra lại vũ khí, đạn dược; ôn lại kế hoạch thi đua. Sau đó, nghỉ ngơi một lúc, anh em tập họp nghe thư hậu phương, làm lễ trao cờ “Quyết chiến quyết thắng” của Bác cho tiểu đội cậu Oanh và liên hoan văn nghệ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 16 Tháng Tám, 2010, 01:50:01 PM
Tôi hỏi sang vấn đề ăn. Hiệu cho biết tiểu đoàn đã cho “tăng chất” từ hôm qua. Nhưng linh đình nhất là bữa sáng nay. Sắp tới sẽ “làm” mỗi cậu một vắt sôi, một khúc thịt nướng theo kiểu quạt chả và một bát nước đường. Sực nhớ tới hôm Tết, xuống đây dự “bữa cơm thân mật” vớ phải một món mặn khé cổ, tôi hỏi: “Liệu cái khúc thịt nướng ấy có truyền lại đến đời con phải khát không đấy?”. Tất cả đều cười vui vẻ.

Tôi kéo Chát đi thăm anh em. Phần lớn anh em vẫn đưa súng đạn ra lau hoặc xem xét lại bộc phá. Đặc biệt là ở hầm ba chàng “Vệ trọc” Quyết, Chiến, Thắng tôi thấy có hình Hồ Chủ tịch dán trên cao, phía dưới có tờ giấy đó dài, đề dòng chữ: Tổ chúng cháu quyết hoàn thành nhiệm vụ! Bộc phá của chúng cháu nổ rất giòn! Dưới nữa là mấy ống bộc phá, cái thì cuộn bằng chăn, cái cuộn bằng bạt, cái cuộn nilông nằm dài trên những chiếc đòn kê, cách mặt đất đến ba, bốn mươi phân. Chỉ thấy bày biện như vậy mà không thấy chủ đâu, tôi nhờ Chát chuyển đạt lời khen ngợi của ban chỉ huy trung đoàn tới cái tổ đầy tinh thần lạc quan, sẵn sàng chiến đấu, đúng với ba cái tên tự anh em đặt cho nhau: Quyết, Chiến, Thắng này.

Đến chỗ Oanh thì lại khác. Toàn tiểu đội lên hẳn miệng giao thông hào ngồi vây quanh lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” và đang ôn lại cuộc đời nghèo khổ cho nhau nghe. Trong giờ phút xúc động ấy tôi bảo Chát tránh không nên vào. Nhưng trên đoạn hào về đại đội bộ, lòng tôi như bị thắt lại khi tôi nghĩ tới mục thống kê – trên tờ báo “Anh dũng” – những nỗi khổ của gia đình các cán bộ, chiến sĩ trong đại đoàn tôi, trong đó tôi nhớ kỹ nhất con số hơn 9.000 người bị phong kiến, đế quốc làm cho tan tác vì nạn chết đói!

Trước khi rời đại đội 243, tôi dặn thêm các đồng chí chỉ huy đại đội vấn đề vai trò của những người đảng
viên, công tác cổ động chiến trường, tác phong linh hoạt, tự động trong chiến đấu và năm điều kỷ luật chiến trường. Tôi đề nghị với các đồng chí đó cần tiến hành cho tốt hơn nữa các vấn đề này trong anh em trước giờ ra chiếm lĩnh trận địa, mặc dầu đại đoàn ủy, trung đoàn ủy chúng tôi đã nhiều lần nhắc nhở tới.

Ra về, tôi mang trong lòng một niềm tin vô hạn đối với các cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn chúng tôi. Nhưng đồng thời một câu hỏi cũng dần dần xuất hiện trong tâm trí tôi: “Đấy, các cán bộ, chiến sĩ của các anh như vậy đấy. Các anh giúp đỡ thế nào để những người đó lập được công, rửa được hận thù đang chứa chất trong lòng?”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:46:28 PM
IV

Đúng ra thì đến 17 giờ ngày 13 tháng 3 mới nổ súng tấn công Him lam.

Nhưng mới tới trưa, địch cho xe tăng, xe xúc đất và bộ binh của chúng ra phá trận địa xuất phát xung phong của ta. Để bảo vệ chiến hào cho xung kích làm nhiệm vụ chiều nay, Bộ chỉ huy mặt trận quyết định cho một số pháo nổ trước vừa để cản địch vừa tập kích vào chỉ huy sở Him lam.

Thoạt đầu ở vị trí tập kết, các chiến sĩ còn ngỡ là pháo địch bắn ra, nhưng sau được chúng tôi loan tin, anh em nhảy lên reo hò. Có đồng chí cán bộ gọi điện thoại lên báo cáo: “Anh em đề nghị ban chỉ huy trung đoàn cho xuất kích ngay kẻo lỡ thời cơ, kẻo địch thay đổi điều gì lại thêm khó khăn, có khi ảnh hưởng tới kế hoạch của ta…”. Lương Thịnh nhận điện giải thích mục đích loạt pháo đầu tiên ấy, đồng thời anh không quên biểu dương tinh thần tích cực, sẵn sàng chiến đấu của anh em.

Chỉ ít giờ sau chúng tôi vừa nhận được lệnh cho bộ đội chuẩn bị xuất quân vừa nhận được tin chặp pháo vừa rồi tuy mới có vài chục quả “giáo đầu” mà đã đuổi được địch chạy về Mương thanh, đặc biệt là phần lớn số đạn đó đã rơi đúng chỉ huy sở Him lam, gây nhiều thiệt hại cho chúng. Lệnh và tin đó được truyền đi. Anh em phấn khởi, tin tưởng vô cùng vào kỹ thuật của pháo binh ta và hăm hở sắp xếp đội hình dưới giao thông hào đợi lệnh chính thức. Thư của Bác, của Đại tướng Tổng tư lệnh, anh em đã được trông thấy từ sáng, nhưng lúc này đơn vị mới đưa ra phân phát. Anh em hân hoan tranh nhau nhận, chụm đầu lại đọc, súng tựa vai, bộc phá đặt ngang người chăm chú theo dõi từng lời.

Giữa lúc đó, ban chỉ huy trung đoàn chúng tôi cũng chuyển dần ra chỉ huy sở tiền phương. Tôi dừng lại ở một đoạn giao thông hào trục với ý định, nếu anh em có hỏi điều gì thì giải đáp. Bỗng một đồng chí nào đứng phía trước tôi đọc một bài vè ngay sau khi nghe xong hai bức thư quý báu ấy.

Bài vè, theo ý tôi sao mà nôm na lại dễ thuộc làm vậy:

Bác cùng Đại tướng chờ mong

Chúng ta dũng cảm lập công trận này

Cắm cờ Bác giữa đồn Tây

Đờ Cát bảy vía lên mây cả mười

Bác vui, Đại tướng cũng cười

Khen: “Các chú giỏi tuyệt vời, đã diệt Him lam”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:47:44 PM
Chỉ huy sở của chúng tôi cũng được xây dựng như một trận địa nhỏ. Các ban, các tổ chính trị, tham mưu, hậu cần, chỉ huy pháo, đội tải thương, vô tuyến điện thanh, liên lạc chân, dây nói, v.v. mỗi ngành đều ở từng căn hầm riêng, có giao thông hào, râu tôm, ngóc ngách nối liền nhau.

Hầm chỉ huy của chúng tôi có chiếc bàn bằng cả một cái ụ đất được xén; gọt có góc cạnh hẳn hoi. Trên bàn có rải một tấm bản đồ Him lam với đầy đủ chi tiết bên trong, bên ngoài và các đồn phụ cận. Trước mặt chúng tôi, ở vách hầm có treo mấy tấm bảng ghi tỉ mỉ giờ xuất kích, giờ pháo điểm xạ, giờ pháo bắn dồn dập, các tiểu đội tiêm đao, những điều cần chú ý nhắc nhở, đôn đốc trong từng bước chiến đấu, v.v.

Nhìn thấy “cơ ngơi khang trang” ấy, tôi lại nhớ đến cái chỉ huy sở hồi chúng tôi đánh Tràng bạch trên đường số 18 - chiến dịch Hoàng Hoa Thám năm 1951. Hồi ấy chỉ huy sở của chúng tôi vẻn vẹn có ba cái hố cho năm người là anh Nam Long, một đồng chí tham mưu, một đồng chí chính trị, một đồng chí phụ trách điện thoại và tôi. Cái câu: “Thế này không thắng mới gay đấy” của Lương Thịnh mới nói hôm xin thêm súng cối lúc này lại văng vẳng đâu đây khiến tôi vừa lo lo vai trò và động tác chỉ đạo của mình vừa thấy buồn cười khi bộ mặt lúng túng của Thịnh bữa ấy thoáng hiện ra trước mắt tôi. Tôi toan nhắc lại câu đó cho Thịnh nghe, nhưng thấy anh đang chăm chú nhìn xuống bản đồ, tôi lại thôi. Tôi đưa mắt có ý xem sức khỏe của mọi người. Ai cũng săn són, mạnh giỏi cả chỉ trừ có Lê Nam mấy hôm nay bệnh sốt rét tái phát, da xanh tái nhưng anh vẫn không hề bỏ một công việc lớn nhỏ nào cả.

Khi đường dây đã được chu đáo, Lương Thịnh báo cáo lên đại đoàn: tất cả mọi việc ở chỉ huy sở của chúng tôi đã xong, sẵn sàng đợi lệnh, thì tôi thấy bận rộn hẳn lên. Ở các máy nói, trong khi anh Tuyến hoặc tôi trả lời anh Độ, anh Tấn thì Lương Thịnh trả lời các đồng chí pháo binh, súng cối, Lê Nam trả lời đồng chí chủ nhiệm chính trị. Hay trong khi anh Tuyến và tôi nói chuyện với đồng chí Quang Trung, đồng chí chủ nhiệm hậu cần thì Lê Nam, Lương Thịnh nói chuyện với tiểu đoàn Phủ Thông tiểu đoàn 428 và tiểu đoàn 16. Tuy vậy, giữa cái không khí bận rộn như thế, tôi vẫn thấy tưng bừng nhộn nhịp vô kể và đặc biệt có điều mà tôi thích nhất, phấn khởi nhất là mỗi người trong chúng tôi, giữa giờ phút này dù tiếp xúc với cấp nào, ngành nào cũng đều trôi chảy cả, không một ai phải khất: “Để tôi hỏi lại” hoặc “để tôi bàn lại”… như một số chiến dịch trước đây. Điều đó càng làm cho tôi thấy rõ quyết tâm đánh thắng trận mở đầu đã thấm sâu rộng trong khắp cả mọi người thể hiện qua nhiều việc của nhiều ngành, nhiều binh chủng khác nhau mà vẫn rất khớp với nhau.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:49:47 PM
16 giờ 30, anh Văn từ trên Bộ chỉ huy mặt trận gọi điện thẳng xuống cho tôi. Anh Tuyến vừa định chạy ra ngoài cũng vội quay lại chằm chằm nhìn tôi. Từ đầu dây bên kia, sau khi hỏi thăm tỉ mỉ sức khỏe, tinh thần các cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn và nghe tôi báo cáo xong, anh Văn bảo tôi:

- Trung ương và Quân ủy quyết tâm đánh thắng đấy!

Tôi đáp:

- Báo cáo, trung đoàn chúng tôi cũng rất quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Với giọng nói rõ ràng, kiên nghị, anh Văn nói:

- Được! Tích cực chuẩn bị đi, có thể đánh sớm đấy. Chúc các đồng chí thắng lợi!

Một lần nữa, thay mặt cán bộ, chiến sĩ trong trung đoàn, tôi hứa:

- Chúng tôi quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Xin sẵn sàng chờ lệnh. Kính chúc Trung ương, Bác, Đảng ủy và Bộ chỉ huy mặt trận khỏe.

Tôi cảm thấy anh Văn vừa cười vừa bỏ máy xuống. Nhưng tôi thì vẫn nắm lấy máy, áp chặt vào tai như muốn nghe thêm lời của anh. Cho đến khi anh Tuyến hỏi: “Anh Văn bảo sao?”, tôi mới rời máy ra, kể nguyên văn cho anh Tuyến nghe. Sau đó, anh Tuyến và tôi lập tức gọi điện, truyền đạt nội dung lời nói của anh Văn cho các đơn vị biết và ra lệnh chuẩn bị.

Đúng 17 giờ pháo ta bắn dồn dập.

Từ trên một địa điểm cao, tôi và một số đồng chí khác đứng quan sát các đơn vị từ nhiều ngả tiến quân ra chiếm lĩnh trận địa. Tôi không sao tả lại được cảm giác của tôi lúc ấy nữa. Bao nhiêu ngày đêm gian khổ đợi chờ mới có ngày hôm nay! Bao nhiêu công sức, tâm huyết của toàn Đảng, toàn dân mới có được giờ phút này! Bao nhiêu uất hận, căm thù chứa chất trong người từng cán bộ, chiến sĩ trung đoàn tôi giờ đây đã như dồn tất cả ra mũi súng, lao về phía đồn giặc! Đoàn quân chạy vun vút dưới chiến hào, trong tiếng nổ ầm ầm của đại bác, tàu bay, cao xạ xen lẫn tiếng đàn, tiếng hát hùng tráng của những bài “Quốc ca”, “Quốc tế ca”, “Chiến sĩ Việt Nam”, “Diệt phát xít”…của tổ văn công Đỗ Nhuận bốc vang lên từ ngách giao thông hào bên bờ sông Nậm rốm. Đoàn quân tiến phăng phăng trên chiếc cầu phao, không một ai quay mặt lại. Hàng trăm con người đều hô to: “Quyết tiêu diệt Him lam!”, “Quyết cắm cờ Bác trên đỉnh Him lam!”. Bên những tiếng hô ấy, có cả những tiếng hô: “Hoan nghênh văn công hỏa tuyến!”, “Đề nghị báo công cho tổ Đỗ Nhuận!...”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:50:22 PM
Người tôi lúc này cũng vô cùng rạo rực. Khi thấy một lá cờ nhỏ, đỏ chót vụt qua cầu, biết là tiểu đội mũi nhọn của Nguyễn Văn Oanh, tôi bỗng nắm chặt tay, vung cao lên, cùng cất tiếng hô với anh em: “Quyết tiêu diệt Him lam!”, “Quyết cắm cờ Bác trên đỉnh Him lam!”.

*
*   *

Vào cuộc chiến đấu.

Sau hơn một tiếng đồng hồ tấn công ào ạt, chúng tôi được đại đoàn báo tin đại đội 366, tiểu đoàn 130 bên đồng chí Hoàng Cầm, chiến sĩ thi đua Trần Can đã cùng anh em cắm cờ “Quyết chiến quyết thắng” trên đỉnh đồi cứ điểm 3.

Cũng trong thời gian đó, các đồng chí Toàn, Xuyên (tiểu đoàn trưởng và chính trị viên tiểu đoàn 428) báo cáo về cho chúng tôi biết đại đội của Song đã vừa phá hết dãy hàng rào cuối cùng và trung đội trưởng Khay cũng đã kịp thời cho trung đội tiêm đao đánh thốc mạnh vào tung thâm cứ điểm 2. Bọn địch hoảng loạn, chạy ngược cả lên sườn đồi cao, dựa vào tuyến phòng ngự trên đó đánh trả lại đại đội của Song rất ác liệt. Một hỏa điểm của chúng án ngữ ngay đường tiến đã gây cho ta nhiều tổn thất. Các cán bộ của trung đội tiêm đao hầu như bị thương vong hết. Tiểu đội trưởng Phan Đình Giót đã tự động đảm nhiệm vai trò chỉ huy trung đội. Nhưng đã mấy lần các chiến sĩ của Giót thay nhau lên phá cái hỏa điểm tai hại kia thì cũng đã bấy nhiêu bận Giót phải chứng kiến các chiến sĩ đó ngã gục trước mắt mình.

Tình hình đang ở thế bất lợi thì bỗng chúng tôi nhận được tin đồng chí Xuyên báo về: Phan Đình Giót, người đảng viên dũng cảm của Đảng đã “tất cả vì chiến thắng!” xông lên lấy ngực mình bịt hỏa điểm và tiểu đoàn 428 đã tiêu diệt gọn cứ điểm 2 sau hơn hai tiếng đồng hồ chiến đấu.

Tất cả chỉ huy sở reo lên mừng thắng lợi. Nhưng chỉ thoáng một chút, mọi người lại lắng xuống: Hành động anh hùng của Phan Đình Giót đã gây xúc động mạnh mẽ đối với từng người.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:51:02 PM
Lê Nam vừa dứt cơn ho, khẽ bảo tôi:

- Đấy, đồng chí tiểu đội trưởng đã dùng kim chỉ khâu những chỗ nứt nẻ ở gan bàn chân để hành quân mà tôi đã có lần báo cáo anh đấy.

Giữa tiếng thở dài đầy tình xót thương, mến phục của anh Tuyến, tôi khẽ gật đầu, đáp lại Lê Nam:

- Tôi biết! Tôi đã gặp Giót rồi. Đánh xong Him lam, chúng ta sẽ lên thăm chỗ đồng chí ấy đã bịt lỗ châu mai.

Nhưng tình hình thực tế không cho phép chúng tôi suy nghĩ nhiều về cái chết oanh liệt của Phan Đình Giót. Chúng tôi lại tập trung vào theo dõi cuộc chiến đấu của tiểu đoàn Phủ Thông.

*
*   *

Vì cứ điểm 1 là cứ điểm then chốt của toàn bộ cụm cứ điểm Him lam nên từ hỏa lực bản thân đến hỏa lực chi viện, địch bố trí rất mạnh, rất tập trung. Do đó khi ta đã giải quyết xong các cứ điểm 2 và 3 mà ở đây, tiểu đoàn Phủ Thông tuy cũng đã phá được cửa mở ngoại vi, nhưng lúc phát triển vào tung thâm vẫn vấp phải nhiều lớp hàng rào bên trong bao vây từng khu vực nhỏ, hoặc từng loại hỏa điểm một. Thêm nữa sau khi các cứ điểm 2 và 3 bị thất thủ, sức đề kháng của địch hầu như dồn hết cả vào cứ điểm 1 để giải nguy cho nó, tiến tới khôi phục lại những cứ điểm đã mất. Vì vậy tiểu đoàn Phủ Thông đã khó khăn càng gặp khó khăn hơn, đặc biệt là những chiến hào hầu như bị phá hủy hết, có đoạn như bị san phẳng có đoạn nông choèn, đứng không ngập quá đầu gối. Tuy thế trung liên, đại liên của đại đội 243 và bộ phận ĐKZ của đại đội trưởng Lâm phối hợp vẫn tiếp tục nổ, yểm hộ cho bộc phá viên lên phá những lớp chướng ngại vật rậm rịt ấy.

Cho đến 22 giờ, chúng tôi vẫn nhận được báo cáo hàng rào vẫn còn nhiều, hỏa lực của địch vẫn còn mạnh, số thương vong của ta đã khá cao, có trung đội chỉ còn một tiểu đội và vô tuyến điện thanh cũng đã bị hư hại, không sử dụng được nữa.

Rồi đến 22 giờ 15 phút, tình hình cũng chưa tiến triển gì hơn!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:51:33 PM
Không khí chỉ huy sở của chúng tôi lúc này thật căng thẳng. Có lúc ắng lặng. Nhưng cũng có lúc xôn xao những ý kiến.

- Đã cần đưa đội dự bị vào chưa?

- Nên để chấn chỉnh lực lượng tại chỗ rồi tiếp tục tấn công chăng?

Có đồng chí còn bảo:

- Phải xem lại pháo của ta bắn chác ra sao, nếu kém tác dụng thì cho thôi quách…

Trong khoảng giờ phút ấy, tôi nhớ có hai lần cấp trên gọi điện thoại nói chuyện với chúng tôi. Một lần đồng chí Tấn thay mặt thường vụ Đảng ủy đại đoàn nói với anh Tuyến. Anh Tấn gợi cho chúng tôi, trong tình hình này nên chú ý diệt hỏa điểm địch trước đã, đừng nóng ruột lao vào phá hàng rào vội. Và như nắm chắc được tâm tư chúng tôi trong lúc này, anh góp ý là chưa nên sử dụng lực lượng dự bị vội, tiểu đoàn Phủ Thông tuy vậy vẫn đủ khả năng hoàn thành nhiệm vụ.

Anh Tấn vừa nói xong thì anh Lê - chủ nhiệm chính trị mặt trận - gọi tôi, anh hỏi:

- Mạc Ninh đấy à?

Tôi đáp:

- Vâng!

Sau khi lấy tinh thần đồng chí, anh kêu gọi chúng tôi hãy đem hết tinh thần của người đảng viên, quyết hoàn thành nhiệm vụ - rồi với giọng hết sức ôn tồn anh bảo tiếp: “Cứ bình tĩnh mà giải quyết, chúng mình vẫn đánh giá từ trước là tấn công vào Him lam nói chung và cứ điểm 1 nói riêng, không phải dễ dàng đâu!...”.

Chúng tôi truyền đạt ý kiến của anh Lê và anh Tấn cho cả chỉ huy sở cùng nghe. Không khí căng thẳng dường như dịu hẳn lại, mỗi người trong chúng tôi đều như tỉnh táo hẳn lên. Tôi chợt nghĩ ra một ý nhưng trước khi phát biểu, tôi gọi điện xuống ban chỉ huy tiểu đoàn Phủ Thông để kiểm tra quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ đang tác chiến. Trần Linh báo cáo lên: Tuy khó khăn nhưng ý chí tiêu diệt địch của anh em vẫn không giảm, anh em vẫn kiên quyết hoàn thành nhiệm vụ, có đồng chí đã được kết nạp vào Đảng tại hỏa tuyến… Xong, Trần Linh cho tôi biết thêm là đạn dược đã vợi. Tôi hỏi Trần Linh định giải quyết vấn đề này ra sao? Anh trả lời rằng anh em ở dưới đó đã động viên nhau tinh thần tiết kiệm. Thay mặt Đảng ủy và ban chỉ huy trung đoàn, tôi biểu dương ngay quyết tâm và tinh thần tiết kiệm đạn dược của tiểu đoàn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:52:14 PM
Nắm được tình hình như vậy, tôi bàn với các đồng chí xung quanh:

- Việc trước mắt lúc này là ta phải giúp sao cho anh em diệt hỏa điểm địch đã. Tôi đề nghị anh Tuyến lên đài quan sát, một mặt anh cho ngừng hỏa lực chính của ta lại, một mặt anh cho tiểu đoàn Phủ Thông ngoài ấy cứ bắn lẻ tẻ để phát hiện hỏa điểm địch và tranh thủ củng cố lực lượng. Khi chúng đã bộc lộ, anh cho tập trung ngay toàn bộ hỏa lực mà diệt. Có thế mới tạo được điều kiện cho xung kích vượt qua khó khăn một cách cụ thể.

Và để giải quyết tư tưởng e hỏa lực lớn của ta “đấm lưng” bộ đội, tôi lấy việc bộ, pháo đã hiệp đồng tốt đẹp ở các cứ điểm 2 và 3 để chứng minh, động viên lòng tin tưởng vào binh chủng bạn. Thật ra đối với loại tư tưởng này, tuy không phải là phổ biến nhưng tôi cũng rất khó chịu vì “khi thuận buồm xuôi gió” thì coi như không có chuyện gì, đến khi gặp khó khăn thì không chịu nghiên cứu tìm nguyên nhân, chưa chi đã nghi ngờ, thiếu tin tưởng. Tôi muốn phê phán ngay, nhưng thấy chưa phải lúc nên tôi dẹp lại mà khéo léo thuyết phục. Tuy vậy, về tổ chức tôi cũng đề nghị phải làm thật tốt động tác hiệp đồng giữa hỏa lực và xung kích hơn nữa.

Sau khi bàn bạc, mọi người đều tán thành ý kiến của tôi.

Và anh Tuyến lên ngay đài quan sát, cho thực hiện luôn.

Qua mười phút hỏa lực ta hoạt động mãnh liệt, chúng tôi lại thấy tiếng bộc phá nổ rất liên tục một lúc rồi im bặt.

- Ăn tiền rồi! Ông Nọa cho xung phong rồi!

- Him lam đi đứt rồi!

Tôi nhìn đồng hồ thấy còn kém 15 phút nữa mới đầy 23 giờ. Và do lòng hết sức tin tưởng ở tiểu đoàn Phủ Thông, tôi ước lượng thế nào chúng tôi cũng hoàn thành nhiệm vụ tiêu diệt toàn bộ cụm cứ điểm Him lam trước 24 giờ - giờ quy định của Bộ chỉ huy mặt trận - chừng trên dưới một tiếng.

Nhưng giữa lúc tôi mới chớm chuyển ý nghĩ sang những công tác sau khi chiến đấu thắng lợi thì tiếng súng lớn nhỏ từ Him lam lại dội lên. Anh Tuyến đang cầm máy điện thoại nói chuyện với ban chỉ huy tiểu đoàn Phủ Thông. Tôi chú ý theo dõi anh. Qua ánh đèn bão tôi thấy nét mặt của anh sắt hẳn lại. Rồi anh đứng dậy bảo tôi:

- Vẫn còn một lớp hàng rào án ngữ lối xung phong chính. Bộc phá viên nào lên, bị thương vong ngay người ấy.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:52:43 PM
- Thế là thế nào nhỉ? – Tôi nói hơi to và cầm máy nói, gọi ban chỉ huy tiểu đoàn Phủ Thông.
Nhưng gọi mãi chả thấy ai trả lời. Tiếp đó, đồng chí phụ trách điện thoại chạy lên báo cáo: đường dây bị đứt! Thoắt trong giây phút, cả chỉ huy sở chúng tôi im lặng nhìn nhau, những cái nhìn lo lắng. Tôi vụt nhớ tới lời đồng chí Lê bảo tôi lúc nãy: “Cứ bình tĩnh mà giải quyết”, tôi nói với anh Tuyến:

- Ta phải xuống trực tiếp nắm tình hình, giải quyết khó khăn tại chỗ mới được.

Tôi vừa nói dứt lời thì đồng chí Lê Nam có ý kiến ngay:

- Đề nghị cho tôi xuống!

- Không, đồng chí mệt, để chúng tôi! – Anh Tuyến trả lời Lê Nam.

- Các anh phải ở lại đây! – Nói đoạn Lê Nam chạy vụt ra ngoài chỉ huy sở.

Chúng tôi gọi giật lại không được, đành phải cử một tổ liên lạc chạy theo để tổ chức đường thông tin dây
chuyền. Cả chỉ huy sở chúng tôi lại hồi hộp chờ đợi. Riêng tôi, ngoài việc lo cho tiểu đoàn Phủ Thông lại lo cho cả Lê Nam đang yếu mệt, liệu có hoàn thành được nhiệm vụ theo như ý muốn của anh và cũng là của chúng tôi hay không?

Điện của bộ tư lệnh đại đoàn gọi xuống hỏi tình hình. Rồi đồng chí phái viên của bộ tư lệnh đại đoàn lại xuống trực tiếp hỏi chúng tôi. Nghe chúng tôi báo cáo vắn tắt xong, đồng chí đó cùng anh Tuyến lại lên ngay đài quan sát.

Một lúc sau, chúng tôi nghe thấy rõ, giữa những tiếng súng lớn nhỏ, bỗng có tiếng bộc phá nổ dội hẳn lên. Rồi một đồng chí ở tổ liên lạc dây chuyền chạy về báo tin: Đồng chí Lê Nam đã gặp đồng chí Ân, tiểu đoàn trưởng và cho biết ở dưới lớp hàng rào cuối cùng ấy là một đoạn giao thông hào. Một ổ trung liên của địch hoạt động ngay tại đó. Ta bắn, nó lẩn. Ta ngừng bắn cho bộc phá lên, nó lại xuất hiện ra bắn quét, rất nguy hiểm.

Nghe vậy, tuy tôi có phần lo ngại cho tiểu đoàn Phủ Thông nhưng cũng mừng vì anh em đã phát hiện thấy điều ấy.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:54:13 PM
Không lâu, đồng chí liên lạc lại chạy vào báo cáo, lần này rất vắn tắt: Tiểu đội đồng chí Oanh đã xung phong vào hướng chỉ huy sở của địch. Và đồng chí đó vừa dứt lời thì chuông điện thoại ở chiếc máy gọi thẳng xuống tiểu đoàn Phủ Thông bỗng réo lên - đường dây thế là đã nối lại được rồi! Tôi chạy tới nghe. Đó là tin cuối cùng: Tiểu đội của Nguyễn Văn Oanh đã cắm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” lên đỉnh cứ điểm 1, cứ điểm then chốt của Him lam, sau khi đã diệt liên tiếp 5 chiếc lô cốt vừa mẹ vừa con.
Lúc đó là 23 giờ 30 phút, trước giờ quy định của Bộ chỉ huy mặt trận 30 phút.

Về sau, tôi được tin chi tiết hơn: Để giải quyết ổ trung liên di động nguy hiểm nọ của địch, đại đội phó Hiệu đã mất nhiều công phu rình mò, đợi cho nó vừa thò ra, anh vụt đứng cao hẳn lên, cắp trung liên bắn xỉa xuống mới diệt được nó. Trong khi ấy, đại đội trưởng Nọa nắm đúng thời cơ, điều ngay lực lượng bộc phá mới được củng cố lên. Tổ trưởng Quyết đã bị thương vào bụng, anh vội cúi gập người xuống, tay vác ống bộc phá dài lướt tới, miệng hô lớn: “Phải xứng đáng với tinh thần anh dũng của Chiến và Thắng!”. Một tiếng nổ đanh như tiếng sét, lớp hàng rào cuối cùng biến ngay tức khắc. Tiểu đội trưởng Oanh dẫn luôn sáu chiến sĩ còn lại cùng với cứu thương Lương Văn Vọng nhảy luôn xuống đoạn giao thông hào đó, đánh thốc vào trong.

Đồng chí Hiệu cũng cắp trung liên xông lên yểm hộ cho các chiến sĩ, nhưng đồng chí đã bị trúng đạn, hy sinh ở ngay miệng chiến hào.

*
*   *

Chiến thắng!

Sau khi nhận được lời khen của bộ tư lệnh đại đoàn, chúng tôi lại nhận được lời khen của Bộ chỉ huy mặt trận do anh Lê trực tiếp nói với chúng tôi. Cũng như bộ tư lệnh đại đoàn, anh hỏi han và dặn dò nhiều điều lắm như: công tác tư tưởng, tổ chức để liên tục chiến đấu và đặc biệt là công tác thương binh, tử sĩ. Cuối cùng, sau khi dặn tiếp về công tác đối với tù binh, anh ủy nhiệm cho chúng tôi viết một bức thư gửi cho Đờ Cát, bảo hắn sáng mai, đúng giờ nào đó (do chúng tôi quy định), hắn tổ chức người và phương tiện ra Him lam nhận thương binh của hắn về.

Ban chỉ huy trung đoàn lại ủy nhiệm cho tôi viết. Viết xong tôi đọc lại cho cả chỉ huy sở cùng nghe. Bức thư đó như sau:

Gửi Đờ Ca-xtơ-ri, chỉ huy quân đội liên hiệp Pháp tạm thời chiếm đóng Điện biên phủ.
Thay mặt Chính phủ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, thay mặt Đại tướng Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, tôi báo các người biết: Đúng 8 giờ sáng ngày mai, các người đưa một trung đội không vũ khí, có ôtô hồng thập tự, người đi đầu mang cờ trắng đến Him lam nhận những người bị thương về.

24 giờ, ngày 13 tháng 3 năm 1954.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 23 Tháng Tám, 2010, 01:55:31 PM
Nghe xong, mọi người đều đồng ý, không thêm bớt điều gì. Tôi đưa anh Tuyến ký, nhưng anh Tuyến cứ nhường cho tôi. Hai anh em bàn đi bàn lại mãi, cuối cùng anh phải gắt lên tôi mới nhận. Khi viết xong câu: Thay mặt ban chỉ huy mặt trận phía bắc Điện biên phủ, tôi sắp sửa hạ bút ký chữ Mạc Ninh thì tôi ngừng lại. Thấy vậy, anh Tuyến cười, hỏi:

- Sao? Chấp hành nghị quyết đi chứ!

Tôi chống ngòi bút sang một tờ giấy để bên, lòng bồi hồi xúc động, tôi nói với anh Tuyến:

- Trận đánh này là nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng nhờ có bao nhiêu công sức của nhân dân, của các binh quân chủng bạn, lại nhờ các cán bộ, đảng viên, chiến sĩ của đơn vị đã vô cùng anh dũng, linh hoạt, tự động chiến đấu mới có cái phút chúng mình được ủy nhiệm viết bức thư này… Tôi thấy trong người tôi thế nào ấy anh ạ.

Anh Tuyến nghiêm nét mặt lại, trầm ngâm trong giây phút, anh gật đầu bảo:

- Mình rất đồng ý với cậu.

Ngừng một tý, anh Tuyến đẩy tay tôi, giục:

- Ký đi chứ, còn nhiều việc lắm đấy!

Làm xong, chúng tôi trao lá thư đó cho anh Lê Nam tiếp tục giải quyết rồi cùng rời chỉ huy sở. Chân lần từng bước ra giao thông hào chính, tôi vẫn còn vương vấn những điều mà tôi vừa nói với anh Tuyến lúc nãy:
Trận đánh này là nhờ sự lãnh đạo của Đảng… nhờ nhân dân… nhờ các binh chủng bạn… các cán bộ, chiến sĩ… đã vô cùng anh dũng, linh hoạt, tự động… Tôi lại thầm nghĩ: Còn mình, có đóng góp chăng cũng chỉ là một phần rất nhỏ đối với chiến công mở đầu oanh liệt này.

Đến nay đã mười năm qua. Nhưng mỗi lần nghĩ đến, nói đến chiến dịch vĩ đại Điện biên phủ, tôi không thể quên được trận mở đầu và những trận tiếp theo. Với đoạn hồi ký này tôi chưa thể nào nói hết được tất cả những điều tốt đẹp trong những người bạn chiến đấu rất đáng yêu, rất đáng kính của tôi được.

Tôi rất mong mỏi và tin tưởng rằng nhiều đồng chí khác sẽ bổ sung giúp những điều tôi còn thiếu sót đó.

Tháng 5 năm 1964


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:31:19 PM
VẬN TẢI LÊN ĐIỆN BIÊN

Thượng tá VŨ VĂN ĐÔN

(Trích sổ tay)

28-1-1954…

Lệnh kéo pháo ra đã làm cho đến là khó ăn khó nói!

Cái không khí sôi nổi và tinh thần kiên quyết dẻo dai của các chiến sĩ vận tải bỗng như trầm hẳn xuống. Tư tưởng bi quan đã lẻ tẻ phát sinh trong một vài đơn vị.

… Nhưng nhất định rồi lại lên được thôi! Mình tin tưởng vào truyền thống dũng cảm và ý thức tổ chức kỷ luật cao của quân đội ta.

3-2-1954…

Lại thách ra quân à? Cái thằng huênh hoang tệ. Nava, một tên tướng của đội quân đánh thuê hiểu làm sao được sức mạnh vô địch của quân và dân ta. Nó thấy được nhược điểm và khó khăn của ta nhưng chưa thấy được sức mạnh phát ra từ chí căm thù giai cấp sâu sắc, từ lòng yêu nước nồng nàn - sức mạnh của chính nghĩa dưới sự lãnh đạo tuyệt vời của Đảng.

Nava nhận định cũng tinh vi, khoa học đấy, nhưng chỉ thấy ngọn mà không thấy gốc!

Đúng là đường vận chuyển của ta xa hàng năm, sáu trăm cây số, lại cheo leo hiểm trở; phương tiện cơ giới ít, thô sơ nhiều, bị hạn chế vì đường sá, vì điều kiện thiên nhiên, địch lại tăng cường phá hoại…

Nhưng… còn gì nữa kia? Còn cái ngọn roi thần sẽ quất vào mặt Nava, đập tan âm mưu thâm độc của nó. Có đến ngày chết nó cũng không tài nào thấy được.

Nó khoái chí cho là “Việt Minh không thể khắc phục được khó khăn, bảo đảm nhu cầu vật chất cho một chiến dịch lớn” và ung dung ngồi chờ quân ta chui vào “chai”.

Để xem ai vào chai, ai vào rọ?...

Đấy, lên được rồi đấy! Cuộc học tập chính trị đã phá tan tư tưởng bi quan, đã quét sạch mọi vấn vương làm ảnh hưởng đến tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ vận tải. Mọi người đã nhận rõ tầm quan trọng của phương châm “đánh chắc tiến chắc” và vai trò quyết định của ngành mình.

Bộ chỉ huy mặt trận cho tăng cường về mọi mặt cao hơn bao giờ hết. Hàng mấy vạn dân công, mấy ngàn xe đạp thồ, mấy trăm xe hơi đổ lên, chưa kể hàng vạn mảng được chuẩn bị trên Ba nậm cum, thượng nguồn của sông Đà. Tất cả trẩy lên tiền tuyến, tất cả giội vào lòng chảo Điện biên, người người lớp lớp như một nhịp cầu vô tận.

8-2-1954…

Hôm nay máy bay địch hoạt động ráo riết hơn thường lệ. Có điện báo là Đèo Chẹn, Tạ Khoa, Lũng Lô, Cò Nòi, Pha đin bị phá hoại dữ dội - nhất là Pha đin. Có lẽ chúng đánh hơi thấy quyết tâm của quân ta nên tìm mọi cách kìm ta lại, hòng vượt ta bằng chiếc cầu vận chuyển hàng không mà chúng tự hào là “ưu thế tuyệt đối”.

Kể cũng gay go đấy!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:32:35 PM
Bảo đảm được mỗi ngày hàng trăm tấn vật phẩm vào hỏa tuyến đâu phải dễ dàng. Đối với một cuộc chiến tranh hiện đại thì hàng ngàn tấn cũng là thường – nhưng, với cuộc chiến tranh chống xâm lược của nhân dân ta trong điều kiện sử dụng nhiều phương tiện thô sơ, lại gặp trăm, nghìn khó khăn trở ngại thì quả là việc phi thường, vượt ra ngoài dự tính của bộ chỉ huy quân đội viễn chinh Pháp.

Nghĩ đến câu nói nghiêm khắc nhưng hiền hòa của thủ trưởng trong cuộc hội nghị cán bộ vận tải mà lo lắng: “Các đồng chí phải thắng địch trong đợt đầu để mở đường cho bộ đội chiến thắng vẻ vang”. Đó cũng là một
mệnh lệnh tác chiến.

Nhiệm vụ vinh quang của ngành vận tải gắn liền với sự thành bại của chiến dịch. “Hận Khâu vác” là bài học xương máu; vì không thực hiện được đầy đủ kế hoạch vận chuyển gạo qua đèo Khâu vác mà bộ đội ta đã gặp nhiều khó khăn trong đợt tiến quân vào Nghĩa lộ tiêu diệt địch.

10-2-1954…

Máy bay địch hoạt động càng nhiều hơn. Tiếng động cơ rít lên không ngừng – khu trục, vận tải, thám thính kế tiếp cắn đuôi nhau lồng lộn làm bắn nền trời tuyệt đẹp của Tây bắc.

… Hôm qua đại đội dân công của đồng chí Điện ở Tuần giáo bị oanh tạc dữ dội chỉ vì một chiếc áo trắng phơi ngoài bờ suối. Có một số anh, chị hy sinh. Nhưng sau khi chôn cất bạn xong, họ lại quang gánh lên đường với lời thề trả thù cho những người đã chết.

Đêm nay xuất phát từ Cò Nòi, tôi đi kiểm tra tình hình bố trí các trạm trên dọc tuyến đường. Chiếc xe “díp” tuy nhỏ, nhưng len lỏi vượt được từng đoàn, từng đoàn tiến lên Điện biên cũng vô cùng khó khăn. Con đường trục Cò Nòi – Điện biên, mạch chính của vận tải quá hẹp không đủ chứa được dòng máu từ nhiều vi ti huyết quả đổ về dường như muốn vỡ tung…

Trên chặng đường này, ban ngày hoang vắng…, không một bóng người, không một tiếng gà gáy, chó sủa – cây cỏ sơ sác, rừng núi thiêm thiếp im lìm thì giờ đây khác nào những nơi đình đám, hội hè, đâu đâu cũng vang lên những câu hò, giọng hát ca tụng lòng yêu nước, yêu nhân dân, tinh thần dũng cảm và ý chí bất khuất, quyết thắng quân thù, bất chấp mọi khó khăn, gian khổ.

Ồ! Nếu Nava biết được đội quân của chính nghĩa có thứ vũ khí mạnh gấp trăm lần vũ khí nguyên tử - đó là “lòng tin tưởng quyết chiến quyết thắng” – thì hắn phải run lên bần bật.

… Trong không khí tưng bừng, từng dòng, từng dòng đỏ rực tiến lên như con trăn lửa khổng lồ. Núi rừng vùng dậy đáp lại những tiếng vọng khác thường từ ngàn xưa chưa bao giờ có.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:34:20 PM
11-2-1954…

Xe tôi lên đèo khi mặt trời đỏ như máu còn lấp ló sau rặng núi. Sương lam dày đặc bát ngát dưới chân đèo tựa cảnh cửa biển chiều hôm - chỉ thiếu mấy cánh buồm…

Đèo Pha đin như nằm trên chiếc thảm đỏ lòm, khắp mình lỗ chỗ những vết thương sâu hoắm. Chiếc xe gầm gừ nhích từng vòng bánh, có lúc muốn chìm xuống những hố bom nhão nhoét. Vất vả lắm mới tới đỉnh đèo.
Đồng chí gác “barie” đã phủ xong lán và đang lật đật chuẩn bị củi nước. Anh em công binh vai vác xẻng cuốc và những bó đuốc dài lê thê lũ lượt ra đèo.

Họ đều trẻ măng, hồn nhiên vui nhộn. Nghe những bước chân chắc nịch đã thấy được lòng tự tin và quả cảm của họ. Họ tới những hố bom để tháo kíp hay phá những trái bom chưa nổ, rồi nhanh chóng sửa chữa đường cho vận chuyển khỏi đình đốn.

Cái chết có thể đến bất ngờ trong lúc họ vui cười, đang thầm ước vọng hay say sưa với những tình cảm yêu đời. Vậy mà họ ra đi, phấn chấn như những học sinh trong ngày khai giảng năm học mới.

Hoàng hôn!

Hoàng hôn yên tĩnh là lúc trái đất thở ra khoan khoái nhẹ nhàng và vạn vật lâng lâng như trút được cái mệt nhọc sau một ngày náo nhiệt.

Nhưng…, với chúng ta, hoàng hôn là sự bắt đầu của một ngày hoạt động tưng bừng.

Tiếng cười nói ầm ầm từ phía “hố bom” giội lại…, ánh đuốc sáng rực khoét lõm vào vùng mênh mông đen tối

– Công binh đã bắt tay vào việc.

Tôi xuống xe, đi tới “hố bom” cách barie chừng 500 thước. “Hố bom”, đó là nơi địch tập trung phá hoại, dài đến 2 cây số. Trên đèo này có 3 “hố bom”; ngày nào máy bay địch cũng đến thả xuống hàng tấn sắt thép, hòng khoét sâu thêm, cắt đứt mạch máu tiếp tế cho quân đội ta đang uy hiếp chúng ở Điện biên.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:35:02 PM
Anh em đang hì hục đào tìm một trái bom chui sâu xuống dưới mặt đường. Trời rét lắm mà anh nào cũng mồ hôi lấm tấm ướt trán. Đuốc cháy hừng hực, những mảnh bàn tay tung lên như pháo hoa. Gió gào thét… dữ dội.

Một chiếc xe “díp” lắc lư đi tới rồi dừng lại.

- Đi được không? - Một cán bộ ló đầu ra hỏi – Còn 30 chiếc nữa đấy.

- Anh An đấy à? đi được; chừng một tiếng rưỡi nữa quả kia mới nổ! - Đồng chí phụ trách tiểu đoàn công binh chỉ lá cờ đỏ phần phật bên đèo và giục phải tranh thủ đi ngay.

Xe vừa đi khỏi độ 150 thước thì một tiếng nổ rền trời làm rung chuyển quãng đèo - đất đá tung lên mù mịt. Khi tiếng vang đã lắng xuống vực sâu, tôi nhìn ra thì những anh em vừa làm ở đó đã biến đâu cả. Tôi vô cùng lo lắng chạy theo đồng chí phụ trách công binh đến, thấy chiếc xe đã bị đất đá lấp đi một nửa, phải moi đất mới kéo được từng người ra khỏi xe. Một lát sau thì những anh em bị hắt xuống chân đèo cũng dần dần lên đủ, không bị sứt mẻ một ai. Có lẽ trái bom thụt xuống sâu quá nên không còn sức sát thương, tuy chỉ nổ cách đó chừng 4, 5 thước.

- Phản thùng à? - Một cán bộ hỏi đùa đồng chí phụ trách công binh mặt còn ngơ ngác, bối rối.

- Lọt lưới đấy thôi!... Chết thật!

Lọt lưới có nghĩa là khi máy bay trút bom xuống, người theo dõi đã bỏ sót không nhìn thấy, nên không phát hiện được bom ở chỗ nào.

Quãng đèo bị vạt đi một nửa. Sau một hồi bàn bạc, chúng tôi quyết định hạ thấp mé trong. Tìm đến dụng cụ thì tất cả đã bay đi hoặc bị đất lấp mất rồi, anh em đoàn xe vội vã tập trung xẻng, cuốc, và cùng với công binh hì hục đào đường. Họ làm rất gấp. Không lâu lắm, quãng đường đã có thể “thông” được tuy vẫn trũng xuống như một cái võng.

- Bây giờ thì đi được rồi chứ? – Tôi hỏi.

- Còn nửa tiếng nữa thì quả bom kia nổ. - Rồi đồng chí phụ trách công binh ngẫm nghĩ và nói tiếp: - Có thể đi được! Sao cho “thông đồng bén giọt” chứ “patinê” ở đây thì… - Đồng chí ấy bỏ lửng câu nói.

… Từng chiếc xe gầm gừ, lắc lư qua; có chiếc muốn ỳ ra thì anh em công binh lại tiếp sức đẩy vọt lên ngay.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:35:36 PM
Quả bom vẫn chưa nổ. Đồng chí phụ trách đoàn xe đứng sát đó chăm chú đứng ra hiệu cho đoàn xe qua; hai tay giơ khỏi đầu, vẫy vẫy, lúc mau, lúc khoan như đánh nhịp trước một dàn nhạc.

Chiếc xe cuối cùng vừa đỗ sát lại sau đoàn thì một tiếng nổ dữ dội đuổi theo.

- À, mày lại dọa à? Dọa thì ông cũng đi. - Đồng chí phụ trách đoàn xe ngoảnh lại cười một cách bình thản…; anh em lái xe cùng hòa theo.

“Dọa thì cũng đi”. Đúng! Bọn Pháp tưởng rằng chúng thả đủ các loại bom xuống sẽ cản trở được bước đường của các chiến sĩ vận tải, nhưng họ vẫn cứ vượt qua.

Đồng chí gác barie mở chắn ngang sau khi đã liên hệ được với trạm gác dưới chân đèo. Đoàn xe ầm ầm chuyển động. Đồng chí gác barie vào lán ngồi bên máy điện thoại, người bạn đêm ngày của anh.

Cái công việc gác barie tưởng như bình thường, nhưng thật là trăm chuyện:

- Qua được chưa, đồng chí barie ơi!

- Đồng chí barie cho em xin hớp nước!

- Đồng chí barie ơi! Chuyển giùm những thư này cho đoàn xe X.

- Tình hình có gì mới lạ không, đồng chí barie ơi…

Cái trăm chuyện đó, tuy là bình thường nhưng phải kiên trì và tháo vát lắm mới làm nổi được. Bố trí phân công cho các đoàn xe tránh nhau, tiếp tế nước nôi, chuyển thư, truyền tin và làm cả công tác chính trị với khách qua lại là những công việc cập rập đêm ngày. Đúng là “một nhân vật quan trọng” như anh em lái xe thường nói.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:37:13 PM
*
*   *

13-2-1954…

Đêm nay tôi đến cây số 15 vào lúc 1 giờ. Các đoàn xe đang lần lượt vào kho trả và lấy hàng. Ánh đèn tựa sao sa, tiếng cười, tiếng hát, tiếng hò náo động, át cả tiếng suối chảy xiết vào đá cách đó không xa.

Cây số 15 là trạm vận chuyển lớn nằm giữa Tuần giáo – Điện biên. Hàng từ hậu phương ra, Lai Châu về, từ đầu sông ngọn thác và từ trên rẻo cao xa xôi đều dồn cả về đó. Bộ máy đầu não của tuyến vận tải nào cũng đóng ở gần đây để điều hòa phân phối và chỉ huy các trạm rải rác khắp các tuyến đường.

- Alô! Alô! Tổ 4 rút xuống 7 phút một xe. - Tiếng loa hối hả truyền tin.

- Kỷ lục mới của tổ 5 là 6 phút!

Bốn hay năm người bốc một xe gạo mất có 6 phút! Tinh thần khẩn trương ấy đúng là tinh thần Điện biên. Kỷ
lục đó làm tôi hết sức phấn khởi. Trước kia bốc một xe phải hàng nửa tiếng.

Xe nọ ra, xe kia vào, dồn dập, dồn dập… Không ngơi một tích tắc. Họ đã nghiên cứu từng động tác; rải rơm, lót đá và tìm mọi biện pháp cho xe không bị quay trượt, tránh để mất thời gian vô ích.

Bỗng có tiếng kẻng khua vang tứ phía. Máy bay! Máy bay!

Hàng loạt đèn đều tắt phụt như cùng nối chung một khóa điện. Tiếng cười, tiếng chửi Tây ồn ào trong đêm tối.

… Một hồi kẻng dài báo hiệu máy bay đã đi khỏi. Đèn lại sáng, hội lại mở, xe lại dồn dập ra vào.

… Trong khi đó, tổ tra xăng đang tiếp xăng cho những xe còn chờ đợi. Thấy tôi ngạc nhiên vì rét như thế mà các đồng chí làm nhiệm vụ đổ xăng lại lấy bông gòn xấp nước bịt vào mũi, đồng chí phụ trách giải thích:

- Báo cáo đồng chí, bịt khăn mặt chưa đủ cản được mùi xăng, thà chịu buốt một chút cho đỡ nhức đầu.

Từ trước tới nay tôi nghĩ tra xăng là một công việc đơn giản. Thực ra, quay đầu đi để tránh hơi xăng thì mỏi cổ, vặn người, lại không đủ sức nâng được cái thùng 20 lít. Tiếp xúc với một hai thùng thì cũng thường thôi, chứ đổ hàng trăm thùng liên tục đêm ngày thì lại là chuyện khác; cái hơi xăng độc địa kia đủ làm cho buốt óc. Thảo nào mà mắt các đồng chí ấy đỏ lừ như ứa máu, má hóp lại, da xanh nhợt.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:38:15 PM
Đã mệt lại buồn ngủ - tôi lảo đảo không buồn bước. Cái mùi thơm phức từ căng tin đưa ra khiến tôi… tỉnh táo hẳn lại; ngó vào thấy có bánh rán, “batê sô” và cả sữa đậu nữa. Ở đây mà có “chất văn minh” như vậy thật khác nào một bóng cây cổ thụ giữa bãi sa mạc. Đó là nhờ ở sự quan tâm của Đảng ủy tuyến cho tổ chức căng tin đặc biệt chỉ bán cho các đoàn xe. Vì lúc này lái xe là cái vốn quý dự trữ cho một cuộc chiến đấu lâu dài. Chả thế mà Đảng ủy mặt trận dù bận trăm công ngàn việc cũng bàn đến việc bồi dưỡng cho lái xe và chỉ thị cho ngành vận tải phải đảm bảo cho lái xe được ngủ 4 tiếng một ngày.

- Mời thủ trưởng vào căng tin - Một đồng chí lái xe quen mặt mời tôi.

- Tôi không có tiêu chuẩn, để phần các đồng chí chịu vất vả khó nhọc hơn tôi nhiều - Trả lời xong, tôi rảo bước đi…, bóng dáng phờ phạc của những người chiến sĩ vận tải ấy như theo tôi từng bước.
14-2-1954…

… Tôi đảo lại chỗ cây số 15. Từ lúc còn sớm lắm, quang cảnh đã khác hẳn - cảnh vật im lìm. Những kho gạo nhỏ đã hạ mái xuống, cỏ rác phủ lên, đường lối ra vào cũng được ngụy trang chu đáo; ai không chú ý thì khó mà phân biệt được. Cho nên, địch có mắt cũng như mù.

- Ùi, ùi… - Có tiếng người đâu đây. Tôi đưa mắt nhìn mà không biết là ở chỗ nào, chỉ thấy một đàn lợn hồng hộc như bầy chó dữ. Lợn đó là của dân chạy tản cư bỏ đói. Tôi liên tưởng ngay đến chuyện một chị dân công; cứ ngoài hai bữa ăn ra là chị vắng mặt không chịu đi ngủ. Tổ kiểm điểm thế nào chị cũng không nói, chỉ cười. Nghi là có chuyện trai gái lăng nhăng, tổ cử người theo dõi; té ra chị ấy trốn ra kho để đuổi lợn,
giữ gạo.

… Rời kho gạo, tôi lội ngược theo suối tìm đến các hầm giấu xe, khoét vào hai bên bờ, trên làm giàn cài lá ngụy trang.

Thấy mấy đồng chí đang hì hục ở đây, tôi trách:

- Sao không ngủ đi? Các đồng chí phải nghỉ ngơi cho lại sức chứ.

- Báo cáo đồng chí! Đêm qua trung đội nổ mất chín chiếc lốp, đồng chí cho phép anh em tranh thủ.

Tôi nhìn vào thấy một đống săm lốp ngổn ngang. Lốp đã mòn hết “talông”, có chiếc bị mài rách đến mấy lần vải bể. Các đồng chí ấy đang bắt “bulông” chắp nối một chiếc lốp.

- Các đồng chí ăn cơm chưa?

- Báo cáo chưa ạ. Mời thủ trưởng đến xơi cơm với anh em.

- Ờ, tốt quá! – Tôi nhận lời ngay.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:38:58 PM
Đồng chí trung đội trưởng đưa tôi về nơi anh em nghỉ ngơi trước. Vừa đến sau một chiếc xe thì thấy có người ngồi bệt xuống ven suối xăm xắp nước, đầu gục vào bánh xe, ngủ, tay vẫn ôm khư khư cái kích.

- Tân ơi! Ngủ thế mà ngủ được à? - Đồng chí trung đội trưởng đập đập vào vai đồng chí đó, gọi.
Tân vùng dậy.

Thấy mặt Tân tím bầm, trán và gò má sưng húp, tôi hỏi:

- Sao mặt mũi lại thế này?

- Báo cáo, đồng chí Tân là phụ xe mới chuyển về trung đội. Đồng chí ấy gật vào cánh cửa đấy. Tôi mới kiếm cho chiếc mũ sắt để gật, cứ đập đầu vào xe cồm cộp suốt đêm như rùa bị khảo ấy.

Tôi không nhịn được cười. Tân cũng hồn nhiên cười theo.

… Đồng chí nào mặt mày cũng phờ phạc, hai mắt sâu hoắm, râu ria tua tủa, da nhăn nheo, xám xít tưởng như già đi hàng chục tuổi; tôi hỏi han từng người.

Chưa biết là có cán bộ đến thăm, anh nuôi đang tuyên bố món ăn ầm ỹ:

- Hôm nay có cary gà, sườn xào chua ngọt, tôm rồng hấp, đánh “sốt bêônết”. Lại có “đét xe” gatô, và dâu ướp lạnh nứa nhé!

- Có món rau dớn không thế! – Tôi hỏi vọng ra.

- Ai đấy?

- Anh Đôn chứ ai; tếu mãi!

- Báo cáo thủ trưởng, món đó thì thiếu sao được ạ! - Đồng chí ấy cười hà hà.

- Cary gà đâu nào? – Tôi ra chỗ dọn cơm.

- Báo cáo, đánh cho thật khỏe, mau thắng lợi thì còn thiếu thức gì, sợ không có sức!

Chúng tôi ngồi vào ăn; đúng là món rau dớn, rất nhiều rau dớn luộc và cá mắm. Mâm lá, bát tre, tôi ăn rất ngon lành; nhiều đồng chí ăn qua loa rồi lăn ra ngủ, không kịp uống nước.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:41:25 PM
*
*   *

15-2-1954…

Đêm nay tôi theo đoàn xe vào hỏa tuyến.

Đoàn xe làm một kế hoạch đột xuất nên được điều thẳng từ Sơn La vào mà không phải dỡ hàng ở cây số 15. Các xe khác đi ra đã được lệnh tránh nên đoàn xe này không phải chờ đợi.

Đường hẹp lắm, nhiều quãng chỉ vừa khít bánh xe. Ánh đèn gầm hắt ra yếu ớt khỏi đầu xe không đầy 2 thước.

Bỗng có mấy chị dân công đứng ra cản đường báo hiệu có máy bay. Đoàn xe tắt đèn chạy mò dưới ánh pháo sáng của máy bay thả. Thấy mấy xe đi trước chưa biết, một chị ôm bụng lẽo đẽo chạy theo gọi, cho tới khi chiếc xe đi đầu dừng lại thì chị cũng ngất đi, nằm lịm.

Cái công việc bình thường đó của chị dân công làm tôi xúc động và cảm phục quá. Máy bay có thể bắn hay thả bom vào đoàn xe, đường lại hẹp và lầy lội, gập ghềnh, nếu không vì tinh thần yêu quý của công thì chị dân công kia đâu có hành động đẹp đẽ như vậy.

… Trời mưa như trút, lúc này đèn pha bật sáng trưng mà cũng khó phân biệt được đâu là đường, đâu là suối. Chật vật lắm mới tới khúc suối ở cây số 31. Qua suối này, xe phải lội xuôi dòng chừng 50 thước mới có đường lên. Mực nước đã dâng cao, nếu không qua được, phải nằm lại đây thì giấu xe vào đâu cho hết.

Mấy đồng chí phụ xe rủ nhau cởi quần áo lội xuống đi dò đường. Nước chảy xiết lắm, lại giá buốt…, tôi rất lo ngại.

- Nước mới tới bụng, còn thời cơ! - Sau cuộc hội ý ngắn với cán bộ đoàn xe, tôi quyết định cho vượt.

Lái phụ nhanh chóng, tháo dây “cua-roa”, lột áo ra bọc các bộ phận điện và nến lửa cho khỏi ướt. Dây cáp cũng được chuẩn bị sẵn sàng để kéo trong trường hợp bị chết máy. Thế là lần lượt từng xe gầm gừ, lắc lư theo hai người lội trước, đưa đường qua suối. Chiếc xe như bơi trên mặt nước, hai mắt đèn pha nổi lềnh bềnh, Mỗi khi thấy tiếng máy lịm đi, lụp bụp nổ là tim tôi cũng muốn ngừng đập, hồi hộp…

Tới cây số 34 thì đã 8 giờ sáng. Thế là suốt đêm đoàn xe đi chưa được 20 cây số.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:42:33 PM
16-02-1954

Chiều đến lại mưa như xối, gió nổi lên từng đợt như muốn bẻ gập cả núi rừng. Đoàn xe lên đường từ lúc 17 giờ. Được cái không có máy bay nhưng lầy lội khó khăn lắm.

… Vượt khỏi dốc “Bảy ông” thì đoàn xe ùn lại. Dốc “Bảy ông” -  cái tên mà nhân dân địa phương thường gọi, - cũng khá cao. Mấy tháng trước cũng vào một hôm mưa lớn, đường trơn, một chiếc xe GMC không leo nổi dốc, bị tụt xuống vực sâu khiến cho 7 đồng chí bị tử thương. Bảy ngôi mộ nằm song song trên mảnh đồi cạnh dốc gợi lại một mối thù sâu sắc và một bài học xương máu cho các chiến sĩ vận tải mỗi khi qua lại. Nếu gặp trời mưa, xe nào đi qua cũng dừng lại, gài số phụ từ dưới chân để leo dốc cho an toàn.

- … Báo cáo! Báo cáo! - Đồng chí trung đội trưởng chạy đến gặp tôi, nói không ra hơi.

- Cái gì thế, xe đổ à? - Tôi hơi chột dạ.

- Báo cáo, đồng chí nuôi quân hy sinh rồi, bị cây đổ đè phải.

Tôi lật đật chạy lên thì thấy một thân cây to vừa hai người ôm nằm ngang trên xe làm chiếc khung mui bẹp
dúm. Anh em đang chặt túi bụi; khi lôi được cây ra thì đồng chí nuôi quân trẻ trung, yêu đời mà tôi vừa gặp ban sáng đã không còn nữa. Một vệt máu của người chiến sĩ vận tải ấy loang trên xe gạo.

Đồng chí trung đội phó được cử ở lại chôn cất. Đoàn xe lại tục đi ngay.

… Quá cây số 62 một quãng thì thấy đoàn xe đã dừng lại.

- Gì nữa thế? - Tôi ngó cổ ra ngoài hỏi, nhưng không có ai trả lời.

Sốt ruột quá, tôi nhảy xuống xe, đi ngược lên. Len lỏi khó khăn lắm mới lần tới chiếc xe đầu đoàn. Một đống đất lù lù bằng cái nhà nằm chắn nước mũi xe. Nguy rồi! - Tôi không giữ được bình tĩnh nữa, vỗ mạnh vào cánh cửa xe; chiếc xe cũng như thiếp đi vì mệt nhọc. Gọi một hồi lâu, đồng chí lái xe mới trả lời:

- Vướng xe trước chứ làm gì mà ồn lên thế!

- Xe trước đâu? Núi lở xuống thế này mà đồng chí ngủ được à? Máy bay nó đến thì nguy hiểm lắm! Đồng chí phụ trách đoàn xe này đâu?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:43:21 PM
Đồng chí lái xe lục đục mở của, xuống xe, nheo mắt nhìn tôi. Đồng thời, một cán bộ cũng từ phía sau chạy lên.

- Đường bị tắc mà đồng chí không biết à? - Tôi hỏi đồng chí cán bộ.

- Tập trung anh em và xẻng cuốc của cả hai đoàn lên ngay đây để mở đường! - Đồng chí cán bộ hạ lệnh.

Lệnh đó được truyền lại phía sau...

Thì ra khi tới đây, đồng chí lái xe đi đầu thấy khối đất lù lù tưởng là có xe ở phía trước, chưa kịp hỏi han gì đã ngủ ngay mất rồi.

Lúc này bình tĩnh đã trở lại. Tôi rất thông cảm với anh em. Suốt đêm quần quật, ban ngày ngoài hai bữa cơm lại phải sửa chữa, ngụy trang xe, sinh hoạt, học tập và chuẩn bị để tối xuất phát, bao nhiêu ngày anh em thiếu ngủ rồi thì còn gì là sức lực nữa. Cấp trên có đề ra là phải ngủ 4 tiếng một ngày nhưng mấy ai đã thực hiện được. Tôi biết có đồng chí hàng mấy ngày đêm không được đặt mình xuống ngủ mà chỉ chợp mắt đứng ngồi vạ vật. Có đồng chí vừa lái xe vừa nói mê, có đồng chí chèn xe lên dốc cũng gục xuống đường ngủ mất, thậm chí có trường hợp dựa vào bánh xe mà ngủ đến nỗi bị xe đè phải. Ngay chúng tôi là những người cán bộ có điều kiện hơn mà đến nỗi trong một cuộc họp; số đông anh em ngủ gà ngủ gật, phải cho nghỉ họp rửa mặt, vận động cho thoải mái rồi mới lại tiếp tục được.

… Khẩn trương! Khẩn trương! mỗi phút là vàng ngọc. Ai cũng nghĩ rằng một phút dừng lại là địch nhích hơn ta một phút; nhanh một phút là rút gọn thắng lợi được một phút. Sáng kiến của một chú liên lạc vừa chạy vừa thổi cơm, một tay xách chiếc “cà-mèn”, một tay cầm đóm đốt ở phía dưới để khi tới nơi là có cơm ăn ngay không để mất thời gian, biểu thị tinh thần khẩn trương cực độ.

17-02-1954

… Đêm nay là 30 Tết! Tôi đến thăm một đoàn dân công gần hỏa tuyến trong một khu rừng. Tôi không ngờ rằng trong lửa đạn, hương vị Tết cũng đến được đây tuy đơn sơ mà cảm động.

Những lùm cây nhỏ đã được uốn khum khum thành những cổng chào đẹp mắt. Ngoài suối, hàng trăm người đang vo gạo, giã đậu và mổ lợn để gói bánh chưng. Hàng loạt bếp bắc ngay cạnh đó để luộc bánh. Ngọn lửa bùng bùng reo lên mừng Xuân, in bóng xuống dòng suối rì rào. Có tiếng báo động máy bay là những ống nước để sẵn đó được đổ ụp vào ngay. Cứ như thế: tắt đi nhóm lại dễ đến vài chục lần nhưng bánh vẫn cứ chín.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:43:47 PM
Trong những lán nhỏ núp dưới vòm cây, quang, gánh, bồ sọt được xếp dọn gọn gàng. Nhiều lán có khẩu hiệu; giấy rất hiếm mà không biết anh chị em đã kiếm được ở đâu ra.

“Ăn Tết mặt trận để quê nhà yên vui với Tết thắng lợi cải cách ruộng đất!”, khẩu hiệu đó nói lên cái không khí Tết ở đây tuy không huyên náo, rộn ràng nhưng cũng thật là vui vẻ. Không rộn ràng nhưng họ rất hãnh diện với một cái Tết độc đáo. Sau này mỗi lần Tết đến chắc chắn họ sẽ kể lại cho con cháu, bạn bè cái Tết có một không hai trong đời họ.

Trên những chiếc nệm lá, họ quây quần nhóm năm, nhóm ba đọc thư chúc Tết của Bác, của Võ Đại tướng, của bè ngoài mặt trận hay từ quê nhà gởi lên.

Một vài chị đang vá quần vá áo. Họ nâng niu ngắm nghía miếng mụn giẻ mới được phát. Thay quần áo của anh lại phục vụ lâu ngày đã quá rách, Đảng ủy tuyến quyết cho tải mụn vá từ hậu phương lên và vận động một phong trào chia sẻ quần áo cho nhau.

Xa quê hương vào những ngày Tết, tôi biết rằng những người nông dân giàu tình cảm ấy không khỏi chạnh lòng nhớ tưởng. Họ phải dũng cảm lắm mới quên được tất cả những cái gì thân yêu đã gắn liền với cuộc sống của họ từ lúc mới lọt lòng. Ở đây, đêm đêm tiếng chim “khó khăn khắc phục” và tiếng lá rừng sào sạc càng như thôi thúc khí phách anh hung của từng người.

Phần đông họ đã tình nguyện ở lại phục vụ hết đợt này đế đợt khác vì mục đích cao cả; tiêu diệt quân thù. Cái mục đích cao cả đó là mẹ đẻ của những hành động đẹp đẽ và anh dũng.

Chị Lý, đoàn dân công Phú-thọ cởi áo bông trong lúc gió rét Tây-bắc xé da xé thịt để làm gối cho anh thương binh đầu quấn đầy băng.

Cụ Thiện đã 64 tuổi xung phong đi cáng thương binh, thường giặt giũ quần áo đầy máu mủ và lau chùi rửa ráy khi thương binh ỉa đái.

Lấy thân che mình cho thương binh khi bị máy bay oanh tạc; cởi áo che gạo, che thương binh lúc trời mưa; nhường cơm sẻ áo cho thương binh khi khó khăn thiếu thốn; những tấm gương sáng ấy đã vô cùng khích lệ cán bộ và chiến sĩ chúng ta.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 26 Tháng Tám, 2010, 11:44:34 PM
23-02-1954…

Ba-nậm-cum! - Thượng nguồn sông Đà này có hàng trăm thác hiểm trở tiêu biểu cho sự huyền bí của núi rừng và sức mạnh ghê gớm của ghềnh thác.

Đêm nay tôi mới có dịp tới nơi đây và đêm nay sẽ mãi mãi ghi lại trong lòng bài học quyết tâm, dám nghi dám làm.

Muốn đưa gạo về Lai châu thì không có con đường nào thuận lợi hơn là suối thác Ba-nậm-cum. Nhưng khi đưa vấn đề này rất nhân dân địa phương hết sức lạ lùng, ai cũng bảo: “Từ có xưa đến giờ chưa một người nào đám bàn tới!...”

… Đứng trên bờ, trước một đoạn thác hung dữ như bầy ngựa lồng, tôi đang lo lắng thì một đoàn mảng - mà những người chèo chống lại toàn là phụ nữ - bay qua như các thiên thần xuất trận. Chị em, đầu chít khăn mỏ quạ, mình mặc áo cộc chẽn, quần xắn cao, tay vung những chiếc sào bịt sắt dưới ánh đuốc hừng hực làm tôi bồi hồi tưởng như mình đang đứng trước đạo quân của Ngô Quyền, của Trần Hưng Đạo thuở xưa trên sông Bạch-đằng.

Chị em hầu hết là dân công của hai tỉnh Vĩnh-phúc, Phú-thọ. Ai có thể ngờ rằng những người con ưu tú này, lớn lên trên ruộng đồng phẳng lặng, quen chở thúng chở thuyền, rất xa lạ với thác ghềnh mà bữa nay, tận mắt tôi đã trông thấy họ thắng được Ba-nậm-cum, nơi mà “từ xưa đến giờ chưa một người nào dám bàn tới”. Với những cánh tay chắc nịch, những cử chỉ nhanh, mạnh, gọn, hừng hực dòng máu nông dân vừa thắng lợi trong cải cách ruộng đất chị em đã thể hiện rất rõ ý chí kiên cường của con cháu Bà Trưng, Bà Triệu.

Quên cái chết để giành lấy cuộc sống! Khi có những trường hợp bất hạnh xảy ra thì họ thương tiếc bạn và lầy đó khắc sâu mối căm thù, lấy đó làm kinh nghiệm cho chiến đấu hơn là lo sợ suy nghĩ. Điều mà họ suy nghĩ không ngừng là làm thế nào cho gạo khỏi ướt, khỏi đổ vãi và chăm chú ném sào cho chắc, cho nhanh, cho chính xác; nếu không dễ bị mất đà, ngã xuống là dòng nước với tốc độ bốn, năm mươi cây số giờ sẽ cuốn họ băng đi trong nháy mắt, hoặc dễ bị thác ghềnh đập phá mảng tan tành không gì cứu vãn nổi.

Nguy hiểm hơn nữa là những người ngồi trên mỏm đá cầm đèn báo hiệu. Nói là ngồi trên mỏm đá nhưng thật ra là ngâm dưới nước, vì đây là những hòn đá ngầm lúc vào cũng như những cạm bẫy từng giờ từng phút rình mò, gây tai hại cho người và của. Ngâm mình dưới nước vào tiết đại hàn giữa đêm khuya lạnh, lồng lộng gió rừng thì phải là sắt đá. Không chống chọi được với cái ngủ, cái rét hay bị một chiếc mảng đi trệch luồng xô ngã thì còn đâu là tính mạng!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:45:29 PM
Đối với họ, niềm vui sướng nhất là khi bàn giao gạo và mảng cho “cung” dưới để rồi lại trở lên, đêm mai lại nhận những mảng khác đưa về.

“Mảng không dập, gạo không ướt đầy nhé! Bạn cố giữ sao cho được an toàn!”. Đó là lời động viên nhau và cũng là nhiệm vụ trao cho nhau. Xong nhiệm vụ họ mới ngồi tâm sự với nhau về tình cảm quê hương, chia nhau miếng đường, sợ thuốc, hong hơ quần áo hay buộc túm lại những chỗ thủng, rách cho nhau. Rồi tiếng cười giọng hát vang lên bên bờ sông Đà, ca ngợi sức mạnh của tuổi trẻ, tình yêu đất nước, lòng căm thù giặc sâu sắc để nuôi thêm nghị lực đấu tranh với gian khổ, với hiểm nghèo cho tới thắng lợi cuối cùng.

Đẹp đẽ thay những người nông dân Việt-nam dưới sự lãnh đạo của Đảng tiền phong của giai cấp công nhân Việt-nam.

*
*   *

26-02-1954…

Lai-châu là cung cuối củng của tuyến mảng Ba-nậm-cum.

Đêm nay tôi theo đoàn xe đạp thồ đưa gạo từ Chiềng-nưa về Cò-chạy, phía tây nam Điện-biên-phủ.

“Ai sinh ra chiếc xe thồ

Trập trùng đèo, dốc lần mò suốt đêm… này!

Hò dô ta... này!”
.

Thế là đoàn xe thồ nhích bánh, sau một câu hò và một chuỗi cười.

Xe đạp thồ là một “binh chủng” khá đặc biệt. Ở đây lúc nào cũng vui nhộn và có nhiều câu chuyện dí dỏm.
Thủy tổ xe thồ là ai? - Có lẽ chưa người nào biết đích xác. Tôi nghe nói kiểu thồ bằng xe đạp này là sáng kiến của một chú bé ở khu Ba vào năm 1949 - 1950. Hàng ngày chú phải đưa đón hàng họ giúp mẹ đi các chợ xa; vì không biết gánh, chú nghĩ cách buộc vào xe đạp rồi đẩy xe đi. Sáng kiến đó được những người buôn muối lên Việt-bắc cải tiến dần dần. Từ chỗ chở được vài ba chục cân rồi đến hàng tạ. Kỷ lục 3 tạ 2 là điều không thể ai ngờ tới. Phải, ai có thể nói rằng chỉ một người với một chiếc xe đạp mỏng manh mà lại có sức ghê gớm đến thế.

Đến chỗ nghỉ đầu tiên, tôi lân la hỏi chuyện mấy anh em. Còn mươi điếu thuốc lá của một đồng chí lái xe kéo pháo ở Điện-biên ra cho, tôi đem chia hết.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:46:14 PM
- Anh mà cho “rít” một bữa no say thì cứ là em xung phong vài đợt nữa.

- Không no say thì cũng xung phong chứ lị! - Tôi cười

- Vâ… âng, đành là theo - Anh ấy móp má “rít” một hơi dài rồi nuốt khói ừng ực không để một chút nào lọt ra ngoài.

Thuốc lào, thuốc lá ở đây quý hơn vàng!

… Một tiếng còi nổi lên. Những chiếc đèn chai mắc ở khung xe lại lừ lừ trôi đi, khi xuống khi lên như con rắn khổng lồ uốn khúc.

Bốp!

- Nổ cha nó rồi!

- Xuống dốc không phanh rồi!

- Đời tàn rồi! - Một loạt tiếng reo đùa cợt.

Chiếc xe được khiêng ra một bên đường cho khỏi cản trở những xe sau. Xưởng sửa chữa lưu động tới ngay. Xưởng cũng là một chiếc xe đạp, thồ đủ các thứ phụ tùng từ chiếc nan hoa đến vành bánh và xăm lốp. Có cả một bếp than để vá chín.

Đoàn xe vẫn tiếp tục tiến… Tiếng phì phò như kéo bễ nổi lên suốt một quãng đường dài. Tiếng hò, tiếng hát đã thưa thớt.

- Hò lên cho tươi! - Tôi vừa nhoai người đẩy giúp một tay vừa động viên anh bạn xe thồ hay hò đi phía trước tôi.

- Nó hò thì ai “phò” cho nó!

Tức khí, anh bạn của tôi cất tiếng hò ngay:

“Đêm đi kéo bễ phì phò

“Đêm về vui nhộn câu hò khu tư”.

Tiếng anh hò khàn khàn, rè rè, ngắt từng quãng làm cho mọi người cười rộ, chế giễu.

- “Đấu” đấy nhé!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:46:56 PM
- Đấu có nghĩa là đẩy xe lên dốc. Ở những đoạn đường dốc rộng rãi thì dễ rồi, họ túm tụm năm, ba người “vần” một xe. Nhưng gặp những đoạn dốc hẹp, không thể túm tụm được thì họ, dây kéo đằng trước, “kiềng” chặn theo sau và rất tự nhiên, họ đã tự coi mình là những chiến sĩ kéo pháo, cũng “Hò dô ta nào!...”, cũng “Kéo pháo ta lên, trận địa đây vùi xác quân thù...”. Qua ánh đèn leo lét, tôi thấy sức lực toàn thân của họ dồn vào chiếc xe, cổ rụt lại, hàm banh ra, mặt co dúm, hai chân xoạc rộng mài sàn sạt trên sỏi, đá. Mỗi người đều muốn đem hết sức mình chuyển được nhanh, thồ được nhiều, để đóng góp vào cái vựa gạo vĩ đại ngoài trên tuyến.

15-03-1954…

Hôm nay bị một mẻ lo bở vía!

Mới 7 giờ sáng mà trời đã quang quang. Mặt trời từ từ vạch màn sương đục nặng nề và té xuống núi rừng Tây-bắc những tia nắng quái ác.

Quen như mọi ngày, các đoàn xe lợi dụng sương mù, tranh thủ chạy vào buổi sáng. Tình hình này, nếu máy bay địch mà lên tuần tiễu sớm thì thật là nguy hại!

Tôi đứng ngồi không yên, gọi điện thoại hỏi hết trạm này đến trạm khác mà chưa nơi nào cho biết được kết quả của các đoàn xe.

- Xe nào về tới cho giấu ngay! Trạm phải sẵn sàng chuẩn bị ngụy trang xe cho tốt. - Tôi ra lệnh cho các trạm.

Bỏ máy xuồng, tôi ra ngoài nhìn trời, lo lắng... Màn sương mỗi lúc một mỏng dần trái với ý muốn của tôi. Chết thật! Nếu có máy bay thì còn gì là cơ đồ nữa. Đang lúc gấp rút, khẩn trương thế này, xảy ra chuyện gì thì làm ăn - xoay xở sao đây?

7 giờ rưỡi. Rồi 8 giờ. Nhưng..., máy điện thoại vẫn im lìm, chưa một trạm nào báo tin về.

… Bỗng chuông réo dồn dập! Tôi nhảy một bước đến chụp lấy ống nghe, tay run run, lòng hồi hộp. Từ bên kia đường dây, tôi nghe rõ cả hơi thở của người nói chuyện có lẽ cũng hồi hộp như tôi.

- A lô 62 đây! 62 đây! 206 đã về! Đang tiến hành ngụy trang.

... Rồi 31, 68 và lần lượt các trạm khác bảo tin các đoàn xe đã được cất giấu chu đáo.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:47:26 PM
Tôi lau mồ hôi trán, lòng lâng lâng thanh thoát. Trời lại tuyệt đẹp rồi! Mấy đám mây nhè nhẹ, hớn hở quàng lấy những đỉnh núi lầm lì chưa muốn thức dậy. Ngoài phía rừng không xa, những cành hoa ban trinh bạch rung rinh như một điệu xòe.

... Có lệnh của trên cho xe chạy ban ngày cấp tốc chở đạn đại bác vào mặt trận!

Chạy ban ngày! Làm một việc hết sức mạo hiểm chưa từng thấy từ khi ngành vận tải được trang bị xe hơi tới nay. Hồi này tuy máy bay của địch bị thu hút vào mặt trận, nhưng việc chúng lùng sục các tuyến đường, đâu có giảm! Những tin thắng lợi dồn dập từ mặt trận về làm cho mọi người phấn khởi và hiểu rằng chuyến xe này sẽ góp phần quyết định vào thắng lợi cuối cùng.

Vinh dự nhiều hơn là lo lắng! Tôi không rời khỏi điện đài nửa bước.

9 giờ - đồng chí phụ trách báo cáo là đoàn xe đã từ Sơn-la đang thẳng tiến vào Điện-biên.

Chúng tôi luôn luôn nhấc nhổm và... nghe ngóng. Chờ đợi. Giờ phút trôi đi chậm chạp nặng nề!

62 điện về là có máy bay tuần tiễu xuất hiện và bay lên phía Tuần-giáo!

Tôi cắt ngay 62 và gọi Pha-đin lệnh cho chuẩn bị ngụy trang chờ đoàn xe về cất giấu.

Mười phút sau thì Pha đin báo là đoàn xe đã tới đỉnh đèo và đang khẩn trương cất giấu. Tôi vừa đặt ống nghe xuống thì có tiếng máy bay vọng lại rõ dần.

- Nguy rồi! Liệu các cậu ấy có làm kịp không hay để lộ? - Tôi nói với đồng chí thường trực điện thoại.

Hai chiếc B-26 lao tới, lượn đi lượn lại mấy vòng rồi bay về phía Pha-đin. Tôi ra ngoài nhìn theo.

Nó cứ lượn mãi trên Pha-đin, khi sà xuống, khi vút lên như hai con mèo xám vờn mồi, trống ngực tôi đập lên hồi. Mãi không thấy chúng bắn, tôi hy vọng là chúng chưa hay biết gì hết.

Tặc tặc tặc! Chúng bắt đầu bắn. Năm, sáu chục khu trục khác lao đến.

- Lộ rồi! - Tôi giậm chân, vò đầu…

Tặc tặc tặc… ình… oàng! Tôi thấy rõ những chiếc máy bay vút lên, chúc  xuống và nghe tiếng bom đạn giội đến rõ mồn một. Theo đường chim bay, từ đây tới Pha-đin có lẽ chỉ năm cây số.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:48:24 PM
Khói đen bốc lên mù mịt trên đèo; lòng tôi như quặn lại. Số phận của “món hàng đặc biệt”, của những chiếc xe quý giá và của các chiến sĩ ra sao? Tôi muốn biết, biết ngay tất cả.

Chúng thay phiên nhau quần đến mày tiếng đồng hồ rồi mới chịu bay đi một cách đáng ghét như lũ kẻ cắp vừa móc được hầu bao.

Tôi gọi điện thoại lên đèo mấy lần mà không thấy trả lời. Có lẽ đường dây đã bị đứt. Cho mãi tới 17 giờ tôi mới nhận báo cáo qua điện thoại.

… Thì ra lúc máy bay lượn nhiều là lúc chúng theo hút hai xe về sau đoàn. Thấy khả nghi, chúng sà xuống thấp, bắn mấy tràng vu vơ thăm dò thì trúng một xe bốc cháy. Thế là chúng lồng lộn thay nhau bắn và thả bom na-pan.

Một rồi hai xe trúng đạn! Nhưng đại đội phó Đoàn đã cùng với anh em lăn vào cứu chữa và dở hàng trên xe xuống. Nhảy vào đống lửa trong khi máy bay trút đạn xuống như mưa; một tấm gương vô cùng dũng cảm.

Thấy đã bị lộ, một xe chạy xuống phía chân đèo không chịu nằm đó làm mồi ngon cho địch, Máy chiếc máy bay đuổi theo nhưng mỗi lần chúng chúc đầu xuống thì phụ xe đứng ở ngoài bệ bảo cho lái xe dừng lại, làm cho chúng bắn lỡ trớn mãi. Sau cùng chiếc xe này đã lần được vào một khu rừng, địch mất mục tiêu phải bỏ đi.

Trong khi đó, đồng chí Sáu lái một xe xuống vực, mình thì nhảy ra ngoài vô sự; còn trung đội phó Nguyễn văn Ba đã lao cả người và xe xuống vực sâu đến mấy chục thước. Rất lạ, hai xe này chỉ bị hư hỏng nhẹ, đến tối anh em đánh đường kéo lên được và lại tiếp tục tiến vào Điện-biên.

Tôi không khỏi lo buồn trước sự thiệt hại đáng tiếc ấy nhưng rất mừng là người được an toàn và rất hãnh diện với tinh thần hy sinh dũng cảm của các chiến sĩ vận tải trong trận đó.

22-04-1954…

Máy bay địch dồn dập bay về phía Điện-biên... Hình như Cô-nhi cố dốc toàn lực nuôi dưỡng cái bào thai đang thoi thóp cho có vẻ “hết tình hết nghĩa” Nhưng, sự cố gắng của hắn đều theo số phận những chiếc dù bay lạc lõng vào rừng hay vào vị trí của quân ta. Cái cầu hàng không của chúng bắt đầu tróc ván!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:49:08 PM
Còn ta..., vận tải càng tăng cường nhịp độ theo sự biến chuyển từng giờ từng phút của chiến dịch. Hàng trăm tấn gạo đạn vào Điện-biên mỗi ngày một điều hòa, nhịp nhàng.

Từ Điện-biên vọng ra những tin chiến thắng và những gương chói lọi của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.
Các chiến sĩ vận tải ùn ùn đi vào, tâm hồn rạo rực. Họ quên cả cái cảnh sống gian khổ khác thường của con người.

24-04-1954…

Vừa gặp cậu Hải - trông có vẻ vui tệ. Cậu ấy khoe đã được nhận một chiếc xe 2 cầu không có đèn, hỏng số 1 và cả số lùi để tiếp tục công tác. Chiếc xe này là một trong những cái đầu tiên của ngành vận tải cơ giới, đã già nua ọp ẹp chưa kịp sửa chữa. Hai chiếc “gác-đơ bu” được chằng bằng dây thép gai ve vẩy như hai cánh bướm. Cái “vô-lăng” bị tróc từng mảng gồ để lộ cả vành sắt.

Trước đây vài tuần, xe của cậu ấy bị hai máy bay “Hen-cát” đuổi bắn, thùng xăng đã trúng đạn bốc cháy dưới đệm ngồi mà cậu ấy vẫn cho xe chạy trốn dưới làn mưa đạn cho đến khi xe không chạy được nữa mới chịu lao nó xuống suối, người thì nhảy ra ẩn vào một bụi rậm, mồm vẫn ngậm cái “píp”!

Hình như cái không khí Điện-biên đã tạo cho mỗi người chiến sĩ vận tải đều có những hành động gan dạ lạ lùng.

7-05-1954…

Điện báo về: toàn bộ quân địch ra hàng! Đờ Cát và bộ tham mưu của hắn đã khoanh tay chịu lượng khoan hồng của những người chiến thắng.

Tôi đặt vội ống nói trên chiếc bàn tre và thét to, loan báo tin mừng. Mọi người ôm lấy tôi, rồi ôm lấy nhau quay như đèn cù - hình như có cậu mếu máo khóc.

Tin chiến thắng nhanh chóng được truyền đi khắp các trạm, các kho, các lán của ngành vận tải. Ngàn vạn người đã cùng thét lên niềm vui long trời lở đất!

Chúng ta đã thắng!

Thắng lợi lớn lao đó là kết tinh của sự giáo dục của Đảng, đứng đầu là Hồ Chủ tịch kính mến.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:49:47 PM
Thắng lợi đó là kết quả của sự lãnh đạo sáng suốt của Bộ chỉ huy mặt trận và tinh thần dũng cảm quên mình của toàn quân, toàn dân, trong đó có chúng tôi - những người chiến sĩ vận tải. Với tinh thần lạc quan cách mạng, họ tin tưởng vào sức lực mình nên đã khắc phục được thiên nhiên và đánh gục được một kẻ thù lợi hại.

Thắng lợi đó là chất keo sơn quân dân nhất trí. Ngành vận tải quân đội không có lực lượng quần chúng nhân dân không được Đảng ủy địa phương các cấp giúp đỡ và thiếu sự hợp tác quý báu của các chiến sĩ bộ binh, pháo binh, công binh, thông tin, v.v. thì hoàn thành sao được nhiệm vụ nặng nề, vượt quá sức chưa từng thấy này. Nếu như cơ giới lại thiếu thô sơ, thiếu đôi quang gánh và bàn tay nứt máu của những người dân cày ở hậu phương, ngoài tiền tuyến, thì liệu ở chiến dịch vĩ đại này cơ giới có cáng đáng được khối lượng công việc quá lớn này không? Nhất định không rồi. Nhất định không rồi.

Những bài học sâu sắc đó, ngành vận tải sẽ ghi lại mãi mãi ở trang đầu trên bước đường tiến lên chính quy hiện đại

*
*   *

Trân trọng giở từng trang cuốn sổ công tác mỗi chữ, mỗi dòng tôi đã viết bằng mồ hôi và máu của các chiến sĩ vận tải. Nó đã gợi lại trong tôi những kỳ công của ngành hồi kháng chiến.

Trích ra mấy nét đơn sơ này nói sao hết được những bước khó khăn gian khổ và tình thương yêu giai cấp, lòng hy sinh dũng cảm, ngoan cường chiến đấu cửa hàng vạn, hàng vạn người chiến sĩ vận tải.

Bên cạnh đồng chí lái xe nhảy lên xe đạn đang bốc cháy dưới bom đạn và người cán bộ đứng bên trái bom sắp đến giờ nổ tung, để giữ vững được lòng tin tưởng cho chiến sĩ còn có những người chiến sĩ chở phà, đêm này qua đêm khác vật lộn với dòng nước chảy xiết, kiên quyết nối liền mạch vận chuyển ra tiền tuyến mà ở đây tôi chưa nói hết.

Bên cạnh những xe hơi, nòng cốt của “cơ giới là chủ yếu” còn có những xe quệt, xe thồ, xe ngựa, xe trâu và bàn chân vạn dặm của những người “chiến sĩ áo nâu” là lực lượng tiềm tàng của “thô sơ là quan trọng” mà ở đây tôi chỉ mới nói lướt qua.

Bên cạnh những hành động của chủ nghĩa anh hùng cách mạng: ngồi lái xe lao xuống vực sâu, còn có những chị dân công lấy thân mình che đạn che thương binh...

Ở đây chưa nêu hết những tấm gương lao động quên mình và những nét nho nhỏ nhưng vô cùng gian khổ như thiếu ăn thiếu ngủ, thiếu từ sợi thuốc, ngọn rau, thiếu từ cái kim, mụn váy. Chịu đựng được hết thảy mọi thiếu thốn một cách quá xa tiếp sinh hoạt bình thường của con người phải là những con người hết sức bền bỉ, kiên trì.

Ở đây cũng chưa nói được hết lòng tin tưởng vô biên vào Đảng, Chính phủ và Hồ Chủ tịch của các chiến sĩ vận tải. Chính lòng tin đó là những đôi cánh diệu kỳ giúp họ vượt qua mọi khó khăn và gian nguy, góp phần vào chiến thắng Điện-biên, một chiến công lừng lẫy của dân tộc ta.

Chúng ta đã thắng được thực dân Pháp trong những điều kiện khó khăn với vũ khí và phương tiện thô sơ.

Chúng ta tất sẽ thắng đế quốc Mỹ - kẻ đang tiến hành cuộc chiến tranh xâm lược ở miền Nam và chúng đang lăm le tấn công ra miền Bắc nước ta - với những kinh nghiệm già dặn được tôi luyện trong lò lửa trường kỳ kháng chiến..

Cũng như các đồng chí, tôi luôn luôn tin như vậy.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:52:33 PM
NHỮNG NGƯỜI DŨNG CẢM

Thượng tá DOÃN TUẾ

XUÂN SÁCH ghi

Kẻ địch lầy vũ khí làm sức mạnh. Khi chiếm đóng Điện-biên-phủ chúng dùng một màng lưới hoả lực gồm các cỡ pháo lớn, cùng rất nhiều phương tiện phòng ngự khác, chúng coi tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ là bất khả xâm phạm, Chúng phỏng đoán, thăm dò lực lượng pháo lớn của ta. Chúng cho rằng: Nếu có pháo lớn, ta cũng khó lòng đưa qua được những rừng núi trùng điệp Tây-bắc. Hoặc có đưa lên được, thì chúng cũng “trói mõm” pháo ta lại sau những phút đầu... Đó là lời tuyên bố của tên chỉ huy phó tập đoàn cứ điềm Điện-biên-phủ - tên quan năm pháo binh Pi-rốt. Đó là sự tính toán mà bọn tướng tá địch ở Điện-biên-phủ, ở Hà-nội, ở Pháp và cả ở Mỹ nữa đinh ninh là “rất chính xác”. Chúng nó tin như vậy, nên chúng ta hiểu vì sao sau này, khi bất lực trước những trận pháo kích sấm sét của ta, tên Pi-rốt đã tự kết liễu đời hắn bằng một quả lựu đạn.

Nhưng càng dựa vào vũ khí, thì địch càng sợ vũ khí. Tuy phán đoán là ta không đưa được pháo lên Điện-biên và coi đó là một phán đoán đúng, nhưng chúng vẫn không yên tâm. Chúng tìm mọi cách, bằng mọi phương tiện để dò ta, tìm cho ra những dấu hiệu khả nghi trên các ngả đường về chiến dịch. Điều đó trong cuộc hội nghị của Bộ Tổng tư lệnh ta khi chuẩn bị đưa pháo lên Điện-biên, chúng ta đã nghĩ tới.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:53:04 PM
Lúc bấy giờ tôi làm tham mưu trưởng ở đại đoàn pháo. Tôi nhớ đại ý lời đồng chí Đại tướng căn dặn chúng tôi nhiều lần: “Các đồng chí nhớ cho kỹ ta phải đánh địch một đòn bất ngờ, cuộc hành quân đưa pháo lên rừng núi Điện-biên, tức là đưa lên đầu kẻ địch, là một vấn đề rất quan trọng. Phải giữ được bí mật. Có bí mật thì mới có bất ngờ. Có bất ngờ thì kẻ địch sẽ trở tay không kịp”.

Lúc thảo luận để thực hiện chỉ thị này, đã nắm được ý định của trên, chúng tôi rất lo lắng. Trước kia tôi ở sơn pháo hành quân khiêng súng trên vai, tuy vất vả thực, nhưng cơ động, dễ giấu kín. Chúng tôi đã có ít nhiều kinh nghiệm. Đã có bao nhiêu trận chúng tôi bí mật đưa pháo vào đến tận hàng rào đón địch, ngắm thẳng vào lỗ châu mai. Địch sợ báo ta chính là chỗ đó, chính là sự khéo léo và lòng dũng cảm tuyệt vời của các chiến sĩ pháo binh quyết tâm phục vụ cho bộ binh tiêu diệt địch.

Nhưng bây giờ chúng tôi phải đưa một lực lượng pháo lớn đi chiến dịch. Phải hành quân bằng ô tô. Mường tượng đến cảnh pháo lớn nối đuôi nhau nhảy chồm chồm trên đường, những xe đạn đầy ắp, những đồng chí bộ binh nhìn pháo với cặp mắt ngạc nhiên và trìu mến tin tưởng, lòng chúng tôi không khỏi nao nao cảm động. Nhớ đến hồi nào ta mới có vài ba khẩu pháo già nua lấy được của địch, phải dùng búa đập vào kim hỏa bắn tàu giặc ở sông Lô, bây giờ ta mới thấy rõ ta đã lớn mạnh. Đảng ủy đề ra yêu cầu cấp thiết hàng đầu là giữ bí mật. Tôi vẫn nhớ cặp mắt đồng chí Đại tướng nhìn chúng tôi khi phổ biến chỉ thị, cặp mắt nghiêm khắc, nhưng cũng đầy trìu mến tin tưởng, và không giấu một niềm vui về những khẩu pháo lớn của ta lần đầu tiên xuất trận.

Mùa mưa bão đã qua, những cơn lũ đã hết, lòng suối dần dần trở nên trong vắt. Thu Đông đã đến, hai tiếng “Thu Đông” đã thành một niềm mong đợi hy vọng của chúng ta.

Chúng tôi rời căn cứ lên đường. Tạm biệt những tên đất, tên bản làng quen thuộc, tạm biệt những khu lán xinh đẹp như những khu nhà ngăn nắp mà ở đây mấy tháng ròng chúng tôi đã trải qua một sự kiện rất lớn, đấy là việc học tập chính sách cải cách ruộng đất của Đảng. Sức mạnh của chúng tôi đã tăng lên rất nhiều, đã hiểu sâu sắc mình chiến đấu vì ai, nên mỗi người chúng tôi đều quyết một lòng đánh thắng kẻ địch.

Chúng tôi phổ biến đến tên chiến sĩ, bàn bạc thảo luận kế hoạch hành quân, nghiêm khắc thực hiện những quy định như thay đổi phiên hiệu, thay đổi tên, các đồng chí cấp dưỡng đi chợ phải ăn mặc như dân thường. Chúng tôi nao nức lên đường qua bến B và tiến quân vào Tây - bắc lần thứ hai.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 27 Tháng Tám, 2010, 07:53:41 PM
Trong buổi hành quân đầu, khi ra đến đường cái nhìn thấy cảnh xe pháo tấp nập tôi thấy lo, nhưng cũng không giữ được cảm giác thích thú. Một chiến sĩ sơn pháo nhìn tôi, có lẽ chừng thông cảm với ý nghĩ của tôi nên phấn khởi nói:

- Báo cáo anh, thích quá, chúng mình vác pháo trên vai bảy tám năm rồi, mãi đến nay pháo mới được đi xe ôtô - ngừng một lát rồi đồng chí ấy bẽn lẽn ăn nói thêm - và tôi cũng là lần đầu trong đời được đi xe ôtô.

Câu nói giản dị đó làm tôi bồi hồi thầm nghĩ: “Đúng đấy đồng chỉ ạ,  chúng ta khổ nhiều rồi, vì vậy chúng ta phải tiêu diệt địch, rồi chúng ta sẽ đi ôtô trên những con đường nội phẳng phiu…”.

Một chặng đường qua, đến nơi nghỉ, tình cờ tôi gặp lại người chiến sĩ đó. Tôi ngạc nhiên khi nghe thấy giọng
nói mệt mỏi của đồng chỉ ấy:

- Báo cáo anh, có lẽ anh cho chúng tôi đi bộ thì hơn, chúng tôi ngồi ôtô không quen, anh em nôn nao lên cả, không chịu nổi mùi dầu xăng.

Tôi mỉm cười:

- Rồi chúng mình sẽ quen đi, cũng như những ngày đầu chúng mình khiêng pháo ấy mà. Ôtô bảo đảm cho
chúng ta đi nhanh hơn chứ.

Người chiến sĩ lại lên xe, bỗng nhiên tôi nhớ mãi cái miệng cười hồn nhiên như một đứa trẻ của đồng chí ấy với câu nói: “Anh ạ, bảy tám năm chúng mình khiêng pháo trên vai…”. Phải, bảy tám năm khiêng pháo trên vai đến nỗi người ta đã tặng chúng tôi cái danh hiệu thú vị: “Chiến sĩ chân đồng vai sắt”.

Máy bay địch ban đêm cũng bay vè vè trên dọc đường chúng tôi hành quân. Ban ngày chúng còn mù, thì đêm chúng càng mù. Nhưng chúng cũng gây nhiều khó khăn cho ta. Ôtô chạy không bật đèn. Mỗi xe chúng tôi cử hai người mặc áo trắng đi hai bên đường làm lộ tiêu cho các đồng chí lái xe ngắm đó mà cầm tay lái. Cái “mốc đường” di động thật là tiện lợi, trở thành hai ngọn đèn pha cho ôtô, khi cần ẩn nấp thì ẩn nấp được ngay. .

Cứ thế, đêm đi ngày nghỉ, chúng tôi vượt mấy trăm cây số an toàn lên chiến dịch. Sau này tìm hiểu tài liệu địch, ta biết chúng nó vẫn mờ mịt về cuộc hành quân rầm rộ mà âm thầm của pháo ta. Và chúng ta đã đưa được một lực lượng pháo lên trút sự khủng khiếp xuống đầu chúng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:34:24 PM
II

Bộ chỉ huy chiến dịch đã xác định phương châm đánh chắc tiến chắc, quyết tâm tiêu diệt địch. Địch cũng xác định ta sẽ đánh Điện biên phủ nhưng chúng cũng chủ quan và kiêu căng hơn.

Để đánh lạc hướng địch, Bộ chỉ huy tổ chức một cánh quân nghi binh đánh ra hướng khác. Một khó khăn trong việc thực hiện ý định này là điều pháo đi theo. Nếu không có pháo, địch sẽ không tin. Vì yêu cầu, Bộ quyết định điều một bộ phận pháo đi. Con đường hành quân này vượt qua 16 ngọn núi cao trên một nghìn thước trong những vùng hoang vu. Mỗi đại đội pháo phải hai đại đội dân công đi theo mang đạn và lương thực. Các chiến sĩ phải lấy gỗ nứa đóng cối xay thóc lấy gạo ăn. Cuộc hành quân vô cùng gian khổ đó đã đạt kết quả tốt. Pháo ta đã nổ đánh lạc hướng địch. Trong khi đó ta bí mật tranh thủ đưa pháo vào bao vây Điện biên làm công sự chắc chắn. Kỷ luật giữ bí mật càng đề cao hơn bao giờ hết. Từ việc nhỏ như rửa chân ở suối ta cũng tránh, vì sợ làm đục suối dễ cho những toán tuần tra của địch yên mà củng cố trận địa. Các khẩu sơn pháo đã bí mật luồn tới rồi bất thình lình nã vào đồn địch không theo một quy luật nào cả làm cho tinh thần quân địch luôn luôn căng thẳng. Trong thời gian một tháng bao vây này ta đã chịu đựng hàng mấy nghìn quả đại bác và bom của địch, nhưng pháo ta vẫn an toàn. Lực lượng pháo lớn của ta vẫn giấu kín dành sự bất ngờ cho trận đánh mở màn: Trận Him lam.

Từ một tháng trước, các đài quan sát – những con mắt của pháo ta – đã hướng vào cái đồn trấn ải phía
đông kiên cố này của địch. Cái cột cờ của đồn Him lam đã trở thành một mục tiêu tốt cho các đài quan sát của pháo ta tính toán giao hội. Cuộc chuẩn bị âm thầm chu đáo khiến mọi người nóng lòng chờ đợi giờ phút khai hỏa.

Càng gần đến ngày mở màn chiến dịch công việc càng khẩn trương, tôi thường xuyên phải báo cáo với Bộ về tình hình pháo. Bộ đã điều một lực lượng thông tin tăng cường cho pháo. Chúng tôi hiểu rõ tầm quan trọng của trận mở màn này. Một cuộc thảo luận đã nảy ra. Bộ đề ra yêu cầu chiến thuật cho pháo lớn của ta ngay từ những phát đầu là phải bắn trúng mục tiêu. Để giữ thế bất ngờ, pháo không được bắn thử trước thời gian lâu. Đồng thời cũng vì yêu cầu tiết kiệm đạn dược và tập trung hỏa lực nên pháo phải bắn điểm. Đối với làng pháo thì đó là một yêu cầu cao. Nhất là đối với chúng tôi từ trước đến nay quen sử dụng sơn pháo, thường là bắn trực tiếp ở cự ly gần; nay vừa bắn xa, yêu cầu cao, pháo lớn lại vừa xuất trận lần đầu, chưa có mảy may kinh nghiệm thực tế chiến trường. Tuy vậy chúng tôi cũng đã có thuận lợi là chuẩn bị kỹ càng và được bắn ban ngày.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:34:52 PM
Ngày 13 tháng 3 năm 1954, ngày chờ đợi đã đến. Những viên đạn dược đưa ra khỏi hòm, lau chùi cẩn thận. Các nòng pháo hướng về Him lam. Hàng trăm hàng ngàn tấm lòng căm thù dồn về ngọn đồi, mà lá cờ tam tài như một cái gai đâm vào mắt. Tôi khó mà kể lại được những phút hồi hộp đó ở trong các hầm pháo, ở Bộ chỉ huy mặt trận và ở trong lòng chúng tôi. Tôi không nhớ rõ được cái buổi chiều hôm đó, bầu trời cảnh vật như thế nào. Có lẽ còn lại cái dư âm rõ nhất là những hồi chuông điện thoại từ trên Bộ xuống, từ chỉ huy sở pháo đến, từ dưới báo cáo lên. Đồng chí Đại tướng hỏi:

- Các đồng chí chuẩn bị xong chưa?

- Báo cáo, đang chuẩn bị. - Đồng chí tư lệnh pháo binh Đào Văn Trường trả lời.

- Đến đâu rồi, báo cáo cho cụ thể tình hình đạn dược, kết quả trinh sát, tinh thần cán bộ, chiến sĩ ra sao?
Với yêu cầu cao như thế có gì khó khăn?

Trước mặt tôi tấm bản đồ tham mưu giăng rộng. Những ký hiệu của pháo nằm tròn trong những vòng chì xanh đỏ. Lần đầu tiên tôi được nhìn khái quát một lực lượng pháo quy mô của ta bao vây quanh đồn giặc. Ở từng hầm pháo, các pháo thủ không thấy được như thế này. Sau khi báo cáo lên đồng chí Đại tướng, đồng chí tư lệnh pháo binh gọi điện thoại xuống các đơn vị:

- 804 phải không – 805 đấy à – 801…802… Các đồng chí nghe nhé. Đồng chí Đại tướng vừa gửi thư động viên tới các đồng chí… Bắn cho nhịp nhàng vào, các đồng chí không đơn độc, ta sẽ giã cho chúng nó một trận ra trò đấy. Một trận pháo chưa từng có. Bắn giập chúng xuống ngay từ phút đầu.

Tiếng đáp trong các máy cũng vang lên, tôi ngồi gần đó cũng nghe rõ. Những giọng nói của các cán bộ tôi đã từng quen thuộc mà lúc này nghe lạ hẳn đi, thì ra các đồng chí ấy cũng đang hồi hộp.

Đồng chí tư lệnh pháo hạ lệnh:

- Kiểm tra lại tỉ mỉ, thận trọng, rồi báo cáo cụ thể.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:35:29 PM
Tôi chợt cảm thấy một điều sâu sắc - Từ trên xuống dưới, trước trận đánh, mặc dù tình hình căng thẳng khẩn trương nhưng tất cả đã mang ý chí quyết thắng.

13 giờ. Rồi 14 giờ… Tình cảm hồi hộp bồng bột đã lắng đi. Tôi bình tĩnh suy nghĩ. Trận đánh sắp đến, trách nhiệm của người cán bộ tham mưu rất nặng nề, trong trận mở đầu cho chiến dịch lớn này. Tôi thận trọng cùng anh em soát lại kế hoạch, nắm vững tình hình, dự kiến các tình huống có thể xảy ra trong lúc chiến đấu. Các ký hiệu pháo không còn nằm im trong các vòng chì xanh đỏ nữa, đột nhiên như cử động trước mắt tôi. Đấy là đơn vị đồng chí T, đồng chí N, đấy là khẩu 105 ta lấy được của địch ở Cao Bằng, đấy là khẩu lấy được ở Hòa Bình, và biết bao khuôn mặt của các cán bộ, chiến sĩ quen thuộc khác. Còn trong khoảng màu xanh dưới chân đồi này là các đơn vị bộ binh đang chờ đợi pháo mở đường cho họ xung phong.

Đảng ủy pháo đã họp lần cuối.

Các cán bộ đi kiểm tra đang tiếp tục báo cáo về.

Trên Bộ lại điện xuống:

- Các đồng chí cho biết 16 giờ đã phát hỏa được chưa? Còn khó khăn gì? Còn có khẩu chưa xong à?... Thêm một tiếng, đúng 17 giờ phát hỏa.

Đó là mệnh lệnh.

Cái giờ phút chờ đợi dài dằng dặc đã qua. Các máy điện thoại gọi liên tục xuống các nơi. Tôi truyền mệnh lệnh xuống và chuẩn bị phương tiện quan sát.

17 giờ đúng. Chúng tôi đứng ở đài quan sát dùng ống nhòm nhìn xuống Him lam, dường như tôi nghe được những khẩu lệnh quen thuộc của pháo văng vẳng đâu đây, và thậm chí cả tiếng đạn vào nòng nữa.

- Bắn!

Tiếng nổ đầu nòng vừa vọng lại ì ầm thì bỗng chốc đồi Him lam đã bốc khói và hàng trăm tiếng nổ dồn dập.

- Đúng rồi! Sướng quá! - Một đồng chí bên cạnh tôi reo lên như vậy. Đồi Him lam chỉ còn thấy đất đỏ bắn tung lên lẫn với khói. Cái cột cờ cao đã biến mất tức khắc. Trận mưa đạn bất ngờ dồn dập giội xuống còn nhanh hơn cơn mưa dông vùng biển ngày hè.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:36:36 PM
Tuy đã được chuẩn bị trước và vững lòng tin tưởng ở các chiến sĩ, lúc này tôi vừa sung sướng vừa bị bất ngờ vì pháo lớn của ta lần đầu tiên khai hỏa mà đã bắn trúng mục tiêu một cách tuyệt đối như vậy. Là cán bộ pháo, chúng tôi hiểu đó là một thắng lợi đáng tự hào biết chừng nào. Nhất là sau này chúng tôi biết, ngay những phát đầu vừa bắn thử đã nã đúng chỉ huy sở bẻ gãy cột cờ, giết ngay tên quan tư chỉ huy Him lam và tên sĩ quan chỉ huy pháo, gây cho địch khó khăn, và giúp đắc lực cho bộ binh tiêu diệt Him lam.
Tiếng kèn thắng trận đầu tiên của trận mở màn chiến dịch đã vang lên náo nức.

Bóng chiều dần tắt, gió thổi lộng trên ngọn đồi. Pháo ta đã làm tròn nhiệm vụ. Xung kích đã xông lên trong làn khói dày đặc qua cửa mở. Ngay lúc này bộ binh đã kịp thời gửi điện tới hoan hô sự hiệp đồng chặt chẽ và đắc lực của pháo. Các đồng chí ấy cũng ngạc nhiên sung sướng thấy pháo ta nhiều, mạnh, và nhất là bắn rất đúng mục tiêu theo yêu cầu. Về điểm hiệp đồng bộ pháo này tôi còn nhớ lời đồng chí chính ủy Phạm Ngọc Mậu nói, khi pháo ta chuẩn bị:

- Vấn đề hiệp đồng bộ pháo không phải chỉ dựa trên kỹ thuật, mà chúng ta kết chặt với nhau bởi mối tình giai cấp cùng chiến đấu. Bộ binh không quản mệt nhọc và không sợ hy sinh xương máu của mình để làm đường, và cũng kéo pháo. Chúng ta bắn trúng mục tiêu tức là đỡ phần xương máu cho các đồng chí bộ binh. Chỉ có quân đội cách mạng mới có sự hiệp đồng chặt chẽ như vậy.

Cái đêm chiến thắng Him lam có lẽ tất cả bộ đội chúng ta ở Điện biên không ai ngủ được. Các pháo thủ trịnh trọng ghi lên lá chắn pháo của mình những dấu hiệu của một trận chiến thắng mở đầu oanh liệt.

III

Tình hình chiến dịch đã chuyển sang một giai đoạn mới. Quân ta đã bóc dần các đơn ngoại vi, thít chặt thêm vòng vây lại. Pháo ta cũng chuyển dần vào. Kẻ địch đã hoàn hồn và tổ chức chống trả kịch liệt.
Chúng đã dò được những hỏa điểm pháo của ta, và tất nhiên chứng không tiếc bom đạn để giội xuống những hỏa điểm mà chúng coi là rất nguy hiểm ấy. Vấn đề của ta đặt ra là phải vừa báo toàn được lực lượng pháo của mình, vừa tiêu diệt được địch. Từ trung tâm Mường-thanh các cỡ pháo của địch ngày đêm bắn lên những cao điểm của chúng bị ta chiếm mất trong đợt 1. Những ngọn đồi E, đồi D, đồi C trơ trụi màu đất đỏ và mảnh gang những khâu sơn pháo của ta nằm trong những ngọn đồi đó. Chỉ cần ta bắn một phát thì chẳng khác gì như người chọc vào cái tổ ong. Chúng sẽ bắn trả lại như đổ đạn để hòng chế áp và tiêu diệt ta. Có những mỏm đồi ta không đặt pháo nhưng có những đồng chí làm nghi binh ở đó thực vô cùng dũng cảm.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:37:18 PM
Trong cuộc đấu pháo này, yêu cầu pháo ta phải chế áp địch để tạo điều kiện cho bộ binh đào hào đánh lấn.
Ở giai đoạn gay go này, tôi được lệnh xuống kiểm tra một số đơn vị. Hôm đến đồi E, một số hình ảnh đã để lại cho tôi nhiều ấn tượng và suy nghĩ. Đồi này sau khi chiếm được, ta bố trí một đại đội sơn pháo cố thử ở đây - đại đội 755 nổi tiếng và Phùng văn Khẩu cùng đồng đội đã làm nên sự tích anh hùng ở trên ngọn đổi này.

Từ chỉ huy sở đại đoàn đến đồi E xa khoảng bốn cây số đường giao thông hào. Những cơn mưa xuân làm cho đường hào lầy lội. Giữa đường gặp trận pháo kích của địch. Chúng tôi ẩn vào trong hầm hàm ếch bên vách giao thông hào. Có những viên đạn nổ rất gần, trong bảng tính của pháo binh chúng nó đã ghi con hào này. Pháo địch lặng, chúng tôi tiếp tục đi, có những quãng hào vừa bị đạn phá sụp lở, khói đạn còn khét lẹt.
Chiến trường bỗng nhiên im bặt, chỉ còn tiếng chân chúng tôi lội bùn lép nhép. Tôi nóng lòng mong chóng đến đồi E gặp anh em pháo thủ. Trên đường đi tôi cò hình đung đến tình hình sinh hoạt của anh em, đến những khuôn mặt quen thuộc, đến tinh thần kiên cường của các chiến sĩ cố thủ trên ngọn đồi trơ trọi trong tầm pháo Mường-thanh, làm cho kẻ địch đau đầu. Theo báo cáo ngày hôm kia, khẩu đội Phùng văn Khẩu đã bắn hỏng bốn khẩu đại bác 105, cắt cụt một máy bay, và một xe bọc sắt nằm chỏng bốn bánh lên trời. Ngày hôm qua địch trả đòn Từ 7 giờ sáng cho đến 5 giờ chiều hàng ngàn máy bay thả bom hết đợt này đền đợt khác và bắn hàng ngàn quả đại bác lên ngọn đồi này. Các chiến sĩ 755 đã chịu đựng như thế nào qua một ngày ác liệt ấy? Tình thương yêu và kính trọng những người pháo thủ đó xâm chiếm lòng tôi. Trước kia tôi ở gần họ hơn, do nhiệm vụ tôi về cơ quan tự nhiên tôi như xa cách anh em từ lâu, tưởng như anh em sẽ trách móc mình đã vắng mặt trong những giờ phút gay go gian khổ.

Trong phút chốc tôi như quên mất nhiệm vụ của người chỉ huy đi kiểm tra, mà tưởng như mình sắp đến với những người quen thuộc mà sáu bảy năm nay sống chết có nhau. Tôi mải nghĩ lan man chẳng mấy chóc đã đến chân đồi E. Tôi giật mình nhìn quả đồi trước mặt mình như thấp đi, méo mó, lở loét những hố bom, khó mà nghĩ rằng ở trong lòng quả đồi trơ trụi tàn phá này lại có những con người đang sống và chiến đấu.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:38:10 PM
Chúng tôi đi theo giao thông hào từ chân đồi lên. Quãng giao thông hào ngoằn ngoèo bị sạt lở nhiều chỗ. Chúng tôi giẫm cả lên những mảnh đạn lẫn bùn đất. Trời về chiều oi nồng đang chuyển từ mùa xuân sang hạ. Kia rồi, chúng tôi đã đến cửa hầm pháo. Tôi chưa nhìn rõ mặt người trong khoảng hầm tối, thì đã nghe tiếng reo:

- A đồng chí tham mưu trưởng đến với chúng mình, anh em ơi! Đồng chí có khỏe không ạ?

Vẫn giọng nói quen thuộc thân mật, tưởng như tôi đến doanh trại ở vùng căn cứ chứ không phải đến đồi E này.

“Đồng chí có khỏe không ạ?” - Câu chào đón bất ngờ lúc này làm cho tôi xúc động. Thì ra các chiến sĩ của chúng ta như vậy đấy. Tôi đã nhìn rõ anh em với những bộ quần áo bê bết đất, những khuôn mặt xạm đi, những mái tóc bờm xờm, chỉ riêng có đôi mắt là vẫn ánh lên niềm tin tưởng lạc quan. Qua những cặp mắt ấy tôi đã hiểu anh em. Anh em đã chiu đựng như thế nào, và không hề nghi gì nhiều về hoàn cảnh của mình, không đòi hỏi cấp trên điều gì cả. Tôi nắm tay ôm lấy các đồng chí và nói:

- Chào các đồng chí, tôi về thăm các đồng chí đây. Ở trên rất chú ý đến các đồng chí, đồng chí tư lệnh và đồng chí chính ủy gửi lời tới thăm các đồng chí.

Ánh mắt của các chiến sĩ vây quanh tôi rạng rỡ hẳn lên. Một chiến sĩ nói:

- Chúng tôi đề nghị đồng chí chuyển lời chúc sức khỏe của chúng tôi tới Đại tướng và Đảng ủy đại đoàn, chúng tôi quyết hoàn thành nhiệm vụ của trên giao cho.

Tôi đi lại phía lỗ châu thai qua đó nhìn xuống Mường-thanh rất rõ, thấy được cả quần địch đang chạy lom khom. Một chiến sĩ cười và nói:

- Anh có nhìn rõ không ạ, chúng nó chẳng dám thẳng người mà đi, cứ như chuột lùi. Thế nhưng những con chuột vẫn bị đạn của chúng tôi bất ngờ bên tới nó tan xác đấy.

Tôi đang chăm chú nhìn thì một chiến sĩ ấn vai tôi xuống. Phía sau tôi, nhanh như cắt một chiến sĩ vọt ra khỏi hầm và trong nháy mắt lỗ châu mai đã được bịt kín. Nữa phút sau, một đợt đại liên đích lại nã liên hồi.
Đồng chí chính trị viên đại đội nói với tôi:

- Chúng nó không nắm được quy luật bắn của ta, ngược lại chúng nó động dạng một tý gì là chúng tôi biết ngay. Chúng tôi đã thay nhau quan sát. Khi nó bắn ta đóng kín cửa, và khi ta mở cửa thì chúng phải coi chừng…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:39:40 PM
Anh em xung quanh tôi cười ran.

Một chiến sĩ chỉ vào viên đạn nói:

- Tiếc rằng địch không có đạn sơn pháo để “nộp” cho chúng tôi. Có đạn địch bắn địch thì khoái quá. Thật là “gậy ông đập lưng ông”.

Anh chiến sĩ bên cạnh chen lời:

- Phải nói “gậy mày đập lưng mày” mới đúng chứ.

Nhân nhắc đến đạn tôi liền hỏi:

- Các đồng chí báo cáo số đạn lên trên có chính xác không đấy?

Anh em nhìn nhau. Đại đội trưởng trả lời.

- Báo cáo, chính xác đấy ạ.

Tôi mỉm cười thân mật:

- Tôi kể cho các đồng chí biết việc này. Đại tướng đòi báo cáo cụ thể từng viên đạn bắn hàng ngày đấy.

Hôm trước Đại tướng có phê bình tôi: “Cái cậu Tuế trước kia chi li từng viên đạn, bây giờ đã quên rồi đấy, hoang phí đạn không được đâu”. Vấn đề quan trọng lắm, nếu thiếu đạn thì pháo của chúng ta sẽ ra sao.
Lời đồng chí Đại tưởng phê bình tôi khiến tôi suy nghĩ, vì có tiết kiệm đạn dược mới bảo đảm đánh lâu dài và
chiến thắng địch.

Tôi đi vào phía ngách hầm. Chỗ ăn ở của anh em gọn gàng ngăn nắp. Những mảnh vải dù được căng lên phẳng phiu trên găm một bức tranh cắt ở một tờ báo và ngay bên cạnh treo một chiếc sáo trúc.

Một chiến sĩ nói:

- Không may cho đồng chí, vừa hết nước uống để tôi đi lấy nước mời đồng chí.

Tôi ngăn lại và hỏi:

- Các đồng chí ăn uống ra sao?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:47:01 PM
- Dạo này tươm lắm, anh nuôi đã chuyển bếp lên phía chân đồi, chỉ còn cách chúng tôi ba bốn trăm thước, bảo đảm được cơm canh nóng, chỉ hiếm có mỗi một vị thôi ạ.

Tôi cười:

- Có phải món thuốc lào không?

- Đúng đấy ạ.

Tôi đưa gói thuốc lá ra tiếc rằng gói thuốc chẳng còn được bao nhiêu.

- Báo cáo anh, chúng tôi thông cảm khó khăn chung, ai có việc về chỉ huy sở đều khoe rằng về đấy được
tắm nước nóng và cái gì cũng ưu tiên cho anh em ở trận địa, thế là động viên anh em rất nhiều đấy ạ.

- Chưa xứng đáng với thành tích của các đồng chí đâu.

Nói đoạn, tôi thầm nghĩ: chiến sĩ của mình thật là giản dị, họ không đòi hỏi gì nhiều cả, với tinh thần giác
ngộ họ đã vượt qua những khó khăn không thể tưởng tượng được.

Một chiến sĩ còn khoe với tôi sáng kiến giặt quần áo khô. Khi trời nắng, cởi quần áo ra phơi, vò cho rụng bớt đất đi, lúc mặc vào quần áo lại nhẹ nhõm và thơm tho. Họ đang có dự định mượn tông-đơ hoặc dao kéo lên cắt tóc cho nhau nữa. Riêng những sinh hoạt nhỏ nhặt này cũng đủ nói lên quân ta khác xa ~ xa kẻ địch.

Đến đây, tôi chợt nhớ ra một điều, liền hỏi:

- Ngày hôm qua thế nào các đồng chí?

- A, chúng nó “tiếp đãi” anh em chúng tôi một chầu cẩn thận, nhưng anh em vẫn vững. Chỉ có buổi chiều tai anh em dường như điếc đặc cả lại, chuyện trò với nhau phải hét to mới nghe thấy. Chúng nó bắn còn hơn trong tế ngày hội làng. Chỉ tiếc giá mình được nửa số đạn ấy mà giã lại thì chúng nó còn khốn đốn nhiều.

Tôi nói:

- Rồi cũng đến lúc, các đồng chí ạ. Khi cần thiết ta sẽ có đủ đạn.

- Chúng tôi cũng nghĩ thế. Lúc ấy, ban chỉ huy đừng quên 755.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 08:58:49 PM
- Quên sao được, các đồng chí thuộc loại ưu tiên. Nhưng phải nhớ ta bắn một, địch thiệt hại mười ta mới bắn. Làm được điều đó là nhờ ở tinh thần dũng cảm của các đồng chí đấy.

Sau khi đã làm xong những công việc cần thiết, tôi quay trở về chỉ huy sở. Qua mấy giờ sống chung với anh em, khi tạm biệt tôi cảm thấy lưu luyến. Các đồng chí ấy nhìn tôi như muốn nói: “Cứ tin ở chúng tôi”.

“Tin lắm chứ! Chính là vững tin ở các đồng chí chúng tôi mới đề ra được  những kế hoạch chiến đấu như thế này. Khi điều các đồng chí lên đây không phải Đảng ủy không suy nghĩ cân nhắc” - Tôi thầm nghĩ như vậy.

Xuống đến chân đồi chúng tôi nghe thấy tiếng pháo ta nổ. Tôi nói với các đồng chí cùng đi:

- Anh em mình lại bắt đầu làm ăn rồi đấy.

Một đồng chí nói:

- Đảng ủy đề nghị tặng huân chương cho 755 rồi chứ anh?

- Trên đã chấp thuận rồi.

Dọc đường về tôi vẫn suy nghĩ mãi. Tôi chợt nhận thấy mình đến động viên các chiến sĩ, nhưng thực ra các đồng chí ấy động viên lại mình rất nhiều. Được tiếp xúc càng với các chiến sĩ, những con người dũng cảm như thế, thật không còn gì sung sướng cho bằng. Tôi nhớ đến khuôn mặt từng trải của đồng chí pháp thủ đã nói “anh em mình vác pháo trên vai bảy tám năm rồi”, đến những khuôn mặt trẻ măng của các chiến sĩ cao xạ mà tôi và đồng chí thủ trưởng đến thăm hôm qua. Những trận địa cao xạ đặt giữa cánh đồng. Các đồng chí ấy đã nói: “Người khác thấy máy bay địch thì ẩn nấp, còn chúng tôi thấy máy bay địch thì leo lên mâm pháo”. Lớp cũ, lớp mới đều có một tinh thần dũng cảm của quân đội cách mạng chiến đấu vì nhân dân. Một lần nữa tôi hiểu thêm những người nông dân mặc áo lính đã được Đảng giác ngộ. Tôi thấy vui thích, tự
hào, và cũng thấy trách nhiệm của mình nặng nề hơn.

Những ý nghĩa đó đến với tôi và bám chặt mãi mãi cho đến lúc ta càng đánh càng thắng. Pháo ta nhích dần vào các cao điểm bao quanh Điện-biên, dùng góc tà âm chõ xuống khu trung tâm Mường-thanh, cứ điểm cuối cùng của Đờ Ca-xtơ-ri. Pháo ta chuẩn bị cho xuất trận pháo kích du dội vào cái khoảng đất nhỏ hẹp ấy. Cái cột cờ trên nóc hầm chỉ huy sở địch lại trở thành mục tiêu cho các đồi quan sát của pháo ta. Nhưng kẻ địch đã thấy cái chết đến tận cơ, chúng không dám liều lĩnh, nên đã giương cờ trắng ra hàng chiều mồng 7 tháng trước giờ khai hỏa của trận pháo kích lớn không lâu lắm.

Trong lúc niềm hân hoan toàn thắng đang tràn ngập thì chúng tôi được lệnh lập tức hành quân ngay về căn cứ. Những khẩu pháo rời khỏi công sự, còn nóng hổi không khí chiến đấu, còn mang đầy những dấu vết của mấy tháng ròng gian khổ, những mất mát hy sinh, nhưng tất cả đều chìm trong không khí chiến thắng.
Trong niềm vui lớn của cả dân tộc đó những chiến sĩ pháo binh chúng tôi lại tiếp tục chuẩn bị cho một cuộc chiến đấu mới.

Tháng 4 năm 1964


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:00:58 PM
BAO VÂY HỒNG-CÚM

Thiếu tướng LÊ CHƯỞNG

I

Hồng-cúm cách Mường-thanh năm cây số, ở phía nam.

Địch xây dựng ở đây một cụm cứ điểm nằm trong tập đoàn cứ điểm Điện-biên-phủ. Cụm cứ điểm này chúng đặt tên là I-da-ben, gồm ba đồn đóng liền nhau là đồn A ở bờ bắc sông Nậm-rốm, đồn B và C ở bờ nam, cạnh đấy có một sân bay chạy dài theo đường 41. Lực lượng địch do tên quan năm La-lăng-đơ chỉ huy có hai tiểu đoàn Âu Phi là tiểu đoàn 3/3 REI1, tiểu đoàn 2/1 RTA2 một tiểu đoàn ngụy Thái, một tiểu đoàn pháo 105 ly và một đại đội xe tăng.

Mục đích của địch lập ra cụm cứ điểm này là để làm cho Mường-thanh không bị trơ trọi, để hai cụm cứ điểm có thể che chở, yểm hộ cho nhau bằng pháo binh, xe tăng và cả bộ binh. Với cách chiếm đóng đó, Mường-thanh ở vào giữa, phía bắc có một nhân khu gồm các vị trí kiên cố như Him-lam, đồi Độc-lập, Bản Kéo, và phía nám có phần khu Hồng-cúm, địch có thể khống chế toàn bộ cánh đồng Điện-biên-phủ, bảo đảm cho quân đội cơ động và chi viện lẫn nhau trong tấn công cũng như trong phòng ngự. Dùng Hồng-cúm bám chặt con đường 41, địch hòng mong tiến tới mở rộng phạm vi chiếm đóng, nối liền tuyến Điện-biên-phủ với Mường-khoa và Phông-xa-lỳ dọc sông Nâm-u trên đất Thường Lào, khiến cho “chiếc chiến hạm nằm trên cạn” Điện-biên-phủ bớt cảnh chơ vơ giữa núi rừng Tây-bắc.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 3/3 REI = tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn bộ binh lê-dương thứ ba.
2 2/1 RTA = tiểu đoàn 3 thuộc trung đoàn bộ binh An-giê-ri thứ nhất.



Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:01:30 PM
Kế hoạch tác chiến của ta là bao vây Hồng-cúm, tiêu diệt Mường-thanh. Đơn vị chúng tôi làm nhiệm vụ bao vây Hồng-cúm, cắt hẳn Hồng-cúm ra khỏi Mường-thanh, để cho các đơn vị chủ công tiện “thịt” cái thân hình Điện-biên-phủ to lớn.

Làm nhiệm vụ ấy, quân ta có lợi thế là mình ở trên cao đánh địch ở dưới thấp, mình ở quanh núi vây địch giữa thung lũng, dùng núi khống chế đồng bằng, khiến địch ở vào thế hết sức bất lợi, công đã không khỏe mà thủ cũng gặp nhiều khó khăn. Chỗ mạnh của địch là chúng đã xây dựng thành một tập đoàn cứ điềm dựa lưng vào nhau, có bãi dây thép gai và mìn dày từ 50 đến 70 thước, đã tổ chức lưới lửa đạn dày đặc và chặt chẽ, có pháo binh mạnh yểm hộ (ngoài một tiểu đoàn pháo tại chỗ, còn có pháo ở Mường-thanh bắn chi viện), lại có xe tăng vận động dễ dàng trên cánh đồng Điện-biên-phủ và dọc đường 41. Muốn cắt đứt Hồng-cúm ra khỏi Mường-thanh, quân ta không thể không quần nhau với địch giữa cánh đồng bằng phẳng dưới tầm hoả pháo dày đặc và các loại máy bay chiến đấu của địch giữa ban ngày. Nhưng về thực lực thì chẳng những quân ta kém địch về trang bị vũ khí, mà về quân số ta cũng không có ưu thế hơn địch.

*
*   *

Nhận mệnh lệnh xong, tôi trở về đơn vị, vừa phấn khởi, lại vừa lo lắng.

Đi hết cánh đồng Mường-phan, tôi len theo dãy núi Pú-hồng Mèo, lên dốc lại xuống dốc, lội suối lại leo đèo, mặc dầu đang giữa mùa đông mà mồ hôi vẫn tuôn ra ướt đẫm cả hai lớp áo.

Trong hai chục tiếng đồng hồ tại chỉ huy sở tiền phương của Bộ để nhận chỉ thị tôi được đồng chí Thành, tham mưu trưởng mặt trận và đồng chí Lê, chủ nhiệm chính trị mặt trận nói rõ tình hình, chủ trương, phương châm tác chiến và giao nhiệm vụ cụ thể. Đồng chí Tổng tư lệnh Võ nguyên Giáp chuyển đạt quyết tâm của Trung ương và của Hồ Chủ tịch, phân tích những khó khăn, thuận lợi và những điều kiện tất thắng của quân ta. Sau khi nói thêm về tầm quan trọng của việc bao vây Hồng-cúm, đồng chí nhắc tôi phải chú ý lãnh đạo bộ đội xây đắp công sự, phá hoại sân bay, cắt đứt tiếp tế địch và chuẩn bị lực lượng mọi mặt để đánh thắng. Qua sự tiếp xúc thân mật và ân cần ấy, đồng chí truyền thêm cho tôi sức mạnh của tinh thần “đánh chắc thắng” của Trung ương, đồng chí làm cho tôi thấy trách nhiệm mình hết sức nặng nề và phức tạp.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:01:59 PM
Tôi đã hiểu thế nào là một cuộc chiến đấu phòng ngự và tôi cũng hiểu sự khó khăn như thế nào khi phải lãnh đạo bộ đội tham gia cuộc chiến đấu ấy, cho nên điều lo lắng chủ yếu của tôi lúc này là sợ cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị không thông nhiệm vụ. Trong khi các đơn vị bạn đánh địch ở hướng chính thì chúng tôi đánh ở hướng phụ; các đơn vị bạn tấn công thì chúng tôi đánh phòng ngự, các đơn vị bạn tập trung binh lực ưu thế có pháo binh khá mạnh chi viện, đánh tiêu diệt từng bộ phận quân địch thì chúng tôi phải lấy ít đánh nhiều, lấy yếu đánh mạnh và tất nhiên chỉ đánh những trận tiêu hao, không mong đánh những trận tiêu diệt… Tôi lo là lo không giải quyết được những thắc mắc đó của bộ đội không động viên được tinh thần quyết chiến của anh em, do đó có thể không làm tròn nhiệm vụ cấp trên vừa giao phó.

Con đường dốc trước mắt không làm đôi chân tôi chùn bước, nhưng không biết sao họ làm cho đầu óc tôi “vướng mắc”. Tôi nghĩ miên man đến vị trí chiến lược của vùng Tây-bắc, đến sự uy nghi hùng vì của núi rừng, đến tầm quan trọng của chiến dịch. đèn công việc phức tạp mình phải đảm đương. Tôi nhớ lại những quãng đường gian truân nhưng đầy thành tích vinh quang của đại đoàn minh, nhớ hình ảnh quyết chiến anh hùng của Cù chính Lan, nhớ những chiến công huy hoàng mà một trung đoàn của đơn vị đang thu được trên chiến trường miền trung Đông-dương…

“Không! Anh em sẽ không thắc mắc với nhiệm vụ vây địch ở Hồng-cúm”,- tôi tự tranh luận với bản thân mình như vậy. Cán bộ, chiến sĩ ta vừa được học tập chỉnh huấn về chính sách cải cách ruộng đất, vừa được tham gia đấu tranh đánh đổ giai cấp địa chủ ở nông thôn. Họ như những con chim đại bàng được chắp thêm lông cánh. Họ tiến ra mặt trận với khí thế của đoàn quân quyết chiến quyết thắng. Họ sẽ hăng hái làm bất kỳ một công việc gì để góp sức mình vào trận đánh lịch sử. Điều chủ yếu là bản thân mình phải thông suốt tư tưởng, đừng có đem thắc mắc của mình quàng lên đầu người khác, hoặc mượn thắc mắc người khác làm cái áo với khoác che đậy thắc mắc của mình! Đây là trận thử thách đối với mọi đảng viên cộng sản. Hãy đứng vững trên lập trường anh dũng xông lên, tổ chức động viên bộ đội kiên quyết đánh địch!...

Tôi lao mạnh lên con dốc vừa cao vừa dài. Tôi đưa mắt nhìn ra cánh đồng Điện-biên-phủ. Vị trí Hồng-cúm hiện ra xa xa, rồi rõ dần lên như một cái xóm của dân du mục trên đồng cỏ, nó gồm một đống lộn xộn những “tăng”, những bạt những ụ dắt, những hầm hở, những hàng rào tre và dây thép gai, tất cả gom lại thành một cái cụm nhô nhô nhỏ bé, bị cô lập, thấp lùn tụt, ví phỏng đem so sánh với dãy núi Pú-hồng Mèo thì nó chẳng khác nào như cái xác chết của con chuột nhất bên cạnh con voi đồ sộ. Đứng nơi đây nhìn xuống tôi càng hiểu rõ những điều phân tích của đồng chí Thành, là “ta ở trên cao vây địch giữa thung lũng, dùng núi khống chế đồng bằng, khiến địch ở vào thế hết sức bật lợi”…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:02:50 PM
Đúng là quân địch hơn hẳn ta về pháo binh, xe tăng, máy bay và các thứ hỏa lực khác, nhưng ưu thế của vũ khí không thể thắng nổi quân ta có tinh thần tuyệt đối hơn chúng. Với ý chí cách mạng kiên cường, với đôi cánh tay lao  động không biết mệt, dựa vào núi cao, công sự, dựa vào truyền thống đánh gần, đánh đêm, tấn công thì dũng mãnh, phòng ngự thì ngoan cường, quân ta sẽ chiến đau với tất cả mọi hình thức, phương pháp, để cắt Hồng-cúm ra khỏi Mường-thanh, để không cho phép một tên chiến binh, một chiếc xe tăng địch từ vị trí này lên cứu nguy cho vị trí kia, bảo đảm cho các đơn vị chủ công của Bộ lần lượt tiêu diệt các cụm cứ điểm Điện-biên-phủ.
Xuống hết dốc, tôi gặp anh Nam Long1, anh Quách sĩ Kha và anh Nguyễn Cận2 đang đứng nói chuyện với các cán bộ khác bên một con suối. Các anh ấy đang hưởng dẫn bộ đội đẵn cây làm công sự.
Vừa nhìn thấy tôi; họ chạy lại, nắm chặt tay tôi, người nào người nấy hết sức hân hoan phấn khởi. Trong những nắm tay nóng hổi của họ, tôi có cảm tưởng như mọi người đang dâng cao nhiệt tình, sẵn sàng đón lấy mọi nhiệm vụ khó khăn phức tạp nhất.
Anh Quách sĩ Kha quay mặt về phía đong gỗ nắm ngổn ngang bên sườn núi, kể cho tôi nghe thành tích thi đua “quyết thắng Trận Đình”3 của đơn vị. Anh em làm gỗ mỗi ngày một vượt tiêu chuẩn đề ra: ngày đầu mỗi người làm được năm cây, ngày thứ hai lên tám cây, hôm nay mới làm quá nửa ngày có người đã đẵn được mười cây.
Anh Nam Long cho biết:
- Bộ đội làm tích cực thật đấy, nhưng yêu cầu về gỗ làm công sự lớn quá nên làm cho đủ cũng vất vả. Sáng nay Bộ vừa chỉ thị là ngày mai ta phải góp cho Bộ năm trăm cây loại lớn, dài từ tám đến mươi mét để làm công sự pháo...
Tôi nhìn lên sườn một ngọn núi cao. Bốn chiến sĩ đang đẵn một cây gỗ lớn. Họ phang vào gốc cây những nhát rìu tưởmg như nặng hàng nghìn cân. Cây gỗ đang đứng thẳng, tự nhiên lao đao, lảo đảo, rồi ngã gục xuống bên sườn núi, đầu hàng chiến sĩ ta một cách ngoan ngoãn. Hình ảnh ấy ghi vào đầu óc tôi một ấn tượng rất đẹp...

Tối hôm đó, tôi cùng anh Nam Long và các đồng chí trong Đảng ủy đoàn 57 thức suốt đêm bàn kế hoạch tổ chức thực hiện nhiệm vụ bao vây Hồng-cúm.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Đại đoàn phó.
2 Chính ủy và đoàn trưởng đoàn 57.
3 Bí danh của chiến dịch Điện biên phủ.



Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:04:51 PM
II

Mở đầu chiến dịch, quân ta nhổ luôn hai cái sừng hùng hổ nhất của địch ở phía đông bắc và phía bắc Mường thanh là vị trí Him lam và đồi Độc lập, rồi đồn Bản Kéo cũng phất cờ trắng ra hàng. Bộ chỉ huy quân Pháp hốt hoảng cho nhảy dù xuống Mường thanh thêm hai tiểu đoàn. Nhưng sự tăng viện vội vã ấy không mảy may đem lại sự bù đắp tương xứng cho các thất bại thảm hại kia.

Đêm 30 tháng 3, quân ta đánh thẳng vào các vị trí tiến tiêu phía đông Mường thanh, tiêu diệt một mảng các vị trí C, D, E và một phần A1. Cuộc chiến đấu ác liệt đang diễn ra giữa ban ngày và các đêm sau.
Để cứu nguy Mường thanh đang bị quân ta tấn công dồn dập, sáng 31 tháng 3, địch ở Hồng cúm theo cánh đồng Điện biên đánh ra Long nhai, nhằm tiến lên phía nam Mường thanh, định thọc một mũi dao hiểm nghèo vào lưng quân ta đang chiến đấu ở đồi A1.

Không phải đến hôm nay chúng mới mở trận tấn công này. Sau khi mất Him lam và đồi Độc lập, địch đã đánh ra mấy lần, nhưng lần nào chúng cũng bị chặn lại, bị tiêu hao một số lực lượng phải rút lui.

Cho đến ngày 31 tháng 3, quân ta đã xây đắp gần xong các giao thông hào và chiến hào từ chân núi phía đông đến chân núi phía tây, băng qua cánh đồng Điện biên phủ, phá hỏng sân bay và cắt đứt đường liên lạc giữa Hồng cúm với Mường thanh. Cái thế “tựa vào nhau” giữa hai cụm cứ điểm địch chỉ có thể thực hiện bằng sự chi viện pháo binh nữa thôi, còn hoạt động của bộ binh và các mặt khác gần như hoàn toàn không liên hệ gì với nhau nữa.

Mở đầu trận tấn công lần này, pháo binh và xe tăng địch bắn dữ dội vào trận địa ta. Nhiều công sự bị phá, nhiều đoạn giao thông hào bị sạt. Một tiểu đoàn bộ binh và ba chiếc xe tăng lù lù tiến lên, băng qua cánh đồng bằng phẳng, vừa tiến vừa bắn vào chiến hào ta. Phía tây sông Nậm rốm, một đại đội khác đánh ra, xông lên thành một cánh hỗ trợ cho mũi bên này sông.

Quân ta có 3 trung đội của đại đội 19 thuộc tiểu đoàn 265, bố trí phòng ngự dọc chiến hào, bình tĩnh đợi địch đến thật gần mới nổ súng. Ta chủ trương dùng các loại súng bắn thẳng bắn tỉa diệt bộ binh địch, còn xe tăng thì để chúng đến gần sẽ dùng ĐKZ và mìn để tiêu diệt. Vì địch có xe tăng và pháo binh mạnh, ta giao chiến với địch giữa đồng tráng, nên quân ta quyết bám chặt chiến hào, lợi dụng công sự để tiêu hao địch.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:05:55 PM
Cuộc chiến đấu diễn ra mỗi lúc một gay go. Lính lê dương bị quân ta sát thương nhiều, không tiến lên được; xe tăng không có bộ binh yểm hộ phải lùi lại để lấy cự ly bắn vào công sự ta. Đến 8 giờ sáng, một bộ phận địch tiến được vào giao thông hào, ném lựu đạn vào trận địa ta. Đại đội trưởng Lâm Chín, người cán bộ có phạm khuyết điểm trong trận Hồng lếch xin lập công chuộc tội, chiến đấu rất anh dũng, xông xáo dẫn đầu bộ đội phản kích địch mấy lần. Trận chiến đấu giáp lá cà diễn ra ngay trong chiến hào. Địch ném lựu đạn xuống hào, chiến sĩ ta lượm ném trả lại. Địch nhảy vào giao thông hào, chiến sĩ ta dùng tiểu liên bắn quét, dùng lưỡi lê đâm giết, xác chúng chất đầy trong chiến hào, bọn còn sống sót đạp nhau chạy, xe tăng bị thương một chiếc cũng phải rút.

Địch chấn chỉnh lại đội ngũ, mở đợt xung phong thứ hai. Bộ binh và xe tăng ồ ạt tiến lên, xe tăng dùng lối ngắm bắn trực tiếp bắn rất trúng vào các ụ súng của quân ta.

Để chống chọi với quân địch có ưu thế về binh lực và hỏa lực đang tấn công mãnh liệt, cán bộ, chiến sĩ ta chiến đấu vừa gan dạ, vừa linh hoạt. Theo lệnh ban chỉ huy đại đội, họ bình tĩnh để cho địch tiến đến gần khoảng hai mươi, mười lăm mét mới dùng súng trường, tiểu liên bắn diệt bộ binh. Họ thay đổi chỗ đứng từ ụ súng này qua bị súng khác, tránh mục tiêu của xe tăng.. Có những chiến sĩ đã kịp thời lấy đất đắp thành những ụ súng giả để nghi binh lừa địch, thu hút hỏa lực của xe tăng, còn bộ binh thì chia thành từng tổ nhỏ, tiến lên theo các hào giao thông dọc, dùng tiểu liên quét vào từng nhóm bộ binh dịch.

Cứ thế, quân ta lấy ít dành nhiều, cầm cự tiêu hao không cho địch tiến lên, gây cho chúng nhiều tổn thất, buộc chúng phải rút lui...

*
*   *

Địch lại mở đợt xung phong lần thứ ba.

“Giữ đến cùng! Giữ đến cùng!”. Tiếng hô đó được tung ra từ lồng ngực của đồng chí bí thư chi bộ Nguyễn Ích, được các đảng viên và chiến sĩ truyền từ người này qua người khác.

Pháo và xe tăng địch bắn sập hết các ụ súng. Chiến hào nhiều đoạn bị san thành bãi phẳng. Chiến sĩ ta vừa băng bó vết thương cho nhau, vừa đào thêm chiến hào, đắp lại công sự, chuẩn bị đánh nhau đến cùng với kẻ địch. Lựu đạn và đạn của thương binh được thu thập dồn lại cho những người còn chiến đấu được.
Súng máy súng trường thừa (vì số người bị thương vong mỗi giờ một tăng lên) được các chiến sĩ đưa bố trí sẵn lên mép chiến hào, để họ bắn chỗ này xong lại nhảy qua bắn chỗ khác, tức là thay đổi chỗ bắn mà không phải vác súng đi theo, làm như vậy coi đã gây ấn tượng cho địch tưởng lầm quân số ta còn đông, lực lượng ta còn mạnh, thực tế thì quân ta chỉ có hơn một đại đội mà số người bị thương vong là mất gần một nửa.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:06:40 PM
Đợt chiến đấu lần này không còn tình trạng kéo dằng dai như trước. Địch biết ta đã yếu thế, chúng tiến nhanh, tiến ồ ạt, vừa dùng xe tăng và đại liên bắn dữ dội, cố trấn áp hỏa lực của ta, vừa cho từng phân đội bộ binh thọc lên chiến hào. Chúng chọc thủng trận địa, cắt đơn vị ta ra làm đôi. Một trung đội chiến đấu phía tây đường 41 bị đánh dồn xuống suối, một tiểu đội bị thương vong gần hết. Đại đội trưởng Lâm Chín hy sinh dưới làn đạn trong khi đang dẫn đầu bộ đội đánh phản kích vào bọn địch đã tràn vào chiến hào.
“Giữ đến cùng!”, “Không lùi một bước, sau kia là đồi A1”. - Lời kêu gọi thiêng liêng đó lại được truyền qua các chiến sĩ, thấm sâu vào gan vàng dạ sắt của họ. Mọi người đều biết rằng sau lưng họ là làng Long-nhai, cái làng nhỏ mới hôm trước đây bị một trận bom san bằng, hàng trăm người đàn bà, trẻ con, ông già bị ngã bên vũng máu. Và sau làng Long-nhai, chỉ cách với cây số nữa là vì trí Mưởng-thanh, là đồi A1, nơi các đơn vị chủ công của Bộ đang quần nhau với địch, đang đổ xương máu ra để giành lấy một trận thắng có tính chất vô cùng quan trọng. “Phải làm tròn nhiệm vụ chặn viện, giữ vững đến cùng không lùi một bước!”

- Yêu cầu đó khiến mọi người nghiến chặt hàm răng lại mà giành nhau với địch từng tấc đất, dù máu đổ, xương phơi, dù phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng…

Với quyết tâm đó, cán bộ và chiến sĩ ta chiến đấu hết sức dũng cảm. Họ giữ vững từng đoạn chiến hào. Họ lượm lựu đạn địch ném trả vào đầu chúng. Họ theo gương anh hùng của Lâm Chín, phản kích mãnh liệt, dùng lưới lê gánh giáp lá cà khi địch đột nhập được vào trận địa ta.

Nhưng địch lại được tăng viện. Chúng ào ạt xông lên chiếm chỉ huy sở đại đội, chính trị viên Nguyễn Ích và chính trị viên phó đều hy sinh tại trận. Địch tràn qua chiến hào, xông xáo hung hãn như một bầy chó dữ.
Chiến sĩ ta vẫn tiếp tục cầm cự, tuy sức chiến đấu lúc này đã yếu đi nhiều Một số anh em thương binh nấp trong các công sự “hàm ếch” xông ra, dồn hết sức còn lại ra diệt địch trả thù cho đồng đội. Giữa lúc ấy, đại đội 59 của tiều đoàn 418 được sự chỉ huy của đồng chí tiểu đoàn phó Bùi công Tiết từ chân núi tiến ra, xông qua lưới lửa đạn đại bác và súng cối rất dày đặc của địch, vòng qua bản Long-nhai, chọc vào sườn địch, đánh bật chúng ra khỏi chiến hào, khôi phục lại trận địa.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:07:25 PM
Địch bỏ chạy, nhưng chưa chịu thất bại.

Chúng mở đợt xung phong thứ tư, bị ta đánh cho một số phải rút lui.

Chúng lại mở đợt xung phong thứ năm. Lần này ta để chúng lọt vào chiến hào, rồi các bộ phận nhờ vòng lên phản kích vào cạnh sườn. Địch hoảng hốt bỏ chạy. Quân ta thừa thắng, nhảy ra khỏi công sự, xung phong mãnh liệt, diệt một số bắt bảy tù binh, thu nhiều chiến lợi phẩm.
Trận đánh kết thúc vào lúc 13 giờ rưỡi. Địch chết và bị thương 80 tên, bỏ lại trận địa to xác chết, trong đó có tên quan hai. Rốt-xi-nhi và tên quan một O-la-net. Phía tây sông Nậm-rốm, địch bị một đại đội của tiểu đoàn 346 đánh chết 10 tên và cũng phải rút.

III

Hệ thống đường hào của ta ngày một đan dày chi chít thành đường ngang nẻo dọc, ba bề bốn bên vây chặt quân địch vào giữa. Hệ thống đường hào ấy lúc đầu còn xa đồn địch bốn, năm trăm thước, rồi tiến vào gần hai trăm, một trăm thước, rồi cách đồn địch có bốn, năm chục thước, rồi chạy dọc theo hàng rào, rồi luồn qua hàng rào, chọc thẳng vào đồn địch, tựa hồ như những mũi tên tập trưng vào một cái địch là quả tim quân địch. Hệ. thống đường hào ấy tiến lên theo con đường “lần đần” ngày càng mở rộng phạm vi hoạt động của quân ta và ngày mỗi thu hẹp phạm vi hoạt động của địch lại, khiến quân địch ở trong dãy hàng rào kia ngày một cảm thấy đất sống mất dần dưới chân mà đất để chôn sao lúc chết cũng không còn nữa!

Qua cuộc đấu tranh chống tư tưởng hữu khuynh tiêu cực, cán bộ, chiến sĩ ta thấm nhuần sâu sắc tầm quan trọng của việc xây dựng công sự. Sau mấy đợt chiến đấu, mọi người đều thấy rất rõ rằng: địch mạnh hơn ta về pháo binh, xe tăng, máy bay, nhưng địch bị bao vây, phạm vi hoạt động ngày một bị thu hẹp lại, việc giải quyết tiếp tế gấp nhiều khó khăn; nếu ta thắt chặt vòng vây hơn nữa, nếu ta biết lợi dụng công sự mà sát thương tiêu hao nhiều địch và “thắt cổ” địch bằng cách bóp chết việc tiếp tế bằng máy bay của chúng, từ đó là cách dồn địch vào chỗ vô cùng khốn quẫn. Vì vậy, đào giao thông hào, xây dựng nhiều công sự, tổ chức một hệ thống chiến hào vây bọc và tiến sát đồn địch là một trong những công tác quan trọng nhất lúc này.

Ban tham mưu xây dựng kế hoạch, vẽ bản đồ, phân phối lực lượng, tổ chức yểm hộ. Ban chính trị làm công tác động viên, giải quyết tư tưởng, tổ chức lực lượng lãnh đạo, phát động thi đua, trao đổi kinh nghiệm. Ban hậu cần lo phân phối dụng cụ, tổ chức việc ăn ở dưới đường hầm, bảo đảm vệ sinh phòng bệnh, giữ vững quân số đẩy đủ... Chúng tôi anh Nam Long, anh Nguyễn Cận, và nhiều cán bộ cơ quan đều chia nhau xuống các tiểu đoàn, các đại đội, đi ra trận địa để góp phần động viên kiểm tra, làm công sự. Các đơn vị họp bàn kế hoạch, học tập phương pháp để đào làm sao cho nhanh bố trí làm sao cho kín, che đậy làm sao để tránh thương vong nhiều. Người chiến binh giờ đây một tay cầm súng, một tay cầm xẻng, một tay diệt địch, một tay giữ mình: hai việc đô đều phải làm tích cực, làm đầy đủ, không được xem nhẹ bên nào…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:08:31 PM
Trời sắp tới, từng đoàn người lặng lẽ bước ra khỏi rừng cây khe suối, chia làm hai bộ phận, một bộ phận lớn tỏa ra các cánh đồng, dùng cuốc, xẻng đào công sự, một bộ phận khác tìm trận địa bố trí các cụm súng, sẵn sàng bắn đè đầu địch khi chúng bắn vào các phân đội đang đào công sự.

Chiến hào cửa quân ta mỗi giờ một nhích gần vào đồn địch, mỗi giờ là một lo lắng cho chúng, khiến chúng không thể dùng đủ các thứ súng bắn vào bộ đội ta. Quân ta phải tìm đủ các phương pháp tự che phòng. Cách thứ nhất là mỗi người đào nhanh một cái hố cá nhân để tránh đạn, rồi từ hố cá nhân ấy mà đào dài ra thành chiến hào. Cách thứ hai là dùng nứa và rơm bó thành từng bó tròn lấy đất bùn trát vào, đặt trước mặt làm cái “bình phong” che đạn địch. Cách thứ ba là đẵn những súc gỗ tròn lớn, đặt trên miệng giao thông hào, giao thông hào tiến đến đâu lăn súc gỗ đến đó, biến súc gỗ thành cái nắp hầm “cơ động” để tránh đạn và lựu đạn địch. Ngoài ra, mỗi khi địch bắn thì tổ hỏa lực phải bắn trấn áp, hoặc cho bộ phận nhỏ bắn nghi binh thu hút hỏa lực địch về hướng khác để bộ phận đào công sự có thể tiến hành công việc “yên tĩnh” hơn...

*
*   *

Thi hành mệnh lệnh của Bộ, đơn vị chúng tôi lập ra nhiều tổ “bắn bia sống”. Tổ “bắn bia sống” gồm các chiến sĩ thiện xạ, họ dựa vào công sự, tiến vào sát đồn địch, bắn tỉa từng tên địch một.

Địch ra lấy dù tiếp tế: ta bắn.

Địch xuống suối tắm, giặt: ta bắn.

Địch ra đào công sự, sửa chữa hàng rào: ta bắn.

Địch ra lấp công sự của ta: ta bắn…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 30 Tháng Tám, 2010, 10:10:29 PM
Tóm lại, các tổ thiện xạ hoạt động liên tục, khắp nơi, hễ có địch xuất hiện là có “bắn bia sống”, là tiêu hao dần sinh lực của chúng.

Dưới đây là một đoạn chuyện của đồng chí Hiền, người tổ trưởng tổ “bắn bia sống” giỏi nhất ở đơn vị tôi lúc bấy giờ. Đồng chí Hiền kể lại cho chúng tôi nghe:

… “Ngày 15 tháng 4, tổ tôi được phái ra Suối Cụt hoạt động, vừa để “bắn bia sống”, vừa làm nhiệm vụ bảo vệ giao thông hào của ta. Chúng tôi đào công sự từ đầu hôm đến một giờ đêm mới xong. Năm giờ sáng, một tiểu đội địch ra lấp công sự. Tôi dùng trung liên bắn tỉa, chúng chết ba tên…

Sáng hôm sau, vừa tảng sáng, địch bò ra, vừa ném lựu đạn vừa nhảy vào giao thông hào ta. Tôi cùng hai đồng chí bố trí cách địch 150 thước nhằm bắn tỉa từng tên, ba tên địch ngã tại chỗ.

Ngày 18 tháng 4, tổ tôi bố trí sát hàng rào, địch không ngờ chúng tôi vào gần như vậy, chúng ở dưới hầm bò lên tên nào chúng tôi bắn ngã tên đó.

Hôm sau nữa, một tiểu đội địch bò ra hàng rào bố trí khẩu trung liên, tôi bắn ngã hai tên, bọn còn lại vác súng chạy trốn.

Tôi còn bày cách cho các đồng chí lính mới “bắn bia sống”: đồng chí Túc bắn được bốn tên, đồng chí Lực bắn được ba tên, đồng chí Hát bắn ba tên, đồng chí Tiến bắn bốn tên…”.

Vòng vây chặt chẽ của ta làm cho địch không thở được. Chúng cố giãy giụa, vùng vẫy, hoạt động lần ra để tìm đường sống. Việc quan trọng nhất của chúng là đánh ra để giành dù tiếp tế. Vì số dù máy bay thả xuống rơi vào tay ta ngày một nhiều, ví dụ: ngày 31 tháng 3, địch thả được 39 dù, ta thu 13 dù; ngày 1 tháng 4, địch thả được 130 dù, ta thu 50 dù; ngày 2 tháng 4, địch thả được 290 dù, ta thu 85 dù1… Ngoài số dù ta thu được, một số khác rơi vào quãng “trung gian” giữa ta và địch, ta không lấy được, địch cũng không lấy được, nên số dù tiếp tế địch thu vào không giải quyết được yêu cầu tối thiểu của chúng.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Các dù đựng đạn, lương thực, thuốc men, nước uống, v.v.., mỗi chiếc nặng 50 cân đến 200 cân.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:02:04 PM
Trong những ngày giữa tháng 4, địch liên tiếp đánh ta, giành lại từng thước trận địa để lấp chiến hào, phá hoại công sự của ta. Ngày 18 tháng 4, đại đội 54 của ta đánh lui năm lần tấn công của địch, gây cho chúng nhiều thiệt hại. Ngày 19 tháng 4, xe tăng và bộ binh địch lại đánh ra. Chiến sĩ các đại đội 17 nấp ở chiến hào đợi bộ binh đến gần ném lựu đạn tiêu diệt, một bộ phận khác vòng lên dùng ĐKZ bắn xe tăng, xe tăng bị thương phải rút lui. Ở phía tây, trong 3 ngày liền, địch dùng các phân đội nhỏ đánh ra, cố phá hoại những công sự “lấn dần” của ta, nhưng lần nào chúng cũng bị các tổ thiện xạ của tiểu đoàn 346 đánh diệt từng bộ phận.

Trong những ngày này, một cục diện rất khẩn trương diễn ra thường xuyên giữa hai bên là ta lấn vào địch lấn ra, địch lấn ra ta lại lấn vào, và mỗi bước ta lấn vào là mỗi bước ta dồn địch vào ngõ cụt, là mỗi bước địch bị hao mòn lực lượng, là mỗi bước ta tiến gần đến toàn thắng.

IV

Từ ngày 1 tháng 5, quân ta mở giai đoạn hai của chiến dịch, đánh vào các vị trí C1, C2 ở đông bắc Mường thanh, đánh mấy điểm phía bắc và phía tây, rồi đánh vào đồi A1, mở đường tiến vào tung thâm Điện biên phủ.

Đơn vị chúng tôi làm nhiệm vụ kiềm chế pháo Hồng cúm và đánh “lấn dần” vào đồn C, nhằm làm cho địch không chi viện được hỏa lực và binh lực cho Mường thanh.

Rút kinh nghiệm mấy trận trước, việc kiềm chế pháo binh lần này được tổ chức chặt chẽ hơn. Ngoài hai khẩu pháo được cấp trên tăng cường, chúng tôi tập trung súng cối cùng trung đoàn tổ chức ra nhiều cụm, bố trí sát ngay đồn địch để tiện bắn vào trận địa pháo địch. Trong ngày 1 tháng 5, trước giờ tấn công, pháo ta bắn “điểm xạ” vào từng khẩu pháo địch, nhằm phá hoại công sự trận địa pháo và sát thương bọn pháo thủ, làm giảm sức chiến đấu của chúng. Các cụm súng cối bí mật chuẩn bị trận địa, đặt kế hoạch bắn chu đáo.

Tối mồng 1 tháng 5, khi pháo binh ta bắn dữ dội dọn đường cho bộ binh xung phong, thì ở Hồng cúm, pháo và súng cối của ta đều nhằm vào trận địa pháo trong đồn địch mà “giã”, nghĩa là bắn mãnh liệt, bắn dồn dập, làm cho địch không ngóc đầu lên được. Hai kho đạn và dầu trong đồn bốc cháy đỏ rực trời. Sau đợt bắn mãnh liệt đó, các khẩu pháo thay nhau bắn “điểm xạ”, các cụm cối cũng lần lượt bắn từng hồi vào đầu địch. Nếu pháo địch im thì ta nghỉ, nếu pháo địch ngóc đầu dậy phát hỏa thì pháo và cối ta nhằm vào bọn “ngoan cố” và “trừng phạt” cho chúng một hồi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:02:34 PM
Kết quả là: trong số 12 khẩu pháo 105 ly của địch, một phần súng bị hỏng, một phần pháo thủ bị thương vong (sau lúc đầu hàng, địch cho biết số pháo thủ chết và bị thương quá một nửa), một phần địch sợ ta “trừng phạt” nên pháo địch gần như bị tê liệt, có lúc chỉ bắn được 2, 3 khẩu, có lúc không bắn được khẩu nào. Do đó, ưu thế hỏa lực của địch bị giảm sút hẳn; việc chi viện hỏa lực của Hồng cúm đối với Mường thanh gần như không thực hiện được.

Ngoài việc kiềm chế pháo, ta cho một tiểu đoàn đánh theo kiểu “lấn dần” vào đồn C, nhằm tiêu hao nặng lực lượng địch.

Đồn C do hai đại đội ngụy Thái chiếm giữ, cách đồn A một cái cầu dài bốn năm chục thước bắc qua sông Nậm rốm và cách đồn B một con đường cái. Đánh vào đồn C là động đến toàn bộ cụm Hồng cúm, vì, tuy về hình thức thì địch chia làm ba đồn, nhưng thực tế thì ba đồn ấy được bảo vệ bằng một lưới hỏa lực thống nhất, binh lực ba đồn ấy đi lại chi viện cho nhau rất dễ dàng. Do đó, ta chủ trương đánh “lấn dần” là để chia sẻ lực lượng địch, buộc địch phải đối phó với ta tại chỗ, làm cho chúng không còn hồn vía nào để tổ chức hỏa lực hoặc binh lực cứu trợ cho Mường thanh được nữa, chứ không đặt vấn đề tiêu diệt vị trí đó.

Vào lúc 12 giờ đêm, tiểu đoàn 418 do đồng chí Hoàng Đượm chỉ huy, chia làm hai mũi mở cuộc tấn công vào đồn C, mũi chính đánh vào phía đông bắc, mũi phụ đánh vào phía đông nam. Nhưng mũi đông nam vì giao thông hào chưa bám sát đồn địch, tuyến xuất phát xung phong quá xa nên bộ đội tiến lên mấy lần đều bị
địch đánh dồn lại.

Mũi chính của đại đội 60 bí mật tiến sát hàng rào, phá dây thép gai, bộc phá liên tục, mở cửa vào. Súng ĐKZ bắn sập hai ụ súng đại liên của địch. Trung đội trưởng trung đội bộc phá Nguyễn Viết Thìn nhanh như sóc, bám sát các tổ, chạy lên chạy về kiểm tra và chỉ huy đánh mấy chục quả bộc phá. Đồng chí bị đạn hy sinh sau khi đánh mấy chục quả bộc phá và giữa lúc ta chưa mở xong cửa đột phá. Tiểu đội trưởng Quy lên thay, chỉ huy các tổ tiếp tục xông vào phá hàng rào địch.

Nhưng bãi dây thép gai quá dày, cửa đột phá mở hơi chệch hướng, nên đơn vị đánh mãi cho đến lúc hết sạch bộc phá trong tay vẫn chưa đánh thông cửa vào. Tình thế gay go vô cùng. Súng địch tập trung bắn vào hướng cửa mở nhằm bịt đường tiến của quân ta. Nhưng chiến sĩ ta không nao núng, người trước ngã người sau tiến, lợi dụng địa hình địa vật ẩn nấp, tiếp tục phá mấy hàng dây thép còn lại. Đồng chí Vệ, tiểu đội trưởng đội đột kích hai xông lên, dùng chăn và bì gai vắt qua hàng rào, lao mình vượt qua chướng ngại. Các chiến sĩ khác noi gương tiểu đội trưởng xông lên, đánh chiếm hai dãy chiến hào, phát triển vào tung thâm.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:03:34 PM
Trận đánh trong các chiến hào diễn ra hết sức ác liệt. Chiến sĩ ta dùng lưỡi lê đâm, dùng tay đấm, dùng răng cắn, vật lộn nhau với địch. Trung đội phó Hưng bị thương ở tay và chân phải dùng răng cắn chốt lựu đạn rồi lấy chân hất vào địch. (Trong cuộc bình công sau chiến dịch, Hưng được đơn vị tặng thưởng chiếc chăn len của thanh niên quốc tế tặng thanh niên ta, chiếc chăn đó hiện được trưng bày ở phòng truyền thống của sư đoàn). Các đồng chí y tá Đột, cứu thương Đông xông xáo vượt qua làn đạn ở cửa mở, cõng thương binh ra khỏi trận địa hàng chục lần. Đồng chí Đột hy sinh tại trận, trên lưng còn cõng thương binh.

Đến hai giờ sáng quân ta chiếm gần hết đồn C. Ba chục tên địch chết bỏ xác tại trận. Số còn lại rút về cố thủ vào các ụ súng và chiến hào cuối cùng dọc bờ sông. Địch dùng lưới lửa dày đặc bên kia sông bắn qua ngăn chặn cuộc tấn công của quân ta.

Vùng giữa đồn, một tiểu đội của ta xung phong lên chiếm chỉ huy sở, hạ lá cờ ba sắc xuống, treo lá cờ nền đỏ sao vàng của ta lên. Nhưng súng máy bên kia sông bắn qua dữ dội. Đồng chí Quy, người tiểu đội trưởng đánh bộc phá xong được lệnh rút lui, nhưng anh xin ở lại tiếp tục chiến đấu, xông lên treo lá cờ của Tổ quốc lên đồn địch. Đồng chí bị trúng đạn, hy sinh tại chỗ tay vẫn nắm chặt cán cờ. Một chiến sĩ khác đỡ ngọn cờ tiến lên, cũng bị thương, không trèo lên cột cờ được.

Các chiến sĩ nhìn nhau, trong lúc này, treo được lá cờ vinh quang của Tổ quốc lên chỉ huy sở của địch hay không biểu hiện ý chí quân ta muốn tiến hay muốn lùi, muốn quyết chiến, quyết thắng hay nửa đường bỏ dở. – Phút ngập ngừng qua đi; mọi người quyết định rất nhanh. Dưới quyền chỉ huy của trung đội trưởng trung đội mũi nhọn Vệ, các chiến sĩ còn lại liền đứng quây tròn thành một cái trụ, người nọ trèo lên vai người kia, cõng kênh nhau để cho đồng chí Vệ lên treo được lá cờ đẫm máu bao nhiêu chiến sĩ lên cái cột cao giữa đồn địch…

Đạn bên kia sông bắn qua bay vèo vèo. Nhiều chiến sĩ bị trúng đạn. Đồng chí trung đội trưởng cũng bị thương vào vai. Nhưng đồng chí cố nghiến răng lại, buộc xong lá cờ lên đầu đồn địch rồi mới để cho thân mình rơi xuống đất…

Trời sắp sáng. Quân ta rút lui, chiếm giữ hai dãy chiến hào và hai lô cốt ở ven phía đông, củng cố công sự, chuẩn bị đối phó với địch ban ngày.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:05:06 PM
V

Không hiểu sao sáng hôm ấy trời đất Điện biên phủ chìm sâu trong cảnh im ắng rùng rợn đến thế? Đâu đây dội lên vài tràng tiểu liên hay năm ba phát đạn cối. Xa xa, nghi ngút bốc lên mấy cụm khói một cách yếu ớt. Nhưng những tiếng súng lạc điệu với những ngọn khói lững lờ kia không làm vẩn đục bầu không khí hình như rất tĩnh mịch và uy nghiêm của chiến trường.

Cơn bão táp đêm qua làm cho quân địch khiếp vía kinh hồn. Có lẽ chúng chưa ngóc đầu dậy nổi sau cơn chết ngất khủng khiếp. Đồn A1 bị san bằng. Đồn C1 bị tiêu diệt. Những tấm “tường” ngăn đạn, những vị trí che chở cho cái đầu của tướng Đờ Cát đã lọt hết vào tay ta. Một số vị trí ở phía tây và phía bắc cũng bị hạ. Địch ở vào cái thế của con hổ bị trọng thương đang bị người đi săn cưỡi lên cổ giáng những quả búa tạ vào đầu.

Địch nằm im không dám cựa quậy. Chiến trường cũng im lặng, có lẽ đang đợi chờ một sự kiện bất ngờ sắp xảy đến.

*
*   *

Đài quan sát trên đồi cao gọi điện thoại báo xuống:

- Cờ trắng xuất hiện ở cửa đồn Mường thanh…

- Có từng đoàn địch kéo ra, tay cầm cờ trắng…

- Địch ở Mường thanh ra đông lắm, chúng nó hàng rồi chăng?

Đúng! Địch ở Mường thanh xin hàng, bọn chỉ huy Đờ Cát cũng xin hàng: Bộ báo cho chúng tôi biết tin ấy vào lúc 3 giờ chiều ngày 7 tháng 5. Chúng tôi bắc loa gọi vào Hồng cúm!

- Alô! Idaben, các anh hàng đi! Chúng tôi sẽ đối xử khoan hồng với các anh!

Nhưng địch vẫn im lặng.

Có vài tên khua khăn trắng ở bờ rào. Chúng muốn ra hàng, nhưng bị bọn chỉ huy ngăn cản, đành thụt lại.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:05:39 PM
Đài vô tuyến điện của ta bắt gặp đài địch. Chúng tôi dùng làn sóng điện nói chuyện với chúng:

- Alô, Idaben ra hàng đi! Các anh sẽ được bảo đảm tính mạng. Ra hàng đi, các anh sẽ được Hồ Chủ tịch khoan hồng, sẽ được Quân đội nhân dân Việt Nam đối đãi tử tế. Ra hàng đi, chúng tôi không làm nhục, không bắn giết…

- Chúng tôi sẵn sàng hàng, nhưng… nhưng yêu cầu các anh cho chúng tôi mượn đường rút lui về Thượng Lào. - Địch trả lời giọng the thé, không biết chúng muốn tỏ ra ngoan cố không chịu hàng, hay có một tên chỉ huy nào đấy cố ý để lộ một điều bí mật trong âm mưu quỷ quyệt của bọn đầu sỏ?

Anh Nam Long ra lệnh cho bộ đội bắn mãnh liệt vào đầu địch.

“Ùng oàng”…, “ùng oàng”…, “ùng oàng”… Mặt trận Hồng cúm lại một phen rung trời chuyển đất. Tất cả đại bác, súng cối và các loại súng máy, súng trường đều thi nhau nhằm vào đồn địch mà nhả đạn, tiếng súng mỗi lúc một dồn dập, mỗi lúc một kéo dài, như trút trăm nỗi căm hờn của quân ta vào đầu bọn địch ngoan cố.

Tiếng gọi địch vận lại vang lên, qua hàng rào dây thép gai và qua làn sóng điện, địch lại trả lời cũng với thứ giọng rụt rè, ảo não như khi nãy:

- Vâng, chúng tôi xin hàng, nhưng đề nghị các anh cho chúng tôi mượn đường rút…

- Không! Các anh phải đầu hàng ngay, đầu hàng vô điều kiện, không thì sẽ bị tiêu diệt!

Địch không trả lời, cũng không bắn một phát súng.

Địch muốn lợi dụng đêm tối để trốn thoát: việc đó rõ như ban ngày rồi; nhưng điều còn rõ hơn nữa là chúng
không thể nào thoát được. Cách đây một tuần lễ, chúng cho người vào bản Cò Mỵ truyền mộ người dẫn đường qua Phông-xa-lỳ. Làm việc đó, địch không che mắt quân và dân ta được, nhưng điều ta làm mà địch không biết là cách đây một tháng, Bộ Tổng tư lệnh đã ra lệnh cho đơn vị chúng tôi cho một bộ phận binh lực ra đóng ở Tây Trang, bịt kín con đường cheo leo độc đạo từ Tây bắc qua Thượng Lào đề phòng quân địch bên kia tràn qua, đồng thời phòng địch bên này rút chạy. Và vài giờ trước đây, khi mặt trời chậm rãi lặn xuống sau rặng núi Hồng lếch bên kia đất Lào, từng đơn vị của quân ta đã bủa ra dăng thành một vầng lưới dày đặc, có vòng trong, vòng ngoài, có tuyến gần, tuyến xa, nên kẻ địch muốn thoát đường trời cũng không thể nào thoát được.

Khoảng 9 giờ đêm, quân ta phát hiện có địch ở phía nam sông Nậm rốm, cách Hồng cúm hơn một cây số. Quân ta tỏa ra bao vây, bắt sống gọn một đại đội.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:09:20 PM
Ở cánh đồng phía đông, có tiếng súng, rồi tiếng hô xung phong lay chuyển cả núi rừng. Và ở phía nam, quân ta rượt lên trước, chặn ngã ba đường đi Tây Trang ở Bản Cang, thực hiện một cuộc bao vây vu hồi rộng, bọc gọn quân địch vào trong. Cứ thế, các cuộc bao vây nhỏ, các trận đánh giáp lá cà diễn ra suốt đêm giữa đồng ruộng, trên các bãi lau lách và dọc đường cái.

Tám giờ sáng hôm sau, cuộc truy kích kết thúc. Toàn bộ quân địch gồm trên một nghìn hai trăm tên trong đó có tên đại tá Lalăngđơ, bộ tham mưu và các sĩ quan chỉ huy của nó đều bị quân ta bắt sống.

Chiều hôm ấy, dưới chân núi Pú Hồng Mèo, tên quan năm thực dân ấy hình như muốn tỏ ra vô cùng ân hận về sự lầm lẫn quá lớn trong nghề chỉ huy quân sự của mình, đã nói với cán bộ ta bằng một giọng buồn buồn:
“Đến giờ đây tôi mới thật hiểu các anh. Nói thực ra, tôi đã hiểu các anh khi các anh đánh bại cuộc tấn công của chúng tôi ra bản Long Nhai. Tôi đã hiểu các anh khi mà đêm này qua đêm khác, các anh kiên nhẫn đào những con chiến hào quái ác vào đồn chúng tôi. Nhưng cho đến giờ này đây, khi sinh mạng tôi đã rơi vào tay các anh thì tôi mới thật hiểu các anh. Khốn thay, khi tôi hiểu được các anh thì cái nghề làm lính của tôi đã chấm dứt, và tất cả vinh quang, hy vọng của đời tôi cũng chấm dứt ở đây”.

(http://i780.photobucket.com/albums/yy88/blackeagle2010/dienben-2.jpg)

Tù binh Pháp trong chiến dịch Điện Biên Phủ

Tháng 4 năm 1964


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:10:47 PM
NHỮNG TRẬN ĐÁNH Ở PHÍA ĐÔNG

Thiếu tướng LÊ QUẢNG BA

MAI VUI ghi

I

Vào khoảng trung tuần tháng 10 năm 1953, đại đoàn tôi đã hoàn thành tốt đẹp cuộc chỉnh quân chính trị và huấn luyện quân sự. Tôi nhận thấy đơn vị tôi đang có một sức mạnh vô địch, sức mạnh bắt nguồn từ lòng căm thù đế quốc và phong kiến địa chủ rất cao. Ai cũng mong được đi chiến đấu ngay để trả thù cho giai cấp mình. Vả lại, Thu Đông đến rồi. Thu Đông là mùa giết giặc lập công của bộ đội.

Giữa lúc đó thì địch cho quân đánh thọc ra vùng tây nam Ninh Bình. Cán bộ và chiến sĩ tưởng như được đi chiến đấu ngay, nên có vẻ vui mừng chờ đợi. Một số cán bộ tiểu, trung đoàn ra chiều sốt ruột, mỗi khi gặp tôi, lại hỏi:

- Thế nào, anh?

Tuy chưa được phổ biến nhiệm vụ quân sự Đông Xuân, nhưng tôi cũng phỏng đoán rằng: nhiệm vụ đại đoàn tôi không phải ở phía đó, vì thế tôi trả lời:

- Thế nào nữa. Cứ chuẩn bị sẵn sàng, đợi lệnh Bộ Tổng tư lệnh. Hướng chuẩn bị vẫn như mọi năm. Mũ, lưới ngụy trang, ống bương đựng nước, gậy chống… tất cả là hướng lên miền rừng núi.

Quả nhiên, đầu tháng 11 năm 1953, chúng tôi nhận được lệnh tiến quân vào Tây bắc lần thứ hai để giải phóng thị xã Lai Châu.

Ngày 3 tháng 11 năm 1953, đồng chí Vũ Lập, tham mưu trưởng đại đoàn dẫn một đoàn cán bộ cùng với đội quân báo hành quân trước để chuẩn bị chiến trường.

Mấy hôm sau, tôi chỉ huy đại đoàn hành quân, còn anh Chu Huy Mân – chính ủy đại đoàn – thì về Bộ họp để nhận nhiệm vụ quân sự Đông Xuân.

Tây bắc đối với chúng tôi không xa lạ gì. Từ tháng 10 năm 1952 tới giờ, đơn vị tôi chiến đấu liên tục, giải phóng Mộc Châu, Quang Huy, Ba Khe… sau bao vây Nà Sản và hồi tháng 9 vừa qua tiêu diệt 3.000 thổ phỉ ở Mường Lầm (Thuận Châu), bây giờ toàn đại đoàn lại ồ ạt tiến quân theo con đường cũ. Để giữ bí mật, đại đoàn cứ ngày nghỉ, đêm đi. Riêng đoàn cán bộ thì đi trước, nên đều đi ban ngày. Con đường 41 hồi đó cỏ vẫn mọc rậm rạp vả lại máy bay địch ít tuần tiễu nên chúng tôi hành quân không gặp trở ngại gì mấy.

Một hôm, đang trên đường hành quân tôi bỗng nghe tiếng máy bay địch bay lên phía Lai Châu rất nhiều. Tôi nghĩ bụng: chúng đánh hơi thấy mình lên Tây bắc, tăng cường quân chăng?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:11:16 PM
Tối hôm đó, tới Mộc Châu, tôi nhận được điện của Bộ báo cho biết địch đã nhảy dù xuống Điện biên phủ. Tôi phán đoán rằng có thể địch xuống đó để tiếp ứng cho Lai Châu đang bị cô lập, nhưng cũng có thể chúng rút từ Lai Châu về Điện biên phủ để thành lập tập đoàn cứ điểm như ở Nà Sản năm 1952, tránh bị quân ta tiêu diệt đây.

Trước tình hình đó, một mặt tôi hội ý cán bộ, một mặt cho bộ đội tranh thủ hành quân thật nhanh lên Lai Châu.

Mấy hôm sau, anh Mân đi họp về. Anh đi xe đạp suốt từ Thái Nguyên cho đến khi đuổi kịp chúng tôi. Anh phổ biến chủ trương quân sự Đông Xuân của Trung ương và đồng thời nhắc lại mệnh lệnh của Đại tướng: địch đã nhảy dù Điện biên phủ. Đơn vị phải hành quân cấp tốc lên bao vây Lai Châu. Phải chặn con đường từ Lai Châu về Điện biên phủ. Đề phòng địch từ Lai Châu rút về Điện biên phủ.

Trước tình hình đó, chúng tôi quyết định chia làm hai cánh quân. Cánh thứ nhất theo đường 41 tiến thẳng lên tiêu diệt địch ở thị xã Lai Châu. Cánh quân thứ hai từ Tuần Giáo tạt ngang vào phía bắc Điện biên phủ chặn đường từ Lai Châu về Điện biên phủ.

Tiểu đoàn 439 đi đầu cánh quân thứ nhất xuất phát từ Tuần giáo tối 9 tháng 12 năm 1953. Tiểu đoàn này đã hành quân liền trong 20 đêm rồi, nhưng với tinh thần tích cực tiêu diệt địch, đêm hôm đó anh em cấp tốc hành quân được 68 cây số. Sáng hôm sau tiểu đoàn gặp địch ở Pa Ham. Ở đây có ba đại đội địch do tên Guyn-lơ-mit chỉ huy. Sau nửa giờ chiến đấu, tiểu đoàn đánh tan ba đại đội địch, tên Guyn-lơ-mít trốn vào rừng nhịn ăn, nhưng sau cũng bị bộ đội ta bắt. Ta tiến về Lai Châu, đánh tan bọn địch ở đèo Cơ-la-vô. Hai giờ sáng ngày 12 tháng 12 năm 1953, ta tiến vào giải phóng thị xã Lai Châu. Bọn địch còn lại bỏ chạy về phía Tây bắc – Lai Châu, một bộ phận về phía nam đường đi Điện biên.

Chúng tôi nhận được tin chiến thắng, vừa mừng nhưng vừa lo. Nếu để bọn địch chạy thoát về tập trung quân ở Điện biên phủ thì nhiệm vụ của Bộ giao cho, chúng tôi không hoàn thành. Chết một cái là quân địch hễ thấy ló bóng quân ta đâu là chúng đã co chân bỏ chạy, nên việc tiêu diệt toàn bộ sinh lực địch lúc đó gặp khó khăn. Chúng tôi đánh điện cho tiểu đoàn 439 tiếp tục truy kích địch, một mặt khác giục cánh quân thứ hai phải đánh chặn tiêu diệt bằng hết, không để một tên nào chạy thoát về Điện biên phủ. Mấy hôm sau, tôi được tin tiểu đoàn 439 đã đuổi kịp và đánh tan một đại đội nữa của địch.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:12:01 PM
Ngày 12 tháng 12, cánh quân thứ hai gặp bọn địch ở Lai Châu rút về đóng quân ở mỏm núi Pu San và vùng Mường Pồn, cách Điện biên phủ gần hai chục cây số. Ngày 13 tháng 12, một tiểu đoàn do trung đoàn trưởng Vũ Lăng chỉ huy tấn công vào Pú San và Mường Pồn, tiêu diệt và đánh tan 5 đại đội. Trong trận này đồng chí Bế Văn Đàn ở đại đội 674 đã lấy thân mình làm giá súng (các sách, báo đã nói nhiều, ở đây tôi không kể chi tiết nữa) và nêu tấm gương anh hùng cho toàn đại đoàn tôi. Khí thế lập công sôi nổi, các đơn vị tiếp tục truy kích địch. Cho đến ngày 19 tháng 12, hai cánh quân của đại đoàn tôi bao vây chặt quân địch, đánh hai trận lớn tiêu diệt 9 đại đội địch nữa. Tính ra sau 12 ngày truy kích địch, đại đoàn tôi đã cấp tốc hành quân trên quãng đường 300 cây số, vượt qua hàng chục ngọn núi cao, đã tiêu diệt và đánh tan 24 đại đội địch tổng cộng trên 2.500 tên, thu gần một nghìn súng các loại. Nhiệm vụ của Bộ giao cho đại đoàn chúng tôi thời kỳ đầu chiến dịch Điện biên phủ, căn bản đã hoàn thành thắng lợi.

II

Bọn địch nhảy dù thêm xuống Điện biên phủ. Chúng đóng thành tập đoàn cứ điểm. Lúc đầu chủ trương của Đảng ủy mặt trận là “đánh nhanh giải quyết nhanh” nên đưa quân vào sát Điện biên phủ. Nhưng sau đó, Đảng ủy mặt trận nhận định “đánh chắc tiến chắc” có lợi hơn, nên hạ lệnh cho các đơn vị rút quân ra để đi mở đường đưa pháo vào trận địa.

Nhận được lệnh, hôm đó tôi ra dốc Tà Lèng để chỉ huy đơn vị quay về. Sau đó tôi trèo lên mấy quả núi tìm địa hình để bố trí một đơn vị nhỏ bám sát địch. Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ khu rừng phía Đông này, không được để địch tiến ra chiếm các cao điểm. Ngoài ra chúng tôi còn nhiệm vụ bảo vệ hầm pháo 75 để sắp tới bắn kiềm chế địch.

Ngày 31 tháng 1 năm 1954, hai đại đội địch kéo ra dốc Tà Lèng. Gặp một tiểu đội thuộc đại đội 925 chặn đánh, chúng bỏ chạy. Lập tức tiểu đội đồng chí Niết được lệnh vận động truy kích địch. Dũng sĩ Hoàng Văn Nô một mình đã dùng lưỡi lê đâm chết 5 tên địch, và đâm đến tên thứ 5, Nô chưa kịp rút lưỡi lê ra thì bị một tên địch dùng tiểu liên bắn. Nô ngã xuống, nhưng mắt anh quắc lên, đỏ ngầu, hai tay vẫn giữ tư thế đâm lê rất lẫm liệt. Tinh thần dũng cảm của Hoàng Văn Nô đã nêu cao gương thi đua giết giặc lập công trong đại đoàn.

Ngày mồng một Tết, khoảng 8 giờ sáng, anh Văn gửi điện chúc Tết đơn vị và riêng cá nhân tôi. Chúc Tết xong, anh Văn hỏi:

- Hôm nay có “làm ăn” gì để mừng năm mới không đấy?

Chả là chúng tôi đã đào xong hầm pháo 75 rồi. Theo lệnh của anh Văn, pháo của ta bắt đầu bắn vào sân bay để phá máy bay địch. Tôi báo cáo:

- Anh em đã chuẩn bị sẵn sàng rồi. Đợi tan sương mù mới bắn được.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:12:29 PM
Thỉnh thoảng anh Văn lại hỏi:

- Sương tan chưa?

Sương mù ở Điện biên phủ thường phủ kín cánh đồng cho đến 10 giờ mới tan dần. Tôi lên đài quan sát trông xuống. Sương mênh mông như mặt biển. Mười một giờ sương mới tan dần. Sân bay Mường Thanh ngày một hiện rõ. Theo báo cáo của đài quan sát thì sân bay lúc đó có 8 chiếc hen-cát, 2 chiếc bà già và một số đa-
cô-ta. Tôi báo cáo với anh Văn. Anh Văn cho lệnh bắn. Tiếp đó anh Văn nhấn mạnh:

- Kiểm tra anh em ngắm chắc rồi hãy bắn. Nên nhớ rằng mỗi viên đạn đưa từ hậu phương lên tốn nhiều công sức lắm đấy.

Tôi lại đáp:

- Rõ.

Và chấp hành ý kiến của anh Văn, tôi nhắc anh em pháo binh phải tiết kiệm đạn và trận bắn đầu tiên phải chính xác, quyết lập công để mừng năm mới.

Phát thứ nhất bắn vào giữa sân bay, nhưng không trúng máy bay. Phát thứ hai điều chỉnh, lại vọt ra ngoài. Tôi lo lắng nghĩ bụng: “Bắn chác thụt lùi thế này thì bỏ mẹ…”. Lập tức tôi gọi điện động viên anh em pháo thủ, nhắc anh em kiểm tra lại đường ngắm. Phát thứ ba trúng chiếc máy bay hen-cát. Máy bay bốc cháy. Lúc này bọn địch đang nhốn nháo cho máy bay tản ra và bay lên trời.

Lập tức tôi báo cáo thành tích đó lên Bộ chỉ huy mặt trận và được Bộ quyết định tặng thưởng Huân chương Quân công cho đơn vị pháo 75 của đại đoàn. Tiếp đó, anh Văn nhắc tôi: - Phải đề phòng, kẻo địch oanh tạc lại đấy.

Quả nhiên, một lúc sau, máy bay, đại bác địch tới tấp phản kích về phía chúng tôi. Nhưng chúng chỉ oanh tạc xuống trận địa nghi binh của ta mà thôi. Còn đơn vị pháo lúc đó cứ yên trí ngồi trong hầm ăn mừng chiến thắng đầu xuân với vài chiếc bánh chưng từ hậu phương gửi tới.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:13:05 PM
*
*   *

Sau khi quân ta tiêu diệt ba vị trí Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo, đại đoàn tôi và một số đơn vị bạn nhận nhiệm vụ mở đợt tấn công thứ hai nhằm đánh chiếm toàn bộ hệ thống cứ điểm phía đông phân khu Mường Thanh. Hệ thống này gồm 5 cứ điểm kiên cố đóng trên 5 quả đồi dọc từ hướng bắc xuống hướng nam tả ngạn sông Nậm Rốm, sát con đường 41. Đó là khu vực rất xung yếu, trực tiếp án ngữ phía đông sân bay Mường Thanh và chỉ huy sở của địch ở Điện biên phủ, đồng thời có tính chất quyết định vấn đề sống chết của giặc ở đây. Có thể nói nếu chiếm được những quả đồi khu Đông, thì bọn địch ở Mường Thanh hết đường chống cự.

Đại đoàn tôi nhận nhiệm vụ tấn công đồi A1 và C1. Hai trung đoàn đã từng tiêu diệt địch ở Lai Châu được trao nhiệm vụ này. Trung đoàn của Vũ Lăng nhận nhiệm vụ đánh C1 nhưng ý cậu ta lại muốn đánh A1.
Nhưng A1 là cao điểm quan trọng, là điểm của trận tấn công lần đó, nên Đảng ủy Đại đoàn đã trao cho trung đoàn của Nguyễn Hữu An, vì trung đoàn này là trung đoàn chủ công. Xem chừng Vũ Lăng có phần không vui. Có thể cậu ta có suy nghĩ gì chăng. Riêng tôi, tôi rất mến cả hai trung đoàn trưởng của tôi. An trước là tiểu đoàn trưởng mới được đề bạt lên, chiến đấu rất dũng cảm, mưu trí, có tinh thần chấp hành mệnh lệnh rất nghiêm chỉnh và khẩn trương. Vũ Lăng cũng từng chiến đấu gan dạ xông xáo, tính toán tỉ mỉ, cẩn thận, đã hứa điều gì thường làm bằng được. Trao nhiệm vụ cho An và Vũ Lăng, tôi rất tin tưởng là sẽ chiến thắng. Hôm lên nhận nhiệm vụ chiến đấu, anh Văn tỏ ra rất quan tâm đến hai trận đánh A1 và C1. Anh nói với tôi:

- Quyết tâm của đại đoàn thế nào?

Tôi đáp:

- Báo cáo anh, đơn vị rất quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Anh Văn quay ra hỏi đồng chí An và Vũ Lăng về tình hình tổ chức chiến đấu, tình hình tư tưởng bộ đội… Sau
đó hỏi Vũ Lăng:

- Đồng chí có tin tưởng chiến thắng không?

Vũ Lăng đáp:

- Báo cáo anh, tin tưởng nhất định thắng.

- Đánh bao nhiêu lâu?

Vũ Lăng vẻ cương quyết:

- Xin anh 45 phút.

- Có thể để hẳn cho cậu một tiếng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:13:36 PM
Rồi anh Văn quay lại hỏi đồng chí An:

- Còn đồng chí. Cần bao nhiêu thời gian.

An có vẻ lúng túng. Anh Văn liền nói:

- Thôi cho cậu 2 giờ. Có làm được không?

An vui vẻ trả lời:

- Báo cáo, làm được.

Chúng tôi ra về với một niềm tin chiến thắng. Tôi nhớ lại hôm xuống tiểu đoàn 9, tiểu đoàn chủ công đánh
vào A1, tôi hỏi tiểu đoàn trưởng Vũ Đình Hòe:

- Có quyết tâm, có chắc thắng không?

Hòe đáp:

- Chắc thắng. Chỉ cần vào được đồn là một giờ sau sẽ hoàn thành nhiệm vụ.

Tôi hỏi các chiến sĩ đại đội chủ công. Anh nào cũng hăng hái, phấn khởi tỏ rõ quyết tâm hoàn thành nhiệm
vụ.

Ngày 30 tháng 4 năm 1954, đúng 5 giờ chiều, trọng pháo của ta phát hỏa. Mặc dầu tôi đã thức mấy đêm liền, đôi mắt nhiều lúc cứ díp chặt lại, nếu cứ đặt mình nằm xuống là ngủ như chết, nhưng đêm hôm đó tôi thức suốt cho đến sáng. Sau khi bộ binh của ta xung phong, tiếng của Vũ Lăng oang oang trong máy nói: “Pháo binh bắn giỏi quá”. Tôi giục Vũ Lăng cho biết tình hình. Vũ Lăng cho biết pháo ta đã bắn trúng giữa đồn địch. Trung đoàn đang cho mở hàng rào. Phía A1, lúc đầu không bắt được liên lạc, tôi sốt ruột quá. Mãi sau mới được tin là trung đoàn đang xung phong nhưng gặp pháo địch bắn chặn ở địa điểm xuất phát xung phong, bị thương vong một số và đang gặp khó khăn.

Từng giờ, từng phút trôi qua dồn dập, căng thẳng. Trung đoàn Vũ Lăng đã tiến lên phía cột cờ đồi C1, đã chiếm được lô cốt cột cờ. Tôi nhìn đồng hồ: Mới có 20 phút. Tôi nhẩm bụng: Vũ Lăng “làm ăn” tốt. Nhưng phía A1 vẫn chưa nhận được tin tức gì thêm. Tôi bồn chồn lo lắng: Sao vậy? Trung đoàn của Nguyễn Hữu An xưa nay là đơn vị có nhiều thành tích, có nhiều kinh nghiệm đánh công kiên. Trung đoàn trưởng Nguyễn Hữu An đã trực tiếp đánh Đông Khê, A-ri-vê, Mộc Châu… tiểu đoàn trưởng Hòe có dáng người thư sinh nhưng lại gan lỳ có tiếng, tại sao trận này lại chậm chạp vậy.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 31 Tháng Tám, 2010, 09:14:18 PM
Bốn mươi phút trôi qua. Tôi nghe tiếng Vũ Lăng reo lên trong máy nói: “Báo cáo anh, đã chiếm xong hoàn toàn đồi C1”.

Tôi quay lại nói với anh Mân: “Vũ Lăng nó làm ăn khá đấy”. Chúng tôi báo cáo lên anh Văn. Anh Văn điện xuống báo cho biết Bộ chỉ huy mặt trận có quyết định tặng thưởng Huân chương Quân công cho tiểu đoàn chủ công đánh C1. Anh gửi lời khen ngợi Vũ Lăng đã thực hiện tốt lời hứa với Bộ.

Chiến thắng C1 đem lại cho tôi niềm vui sướng bao nhiêu, thì giờ đây tôi càng lo lắng đến tình hình chiến sự ở A1 bấy nhiêu.

Mãi gần nửa đêm, tôi được tin anh em đã vào đồi A1 và đánh chiếm nửa đồi, rồi hai phần ba đồi. Nhưng lại có tin địch phản kích rất dữ dội. Địch tập trung đại bác bắn phá lên trận địa quân ta vừa chiếm được, gây nhiều thiệt hại cho ta.

Tôi bảo đồng chí An cử một cán bộ vào tăng cường ngay cho A1 để nắm tình hình, và chỉ huy chiếm bằng được A1 hôm đó, nhưng mới vào gần đến đột phá khẩu thì anh cán bộ tăng cường đó đã dao động, chùn lại. Sau này anh ta đã bị thi hành kỷ luật nặng vì không nghiêm chỉnh chấp hành mệnh lệnh.

Ở trên đồi A1, trận chiến đấu giành từng thước đất vẫn diễn ra ác liệt. Các chiến sĩ của ta vẫn chiến đấu với tinh thần quyết thắng cao độ. Họ đánh lui hàng chục đợt phản kích của giặc. Có tổ ba người đánh lui một đại đội địch. Hết đạn, hết lựu đạn, họ dùng tới quả bộc phá cuối cùng. Thương binh cũng chiến đấu liên tục. Nhiều chiến sĩ hy sinh, tay vẫn còn ôm chặt xác giặc.

Tuy vậy cho đến sáng, trung đoàn của An vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ. Quân ta mới chiếm được nửa quả đồi. Bọn địch dựa vào hầm ngầm lớn cố thủ phản kích ta. Chúng tôi không dự kiến được hết khó khăn, nên đã không hoàn thành nhiệm vụ. Tôi đau đớn xót xa. Tôi thấy tôi có khuyết điểm với cấp trên và cấp dưới.

Tôi sẵn sàng nhận trách nhiệm trước Bộ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:07:44 AM
III

Cuộc chiến đấu trên đồi A1 kéo dài ròng rã bốn ngày bốn đêm. Các cán bộ, chiến sĩ đơn vị và một số đơn vị bạn bổ sung thêm giành giật với địch từng thước đất. Địch bị thiệt hại rất nặng nề. Qua điện đài của địch, ta được biết đồi A1 luôn luôn kêu cứu khẩn cấp với Mường-thanh, và ở Mường-thanh địch đã rút quân ở các cứ điểm dồn lên cứu viện A1. Chúng quyết tâm giữ cái “cổ họng” đó (Địch gọi đồi A1 làng của Điện-biên-phủ). Quả vậy, đây là quá đồi quan trọng nhất ở khu Đông. Năm 1945, giặc Nhật chiếm đóng Điện biên phủ, đã biến đổi A1 thành một vị trí kiên cố, có hầm ngầm vững chắc. Năm 1946, giặc Pháp trở lại Điện-biên, xây dựng thêm mấy hầm ngầm nữa và có đường hầm nối liền với nhau. Từ khi địch nhảy dù xuống, chúng lại củng cố thêm. Và giờ đây chúng đang cố sống cố chết tung hết lực lượng ra để hòng chiếm lại nửa quả đồi mà đại đoàn tôi đã chiếm được đêm 30 tháng 4. Ở đồi C1, địch dùng pháo binh, bộ binh tấn công liên tiếp, chiếm lại già nửa quả đồi. Tình hình trở nên ngày một quyết liệt. Những cao điểm phía đông quả đã làm cho địch mất ăn mất ngủ, nhưng đối với ta chiến thắng được địch cũng không phải là dễ dàng gì, Mấy ngày hôm đó tôi mệt lử cả người không thiết ăn uống gì cả. Ngay cả cái bệnh đau dạ dày kinh niên của tôi thường xuyên vẫn ngâm ngẩm đau mà mấy hôm đó cũng chẳng đau đớn gì.
Thế trận vẫn giằng co. Cả hai quả đồi A1 và C1, địch chiếm một nửa đồi, ta chiếm một nửa đồi. Quân hai bên giáp mặt nhau, chỉ cách vài chục thước. Có lúc ta đánh chiếm được một vài lô-cot, nhưng cũng có khi địch lấn xuống trận địa ta mươi thước. Có ngày pháo địch bắn dữ dội xuống trận địa ta, nhưng cũng có buổi pháo của ta cũng giọt tơi bời vào đầu địch. Cả hai quả đồi, địch và ta vẫn như hai người kéo co, đương cố giữ thế, chuẩn bị thời cơ đánh trận mới.

Giữa lúc đó, Bộ triệu tập lên họp: Trong cuộc họp này, anh Văn nghiêm khắc phê bình tư tưởng chủ quan của cán bộ. Vì tư tưởng chủ quan nên đại đoàn tôi đã không hoàn thành đánh A1. Tôi đứng lên nhận khuyết điểm.

Sau đó, anh Văn vẫn trao nhiệm vụ cho đại đoàn tôi: tiếp tục xây dựng trận địa tấn công, tích cực chấn chỉnh lực lượng đánh chiếm bằng được đồi A1, C1 và C2. Anh Văn góp ý kiến tỉ mỉ về công tác chỉ đạo tác chiến.

Sau buổi họp đó ra về, tôi suy nghĩ nhiều về cách chỉ huy đánh đồi A1 sắp tới. Sau khi hội ý, bộ tư lệnh đại
đoàn chúng tôi phân công nhau ra tận hoả tuyến để nghiên cứu chuẩn bị kế hoạch chiến đấu.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:10:34 AM
*
*   *

Sáng hôm ấy, trời tạnh nắng. Vòm trời Điện-biên-phủ trong xanh. Tôi cảm thấy người thư thái dễ chịu. Tôi men theo giao thông hào lên đồi Cháy (đồi Cháy cách đổi A1 chừng 50 thước, có một đơn vị nhỏ của trung đoàn đồng chí An phòng ngự ở đó). Tôi vừa bước chân vào hầm quan sát thì đại bác địch từ Mường-thanh bắn như mưa lên đỉnh đồi. Quả đồi rung chuyển ầm ẩm. Các chiến sĩ ở trong hầm vẫn bình thản như thường, nhưng thấy tôi vào liền đứng dậy to vẻ ngạc nhiên. Đồng chí trung đội trưởng vội mời tôi vào trong hầm, rồi nói khẽ với đồng chí bảo vệ:

- Cẩn thận đấy. Đại bác ở đây nó bắn thường xuyên. Sao lại để bộ tư lệnh ra tận đây.

Đồng chí bảo vệ cười, đáp.

- “Ông ấy” muốn đi thì bố ai giữ được.

Tôi mỉm cười, lờ đi như không nghe thấy, quay ra hỏi các chiến sĩ:

- Địch bắn phá như vậy các đồng chí đối phó như thế nào?

Các chiến sĩ đưa mắt nhìn nhau, không ai đáp lại. Đồng chí trung đội trưởng đứng lên nói:

- Báo cáo anh, chúng tôi xây dựng trận địa thật vững chắc ạ.

- Chỉ xây dựng trận địa thôi à?

- Cả bắn tỉa nữa.

- Mấy hôm nay các đồng chí bắn tỉa chết bao nhiêu địch?

Một chiến sĩ trả lời:

- Báo cáo chết 12, bị thương 5 ạ.

Từ lúc tôi vào hầm đến giờ, tôi vẫn để ý đến một chiến sĩ trẻ ngồi dựa vào sát góc hầm. Cậu ta cứ mắt lơ đãng nhìn tận đâu đâu không nói không rằng. Tôi đoán chắc tâm tư chiến sĩ này đang vướng mắc gì, nên hỏi:

- Có đúng thế không, đồng chí?

Chiến sĩ đó ngẩng lên nhìn tôi, ấp úng:

- Đúng.

- Tên đồng chí là gì?

- Báo cáo: Trần văn Hảo.

- Đồng chí bắn chết được mấy tên?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:11:46 AM
Mặt Hảo đỏ bừng lên:

- Báo cáo, tôi vừa mới được bổ sung về hai hôm nay.

Sau này đồng chí trung đội trưởng cho biết Hảo là tân binh mới ra trận địa. Cậu ta sợ đại bác, mỗi lần địch bắn là cứ chúi đầu xuống nên đã ba bốn lần đi bắn tỉa mà không chết một tên giặc nào.

Tôi ra đài quan sát. Ở đây nhìn sang đồi A1 rõ mồn một. Đồi A1 nham nhở, đất đá bị cày lên lổn nhổn, đỏ loét. Lên tới đây mới thấy rõ tính chất dữ dội, quyết liệt của những trận đánh vừa qua. Nhác trông thấy ba bốn tên địch đang lúi húi xúc đất lắp công sự. Tôi quay lại thấy tân binh Hảo đang đứng bên cạnh hầm, tôi liền gọi Hảo tới, bảo:

- Đồng chí có nhìn thấy mấy tên địch ở đồi A1 không?

- Có ạ, chúng đang đắp công sự.

- Thế thì còn đợi gì mà không bắn đi.

Hảo chĩa súng bắn liền hai phát. Bọn địch nhảy tụt xuống hào. Mặt Hảo lại đỏ bừng lên. Tôi liền động viên:

- Lần sau bình tĩnh mà ngắm thì trúng đấy.

Tôi vừa dứt lời bỗng đồng chí trung đội trưởng gọi giật giọng:

- Báo cáo anh! Cúi thấp đầu xuống, địch bắn đại bác đấy.

Tôi vừa kịp thụp đầu xuống, đại bác địch đã nổ dồn dập trước lỗ châu mai. Nhiều mạnh đạn văng cả vào trong hầm. Một đồng chí quân báo đứng bên cạnh tôi chưa kịp cúi xuống bị một mảnh đại bác văng vào mặt, bị thương nhẹ.

Buổi sáng hôm đó, tôi đứng liền ở hầm quan sát để nghiên cứu trận địa. Bỗng tôi nảy ra một ý định. Mấy hôm vừa qua, bộ đội vẫn đào giao thông hào vào A1 theo kiểu đào dũi để chuẩn bị cho trận chiến đấu sắp tới. Nhưng vì ở phía đó địa thế thấp, địch ở trên cao suốt ngày ném lựu đạn xuống, nên con số thương vong ngày một nhiều mà kết qua đào lại rất chậm. Không thể để bộ đội trong tình huống này tiếp tục đào dũi nữa. Nhưng phải có biện pháp khác bớt thương vong cho chiến sĩ thì quý báu biết chừng nào. Trách nhiệm đó thuộc về cán bộ chỉ huy chúng tôi. Phải suy nghĩ chín chắn, đắn đo lợi hại mà quyết định một kế hoạch mới. Bất giác tôi nhớ tới những trận chiến đấu của Giải phóng quân Trung-quốc hồi đánh bọn Tưởng Giới Thạch. Trong trận đánh thành phố Thái - nguyên, các đồng chí Giải phóng quân đã đào đường hầm để đưa một quan tài bộc phá vào phá hầm cố thủ của địch, giành thắng lợi lớn trong trận chiến đấu đó… Vậy ta có thể áp dụng kinh nghiệm đó được không? Ý nghĩ đó cứ ám ảnh tôi mãi. Đào một đường hầm xuyên qua lòng quả đồi tới tận dưới đáy lô-cốt mẹ, đặt một quả bộc phá thật lớn để tiêu diệt lô-cốt đó. Được không? Tôi suy tính khoảng cách giữa địch và ta, thời gian đào, dụng cụ và sức lực của bộ đội ta, nhưng vẫn chưa quyết tâm lắm. Hãy bàn với anh Chu huy Mân xem sao?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:13:06 AM
Buổi trưa tôi ăn cơm cùng với anh em chiến sĩ ở đường hầm. Mọi ngày anh em vẫn ăn cơm nắm với muối rang. Nhưng mấy ngày qua, bọn địch thả dù lạc sang bản địa ta ngày một nhiều, nên anh em đã có đồ hộp ăn. Tôi hỏi tân binh Hảo:

- Các đồng chí ăn đã chán đồ hộp chưa?

- Báo cáo chỉ thèm bữa rau xanh. Quê tôi dạo này vẫn còn nhiều su hào lắm ạ.

- Quê đồng chí ở đâu?

- Bắc-ninh.

- Đồng chí đã tham gia trận chiến đấu nào chưa?

- Chưa ạ. Nhưng có một lần tôi tham gia đào hầm chiến đấu với du kích thôi ạ.

- Đào có giống ở đây không?

- Báo cáo, cũng có cái giống nhưng cũng có cái khác.

- Khác như thế nào?

Hảo linh hoạt hẳn lên, đáp:

- Báo cáo, có lần du kích xã tôi bao vây một đồn giặc suốt hai tháng liền, Gọi hàng, chúng ngoan cố, không ra. Mà đánh thì lực lượng du kích còn yếu. Anh em du kích bàn luận mãi, sau đào hầm xuyên cánh đồng, luồn qua hàng rào dây thép, đặt mìn giật đổ lô-côt giặc…

Một chiến sĩ ngồi bên nhổm lên, cắt ngang lời Hảo:

- Cũng đánh lấn chứ gì?

Hảo cười:

- Lúc đó chả gọi là đánh lấn gì đâu, mà chúng tôi gọi với nhau là đánh độn thổ. Đánh kiểu ấy giặc sợ lắm, ra
hàng sạch.

Các chiến sĩ đều gật gù có vẻ thú vị với câu chuyện của Hảo. Riêng tôi, qua câu chuyện đào hầm độn thổ của đồng chí Hảo, tôi càng suy nghĩ về ý định đào đường hầm đặt bộc phá tiêu diệt bọn địch ở đồi A1.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:14:24 AM
*
*   *

Cân nhắc, đắn đo thật kỹ lưỡng, một buổi trưa tôi đem ý định đó bàn với anh Mân. Anh Mân đang nằm nhổ râu, liền ngồi bật dậy, nhìn chừng chừng vào tôi, tay phải vẫn cầm chiếc díp. Những lúc suy nghĩ lao lung, anh thường vẫn có động tác như thế. Sau khi trao đổi bàn bạc, anh gật gù:

- Được đấy, ta cứ đề nghị lên Bộ đi.

Ngay buổi chiều hôm ấy, tôi báo cáo kế hoạch đào hầm lên anh Văn bằng điện thoại. Anh bảo:

- Ý định của đồng chí là muốn đánh bật tung cả cái lô-cốt mẹ ấy đi à?

- Vâng

- Được, Bộ sẽ nghiên cứu, trả lời sau.

Sáng hôm sau, tôi vừa ngủ dậy thì chuông điện thoại đã réo.

Tôi cầm ống nghe. Tiếng anh Văn rành rọt:

- Bộ đã nghiên cứu kế hoạch của đồng chí rồi. Bộ đồng ý. Đại đoàn cứ tiến hành, nếu cần sẽ điều thêm
công binh của Bộ xuống giúp nữa.

*

*   *

Công việc chuẩn bị đào hầm được tiến hành gấp rút. Đồng chí Nguyễn hữu An được trao nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy đào hầm. Đồng chí báo cáo về công tác chuẩn bị đào hầm. Lực lượng đào hầm gồm có một tiểu đội công trình của đại đoàn và hơn một chục cán bộ, chiến sĩ công binh của Bộ cử xuống phối hợp. Ngoài ra còn có một trung đội bộ binh của đại đoàn phòng ngự trên nửa quả đồi A1 cũng có nhiệm vụ phối hợp đào một mũi diện nữa.

Ngày 20 tháng 4 năm 1954, tôi ra lệnh bắt đầu mở cửa hầm. Tôi ngồi trong chỉ huy sở, luôn theo dõi từng giờ từng phút. Tâm trạng của tôi lúc đó bồn chồn, hồi hộp chẳng khác hôm theo dõi mở đột phá khẩu trong trận tấn công lần trước. Anh Mân ngồi bên cạnh tôi, thỉnh thoảng lại hỏi: “Thế nào rồi?”. Tôi lắc đầu: “Vẫn chưa mở được”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:15:30 AM
Nửa giờ sau tin tức từ trận địa báo về: địch bắn đại bác rất dữ, đã có một số chiến sĩ bị thương vong. Tuy vậy anh em vẫn dũng cảm thay nhau tiến lên mở cửa hầm. Nhát cuốc đầu tiên đã bắt đầu.

Mãi đến 22 giờ, ở mặt điểm, cửa hầm mới khoét được vào bằng cái nón. Ở mặt diện thì gặp thuận lợi hơn, đã khoét lọt được một người. Nhưng từ đó đến sáng bọn địch bắn dữ dội hơn, anh em không đào thêm được thước đất nào nữa.

Sáng ngày thứ hai, phía mặt diện đã đào sâu được vài thước. Phía mặt điểm cũng đào được tới 80 phân, nhưng con số thương vong tăng hơn đêm trước.

Đêm thứ ba, đường hầm đã đào ngày một sâu, nhưng lại gặp phải khó khăn mới. Càng đào vào sâu thì càng thiếu ánh sáng và khó thở. Nhiều chiến sĩ bị ngất về thiếu không khí. Anh em đã phải luân phiên thay nhau đào, mỗi tổ đào chừng 20 phút, nửa giờ lại phải thay tổ khác. Phía mặt diện, đào ban ngày tuy có thuận lợi hơn, nhưng năng suất chậm lại cũng vì thiếu không khí. Ngày hôm sau, nhiều sáng kiến của chiến sĩ đề ra để khắc phục khó khăn đó: tập nín thở, đan quạt nan thay nhau quạt không khí vào hầm… Những biện pháp đó tuy không hoàn hảo, nhưng cũng thêm một ít không khí trong hầm, làm anh em dễ chịu một phần.

Chiều tối hôm đó, tôi định rủ mấy đồng chí cần vụ đánh vài ván tu-lơ-khơ cho đỡ mệt óc thì chuông điện thoại lại réo. Tồi cầm ống nghe. Đồng chí An báo cáo: Anh em công binh đào vào sâu hơn, nhưng đường hầm càng tối và vào sâu quá, từ thạch ở địa bàn không hút được, nên có hiện tượng đào chệch hướng. Tôi ngẫm nghĩ một lúc, nghĩ ra một cách điều chỉnh phương hướng mà trước khi tôi đã từng thấy các chiến sĩ tập đêm vẫn làm, tôi liền bảo An:

- Địa bàn không dùng được nữa thì đồng chí cho lấy hương thắp cắm ở ngoài cửa hầm để anh em làm đích đào cho thẳng. Ở trong hầm nhìn ra thấy hương thắp là thẳng hướng đấy. Nhớ cẩn thận kẻo lộ, địch phát hiện được thì bằng “lạy ông tôi ở bụi này” đấy.

- Còn vấn đề ánh sáng nữa?

- Đại đoàn đã tập trung pin đưa xuống cho anh em rồi cơ mà.

- Vâng, nhưng ánh đèn pin nhỏ lại bị lóa rất khó đào.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 12:16:25 AM
Ở trận địa đường hầm lúc bấy giờ có pin đã là biện pháp tốt nhất rồi, biết làm thế nào được nữa. Tôi dặn An là đại đoàn sẽ nghiên cứu sau, nhưng trong bụng thì nghĩ chẳng còn cách nào khắc phục được nữa.
Đặt ống nghe xuống máy, tôi chợt nhìn chiếc đèn sô-lếch để trong hầm chỉ huy sở. Ánh đèn sáng trong cả gian hầm. Tôi nghĩ bụng: “Thế là vẫn có biện pháp khắc phục đấy chứ. Ngày mai đưa chiếc đèn này xuống cho anh em đào hầm”.

Đèn sô-lếch đưa xuống quả đỡ khó khăn cho anh em nhiều.

Ngày thứ sáu, địch cho một tổ ra chiếm đầu hào giáp trận địa của ta, cách đường hầm mặt điện chừng 50 thước. Chúng đặt súng trung liên, thỉnh thoảng bắn một tràng về phía cửa hầm như thăm dò. Tôi nhắc đồng chí An phải theo dõi bọn địch đó và hết sức đề phòng chúng ùa ra, cản trở tới công việc đào hầm.
Cả buổi chiểu hôm đó, để giữ bí mật, ở phía mặt diện, anh em không chuyển đất đổ ra cửa hầm nữa. Đến tối, địch bò ra ném lựu đạn về phía cửa hầm làm hai chiến sĩ của ta bị thương. Cả ngày thứ bảy, địch vẫn nhập nhằng như vậy, khiến việc đào hầm của chúng tôi chậm hẳn lại. Tối hôm đó, đồng chí An đề nghị cho một tổ xung kích tập kích tiêu diệt toán địch này. Tôi chuẩn y.
Mười hai giờ đêm, tổ xung kích phá hủy hoàn toàn ụ súng trung liên của địch và giết chết 10 tên.

*
*   *

Bọn địch không dám thò ra khỏi vị trị của chúng nữa. Công việc đào hầm của chúng tôi lại tiến hành gấp rút. Năng suất đào ngày một nâng cao: mỗi ngày tám, chín mươi phân, một thước và cứ thế nâng lên mãi. Anh em đã đào dưới trận địa địch, nghe rõ tiếng động trong các giao thông hào của chúng. Trước tình hình đó, tôi cử đồng chí tham mưu phó đại đoàn xuống tận nơi để kiểm tra hướng và cho mở rộng hầm ra. Trước đó, đồng chí An cũng ra tận đường hầm kiểm tra một lần rồi. Đến ngày thứ 11, khoảng 8 giờ sáng, địch đem hai xe tăng và hai tiểu đoàn Âu Phi tấn công về phía đường hầm. Có thể địch đã phát hiện được công việc đào hầm của quân ta, nên định đưa quân ra phá hoại. Tôi ta lệnh cho pháo binh của đại đoàn bắn phủ dầu vào bọn giặc. Phút đầu tiên, pháo binh ta đã bắn cháy một chiếc xe tăng địch. Đồng thời bộ binh của ta phòng ngự trên đồi A1 cũng đánh lui đợt tấn công thứ nhất của giặc. Chúng bỏ chạy tán loạn để lại trận địa ngót hai chục xác chết.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 09:50:06 PM
Một lúc sau, đại bác địch lại bắn tới tấp về trận địa ta. Bộ binh địch lại ồ ạt kéo sang. Cuộc chiến đấu ngày càng diễn ra gay go hơn. Sau ba đợt tấn công liên tiếp, với lực lượng đông gấp chục lần, bọn địch chiếm được một đoạn giao thông hào của quần ta. Trận chiến đấu giáp lá cà diễn ra rất ác liệt.

Một chiến sĩ của ta đã dùng lưỡi lê đâm chết tới 7 tên giặc, đánh lui hai đợt tấn công của chúng, giữ vững được trận địa. Tôi hỏi đồng chí An:

- Cho đại đoàn biết ngay tên đồng chí chiến sĩ anh dũng đó.

Nửa giờ sau, đồng chí An trả lời:

- Chiến sĩ đó tên là Hảo.

- Họ gì? Tân hay cựu binh?

- Trần văn Hảo, tân binh...

Trần văn Hảo có phải là chiến sĩ tôi gặp ở đồi Cháy hay không? Dù đúng hay không tôi vẫn hội ý Bộ tư lệnh
quyết định tặng thưởng Huân chương Chiến sĩ hạng ba cho Trần văn Hảo. Sau này hỏi lại thì đúng là Trần văn Hảo mà tôi đã gặp ở đồi Cháy, và Hào còn đóng góp nhiều công sức cùng kinh nghiệm trong việc đào đường hầm nữa.

Trận chiến đấu giữa trung đội bộ binh của đơn vị tôi với địch kéo dài mãi đến chiều tối địch mới rút quân về vị trí cũ.

*

*   *

Ở phía đổi C1, trận địa vẫn ở thế giằng co. Địch đã tập trung toàn bộ lực lượng để chiếm lại cột cờ. Lần này chúng còn đem theo súng phun lửa, một thứ vũ khí mới lần đầu tiên địch sử dụng trên chiến trường Việt-nam. Chúng chiếm được cột cờ, hất đơn vị của trung đoàn Vũ Lăng xuống nửa đồi thấp hơn. Không thể để địch chiếm cột cờ được, vì nếu địch chiếm được lợi thế, bộ đội ta ở nửa quả đồi thấp sẽ bị uy hiếp. Cả buổi tối hôm đó, tôi tập trung theo dõi tình hình diễn biến ở C1, không nhòm ngó sang phía đường hầm A1 được. Tôi bổ sung cho trung đoàn Vũ Lăng một tiểu đoàn để đêm sau phản xung phong chiếm lại bằng được lô-cốt cột cờ. Trận đánh diễn ra rất ác liệt. Cho đến sáng chúng tôi mới lần thêm được ít đất. Đồi C1 vẫn chia làm hai; địch vẫn chiếm địa thế cao hơn ta.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 09:51:06 PM
Chúng tôi được lệnh chiếm lại đối C1 bằng được để chuẩn bị cho trận tổng công kích vào Điện-biên-phủ. Lần này đại đoàn, trung đoàn đều tiến hành công tác chuẩn bị thật tỉ mỉ, sau đó cho triệu tập tất cả cán bộ từ tiểu đội trưởng đã đánh C1 về dựng lại trận địa C1, bàn bạc cách đánh. Ở đại đội chủ công, cho chiến sĩ bàn cách chống súng phun lửa. Sau đó xây dựng lại trận địa và tổ chức cho anh em tập đánh. Rất nhiều ý kiến tốt của chiến sĩ góp vào cách đánh ở giao thông hào, cách đuổi địch và cách diệt súng phun lửa. Tôi còn nhớ cách tiêu diệt súng phun lửa. Hồi đó ta đánh tiếp cận. Vị trí xuất phát xung phong chỉ cách địch có ba bốn chục thước. Đồng chí Thiều Quang, đại đội trưởng đại đội chủ công là người quyết tâm nhất trong cách đánh tiếp cận này. Đồng chí dẫn tiểu đội mũi nhọn lên sát tầm bắn cấp tập của pháo ta. Đêm 30 tháng 4 năm 1954, sau khi pháo ta ngừng bắn, Thiều Quang dẫn tiểu đội mũi nhọn lao lên phía cột cờ. Bọn địch giữ súng phun lửa bị pháo ta bắn, sợ hãi chúi trong hầm, chưa kịp ló đầu ra thì các chiến sĩ xung kích của ta đã lao tới tiêu diệt. Trận chiến đấu diễn ra mau lẹ. Những mũi tấn công diệt địch nhanh chóng. Quân địch bị tiêu diệt hoàn toàn.

Tin tức chiến thắng làm rộn cả chỉ huy sở. Anh Mân vừa cầm díp nhổ râu vừa cười nói:

- Vũ Lăng chỉ huy đánh C1 hai lần đều thắng cả. Còn An thì trận A1 lần này thế nào đây?!

Tôi không trả lời. Tôi cho câu nói đó như chính anh Mân hỏi tôi. Tôi biết anh cũng lo lắng cho trận tấn công đồi A1 sắp tới. Bộ ra lệnh chúng tôi cảm thấy trách nhiệm của mình rất nặng nề trước cấp trên và cấp dưới. Chúng tôi đã nhiều lần bàn bạc, tìm mọi kế hoạch chuẩn bị chu đáo để tiêu diệt A1 bằng được.
Đồng chí tham mưu phó đại đoàn đi kiểm tra trận địa về báo cáo tình hình đường hầm. Đường hầm đã đào sâu tới hơn ba mươi thước. Số đất đào chuyển ra gần lấp cửa hầm. Anh em đã bàn bạc nhiều nhưng vì thiếu phương tiện nên chưa biết giải quyết như thế nào. Nếu cào đất ra ngoài thì lộ cửa hầm ngay. Bộ tư lệnh chúng tôi quyết định lấy số dù thu được của địch đem khâu thành túi gửi xuống để anh em đựng đất chuyển ra ngoài.

Có túi, số đất ùn lại được giải quyết nhanh chóng. Công việc đào hầm ngày một khẩn trương hơn. Hàng ngày chúng tôi nhận được báo cáo: thắng lợi mới ngày đến gần hơn. Thắng lợi của việc đào đường hầm này thật là kỳ lạ. Sức mạnh của hai bàn tay bộ đội ta với chiếc xẻng nhỏ tý xíu đã đào vượt mức ngoài sức tưởng tượng của con người. Lúc nghe tin đồng chí An báo cáo đã đào xong hố đặt bộc phá, tôi vừa kiêu hãnh vừa mừng rỡ vô cùng. Lập tức tôi báo cáo tin đó về Bộ và đề nghị trên cho thuốc nổ. Nhưng với số lượng hàng tấn thuốc nổ, phải đợi từ hậu phương chuyển lên. Nghe tin đó, sợ chậm kế hoạch, đơn vị công binh liền mò ra cánh đồng Căng na, tìm thuốc nổ ở những quả bom trong chiếc máy bay bị quân ta bắn rơi. Anh em lấy được hàng tấm đem về.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 09:52:08 PM
Công việc chuẩn bị xong xuôi, cùng lúc đó, kế hoạch tổng công kích Điện biên phủ đã được ban ra. Hôm tôi nhận mệnh lệnh tiêu diệt đồi A1, anh Văn hỏi tôi:

- Có chắc thắng không?

Tôi trả lời, đầy tin tưởng:

- Báo cáo anh! Chắc thắng.

*
*   *

Đêm 6 tháng 5 năm 1954. Trời lất phất mưa.

Hôm ấy, Bộ tư lệnh chúng tôi ngồi trong hầm chỉ huy, hồi hộp theo dõi đường tiến của các đơn vị xung kích. Riêng đơn vị công binh giật quả bộc phá khổng lồ đặt giữa lòng quả đồi A1 thì chúng tôi cho đặt một máy điện thoại trực tiếp với Bộ tư lệnh. Tôi nhìn đồng hồ. Theo đúng giờ quy định, các đơn vị đã tiến đến vị trí tập kết. Nhưng đường dây ở đơn vị công binh giật bộc phá bỗng nhiên đứt. Tôi hỏi đồng chí An. Thì ra bị địch bắn đại bác phá hoại, trung đoàn đang cho nối lại.

Khoảng 9 giờ đêm, đài quan sát của đại đoàn báo cáo: có tia chớp ở phía đồi A1 và có tiếng nổ chuyển đất.
Bộc phá nổ rồi à? Nhưng nổ bé thế? – Chúng tôi ngạc nhiên và đều tự hỏi mình như thế.

Vừa lúc đó, đồng chí An báo cáo:

- Bộc phá đã nổ rồi. Vâng! Vâng! Xung kích đang chiến đấu thắng lợi trên đồi A1.

Bộc phá đã nổ rồi! Quả bộc phá 1.000 cân đặt trong đường hầm A1 đã nổ, phá thành một hố rộng và sâu 18 thước, đánh gãy xà lô cốt mẹ. Quân lính địch chung quanh đều chết ngất vì sức ép. Bọn còn lại thì ù tai, choáng óc. Lợi dụng thời cơ đó, xung kích ta ào ào tiến lên, diệt nốt những tên địch còn chống cự lại.

Bốn giờ sáng hôm mồng 7 tháng 5, đơn vị tôi chiếm được đồi A1. “Cổ họng” Điện biên phủ bị chẹt. Sáng mồng 7 tháng 5 năm 1954, chiếm nốt đồi C2. Thế là toàn bộ các cao điểm ở phía đông Mường Thanh đã lọt vào tay quân ta. Hỏa lực của quân ta đặt trên các cáo điểm đó khống chế toàn bộ khu trung tâm Mường Thanh.

Trưa mồng 7 tháng 5, từ các ngả, quân ta tổng công kích vào Điện biên phủ.

Và đến chiều thì tên bại tướng Đờ Cát và toàn bộ sĩ quan tham mưu của hắn bị bắt gọn, đưa về trại tù binh của quân đội nhân dân Việt Nam chúng ta.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 09:53:36 PM
MỘT LÒNG MỘT DẠ VÌ CHIẾN SĨ, VÌ CHIẾN THẮNG

Bác sĩ Đại tá VŨ VĂN CẨN

DÂN HỒNG ghi

Cuối tháng 9 năm 1953, sau khi xếp đặt công việc ở hậu phương, bàn giao cho các đồng chí ở lại, tôi lên
đường đi Tây bắc.

Cùng đi với tôi có ba cán bộ chuyên môn và một đồng chí cần vụ. Năm người, năm chiếc xe, đạp miết. Qua Phú Thọ, sang bên kia sông Thao, chúng tôi đi theo con đường ngựa Thu Cúc – Lai Đồng, rồi ra đường 13.
Cái đêm ra đến đường 13 là một đêm trăng sáng dịu. Sau mấy ngày đi đường nhỏ, luồn rừng, bây giờ gặp đường lớn, thấy rộng thênh thang, thật sướng mắt. Hai bên đường là rừng già, những cây giẻ vạm vỡ vươn lên cao vút và thẳng tắp. Mặt đường mới trải cấp phối, khá mịn. Năm cái xe của chúng tôi nối đuôi nhau phóng bon bon. Gió mát rượi. Chúng tôi khoan khoái như được đạp trên những đường phố nhiều cây của Hà Nội vào một ngày nắng xuân.

Qua đèo Lũng Lô, đèo Chẹn… chúng tôi phải dắt xe mà leo. Nhưng ở đây lại có tiếng hò, tiếng hát và cái vui nhộn nhịp của những đội công binh, dân công đang phá núi, mở đường. Nhìn đoạn đường đèo gấp khúc trườn qua ngọn núi chót vót, chúng tôi không thể không quý mến và cảm phục những anh chị em đã làm nên công trình đó. Không biết họ đã rời quê hương làng mạc ở miền xuôi lên đây tự bao giờ? Hẳn là họ đã chiến đấu suốt cả mùa hè, chiến đấu với những lưỡi cuốc, những xà beng và những chiếc đầm bằng gỗ thô sơ. Có thể nói không phải những dụng cụ đó, mà chính là sắt thép trong lòng đã giúp họ phá đá, xẻ núi, mở ra một con đường vĩ đại…

Đi trên con đường ấy, lại đi bằng xe đạp, chúng tôi thấy mình được ưu tiên nhiều quá. Những khó khăn nguy hiểm dọc đường đối với chúng tôi chẳng còn có gì đáng kể. Chỉ có sự lo lắng trước nhiệm vụ thôi thúc chúng tôi. Chúng tôi càng đi miết, lúc gò lưng đạp, lúc dắt xe leo đèo, lúc vác xe lội suối, lúc phăng phăng lao xuống dốc.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 09:54:18 PM
Lên đến Tuần Giáo, chúng tôi gặp bộ phận tiền trạm của ban cung cấp mặt trận. Chúng tôi bắt tay vào công việc chuẩn bị chiến trường: điều tra tình hình bệnh truyền nhiễm và điều kiện vệ sinh ở địa phương để có biện pháp phòng bệnh cho bộ đội; tìm địa điểm và chuẩn bị xây dựng cơ sở cho các đội điều trị. Chúng tôi còn tiến hành việc tuyên truyền vệ sinh trong nhân dân và phối hợp với anh em quân nhu trong việc vận động thu mua gạo thịt để tiếp tế cho bộ đội.

Ít lâu sau, nhiều cán bộ khác lên tới nơi. Ban quân y tiền phương hình thành. Các trung đoàn, đại đoàn lần lượt kéo lên. Rồi tiếng súng truy kích Lai Châu nổ. Quân địch nhảy dù vội vã xuống Điện biên phủ… Chúng tôi thực sự bắt tay vào những ngày đêm chiến dịch vô cùng sôi nổi.

Ba tốt: thắng lợi đầu tiên
[/i]

Niềm vui sướng đầu tiên của tôi là được thấy các trung đoàn, đại đoàn kéo lên với khí thế hùng dũng, đội ngũ đông đủ.

Cơ quan quân y mặt trận đặt ở trong rừng, bên đường Tuần Giáo – Điện biên. Đêm đêm tôi thường kéo một số cán bộ ra đường đón các đơn vị bộ đội mới lên để kiểm tra cuộc vận động “ba tốt”.

Đó là một cuộc vận động bảo vệ sức khỏe bộ đội trong hành quân, bao gồm ba yêu cầu cụ thể: ăn tốt - ngủ tốt – đi tốt. Chúng tôi đề ra cuộc vận động này từ tháng 8 năm 1953, dựa vào kinh nghiệm các chiến dịch trước, từ Biên giới (1950) đến Tây bắc (1952 – 1953). Có lẽ cũng nên nhắc lại rằng bộ đội ta tác chiến rất cơ động. Thế mà việc cơ động hoàn toàn dựa vào sức đôi chân. Các chiến sĩ chủ lực của ta mỗi chiến dịch đi hàng mấy trăm dặm đường, với tất cả súng đạn, lương thực, quân trang chất nặng trên vai. Không thiếu những chiến sĩ lòng hăm hở muốn giết giặc mà không đủ sức đi theo đơn vị nên đành tụt lại dọc đường. Đã có những trường hợp bộ đội đến mặt trận chưa đánh trận nào đã thấy đội ngũ của mình vắng đi nhiều tay súng! Cho nên, việc bảo vệ sức khỏe trong hành quân để giữ vững quân số chiến đấu là một điều làm chúng tôi luôn luôn lo lắng!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 10:01:57 PM
Một đêm, ra đến đường cái, tôi gặp một đơn vị đang tiến ra mặt trận. Anh em mang nặng nhưng khá gọn ghẽ. Chiến sĩ nào cũng đeo bi đông hoặc ống nước bằng tre. Nhiều người quấn khăn ở cổ và đeo khẩu trang để chống lạnh. Tôi thầm đoán: “Đơn vị này phòng bệnh tốt đây!”.

Tôi đi theo anh em.

Bỗng có lệnh truyền dọc theo hàng quân:

- Tản sang ven đường, nghỉ.

Một lát, lại thấy một cán bộ chạy đi bảo anh em:

- Nghỉ, đến 5 giờ sáng hành quân. Tất cả thu xếp chỗ ngủ.

Hai vệ đường, có mấy vạt sườn đồi thoai thoải và những cánh ruộng khô, còn trơ gốc rạ. Anh em tản ra đó
từng tốp, từng tốp và trải bạt, căng màn rất nhanh. Chỉ một chốc đã thấy màn căng trắng toát. Rồi hầu hết
mọi người biến vào trong những chiếc màn căng vuông vắn và giắt kỹ càng.

Có những dãy màn căng thẳng tắp. Tôi lại gần xem anh em làm thế nào. Thì ra mỗi tiểu đội hay mỗi tổ đã chuẩn bị sẵn một ít dây và mấy cái cọc. Đến chỗ nghỉ, họ chỉ việc đóng hai hàng học, căng hai sợi dây song song rồi buộc tai màn vào đó…

Mười phút sau, trong các dãy màn đã nghe tiếng ngáy và cả tiếng nói mê. Bên ngoài, chỉ còn mấy cán bộ cầm đèn pin đi soi xét…

Tôi nói với một trong những cán bộ đó là tôi muốn gặp đồng chí y tá. Anh cán bộ lên tiếng gọi. Đằng xa một người đáp: “Có tôi” rồi cầm đèn pin chạy lại. Đó là một chiến sĩ trẻ măng. Tôi tự giới thiệu là cán bộ ban quân y mặt trận, rồi hỏi:

- Đơn vị cậu “ngủ tốt” đấy! Có được như thế này thường xuyên không?

- Báo cáo, được.

- Hành quân suốt đêm, 5 giờ sáng vào chỗ trú quân, liệu anh em có mắc màn không?

- Báo cáo, có ạ.

- Thế thì tốt. Còn ăn, có tốt không?

- Báo cáo, tốt! Chúng tôi bảo đảm có canh rau xanh ít nhất mỗi ngày một bữa.

- Kiếm đâu ra rau xanh?


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 10:08:11 PM
- Tại sao thế?

- Năm nay các đồng chí cán bộ quan tâm nhiều lắm…

Anh cán bộ, vẫn đứng bên cậu y tá, mỉm cười góp chuyện:

- Nhờ chỉnh quân đấy đồng chí ạ. Bộ đội giác ngộ giai cấp cao hơn. Chiến sĩ quyết tâm “đi tốt” để được ra mặt trận giết giặc. Anh nuôi quyết tâm phục vụ bộ đội “ăn tốt”. Cán bộ thương yêu săn sóc đến sức khỏe của chiến sĩ nhiều hơn…

Tôi hỏi anh cán bộ:

- Đồng chí là chính trị viên?

Đồng chí đó cười:

- Vâng.

Đồng chí chính trị viên đó đã nhận xét rất xác đáng. Nhiều mặt khác của công tác quân y cũng được đẩy lên một bước khá xa, chính là nhờ có chỉnh quân chính trị mở đường.

Tôi lại hỏi đồng chí cán bộ:

- Quân số của đồng chí thế nào? Có giữ vững không?

- Suốt hai mươi ngày hành quân chúng tôi chỉ có một chiến sĩ phải đi trạm thu dung trung đoàn, nhưng bây
giờ lại về đại đội rồi! Nói chung, anh em còn sung sức, có thể chiến đấu ngay được.

Thế nghĩa là đại đội này đã bảo đảm một trăm phần trăm quân số. Nhưng đó không phải là thành tích riêng của đại đội này. Hầu hết các trung đoàn, đại đoàn đều giành được thắng lợi tương tự. Chúng tôi có thể vui vẻ báo cáo điều đó với đồng chí Tổng tư lệnh để đồng chí tính toán ngày giờ nổ súng…

Một bước tiến về tính cơ động

Cuối tháng 1 năm 1954, các đơn vị tập trung đông đủ chung quanh Điện biên phủ, chuẩn bị tấn công theo phương châm “đánh nhanh giải quyết nhanh”. Đội điều trị cuối cùng của chúng tôi đã tới mặt trận.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 03 Tháng Chín, 2010, 10:13:57 PM
Đội này đã hành quân từ trung tâm Việt Bắc về với một tốc độ khá nhanh. Anh chị em đi hai mươi ngày, chỉ nghỉ một ngày, vượt một chặng đường trên 600 cây số, mang trên vai đầy đủ bàn mổ, dụng cụ, thuốc men. Qua Cò Nòi, họ đã phải đạp lên bom nổ chậm mà đi. Đến mặt trận, không kịp nghỉ, tất cả bắt tay ngay vào việc chuẩn bị, và chỉ một đêm đã xây dựng xong một bệnh viện dã chiến đủ sức thu dung 200 thương binh.
Đó là một bước tiến lớn so với các chiến dịch trước. Ở hậu phương, anh chị em đã được tập dượt nhằm nâng cao tính cơ động của đội. Trong nhiều ngày ròng rã, họ đã tập mang nặng, đi xa, tập dựng trạm nhanh và rút trạm nhanh. Công phu rèn luyện quả không phải là vô ích. Nhưng đạt được bước tiến đó trước nhất là nhờ cuộc chỉnh quân chính trị. Chính vì giác ngộ giai cấp được nâng cao, anh chị em trong đội đều một lòng một dạ phục vụ chiến sĩ nên đã quyết tâm tiến nhanh ra mặt trận trước ngày nổ súng.

Được tin anh chị em ra tới nơi, tôi mừng rỡ viết thư khen ngợi và giao nhiệm vụ mới cho họ. Sau đó tôi đi kiểm tra các đội điều trị ở phía tây.

Chiều hôm ấy, tôi vừa ở ban quân y của một đại đoàn ra thì gặp máy bay địch. Chúng bắn liên thanh và ném
bom lửa. Chất nhựa cháy rơi lộp bộp trên lưng tấm áo đi mưa của tôi. Tôi giật áo vứt đi, thấy nó bén lửa lem lém. Chẳng hề gì, chỉ tiếc cái áo mưa còn mới quá!

Đi sâu xuống phía tây nam, tôi gặp đội điều trị 2. Đội này cũng cơ động rất khá. Anh chị em đi vòng chung quanh Điện biên phủ (đi từ đông sang tây, vòng qua phía nam Hồng cúm) đuổi theo một trung đoàn bộ binh.
Gặp một số bộ đội và dân công bị đạn máy bay, anh chị em đã nhanh chóng đặt bàn mổ để cấp cứu.
Giữa lúc họ đang làm việc thì bộ đội được lệnh rút ra. Họ tiếp tục công việc và rút sau bộ đội. Lúc này đại bác và máy bay địch oanh tạc dữ dội dọc đường kéo pháo. Có thêm một số dân công và bộ đội bị thương.
Đội điều trị 2 vừa rút vừa cứu chữa thương binh. Khi bom đạn nổ, họ núp dưới hầm hố, hễ dứt tiếng súng họ lại đi đón thương binh về băng bó…

Nhỏ một giọt máu để giữ lấy mười giọt máu

Sau khi kéo pháo ra, trong các đơn vị của chúng tôi, không khí phấn khởi ban đầu tạm thời lắng xuống. Một số không ít anh chị em lo ngại, dao động. Theo chỉ thị của Đảng ủy mặt trận, các chi bộ Đảng tiến hành một cuộc đấu tranh nhằm đẩy lùi tư tưởng bi quan và thấm nhuần phương châm tác chiến mới “đánh chắc tiến chắc”. Sau đó chúng tôi làm những công việc thiết thực để chuẩn bị tác chiến.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:46:07 AM
Về ban quân y tiền phương ít ngày, tôi lại xuống đội điều trị 1. Tôi muốn nghiên cứu việc đưa các đội điều trị ra hỏa tuyến. Ai cũng biết rằng muốn giảm bớt sự đau đớn, mất mát của thương binh, phải làm thế nào để vết thương của anh em được cứu chữa càng nhanh càng tốt. Bộ đội ta thiếu những phương tiện tải thương hiện đại. Việc vận chuyển thương binh chỉ trông vào sức người và chiếc cáng thô sơ. Phải đem tinh thần cách mạng bù đắp vào sự thiếu thốn đó. Nghĩa là người thầy thuốc phải bám sát bộ đội chiến đấu. Phải đưa phòng mổ ra gần hỏa tuyến.

Đây là một cuộc đấu tranh gay gắt đặt ra trong quân y chúng tôi từ mấy năm nay. Trước đây, nhiều người cho rằng vòng lửa đạn, chết chóc không phải là nơi để người thầy thuốc làm công việc cứu sống con người. Tệ hơn nữa, có người còn biện bạch rằng đưa người thầy thuốc ra hỏa tuyến là phạm vào công ước Giơ-ne-vơ (!). Thật ra, đó chỉ là một sự trốn tránh trước nguy hiểm, một sự lạnh nhạt, thờ ơ đối với máu xương chiến sĩ. Gần đây, các đội điều trị của chúng tôi đã tiến bộ nhiều! Việc cơ động linh hoạt theo bộ đội chẳng là một biểu hiện tốt đẹp về tinh thần phục vụ đó sao? Tuy vậy, chưa ai hình dung nổi việc đưa phòng mổ ra hỏa tuyến.

Phải đưa vấn đề ra thảo luận trong chi bộ, rồi trong toàn đội. Tư tưởng sợ khó, ngại máy bay, đại bác được đánh lùi từng bước. Cuối cùng, anh chị em xây dựng được quyết tâm tiến ra hỏa tuyến. Có đồng chí phát biểu:

- Có chiến đấu thì phải có thương vong, điều đó không thể tránh khỏi. Nhưng có phải hễ ra hỏa tuyến là chết cả đâu? Ngay các đồng chí chiến sĩ vác bộc phá lao vào lô cốt giặc, nguy hiểm biết bao nhiêu, thế mà có phải là hy sinh tất cả đâu? Chúng ta ra hỏa tuyến, có hy sinh một người thì cũng phải cứu được mười đồng chí thương binh khỏi tử vong. Ta nhỏ một giọt máu để giữ lấy mười giọt máu, chẳng có lợi hay sao?
Chúng tôi phác ra kế hoạch xây dựng phòng mổ trong lòng đất. Anh chị em bắt tay vào thực tập. Đào một lần không được thì đào thêm lần nữa! Đào moi vào ruột núi, đất sụt xuống thì dùng gỗ chống. Xong lại xoay ra đào hầm lộ thiên, rồi lát cây, đắp đất lên làm nắp. Làm xong phòng mổ, lại đào những đường hào tỏa khắp chung quanh, rồi làm thêm các hầm kho thuốc, hầm thay băng và hàng trăm hầm nhỏ cho thương binh ở. Một bệnh viện trong lòng đất đã hình thành.

Các đội điều trị trên toàn mặt trận được mời về tham quan, rút kinh nghiệm.

Sang đầu tháng 3, tất cả các đội điều trị trên tuyến 1 đã xây dựng xong các bệnh viện ngầm. Mỗi nơi có ít nhất một phòng mổ với hai bàn. Có nơi còn xây dựng thêm một phòng mổ thứ hai, để phòng khi bị bom đạn địch phá hủy.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:47:30 AM
Các đội điều trị trực thuộc ban quân y mặt trận được sắp xếp thành nhiều tuyến; có nhiều đội bố trí trong tầm đại bác địch. Các đội điều trị đại đoàn càng tiến gần bộ đội hơn. Từ đó, có những đường hào trục dẫn đến các trung đoàn. Các đội quân y trung đoàn cũng trở thành những “bệnh viện trong lòng đất” với quy mô nhỏ hơn.

Thật không thể lường hết bao nhiêu công sức, bao nhiêu mồ hôi của cán bộ, chiến sĩ và dân công đã đổ vào các công trình to lớn ấy!

Cùng thời gian đó, các đội tải thương lo việc chuẩn bị hàng nghìn cáng, võng. Còn các tổ quân y ở tiểu đoàn, đại đội thì lo tập dượt cho chiến sĩ vệ sinh biết cách cứu chữa đồng đội bị thương. Các chiến binh cũng được cấp băng cá nhân và học cách sử dụng.

Tất cả đều được sắp xếp để mỗi chiến sĩ khi bị đạn lập tức được băng bó trong vài phút. Trong vòng nửa giờ anh sẽ được y tá săn sóc. Trong vòng ba, bốn giờ anh sẽ được đưa vào phòng mổ của trung đoàn và khoảng bốn giờ sau nữa sẽ về tới đội điều trị có trình độ kỹ thuật cao hơn.

Ngày 13 tháng 3, quân ta nổ súng tiêu diệt Him lam.

Bộ máy phức tạp của quân y mặt trận bắt đầu hoạt động. Nhưng không phải chỉ có sự tinh vi của bộ máy đó đã phát huy tác dụng. Điều chủ yếu là bộ máy ấy đã chạy bằng nhịp đập của hàng ngàn trái tim. Chính tinh thần anh dũng, tận tụy của các đồng chí quân y đã cứu sống nhiều chiến sĩ.

Ngay trong trận Him lam, y tá Lương Văn Vọng đã nêu một tấm gương sáng ngời. Vọng đã thực hiện cái lý tưởng cao quý “quên mình vì đồng đội”, đã quyết “nhỏ máu mình để giữ lấy máu đồng đội”.

Tôi gặp Vọng trong hội nghị tổng kết công tác quân y đợt một. Hôm đó vết thương anh mới lành, người anh chưa khỏe hẳn. Anh được mời về kể lại công việc của mình trong trận Him lam.

Vọng còn rất trẻ. Anh là người Tày Cao Bằng và là một chiến binh mới được đào tạo thành y tá.

Trong suốt trận đánh quyết liệt, Vọng đã xông xáo trong làn mưa đạn đại bác và liên thanh, lao đến bất cứ nơi nào có thương binh. Bị thương lần thứ nhất, anh tiếp tục làm nhiệm vụ. Bị thương lần thứ hai vào bụng, anh không chịu buộc vết thương của chính mình vì muốn để dành mấy cuốn băng cuối cùng cho chiến sĩ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:48:12 AM
Lúc không còn cuốn băng nào nữa, anh nhảy vào hầm địch tìm lấy bông băng. Khi cần thiết, anh đã cầm lấy tiểu liên và thủ pháo, tiến công tiêu diệt một ụ súng máy của địch để bảo vệ mấy đồng chí thương binh nằm ngay trước họng súng địch. Anh đã nhảy sổ vào hầm giặc, dùng báng súng đập chết tươi một tên lính Âu để cứu một chiến sĩ bị thương rơi vào trong đó.

Trong trận Him lam, Vọng đã băng bó cho hàng chục thương binh, đã diệt một ụ súng, giết một tên giặc và bắn sống ba tên khác. Anh đã làm đầy đủ nhiệm vụ của một người quân y và một chiến sĩ.

Ba “không” hay là lòng thương yêu không bờ bến đối với thương binh

Bước sang đợt 2, cuộc chiến đấu diễn ra ngày càng ác liệt. Số thương binh về các đội điều trị tăng lên dần. Giặc lại cho máy bay và đại bác bắn phá điên cuồng các tuyến sau. Các cơ sở điều trị và các đường tải thương bị đe dọa. Việc tiếp tế ở hậu phương lên gặp nhiều khó khăn. Trong tình hình đó, chúng ta vẫn phải cố gắng phục vụ thương binh ở mức tốt nhất.

Đồng chí chủ nhiệm ban cung cấp mặt trận giống như một bà mẹ vừa hiền hậu vừa nghiêm khắc. Đồng chí căn dặn cán bộ quân y chúng tôi:

- Khó khăn đến đâu cũng mặc, quân ta nhất định tiêu diệt quân địch ở Điện biên phủ. Các đồng chí cũng phải có quyết tâm đó. Bất kỳ khó khăn đến thế nào, các đồng chí cũng phải bảo đảm ba yêu cầu thấp nhất:

Không để thương binh đau

Không để thương binh đói

Không để thương binh rét

Trong hoàn cảnh chiến dịch, thực hiện ba yêu cầu đó là cả một cuộc chiến đấu quyết liệt. Đi đến đâu tôi cũng nhắc nhở cán bộ về ba điều “không” ấy. Dần dần ba “không” trở thành khẩu hiệu phấn đấu của tất cả anh chị em nhân viên và dân công ở các đơn vị quân y.

Đến thăm các đội điều trị, tôi thấy anh chị em đã cố gắng vượt bậc, đã chăm sóc thương binh như người ruột thịt của mình.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:49:05 AM
Phải nói rằng, trải qua những năm kháng chiến, chúng ta đã đào tạo được những người thầy thuốc thật đáng quý. Anh chị em là những y tá bộ đội trưởng thành lên, những học viên trường quân y, những sinh viên chưa hoặc mới tốt nghiệp trường Đại học y khoa ở chiến khu Việt Bắc. Họ học ở trường chẳng được bao ngày. Họ mang theo mỗi người vài tập sách chuyên môn đi theo bộ đội, vừa làm vừa học. Trong tác chiến, có khi họ vừa cứu chữ thương binh, vừa phải tra cứu sách vở. Lúc nghỉ ngơi, họ mượn con lợn sắp thịt của anh nuôi để tập cắt xương, mổ bụng, nối ruột… cho thành thạo. Có thể họ còn thiếu vốn kỹ thuật nhưng họ rất giàu tinh thần cách mạng và lòng yêu thương bộ đội. Họ đã được tôi luyện trong khói lửa kháng chiến.
Họ sẵn sàng làm tất cả để giảm bớt đau đớn của thương binh. Tôi đã thấy họ làm việc nhiều đêm trắng, làm việc hàng chục giờ liền không nghỉ. Bom đạn nổ ầm ầm chung quanh phòng mổ, họ không run tay, vẫn cầm chắc lưỡi dao hay mũi kim khâu.

Bên cạnh những thầy thuốc đó là một đội ngũ y tá giàu lòng hy sinh. Họ từ bộ đội chiến đấu về hoặc từ các làng mạc tới. Họ được học chuyên môn trong những lớp ngắn ngày hoặc chỉ học trong công việc. Họ chăm sóc thương binh không phải chỉ trong những việc thay băng, tiêm thuốc, cho ăn uống… Chính họ làm lán cho thương binh ở, tìm cỏ khổ, trải ổ cho thương binh nằm được ấm. Khi cần thiết, họ có thể nhường cho thương binh chăn áo của mình, và nhường luôn cả hầm hố tránh bom, rồi lấy thân mình thay thế nắp hầm.

Không thể không nói đến những người không phải là thầy thuốc nhưng đã đóng góp một phần quan trọng vào việc điều trị thương binh. Đó là những cán bộ, chiến sĩ và dân công lo việc ăn uống cho thương binh.
Ở ban quân y mặt trận của chúng tôi có năm cán bộ tiếp phẩm rất giỏi, được anh em tặng cái tên “ngũ hổ”.
Năm đồng chí đó chia nhau xông xáo khắp nơi, người thì leo lên các đỉnh núi Mèo, người thì gò lưng đạp xe xuống tận Sơn La, Phú Thọ hay Thanh Hóa. Họ đem về chia cho các đội điều trị đủ thứ từ sữa hộp, đường kính, tôm khô… cho đến lợn, gà, trứng tươi, rau xanh, nấm hương, mộc nhĩ…

Họ vác cả những bộ cối đá lên để xay đỗ làm đậu phụ. Rồi họ lĩnh ở ban quân nhu mặt trận về một số hạt rau giống. Nhân viên các đội điều trị đã gieo các hạt rau đó trên những mảnh đất đã bị đạn đại bác cày lên hoặc bị bom napan đốt cháy. Trong mưa xuân, những mầm rau xanh nhú dần lên…

Trên mảnh đất xa xôi, đã bị bom đạn làm cho xơ xác, có được những thứ thực phẩm đó thật là một sự kỳ diệu!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:50:14 AM
Bàn tay của các anh nuôi, chị nuôi lại biến các thứ đó thành những món ăn thích hợp. Các đồng chí thương binh của chúng ta không những không phải đói mà còn được ăn bổ và ngon nữa.

Tôi còn nhớ cái ngày hai bác sĩ Tôn Thất Tùng và Vũ Đình Tụng ở hậu phương lên săn sóc những thương binh nặng. Chúng tôi đã thết hai vị khách đó một bữa ăn tươm tất.

Hai bác sĩ đã phải ngạc nhiên thốt lên:

- Giỏi quá! Ở mặt trận mà các anh cho ăn ngon hơn ở hậu phương. Thế anh em thương binh có được ăn như thế này không?

Đồng chí chính trị viên đội điều trị đã vui vẻ đáp:

- Các đồng chí thương binh nặng còn ăn tốt hơn thế nữa. Anh em có cả rượu “rom” chiến lợi phẩm nữa kia…

Vai trò của các đồng chí chính trị viên trong các đội điều trị thật vô cùng quan trọng. Là “linh hồn của đơn vị”, các đồng chí đó giúp đỡ anh chị em quân y và dân công thấm nhuần mọi chủ trương, chính sách của Đảng nhất là ý chí quyết chiến quyết thắng và tấm lòng thương yêu thắm thiết đối với thương binh. Chính nhờ các đồng chí đó mà trong muôn vàn khó khăn, mọi công việc vẫn chạy đều. Đặc biệt vấn đề nuôi dưỡng thương binh, một phần lớn phải trông vào sự tận tụy và sự thu xếp tài tình của những người cán bộ vững vàng ấy.

Không gì êm ái bằng tấm lòng của nhân dân

Các chiến dịch trước, thương binh được xử trí bước đầu xong đều chuyển cả về các bệnh viện hậu phương.
Ở Điện biên phủ không thể làm như thế được.

Những thương binh nhẹ, có thể chữa lành trong một thời gian ngắn, rồi trả về mặt trận. Còn thương binh nặng cần đưa về hậu phương để anh em được hưởng những điều kiện thuận lợi hơn.

Đưa hàng trăm và hàng trăm thương binh nặng vượt qua 500 cây số đường núi, dưới sự đe dọa của máy bay địch, quả là một khó khăn tưởng như không thể khắc phục nổi.

Về phương tiện chuyên chở, chúng ta không có lấy một chiếc xe hồng thập tự.

Chúng tôi lợi dụng những xe vận tải chạy về hậu phương lĩnh lương thực, đạn dược để vận chuyển thương binh. Các chiến sĩ lái xe lấy rơm rạ trải lên sàn xe thay đệm, để thương binh nằm được êm. Họ cho xe chạy chậm và thận trọng tránh rừng cái ổ gà, để xe đỡ xóc, giảm bớt đau đớn cho thương binh. Những anh em phụ lái xe thì làm thay công việc của những người y tá, tận tình chăm nom, nâng giấc thương binh.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:51:21 AM
Tuy vậy, chỉ một số thương binh không nặng lắm là có thể đi xe. Còn lại số đông phải đi cáng, phải trông cậy vào tinh thần dũng cảm phi thường và lòng thương yêu không bờ bến của các anh các chị dân công.
Trong những đoàn tải thương đó, các đồng chí cán bộ chính trị và cán bộ quân y đi hộ tống đã có sáng kiến nêu ra khẩu hiệu “mỗi cáng thương là một gia đình”. Đó không phải là một khẩu hiệu suông đâu! Nó đã trở thành một sự thật, một hình ảnh đẹp đẽ và xúc động lòng người!

Mỗi cáng thương phải có từ bốn đến sáu người dân công thay nhau khiêng vác. Những anh chị em đó quây quần lại chung quanh người thương binh và dành cho anh tất cả những chăm sóc dịu dàng nhất. Họ được cán bộ quân y căn dặn tỉ mỉ về tình trạng sức khỏe của thương binh, chỗ đau của anh, cách ăn uống của anh và tất cả những chăm sóc cần thiết cho anh. Họ nhận cả phần gạo, thức ăn, đường, sữa… cho thương binh.

Dọc đường dài, anh cán bộ quân y dù trăm tay trăm mắt cũng không đủ sức chăm sóc hàng trăm thương binh một lúc. Chính những người dân công đã thay thế anh ta một cách khéo léo. Họ làm cho thương binh món ăn ưa thích, rồi lựa lời động viên anh ăn từng miếng. Gặp bom đạn, họ lo tránh cho anh trước khi nghĩ đến mình. Họ bước đều chân và gượng nhẹ mỗi lần đổi vai hay đặt cáng để thương binh khỏi đau. Họ lại biết tìm những lời an ủi thương binh nữa...

Tôi nhớ mãi một đêm mưa lâm râm trên đèo Vả. Đoàn tải thương vượt đèo. Những người dân công chân đất bấm ngón chân xuống mặt đường trơn nhẫy. Họ bước chập chững. Hình như mỗi cơn gió thổi họ lại run lên vì rét. Những tấm vải nhựa của họ, họ đã đem lợp trên đòn cáng để che mưa che gió cho thương binh.

Trong đoàn có nhiều chị em phụ nữ. Gian khổ như vậy mà các chị vẫn hò hát được. Một chị hò:

Thương anh, em ủ áo bông

Áo em nhuộm thắm máu hồng thương binh.

Đồng chí y tá đi hộ tống kể lại với tôi câu chuyện cảm động về câu ca dao đó.

Một chị dân công, người vùng tạm chiếm Vĩnh Phúc, khi đi tải thương đã cởi áo bông của mình để ủ cho thương binh khỏi rét. Máu từ vết thương rỉ ra thấm đầy áo bông. Về đến hậu phương, anh cán bộ hộ tống đưa cho chị một số tiền để may chiếc áo bông mới. Nói sao chị cũng không chịu nhận. Chị nói:

- Máu các anh bộ đội chảy ra vì dân vì nước, có thấm vào áo em thì em mang về, em giữ mãi để luôn luôn nhớ tới các anh.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:52:42 AM
Có lẽ câu ca dao trên chưa nói hết cái đẹp của chị dân công, nhưng nó đã được truyền đi khắp các đoàn tải thương mặt trận.

Những cái cáng thương của chúng ta thật thô sơ mà êm ái biết bao! Có phương tiện tải thương hiện đại nào so sánh được với nó về mặt ấy?

Tuy vậy, không phải công tác tải thương chỉ có một chiều thuận lợi. Dân công của ta rất tốt, nhưng chúng ta lại bắt buộc phải đòi hỏi ở anh chị em quá nhiều, nên đôi khi xảy ra những vấp váp.

Một hôm, đến trạm 59, tôi gặp một chuyện rắc rối. Một bên là một đoàn dân công, một bên là mấy cán bộ, đang lời qua tiếng lại. Mấy đồng chí cán bộ thì nói như van, còn những người dân công thì làm ầm ĩ. Một anh mặt đỏ như gấc, nói oang oang:

- Có bắn chúng tôi thì bắn, chúng tôi nhất định không mang gì cả. Các anh đánh lừa chúng tôi. Địa phương bảo chúng tôi đi ba tháng. Các anh động viên chúng tôi ở lại thêm một tháng, rồi lại thêm một tháng nữa.
Bây giờ, ngót nửa năm rồi, chúng tôi mới được về, các anh lại còn bắt tải thương binh…

Công việc tải thương gay go lắm. Vì thế ban quân y mặt trận phải cử anh Thuyết, phó cục trưởng, chuyên trách công tác đó. Chúng tôi thường gọi đùa anh là “tư lệnh tải thương”. Hôm đó “tư lệnh” mắc việc chạy sang trạm khác; câu chuyện rắc rối ở nhà, mấy anh em cán bộ quây cả vào dàn xếp mà chưa ổn thỏa.

Tôi nghe ngóng tình hình một lúc, thấy quá căng, liền ra mời mấy anh dân công “hăng” nhất vào nói chuyện.
Thấy vậy họ bình tĩnh lại. Tôi mời họ đến chỗ thương binh nằm rồi nói:

- Đấy, các anh xem, anh em chiến sĩ bị thương về còn nằm đó. Vì thế nên chúng tôi mới phải phiền đến các anh. Chúng tôi cũng biết đòi hỏi các anh quá nhiều như thế là không phải. Nhưng chẳng còn cách nào khác nữa. Không thể đợi những đoàn dân công khác ở hậu phương lên được. Chẳng lẽ bỏ mặc anh em thương binh nằm đó hay sao? Anh em là bà con của nông dân ta, đi chiến đấu vì Tổ quốc và vì ruộng đất của nông dân ta nữa đấy! Chúng tôi cũng chẳng nói dài nữa, chỉ yêu cầu các anh nghĩ hộ xem, rồi các anh khiêng giúp hay bỏ mặc anh em nằm đây thì tùy ý…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:53:26 AM
Trông mấy anh dân công lúc đó vừa buồn cười vừa thương hại. Họ cắn răng lại, đứng tần ngần, mở mắt trân trân nhìn anh em thương binh một lúc lâu. Chắc là lòng họ bị giằng xé đau đớn lắm. Cuối cùng, họ lẳng lặng quay ra, thì thầm với anh chị em trong đoàn của họ. Thế rồi cả đoàn đã nhận tải thương binh.

Chúng tôi trao thương binh vào tay họ, lòng cảm động và sung sướng. Rõ ràng là họ rất tốt, rất đáng tin cậy. Chắc chắn rằng dọc đường về hậu phương, họ sẽ nhóm lên những “gia đình” đầm ấm, những “gia đình” của thương binh.

Trả mau về mặt trận những chiến sĩ đáng quý

Cùng với việc đưa thương binh nặng về hậu phương chúng tôi phần đầu để trả mau những người đau nhẹ về mặt trận.

Chúng tôi luôn nhắc nhở, làm cho cán bộ các đội điều trị nhận rõ rằng anh em thương binh hầu hết là những chiến sĩ dũng cảm và dày dạn chiến đấu, rất cần cho mặt trận. Số thương binh nhẹ lại chiếm một nửa hoặc trên một nửa tổng số thương binh. Cho nên không thể vì lo chạy chữa cho thương binh nặng mà bỏ quên anh em đau nhẹ. Ra sức chữa cho thương binh nhẹ mau lành thì sẽ bổ sung cho mặt trận một nguồn sinh lực khá quan trọng. Chính đó là một biểu hiện của lòng quyết tâm tiêu diệt địch.

Chúng tôi chỉ thị cho các đội điều trị lập ra các tổ chuyên lo việc chữa cho thương binh nhẹ. Chúng tôi lại rút một số cán bộ, lập ra một đội bổ sung, tập trung ở đó những thương binh sắp lành để bồi dưỡng cho mau khỏe và trả về mặt trận.

Ở những nơi điều trị thương binh nhẹ, không khí thật vui tươi lành mạnh. Không có một tiếng rên rỉ. Trái lại chỉ có tiếng hát, tiếng cười. Tổng cục Chính trị thường phái những đội văn công đến phục vụ thương binh, trước nhất là những anh em đau nhẹ có điều kiện tham gia những đêm văn nghệ. Nhưng khi không có văn công thì tự họ cũng biết tổ chức vui chơi. Họ hò, hát, đánh bài, đánh cờ, đọc sách hoặc ôn lại chuyện chiến đấu.

Ở đội điều trị 1, anh em thương binh nhẹ còn tự động lập ra cả một “công trường thủ công” thật sự. Ở lán này, mươi anh em ngồi cặm cụi vót tăm, vót đũa. Mấy lán bên cạnh, những anh em khéo tay hơn ngồi đan rổ, rá, lồng bàn… Ở những lán cuối cùng, anh em kỳ cạch gò những chiếc thìa mà nguyên liệu là vỏ bom napan của địch, có thể tìm kiếm dễ dàng ở khắp núi rừng Điện biên phủ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:53:53 AM
Rổ, rá làm ra, họ chuyển xuống cho anh nuôi dùng. Riêng thìa, tính ra họ làm được đến hàng nghìn chiếc, đem cung cấp cho tất cả các đội điều trị trên mặt trận. Những chiếc thìa ấy không đẹp lắm, nhưng thật quý đôố với những thương binh chỉ sử dụng được một bàn tay. Nếu phải chờ đợi những chiếc thìa mua ở hậu phương lên thì cũng hơi sốt ruột!

Anh em thương binh nhẹ sống rất vui tươi. Họ mang trong lòng niềm tin và tinh thần lạc quan của những người chiến thắng. Nếu họ có đôi chút băn khoăn thì đó là nỗi băn khoăn, mong mỏi mau được trở về mặt trận. Chúng tôi đã cố gắng đáp lại lòng mong mỏi ấy. Chúng tôi đã mời một số bác sĩ phẫu thuật giầu kinh nghiệm đến giúp các tổ quân y chuyên chữa thương binh nhẹ. Nhờ vậy công tác điều trị ở đây có nhiều tiến bộ.

Những thương binh mạnh khỏe trở về mặt trận mỗi ngày một đông. Đặc biệt ở đội bổ sung, vào thời kỳ trước tổng công kích, mỗi ngày có hàng trăm anh em trở về mặt trận. Họ ra đi vui vẻ phấn khởi, đội ngũ chỉnh tề như những đơn vị hoàn chỉnh.

Bình thường hóa đời sống dưới chiến hào

Ngoài mặt trận quân ta không ngừng khép chặt vòng vây. Từ giữa đợt hai, hầu hết các đơn vị chiến đấu của ta ngày đêm sống dưới chiến hào. Mỗi ngày họ phải chịu đựng bao nhiêu trận mưa thép lửa. Hầu như không khí cũng vẩn đục vì khói súng. Lại thêm mùi hôi thối, từ các xác giặc nằm phơi giữa hai trận tuyến xông lên. Nhiều chiến sĩ ở lâu ngoài trận địa không được tắm rửa, không được uống cho khỏi khát, mặc dù trời đang oi bức. Ngay cả lúc nằm ngủ họ cũng không được duỗi chân cho thoải mái vì hầm hố không đủ rộng.

Tình hình đó được cán bộ quân y các đơn vị báo cáo về.

Tôi vội đi thăm một vài đơn vị. Quả là đời sống của chiến sĩ quá căng thẳng. Để tình trạng đó kéo dài sẽ ảnh hưởng đến sức chiến đấu của bộ đội. Là những người được giao việc chăm sóc sức khỏe của bộ đội, cán bộ quân y chúng tôi không thể không lo lắng.

Tôi đem tình hình đó báo cáo với anh Văn. Anh cho biết là các đồng chí thủ trưởng quân chính các đơn vị cũng đã báo cáo tình hình đó.

Từ đầu chiến dịch, anh Văn rất quan tâm đến sức khỏe bộ đội. Nhiều lần anh để thì giờ nghe tôi báo cáo tình hình và cho những chỉ thị cần thiết.

Có lần, nghe nói thương binh rét, anh đã ra lệnh cấp cho các đội điều trị một số dù chiến lợi phẩm.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:54:39 AM
Gần đây, được biết có một số thương binh sọ não, ngoài khả năng giải quyết của cán bộ quân y mặt trận, anh đã điện về Trung ương yêu cầu đưa những thầy thuốc giỏi nhất ra. Điện của anh về hậu phương đúng lúc Hồ Chủ tịch đã cử một phái đoàn thay mặt Chính phủ lên thăm cán bộ, chiến sĩ trên mặt trận; trong đoàn có hai bác sĩ Vũ Đình Tụng và Tôn Thất Tùng. Các bác sĩ Triệu, Huấn là những thầy thuốc giỏi của quân y cũng đưa một số học sinh trường quân y lên. Thật là một sự chi viện vô cùng quý báu cho chúng tôi.

Lần này, nghe báo cáo xong, anh Văn chỉ thị: phải bình thường hóa đời sống dưới chiến hào.

Mấy ngày sau, trong một cuộc họp cán bộ cao cấp toàn mặt trận, anh Văn đã phổ biến chủ trương trên.

Có cán bộ phát biểu rằng đời sống ngoài trận địa không thể bình thường hóa được, vì hoàn cảnh chiến đấu là một hoàn cảnh không bình thường. Tôi nhớ anh Văn đã nói:

- Đối với những người thường dân thì trận địa không phải là hoàn cảnh bình thường, nhưng đối với bộ đội chúng ta thì chiến đấu lại là hoạt động bình thường. Bộ đội ta chiến đấu nhiều hơn nghỉ ngơi. Trong chiến dịch này, thực hiện phương châm “đánh chắc tiến chắc”, bộ đội còn phải bám lầy trận địa một thời gian dài nữa. Có bình thường hóa đời sống dưới chiến hào mới giữ vững được sức chiến đầu để đè bẹp giặc.

Anh Hoàng văn Thái lại nói rất tỉ mi về những biện pháp thực hiện chủ trương trên.

Từ sau cuộc họp đó, đời sống ngoài mặt trận có những chuyển biến rõ rệt.

Dẫn đầu là các đơn vị pháo binh. Tôi đến thăm một số hầm của anh em: Hầm của họ đào rộng và chắc chắn. Họ dùng gỗ hòm đạn để lát trần, lát vách, ghép giường nam và đóng cả bàn ghế nữa. Họ còn khéo léo dùng vỏ đạn chế tạo thành những chiếc đèn và những chiếc lọ xinh xinh để cắm mấy bông hoa núi.
Chúng tôi lấy thành tích của pháo binh cổ vũ các đơn vị, làm cho phong trào bình thường hóa đời sống dần dần lan rộng.

Đối với những đơn vị gặp nhiều khó khăn, chúng tôi phái đội phòng dịch tới. Những cán bộ có kinh nghiệm của của đội này giúp đỡ cán bộ chỉ huy và anh em quân y đơn vị thúc đẩy phong trào.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:55:20 AM
Gần cuối đợt 2, tôi đi thăm mấy đơn vị bộ binh, thấy tình hình đã khác hẳn trước.

Đến khu vực của một trung đoàn bộ binh, tôi rất thích những đường hào sạch sẽ với những hầm ngủ ở hai bên, giống như một đường phố ngầm. Mỗi hầm đủ chỗ nằm thoải mái cho một tổ ba người. Trong những hầm đó, nơi thì anh em đang ngủ ngon lành, nơi thì đang đánh tu-lơ-khơ sôi nổi.

Đến hầm nhà bếp của họ càng thú vị hơn. Hầm đó dài và rộng, có chỗ nấu nướng, có kho thực phẩm, có đủ chỗ ở cho anh nuôi nằm, và có một cái giếng xinh xắn, nước trong như lọc.

Khu hầm của đội quân y cũng được sửa sang nhiều. Bước xuống phòng mổ, tôi có cảm giác như được vào một bệnh viện hiện đại nào. Đây không phải là một cái hầm mà đúng là một căn phòng xinh xắn, tường rất phẳng, góc rất vuông. Trên trần và bốn chung quanh đều căng vải trắng tinh. Mặt đất lát bằng thân cây sậy và phủ một lớp vải dù. Giữa phòng đặt một chiếc bàn mổ kiểu cơ động, nhẹ và đẹp. Ở các góc phòng có kê mấy chiếc bàn nhờ, trên đó xếp đặt ngăn nắp những chai thuốc, những khay đồ mổ, những chồng vải và áo choàng trắng toát. Trong không khí dịu mát, phảng phất thùi ê-te thơm thơm…

Buổi trưa, tôi ghé qua trận địa của một tiểu đội bố trí ở phía bắc sân bay. Anh em chiến sĩ chia nhau, người theo dõi quân địch, người nghỉ ngơi, tắm rửa. Họ có cái giếng nhỏ trong chiến hào của họ.

Gặp bữa cơm, anh em mời tôi và đồng chí cán bộ đi với tôi cùng ăn. Họ chỉ có cơm nắm, cá khô và nước gạo rang. Nhưng cái hay ở đây là mọi thứ đều rất sạch sẽ. Anh em chiến sĩ múc nước giếng rửa tay thật sạch trước khi ăn, y như ở hậu phương.

Buổi tối, chúng tôi sang đến phía đông, tìm vào một đội điều trị. Mấy đồng chí thầy thuốc đang làm việc trong phòng mổ, dưới ánh sáng của một ngọn đèn pha xe đạp. “Máy phát điện” của họ là một cái bình điện xe đạp và một cái guồng quay tay làm bằng bánh, đĩa, xích xe đạp.

Hôm ấy mãi chín, mười giờ khuya họ mới ăn bữa chiều. Họ thết tôi món củ mài hầm xương và món nộm hoa chuối rừng. Đó cũng là những món ăn của phong trào “bình thường hóa đời sống”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 12:55:53 AM
Chuyến ấy, tôi ở mặt trận về, trong lòng rất vui. Không ngờ về đến cơ quan lại nhận được thư hậu phương. Nhà tôi sinh cháu trai khóe mạnh. Cháu ra đời ngày 13 tháng 3, đúng cái ngày quân ta mở màn chiến dịch, nổ súng giòn giã tiêu diệt cứ điểm Him-lam, Anh em đều mừng cho tôi. Chúng tôi bàn chuyện đặt tên cho cháu. Người nói nên gọi luôn là Him Lam, người lại bảo nên đặt là Chiến Thắng. Cuối cùng tôi chọn cho cháu hai chữ Điện Biên. Ngay đêm ấy, tôi ngồi cặm cụi viết thư về.

Nhưng rồi những khó khăn mà lại nảy ra. Những ngày chiến dịch là một chuỗi khó khăn dồn dập và đấu tranh khắc phục khó khăn.

Về cuối đợt hai,, trời mưa rả rích. Mưa kéo dài mấy ngày đêm không dứt.

Một đêm, tôi đang ngủ chợt thấy lạnh ở cổ và tỉnh giấc. Từ trên đình màn, nước mưa nhỏ xuống từng giọt, từng giọt. Mái lán bị dột.

Tôi không ngủ được nữa. Tôi nằm suy nghĩ miên man. Mái lán của tôi. đồng chí cần vụ đã chịu khó cắt nhiều gianh về lớp khá dày, thế mà vẫn dột. Không biết đêm nay các đồng chí thương binh có bị rét không? Máy đoàn cáng thương có lẽ đang đi trong mưa gió, đi trên đỉnh đèo Pha-đin hay đèo Mường-la, đèo Lũng-lô? Còn những chiến sĩ dưới trăm ngàn ngách giao thông hào nữa, đêm nay họ có ngủ được không? Nước mưa có chảy vào các hầm của họ không?

Sáng hôm sau tôi được một số đội điều trị báo cáo về những khó khăn do mấy ngày mưa gây ra. Tôi phản ảnh lại với đồng chí chủ nhiệm hậu cần mặt trận. Đồng chí nói:

- Đảng ủy mặt trận vừa họp cũng có nhận định rằng mưa gió có thể gây nhiều khó khăn cho chúng ta, nhưng ta khó khăn một thì giặc khó khăn mười...

Nhận định ấy thật đơn giản mà cũng thật tài tình. Đêm hôm trước, tôi nghĩ liên miên nhưng chỉ luẩn quẩn với những khó khăn của bộ đội ta. Tôi không nhớ ra rằng kẻ địch nằm giữa lòng chảo Mường-thaah và bao nhiêu nước mưa giội xuống vành đai rừng núi của ta, cuối cùng sẽ dồn xuống các hầm hố của chúng nó. Chúng nó sẽ trở thành một lũ chuột nằm trong cống.

Nhận định của Đảng ủy mặt trật làm cho tôi thêm tỉnh táo và phấn khởi. Tôi truyền niềm phấn khởi đó cho cán bộ, nhân viên ở các đội điều trị. Họ lại hăng hái lao vào mưa gió, lợp lại những mái lán thương binh. chặt gỗ chống những hầm sụt lở, sửa sang những lối ra vào bệnh viện.

Ngoài hỏa tuyến, anh em quân y cũng sát cánh cùng bộ đội sửa chữa hầm ho, đào những rãnh tiêu nước trong các chiến hào.

Tất cả đều quyết tâm vượt lên trên những khó khăn do mưa gió gây nên.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:34:13 PM
Giọt nước mắt của người tù binh da đen

Khi quân ta bắt đầu tổng công kích, trời lại đổ mưa to.

Đêm mồng 6 tháng 5, đội điều trị 5 báo cáo với chúng tôi là hầm mổ và một số hầm thương binh bị sụt.

Sáng mồng 7 tháng 5, tôi gọi điện báo cáo đồng chí chủ nhiệm hậu cần mật trận, định xin lực lượng giải quyết. Đồng chí nói to vào ống nói, đáp lại rằng chúng tôi phải trông vào lực lượng bản thân. Đồng chí còn chỉ thị cho chúng tôi phải tiếp tục chuẩn bị mọi mặt để phục vụ bộ đội ta đánh lâu dài hơn nữa, nếu đợt tổng công kích này chưa giành được thắng lợi cuối cùng.

Thế là mấy đồng chí dược sĩ của chúng tôi vội vã chạy đi lo việc tiếp tế thuốc men. Những cán bộ khác trong cơ quan, ai có thể tạm rút ra khỏi công việc của mình thì tập hợp lại, chuẩn bị đi chi viện cho đội điều trị 5.

Buổi chiều, khi những anh em đó sắp sửa lên đường, bỗng chuông điện thoại reo một hồi dài. Tôi đặt ông nghe vào tai:

- Chiến thắng rồi! Đờ Cát hàng rồi! - Tôi reo lên.

Anh em trong cơ quan nhảy lên mà cười, mà reo, mà hát.

Đêm ấy, chúng tôi đổ ra đường cái. Đường vui như hội. Mưa vừa tạnh. Trăng sáng mờ mờ. Xe vận tải, xe thồ, dân công, bộ đội đi về tập nấp. Người ta hò hét ầm ĩ để truyền tin chiến thắng cho nhau.

Thế là chiến dịch đã kết thúc thắng lợi, sau ngót nửa năm chiến đấu. Nửa năm!... Bao nhiêu gian khổ và bao nhiêu nỗ lực phi thường.... Nửa năm khá đài, nhưng bây giờ nhìn lại thấy nó trôi qua nhanh quá. Tính từ ngày tôi đi chuẩn bị chiến trường tới nay thì đã được gần tám tháng. Tám tháng ở mặt trận, điều kiện sinh hoạt kém xa hậu phương, thế mà tôi luôn luôn khoẻ khoắn, đủ sức đạp xe, cuốc bộ, leo dốc và làm việc căng thẳng nhiều ngày đêm ròng rã. Bệnh đau dạ dày không hành hạ tôi như những mùa đông ở hậu phương! Thật lạ lùng! Những người thầy thuốc chuyên môn thuần túy sẽ không cắt nghĩa được điều này. Họ không hiểu được sự tác động của yếu tố tinh thần. Chính cái yếu tố vô hình đó lại là một vị thuốc hiệu nghiệm có thể đẩy lùi bệnh tật, nếu chưa phải là tiêu trừ vĩnh viễn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:35:19 PM
Hôm sau, chủ nhiệm hậu cần mặt trận chỉ thị cho tôi lo việc cứu chữa thương binh địch và tẩy uế chiến trường.

Tình hình vệ sinh khu trung tâm Mường - thanh thật là khủng khiếp!

Cái khoảnh đất chỉ rộng vài cây số vuông ấy mới hôm qua đây còn chứa ngót một vạn binh sĩ địch, chui rúc trong những hầm hố lầy lội, hôi hám. Khắp nơi ngổn ngang những xác chết thối rữa, những rác rưởi với những đàn ruồi đen đặc.

Khu vực “tiểu đoàn quân y” của chúng lại càng bi đát. Một nghìn tên vỡ đầu, thông bụng, què cụt chân tay… đã bị lèn chật ních, thằng nọ chồng lên thằng kia, trong những ngách hàm lõng bõng bùn thôi, nhung nhúc những ruồi và bọ. Chúng khóc lóc rên xiết, đòi ăn và gào uống… Nhưng vô ích, những nhân viên y tế
của chúng cứ tảng lờ như không biết.

Thật ra thì những người này cũng hoàn toàn bất lực. Hai mươi mốt bác sĩ và hàng chục nhân viên “hồng thập tự” ấy chỉ còn là những con ma đói, những cái hình nhân gầy guộc, phờ phạc, không có tinh thần.

Một anh chàng rất trẻ - bác sĩ nội trú các bệnh viện Pa-ri tốt nghiệp một trường đại học nổi tiếng của nước Pháp – lúc gặp một cán bộ quân y của ta đã giơ cả hai tay lên trời mà nói: “Từ ngày đặt chân xuống cái Điện - biên - phủ đáng nguyền rủa này, tôi chỉ rúc trong một xó hầm, có làm được việc gì đâu. Các ông tính, trong những điều kiện này tôi có thể làm được cái gì.

Được nghe báo cáo tỉ mỉ về những tình hình trên, tôi phái đội điều trị 3 vào cứu chữa cho thương binh địch.
Tôi lại chỉ thị cho đội phòng dịch vào phối hợp với quân y các đơn vị lo việc tẩy uế chiến trường. Những hòm thuốc men bông băng dự trữ - mà các đồng chí dược sĩ của chúng tôi đã vượt rất nhiều khó khăn đế tiếp tế lên mặt trận - chúng tôi cũng phải đem sử dụng một phần cho thương binh địch.

Vài hôm sau tôi vào giữa Mường-thanh giải phóng.

Đó là một buổi quá trưa, nắng rực rỡ và gió lộng. Tôi đi trên một chiếc xe díp mà tên bại tướng Đờ Ca-xtơ-ri vừa phải nộp cho ta.

Xe tôi đi giữa những hàng tù binh địch đủ các hạng, đủ các màu da đang lốc nhốc kéo ra.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:39:16 PM
Lúc tôi vào đến Mường-thanh, quang cảnh ở đây đã hoàn toàn đổi mới. Bộ đội, dân công và cán bộ quân y của chúng ta đã chôn chặt vùi sâu bao nhiêu xác giặc và rác rưởi, ruồi bọ, di tích của quân đội viễn chinh Pháp hùng cường (!).

Tất cả những chỗ hôi hám, bẩn thỉu đều được rắc vôi bột trắng xóa. Xin dừng lại một chút để nói về chỗ vôi này. Chung quanh Điện-biên-phủ chẳng tìm đâu ra cái của hiếm ấy. Chính các đồng chí cán bộ ngành dược của chúng tôi đã nhìn thấy trước nhu cầu của việc tẩy uế chiến trường nên đã tổ chức nung đá lấy vôi. Họ đi kiếm khắp nơi mới được hai người dân công biết nung vôi. Thế là một lò vôi được xây dựng ở cây số 15, cách Điện-biên trên 60 cây số. Mẻ vôi bột đầu tiên được đưa đến chiến trường thật đúng lúc! Nếu không có nó, biết lấy gì để tẩy rửa những cái ô uế của đội quân xâm lược.

Những thương binh địch đã được moi lên khỏi cái địa ngục mà bọn thực dân hiếu chiến đã đẩy họ vào. Những chị dân công hiền hậu của chúng ta, lòng sôi sục căm thù quân địch đã cướp bóc đốt phá làng mạc họ, giết chóc người thân của họ, nhưng đã nghe theo lời Đảng và vì tình nhân đạo mà bắt tay vào khiêng chúng lên, rửa ráy cho chúng, đặt chúng vào trong những chiếc dù mới căng lên.

Đi qua dãy dù đó, tôi tìm đến đội điều trị được giao nhiệm vụ săn sóc thương binh địch. Một đồng chí nữ y sĩ đưa tôi vào phòng mổ. Đó là một tấm dù phía trong giăng vải trắng tinh, cũng đẹp như các phòng mổ trong lòng đất mà tôi đã nói ở trên. Các đồng chí quân y của ta, khi săn sóc thương binh địch, vẫn tỏ ra tận tụy và làm việc với đầy đủ tinh thần trách nhiệm.

Tôi tỏ lời khen ngợi. Nữ y sĩ vui vẻ kể lại:

- Hôm nọ một tên sĩ quan địch đến phòng mổ này. Nó nhìn chúng tôi săn sóc thương binh của nó rồi hỏi một đồng chí cán bộ: “Thương binh của các ông có được săn sóc như thế này không?

- Các đồng chí trả lời sao? - Tôi hỏi.

- Đồng chí của ta trả lời: “Sao lại như thế này? Tất nhiên là phải tốt hơn...”. Thằng sĩ quan địch đã thốt lên:
“Thật không ngờ chỉ cách có vài bước chân mà chúng tôi chui rúc dưới địa ngục, còn các ông thì ngự trên thiên đường…”.

Chúng tôi đang trò chuyện thì trên đầu có tiếng máy bay. Một chiếc đa-cô-ta lượn vòng rồi hạ cánh.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:41:42 PM
Đối phương đã, được Bộ Tổng tư lệnh quân đội ta cho phép, tiếp tục dùng máy bay chuyển thương binh của chúng đi. Lần này đại điện hội hồng thập tự của đối phương vẫn là Huy-a. Đây là lần thứ ba, kể từ chiến dịch biên giới, Huy-a - bác sĩ đại tá trong quân đội viễn chinh Pháp - được lĩnh cái “vinh dự” đi nhận những tên thương binh thảm hại mà quân đội ta đã rộng lượng trao trả cho bên chiến bại. Có điều khác hai lần trước là lần này ông ta được vinh dự to lớn hơn nhiều lắm vì được nhận về hàng nghìn tên một lúc.

Chào đồng chí nữ y sĩ, tôi bước sang phòng thay băng.

Một đồng chí y tá của ta đang mở vết thương của một anh tù binh da đen. Anh ta bị thương ở gần mang tai. Những “ân nhân” người Pháp của anh ta đã dán vào đó một miếng băng dính. Miếng băng dính cắn chặt vào da. Đồng chí y tá phải giội nước ê-te vào cho nó bở ra, rồi bóc dần từng tí. Có chỗ băng dính vào những sợi tóc mai. Đồng chí đó phải lách mũi kéo cắt từng sợi tóc để gỡ miếng băng ra một cách nhẹ nhàng.
Đồng chí y tá của chúng ta làm khéo lắm. Thế nhưng anh lính da đen lại rưng rưng nước mắt.

Tôi lấy làm lạ, hỏi anh ta:

- Tại sao anh lại khóc?

Người lính da đen ngồi im, để mặc những giọt nước mắt ứa ra, từ từ lăn trên má. Một lúc lâu anh ta mới nói được bằng giọng nghẹn ngào:

- Thưa ông đại úy, từ khi tôi có trí khôn, ngoài mẹ tôi ra bây giờ tôi mới biết đến sự dịu dàng và lòng yêu thương.

Tôi vẫn chưa hiểu tại sao một việc nhỏ bé như vậy lại có thể làm anh ta xúc động đến thế. Tôi hỏi:

- Ở trong quân đội Pháp anh có được săn sóc như vậy không?

Anh ta lắc đầu:

- Chẳng bao giờ! Chẳng đời nào! Thưa ông, chúng nó cứ dùng cặp kẹp chặt một góc miếng băng rồi giằng ra
thật mạnh - Anh ta làm cử chỉ, đưa tay vào gần vết thương rồi giật mạnh ra - Thưa ông đại úy, mỗi lần chúng làm như thế là vết thương của tôi ứa máu, đau như xé thịt. Ôi! mỗi lần thay băng là cả một sự ghê sợ, một sự khủng khiếp đối với tôi! - Anh ta rùng mình. Mặt anh ta nhăn nhó như còn đang đau đớn và sợ hãi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:46:30 PM
- À, ra thế! Thì ta cái nhân đạo của những người hồng thập tự trong quân đội viễn Chinh Pháp là như vậy.
Không cần phải hỏi thêm, tôi có thể hiểu thân phận của người lính da đen này trong đội quân ăn cướp đó ra sao. Anh ta cũng bị khinh rẻ như ngàn vạn người nô lệ da đen mấy trăm năm trước đã bị bọn lái buôn người đem bán như súc vật sang châu Mỹ. Nếu giữa hai bên có sự khác nhau thì đó là ở chỗ những người nô lệ trước kia bị buộc vào cái cày để làm thân trâu ngựa, còn anh lính này thì bị buộc vào cây súng để biến thành một con thú dữ giết người (!)

Tôi hiểu biết chút ít và rất yêu thích nền văn hóa tiến bộ của nước Pháp, đã một thời tiêu biểu cho tinh thần nhân đạo. Chính nó đã nhiều lần gợi cho tôi suy nghĩ về tình nhân đạo. Có lẽ chính có đã phần nào thôi thúc tôi đi vào nghề thuốc mà người ta thường coi là cái nghề nhân đạo.

Nhân đạo! Cái tiếng rất đẹp ấy, mỗi ngày tôi lại hiểu sâu sắc thêm về nó. Chính vì thế, khi trưởng thành lên, tôi biết rằng muốn thực hiện được lý tưởng nhân đạo thì phải đi một con đường khác, con đường mà bây giờ chúng ta đang theo đuổi.

Câu chuyện của anh thương binh da đen hôm nay càng chứng thinh thêm điều đó. Ở phía bọn kẻ cướp chẳng bao giờ có nhân đạo cả. Ở phía chúng nó, ngay cả cái “nghề nhân đạo” cũng không còn nhân đạo nữa!

Nhân đạo thuộc về chúng ta. Chỉ chúng ta, những người chiến đấu cho một giai cấp và một dân tộc bị áp bức mới có nhân đạo chân chính.

Đứng trong quân đội cách mạng, những người quân y chúng tôi đang thực hiện một lý tưởng nhân đạo cao quý nhất.

Đảng ta đã dạy chúng tôi biết thông cảm với những người bị áp bức. Chính nhờ Đảng giáo dục, anh y tá của chúng tôi đã biết thương xót anh lính da đen bị đẩy đi làm công cụ giết người cho bọn thực dân xâm lược.
Được Đảng giáo dục, các đồng chí quân y chúng ta đã tỏ rõ lòng nhân đạo với hàng ngàn thương binh và hàng vạn tù binh địch.

Đối với anh em bộ đội chúng ta thì lòng nhân đạo của những người quân y biểu hiện thành tình thương yêu đồng chí thiêng liêng và thắm thiết.

Chính tình thương yêu đó đã thôi thúc anh chị em cán bộ quân y vượt qua mọi khó khăn, làm tốt việc chạy
chữa cho thương binh, tận tình săn sóc sức khỏe và đời sống của bộ đội ngoài trận địa.

Chính tình thương yêu đó đã đem lại cho các cán bộ quân y sức mạnh để lao mình vào những chỗ chết chóc, và sẵn sàng nhỏ máu của mình để giành lấy sự sống cho thương binh.

Tháng 5 năm 1964


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:48:27 PM
LÀM TRÒN NHIỆM VỤ

Đại tá HOÀNG CẦM

VĂN PHÁC ghi

Mùa đông năm 1953.

Sau cuộc chỉnh quân thắng lợi, toàn thể cán bộ và chiến sĩ trong đơn vị tôi đều nô nức xin đi chiến đấu. Đối với quân đội ta, ngày lên đường ra mặt trận giết giặc đúng là một ngày hội lớn, ai cũng mong chờ.

Ngày 20 tháng 11 năm 1953, quan Pháp nhảy dù xuống Điện-biên-phủ. Trung đoàn chúng tôi nhận được lệnh cấp tốc, bí mật hành quân. Từ một nơi giấu quân ở một khu rừng của tỉnh Yên-bái, chúng tôi theo một đường tắt đi mấy đêm liền rồi đổ ra ngã ba Thượng-bằng-la. Con đường này đã dẫn đơn vị tôi vào chiến dịch Tây-bắc năm trước nên vừa ra tới nơi, anh em đã ồn lên: “Trên lại thả hổ về rừng rồi!”. Khi đặt chân lên mặt đường đã được sửa rộng ra rất nhiều, ô-tô chạy được, khác hẳn con đường rừng nhỏ hẹp rậm rạp khi xưa, anh em vừa ngạc nhiên vừa mừng rỡ. Có đồng chí kháo là, sẽ có “voi lớn” đi chiến dịch nên mọi người càng khoái. Trông quang cảnh này chúng tôi đều hiểu được phần nào quyết tâm của trên và đã hình dung được phần nào cái quy mô to lớn của chiến dịch sắp tới.

Hôm đó, tôi hành quân cùng trung đoàn vượt đèo Lũng-lô để rồi mai sẽ bứt đi trước chuẩn bị chiến trường. Chiến dịch nào cũng vậy, những cán bộ quân sự như tôi đều đi trước, nên mỗi khi được đi cùng bộ đội thì rất thích. Tâm trạng tôi thường có mâu thuẫn: sắp chiến đấu thì rất lo việc nắm chắc lực lượng của mình, nhưng hễ khi nào chưa được nhìn tận mắt đồn địch, chưa biết cụ thể nó có bao nhiêu quân, bao nhiêu lô-cốt, bao nhiêu lỗ châu mai, các loại súng đặt ở đâu, v.v. thì tôi lại băn khoăn bứt rứt mãi...

Tối hôm ấy có trăng non. Núi rừng miền Tây hiện ra hùng vĩ, trang nghiêm đẹp đẽ lạ thường. Bộ đội, dân công ùn ùn trôi theo dòng chiến dịch. Tôi nhập vào đi lẫn trong hàng quân. Các chiến sĩ vừa đi vừa rì rào nói đủ các thứ chuyện vui nhộn. Đi được một thôi đường, tôi thấy trong người nóng ẩm, dễ chịu hẳn. Bỗng ở phía sau có một tiếng nói như quát:

- Tổ ba chú ý kiểm soát người lạ trong hàng quân.

Tôi bấm bụng cười, vẫn tảng lờ bước theo. Một đồng chí cán bộ đi từ dưới vượt lên hỏi:

- Có chuyện gì đấy?

Tôi nhận ra tiếng đồng chí trung đội trưởng Chu bá Thệ, bèn hỏi lại:

- Các cậu 130 đấy hả?

130 là tiểu đoàn chủ công của trung đoàn. Thệ nhận ngay ra tôi, reo lên:

- A, anh Cầm! Lính lại định đùa dai trung đoàn trưởng rồi!

Thệ là một trung đội trưởng xung kích gan lì. Thệ đã cùng với tôi đánh nhiều trận trong thời kỳ tôi còn phụ
trách tiểu đoàn này.

Chúng tôi vui vẻ vừa đi vừa ôn lại những ngày trung đoàn còn sốt ruột nằm im, giấu quân ở Yên-bái. Như trên tôi đã nói, lúc đó vừa sau chỉnh quân, trong cán bộ và chiến sĩ đang có phong trào xin đi chiến đấu ầm ầm như dầu sôi lửa đốt. Đảng ủy trung đoàn đã phải làm công tác lãnh đạo rất vất vả để cho anh em thông phương châm “Tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt” Hễ thấy tôi xuống đơn vị lúc nào là anh em xúm lại chất vấn liền:

- Báo cáo ban chỉ huy, đơn vị ta còn nằm ở đây đến bao giờ nữa?

- Trên bảo cơ động, sao mãi chẳng thấy động đậy gì cả?

- Đề nghị trên cho biết trước về xuôi hay leo núi để anh em còn liệu lắp máy vào đầu gối


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:49:21 PM
Đến hôm được lệnh hành quân, cả trung đoàn phơi phới bốc đi ngay. Chỉ có một số đồng chí muốn về xuôi giải phóng quê hương mình, nay thấy đi về hướng khác, có phần kém phấn khởi. Còn các anh em khác thì tâm lý chung đều khoái, thích lên núi dễ đánh hơn, về đồng bằng còn ngại phi, pháo, boong-ke khó “xơi” lắmĐi giữa hàng quân nhìn thấy lực lượng cua trung đoàn đầy

Đi giữa hàng quân nhìn thấy lực lượng của trung đoàn đủ chiến sĩ, cán bộ đều khoẻ khoắn, khí thế bừng bừng, tôi vụt nghĩ lại chiến dịch Tây-bắc lần trước. Cho đến bây giờ trong lòng tôi vẫn chưa nguội mối hận Nà-sản Cứ lúc nào nghĩ đến trận Bản Vậy, tôi lại thấy đau lắm. Đó là trận ta đánh vào một tập đoàn cứ điểm đầu tiên của địch. Đơn vị tôi không hoàn thành được nhiệm vụ chỉ vì chưa có kinh nghiệm đánh tập đoàn cứ điểm. Khuyết điểm lớn nhất là vẫn đặt kế hoạch như đánh đồn lẻ, mà chưa tính hết được sự phối hợp giữa các cứ điểm của chúng bằng hỏa lực. Khi chúng tôi bắt đầu nổ súng, phá xong hàng mới xung phong lên thì các vị trí khác của địch dốc hết hỏa lực tập trung bắn tới. Lực lượng xung kích của chúng tôi xông lên mấy lần đều bị hất lại. Trên thấy đánh mãi không xong, cho lệnh rút. Đêm đó trời rét, trăng lại sáng chúng tôi rút đến đâu địch bắn đuổi theo đến đấy. Tất cả cơ quan đoàn bộ đều phải đi làm công tác tải thương. Nhìn bộ đội rời rạc, nghĩ đến nhiệm vụ không hoàn thành, tôi phải khóc, tức chỉ vì thiếu kinh nghiệm mà để xảy ra thiệt hại như vậy. Trên đường hành quân ở chiến dịch về, lại bị bom ở giữa đường, thương vong thêm một số nữa... Lúc đó, tư tưởng của cán bộ, và cá nhân tôi cũng vậy đều bi quan, lo lắng không biết củng cố xây dựng lại đến bao giờ đơn vị mới lấy lại được khí thế như xưa.

Nhưng bây giờ thì mọi vết thương của đơn vị đều đã lành rồi. Quân sô đã đủ, đơn vị lại mạnh: Ngọn lửa chỉnh quân đang hun nóng ở mỗi mười tinh thần sôi sục chiến đấu để trả thù cho giai cấp…

Ánh trăng khuya càng soi tỏ đoàn quân đang rung chuyển. Nói chuyện với Thệ một lúc, tôi gặp Lục, chính trị viên tiểu đoàn 166. Đồng chí Lục quê ở Lâm-thao, Phú-thọ. Do nạn tảo hôn mà mới khoảng bốn mươi tuổi đồng chí đã có con gái lớn lấy chồng rồi, nên anh em gọi là “bủ” Lục. Đồng chí Lục hơn tôi đến sáu tuổi nhưng thấp hơn tôi hẳn một cái đầu, người nhỏ nhắn, nhưng được khen là dai sức, anh em vẫn gọi đùa là “ông người gầy thầy cơm”. Đồng chí Lục là một trong những cán bộ sống lâu nhất ở trung đoàn. Trước Lục ở tiểu ban cán bộ, có lòng yêu thương cán bộ, thấy gì nói ngay, anh em mến nhưng không thích tính nói dai nên lại đặt cho “bủ” ấy một cái tên nữa là “bà già”, hay là “thần giữ của” của trung đoàn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:50:23 PM
Tôi và Lục vừa đi vừa trao đổi ý kiến so sánh lực lượng của trung đoàn từ sau chiến dịch Tây-bắc đến nay.
Hết chuyện công tác sang chuyện vui. Đồng chí Lục hỏi đùa tôi:

- Bà cháu bây giờ ở đâu mà thủ trưởng “bem” thế?

Phía sau bỗng có một đoàn ô-tô kéo pháo, đèn lóe sáng, ầm ầm vượt qua, lá ngụy trang kín mít. Đơn vị nhộn nhịp hẳn lên. Anh em chiến sĩ thích quá. Có nhiều cậu nhảy bổ ra giữa đường cố sờ bằng được vào nòng pháo, rồi khoe ỏm tỏi:

- Vòi voi to lắm anh em ơi!

Có những anh em khác nói đùa theo:

- Này voi ơi, đừng có khôn nhà dại chợ nhé, ra trận có ho thì ho vào đồn giặc, chứ đừng có đấm lưng anh em nhà đấy!

Mọi người cười rúc rích.

Máy bay địch vụt đến. Nó lượn thấp hẳn. Có tiếng xèo xèo từ trên không rơi xuống rồi nổ ục một tiếng. Đồng chí chỉ huy hành quân hét to:

- Bom cháy, tản ra!

Bộ đội thoắt nằm ra hai bên đường. Một đám cháy bốc lên đỏ rực ớ cách đường khoảng 200 thước, mùi khét lẹt. Đoàn xe kéo pháo vội tắt phụt đèn, nhưng vẫn tiếp tục chạy mò dưới ánh trăng. Mấy con ngựa thồ hốt hoảng, lồng lên, hí ầm ĩ. Tuy vậy, trận oanh tạc không gây được thiệt hại gì.

Bộ đội chúng tôi tranh thủ nghỉ. Đồng chí Lục đến hỏi thăm mấy đồng chí mệt. Tôi ngồi chơi với tiểu đội đồng
chí Trần Can. Lúc đó Trần Can còn là tiểu đội trưởng: Can giới thiệu với tôi chiến sĩ Nõn, em út của tiểu đội. Hồi chỉnh quân, tôi đã gặp Nõn ở đại đội 166 rồi. Đó là một “chú bé” 17 tuổi, má bụ, mắt đen, vào bộ đội rồi vẫn thích chơi chim, hay cóp nhặt vỏ đạn. Trong chỉnh quân, Nõn mới có dịp kể hết nỗi khổ của gia đình anh với đồng đội. Trước ngày lên đường đi chiến dịch, Nõn làm bản lập công hứa quyết bắn chết ít nhất là 3 tên sau nghĩ thế nào Nõn xóa đi viết lại là 5 tên kẻo anh em chê là nhát.

Lần này gặp tôi Nõn vui lắm, đòi tôi kể chuyện chiến đấu. Tôi bèn kể cho Nõn cùng anh em nghe trận Xuân-trạch ở huyện Lập-thạch, tỉnh Vĩnh-yên từ Thu Đông 1951.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:52:48 PM
Hồi đó tôi còn là tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 130 này. Đại đoàn đang trong thời kỳ xây dựng, chưa được đầy đủ. Hôm đó tôi đang phổ biến cho các cán bộ kế hoạch đánh đồn Chợ Vàng, thì nhận được tin địch đã đến Ngọc-kỳ và đang tiến về phía ta. Ban chỉ huy trung đoàn lệnh cho chúng tôi hành quân chiến đấu. Đánh vận động vẫn là món sở trường của đơn vị nên anh em đều thích thú. Bộ phận đầu của tiểu đoàn đến Gia-hòa chạm phải tiền tiêu của địch thì trời tối. Chúng chui vào rừng Xuân-trạch nằm im thin thít không còn biết đâu mà mò. Đến lúc đó cũng chưa biết được lực lượng của địch là bao nhiêu? Tôi phải làm mẹo, dẫn một tiểu đội mang theo 1 khẩu trung liên mò vào từng hễ khả nghi chỗ nào thì bắn vào đó. Cái cách võ trang trinh sát thế mà hay. Thấy động, nó bắn lại, thế là lôi ra hết các cỡ hỏa lực của chúng đủ cả đại liên, cối 81, v.v. bố trí trên phạm vi khá rộng. Nhờ vậy mà chúng tôi đoán địch có một tiểu đoàn. Các đại đội bao vây chặt bốn phía. Gần sáng ta bắn tới tấp một hồi rồi xung phong. Địch phải chịu hàng, đúng là một tiểu đoàn lính Âu Phi từ Vĩnh Yên lên. Hôm đó là ngày 27 tháng 12 năm 1951, sau được lấy làm ngày thành lập đại đoàn.

Anh em nghe chuyện chiến thắng của đơn vị mình, có vẻ khoái lắm. Chúng tôi “liên hoan một tiệc” thuốc lào bằng điều gậy rồi lại tiếp tục hành quân. Chúng tôi lên tới đèo Lũng Lô thì đêm đã khuya. Nhưng các tổ công binh vẫn đang hì hục phá bom nổ chậm. Ánh đuốc lập lòe in bóng những người anh hùng đang chọi nhau với thần chết trên những vách núi đỏ, nứt nẻ. Có lệnh từ đầu hàng quân xuống: “Dàn mỏng đội hình, mỗi người cách nhau 3 thước, chạy lom khom thật nhanh qua chỗ có bom nổ chậm, nếu thấy lóe lửa nằm xuống ngay, dứt tiếng nổ lại chạy”.

Tôi chỉ lo sứt mẻ lực lượng của đơn vị. Giữ được trọn vẹn quân số cho đến ngày nổ súng thì thật không còn gì sung sướng bằng. May quá, toàn đơn vị chúng tôi chạy qua rồi mới có tiếng nổ.

Vừa qua chỗ nguy hiểm thì có một đồng chí đến tìm tôi. Đó là đồng chí Lộc, một đồng chí đã có tuổi. Khi đơn vị lên đường, vì đồng chí bị ốm nên được để lại hậu phương điều trị và trông kho. Trong chỉnh quân, đồng chí liên hệ trong gia đình có nhiều người bị chết vì đế quốc, phong kiến. Lúc gặp tôi đồng chí Lộc báo cáo là đã khỏi rồi và chỉ nằng nặc đòi đi chiến đấu. Tôi rất cảm động trước phẩm chất đẹp đẽ của người chiến sĩ cách mạng đó.

Tôi nhìn Lộc cũng như tất cả các chiến sĩ đang bước hăng say, thấy được rất rõ sức mạnh chiến đấu vô địch của quân đội mình, lòng tôi tràn đầy niềm vui tin tưởng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:55:46 PM
II

Tới khu vực tập kết, trung đoàn chúng tôi được vinh dự nhận nhiệm vụ đánh Him lam mở cửa chiến dịch Điện biên phủ. Khi nghe phổ biến xong tôi suy nghĩ rất nhiều. Hận Bản Vậy còn đó. Phải làm sao đây, khi đơn vị chúng tôi vẫn còn chỗ yếu là ít kinh nghiệm đánh công kiên. Trung đoàn ủy họp bàn rồi hạ quyết tâm lãnh đạo khắc phục mọi khó khăn quyết đánh thắng trận đầu. Tôi hứa hẹn làm công tác điều tra tốt, chuẩn bị lực lượng tốt.

Đêm ấy, tôi dẫn một đoàn cán bộ quân sự đi trinh sát vị trí Him lam. Có đồng chí cán bộ trinh sát tên là Cối dẫn đường. Cối béo lùn như chiếc cối xay nên được tặng một tên thân mật là phó Cối. Cối là một trinh sát viên láu, giàu kinh nghiệm và dũng cảm. Cối dẫn bọn tôi toàn đi tắt ngang đồi. Có đồng chí hỏi sao không đi dưới đường cái thì Cối trả lời là để tránh địch phục kích. Tôi nghĩ đến lúc cả đơn vị lớn vào chiếm lĩnh trận
địa thì không thể đi tắt thế này được nên bảo đồng chí Cối:

- Lúc vào thì mình đồng ý đi thế này. Nhưng chốc nữa thì cậu phải dẫn ra theo đường chính mới được.

Cối đáp:

- Được thôi, khuya thì ra theo đường chính cũng không sao, vì lúc đó nó rút quân phục kích về rồi.

Chúng tôi bò vào sát đồn, lợi dụng pháo sáng của địch bắn lên để quan sát.

Cối bò thoăn thoắt lên trước nhưng đột nhiên cậu ta lăn lông lốc trở lại hớt hải:

- Có Tây anh ạ, tôi đè phải người nó, hình như một thằng gác đang ngủ.

Quả nhiên có thằng Tây lục đục bò dậy, soi đèn pin loang loáng ra xung quanh. Chúng tôi nép sát xuống đất, lẫn vào bụi cây. Nó bắn một chặp, rồi ngừng lại ho và mãi sau có lẽ không thấy gì nguy hiểm lại nằm xuống. Tôi gọi mấy đồng chí tiểu đoàn trưởng đến, ghé tai nhau bàn: cần phải chịt cổ, bắt sống thằng này. Nhưng chúng tôi chưa kịp hành động thì đã có thằng khác ra đồi gác. Thằng vừa ngủ đứng lên soi đèn pin đi về đồn. Tôi bèn bò sát vào cửa ra vào để quan sát. Không biết có đồng chí nào làm động, một lọat pháo sáng bay vụt lên, sáng lòa cả trời đất rồi các cỡ pháo của địch bắn ra om sòm.

Chưa làm xong việc, nhưng thấy bị lộ rồi, lại gần sáng, tôi bàn phải rút đã. Lúc trở ra anh em đều tiếc rẻ về chuyện bắt hụt thằng Tây. Cối ta nói to quá, bọn địch bắn theo liền, chúng bắn đuổi, nên các làn đạn ra xa dần. Chúng tôi đã có kinh nghiệm nên biết rằng cứ đi ra sẽ bị ăn đạn. Ngay lập tức cả đoàn chúng tôi kéo nhau đi ngược trở lại phía đồn địch, đợi nó bắn chán chê rồi mới lại đi ra, quả nhiên an toàn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:57:14 PM
Từ hôm sau, cứ chập tối là đồn Him lam lại cho một tiểu đội lê dương ra phục kích ta ở cách đồn một quãng xa, mang theo cả điện đài để báo về cơ quan chỉ huy của nó.

Phó Cối phát hiện ngay được bọn này. Chúng tôi rất băn khoăn, nhưng nhận thấy vẫn cần phải tìm đủ mọi cách để vào Him lam, vì chúng tôi chưa lấy xong tài liệu cần thiết ở đó.

Bàn bạc tập thể mãi thì nảy ra một ý kiến hay: sẽ “tương kế tựu kế” tóm ngay lấy món tài liệu sống này là tiện nhất. Thế là hai tiểu đội quân ta được lệnh tìm cách bò sát vào phục kích sớm hơn bọn địch. Quả nhiên bọn địch mắc bẫy. Bọn chúng đang lò dò kéo ra thì bị diệt tươi ngay bốn thằng; còn bốn thằng bị bắt sống, trong đó có một tên đội. Bên ta hoàn toàn vô sự. Chuyến “buôn” lãi vô cùng. Trong lúc khai thác tài liệu, thằng đội nói với tôi:

- Tôi khuyên các ông không nên đánh Him lam, đấy là một pháo đài bất khả xâm phạm, lực lượng tinh nhuệ nhất, hỏa lực mạnh, công sự kiên cố. Các ông đánh vào đấy thì sẽ bị thiệt hại đấy!

Tôi suy nghĩ, không hề tin lời nó nói. Đối với bọn đế quốc, thì đến lúc chết chúng nó vẫn không có thể đánh giá đúng được sức mạnh của quân đội cách mạng. Him lam mạnh thật, nhưng không thể kiên cố bằng Đông Khê. Trung đoàn chúng tôi chạm trán với lê dương nhiều rồi. Lực lượng tinh nhuệ nào của địch cũng chẳng đáng kể gì. Hơn nữa trong trận này nhiều đơn vị của ta sẽ cùng đánh một lúc, lại có sự chỉ đạo sát của trên và pháo của ta lại xuất hiện lần đầu…

Tôi bèn bảo nó:

- Đồi Him lam của các anh nhất định sẽ đi đời.

*
*   *

Sau khi đi trinh sát thực địa chu đáo, chúng tôi tìm được chỗ đặt hỏa lực rất tốt, có khả năng bịt hết lỗ châu mai của địch. Tuy vậy việc cấu trúc trận địa cũng hết sức trầy trật. Hầu như đêm nào đi đào cũng đều có chiến sĩ, cán bộ thương vong.

Chiến hào của chúng tôi chỉ cách đồn địch có 200 thước. Mình đào huỳnh huỵch nó biết cho nên nó quyết phá. Về phía ta, lẽ cố nhiên ta quyết giữ. Hôm nào chúng tôi cũng phải để lại một tiểu đội để giữ không cho địch ra lấp, hoặc gài mìn vào giao thông hào của ta. Những trận chiến đấu đã diễn ra liên tục và khá ác liệt. Hôm cuối cùng bọn địch đưa ra hẳn một đại đội. Một tiểu đội của chúng tôi được tăng thêm hỏa lực, đã anh dũng chiến đấu suốt từ sáng đến 3 giờ chiều. Bọn địch phải rút.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 04 Tháng Chín, 2010, 10:57:40 PM
18 giờ 25 phút ngày hôm đó (13 tháng 3) trong lúc trung đoàn 141 đánh mạnh vào Him lam ở mũi điểm thì đại đội 366, đơn vị chủ công của tiểu đoàn 130 bắt đầu liên tục bộc phá ở hướng phụ cứ điểm đó. Hỏa lực của đơn vị và hỏa lực chi viện của trên đều yểm hộ rất tốt. Bộc phá mở một mạch hết 200 thước rào, địch mới phát hiện gọi pháo Mường Thanh bắn cản, nhưng quân ta đã vào lọt trong đồn rồi.

Tôi được nghe báo cáo về Nõn. Đồng chí ấy đã đánh bộc phá rất dũng cảm. Đồng chí thứ năm chưa hoàn thành nhiệm vụ, bị hy sinh, Nõn xông ngay lên. Làm xong phần của mình, Nõn quay nhặt ống của bạn lao lên đánh tiếp, rồi liên tục 2 ống nữa, mở một đường thẳng tắp cho xung kích tiến vào đồn. Ngay lúc đó, tiểu đội trưởng Trần Can vác cờ “Quyết chiến quyết thắng”, nhảy phắt lên mặt giao thông hào, gọi anh em “thi đua với tiểu đội bộc phá, mau cắm cờ Bác lên đồn giặc”. Can cầm đầu tiểu đội đánh thẳng một mạch lên đỉnh đồi, thì vấp phải lô cốt cố thủ của địch bắn cản dữ quá không tiến thêm được. Chúng tôi góp ngay ý kiến là phải vòng về phía sau ném thủ pháo vào thì nó mới chết. Trần Can bèn cho một tổ dùng trung liên bắn nghi binh phía trước. Quả nhiên thủ pháo đã diệt ngay được hỏa điểm lợi hại của địch. Can nhảy ngay lên nóc hầm cắm cờ “Quyết chiến quyết thắng” rồi dẫn tiểu đội xộc luôn vào hầm cố thủ tiếp tục tấn công. Cả trung đội xung kích chiếm được đỉnh đồi rồi nhanh chóng đánh tỏa ra hai bên. Nhưng vẫn còn một phần ba đồn chưa giải quyết. Ban chỉ huy tiểu đoàn xin đưa lực lượng dự bị vào. Nhưng lúc đó pháo địch ở Mường Thanh đang bắn rát vào chỗ cửa mở, đơn vị ở ngoài vào dễ bị thương vong nên trung đội bộc phá của đại đội 366 xin xung phong nhận nhiệm vụ liên tục chiến đấu. Lúc đó tôi nghĩ ngay đến tiểu đội Nõn. Chỉ một giờ sau chúng tôi nhận được báo cáo là đại đội 366 đã tiêu diệt hoàn toàn đại đội lê dương thứ 11 của địch. Trung đoàn đánh thắng Him lam rất giòn giã, số thương vong ít nhất so với tất cả những trận đánh công kiên của chúng tôi từ trước đến nay. Toàn đơn vị đã vượt qua được một cửa ải đầu tiên rất quan trọng. Đảng ủy chúng tôi rất mừng. Vừa xong trận đánh, tôi bỏ cả ngủ, vội xuống ngay những đơn vị chiến thắng bàn chuyện củng cố để liên tục chiến đấu. Lần này thì tên đội Tây bị bắt hôm nọ đã có ý kiến mới. Hắn nói:

- Các ông đã tiêu diệt được vị trí Him lam thì các ông có thể đánh được bất kể chỗ nào ở Điện biên phủ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:39:14 AM
Sau trận Him lam, tôi cảm thấy mình lớn lên rõ rệt. Chiến dịch này có nhiều cái mới mẻ khác trước. Tôi khoái nhất là sự hợp đồng rất ăn ý giữa bộ và pháo. Chuyến này thằng Pháp mới được nếm mùi súng lớn của Việt Minh. Nó quen ỷ vào phi, pháo. Bây giờ vỏ quít dày đã có móng tay nhọn. Trong trận Him lam, 105 của ta bắn vào đồn trúng như “cả cái”, cao xạ chỉ mới bụp bụp một hồi mà đã có một chiếc máy bay tóe lửa phụt khói. Lính ta đều hả hê, thật bõ những ngày kéo pháo gian khổ.

Vui mừng trước thắng lợi bước đầu, nhưng Đảng ủy chúng tôi vẫn lo nhiệm vụ sắp tới còn nhiều khó khăn, nên ra nghị quyết chống tự mãn chủ quan trong toàn Đảng bộ.

Bước vào đợt hai của chiến dịch, trung đoàn chúng tôi lại được giao nhiệm vụ đánh chiếm đồi D1. Trong đợt này mặt trận chuyển về phía Đông của Điện biên phủ. Đồi D1 là một cứ điểm cao nhất của khu Đông che chở rất đắc lực cho các cứ điểm 505, 506, 507, v.v. ở bên này sông Nậm Rốm, và cả Mường Thanh nữa.
Địch để ở đó 1 tiểu đoàn tinh nhuệ.

Tôi vẫn giữ quyết tâm chuẩn bị thật tốt, bảo đảm thắng lợi, giảm bớt thương vong như trận trước. Vì vậy đoàn cán bộ quân sự cũng chịu khó mò mẫn điều tra đồi D như hồi sục sạo quanh Him lam vậy. Có một hôm đi điều tra đến sáng mới về, mệt quá vừa chui vào hầm nằm nghỉ một chút, tôi chợt nghĩ lại thấy chỗ bố trí trận địa hỏa lực hình như hở quá. Tôi vùng ngay dậy, gọi khẽ đồng chí liên lạc, hai anh em lẳng lặng mò ngay ra tận chân đồi D ngắm lại, thấy đúng là chỗ đặt súng cối và đại liên bị hở sườn tôi liền tìm được chỗ khác tốt rồi về ngủ mới yên tâm.

Trong khi đó, đêm nào bộ đội ta cũng đổ ra cánh đồng Mường Thanh đào suốt sáng trong bùn lầy và dưới hỏa lực của địch. Buổi sáng về, khắp người toàn là một màu đất đỏ, chỉ còn hở có hai con mắt thèm ngủ.
Một nhiệm vụ rất quan trọng trong đợt hai này của chiến dịch là phải tiếp tục đào, xây dựng trận địa vững chắc, tạo thành một các thòng lọng, thít dần cổ địch, tiến tới tiêu diệt chúng hoàn toàn.

Đúng đêm 30 tháng 3 năm 1954, quân ta cũng một lúc nổ súng ầm ầm tấn công vào khu Đông gồm các cao điểm E1, D1, D2, C1, C2 và A1.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:40:03 AM
Về nhiệm vụ đánh đồi D1, thì hai tiểu đoàn 166 và 154 đã làm đúng kế hoạch của trung đoàn. Sau khi mở đột phá khẩu ở hai mũi xong, hai đơn vị cùng đánh thốc vào giữa đồn, rồi lập tức đánh vòng ra ôm lấy phía sau không cho địch còn đường rút chạy. 166 vào được trước, phát triển luôn. Sau 2 giờ chiến đấu ác liệt, trung đoàn hoàn toàn làm chủ đồi D. Bộ tư lệnh đại đoàn cho lệnh bố trí giữ đồi D. Tôi nghĩ rằng, chỗ này rất gần Mường-thanh rồi, Đờ Ca-xtơ-ri thế nào nó cũng đưa quân ra phản kích mạnh đây, nên ngay đêm hôm đó tôi chỉ thị cho tiểu đoàn 154. Phá hết chướng ngại vật ở phía sau, đào giao thông hào thông vào đường trục về hậu phương để khi cần dễ điều quân tiếp viện. Quả nhiên hôm  sau vừa sáng tinh mơ địch cho một tiểu đoàn ra phản kích liền. Nó rót đại bác và súng cối lớn dội quanh đồi. Về phía quân ta, thì đơn vị chiến đấu xong tiếp tục làm công sự suốt đêm, nên sáng ra mệt quá, chỉ để cảnh giới còn nằm lăn ra ngủ ở hầm cố thủ. Những đồng chí gác hy sinh vì bị trúng đạn đại bác ngay từ đầu Địch bỏ được vào trận địa, và mãi đến lúc đồng chí Trần xuân Quảng tiểu đoàn phó 154 bị trúng đạn hy sinh bộ đội mới kịp trở tay đối phó.

Địch nhảy vào được giao thông hào của ta, chiếm được hai phần ba đồn rồi, nên cuộc chiến đấu để chiếm lại chỗ đã mất của bộ đội chúng tôi thật gay go. Nhưng trung đoàn đã kịp điều quân tiếp viện lên. Cuối cùng địch bị đánh bật khỏi đồi D1, kéo nhau chạy tháo thân về Mường - thanh như vịt.

Ta vẫn làm chủ ngọn dồi cao, ngồi chồm chỗm trên đầu Đờ Ca-xtơ-ri.

Trận đánh vừa kết thúc, thì đại đoàn bảo tôi về gặp đồng chí Tổng chỉ huy mặt trận. Tôi hồi hộp, giao công việc lại cho đồng chí trung đoàn phó Thắng Bình rồi đi ngay.

Giữa đường, gặp một đại đội cao xạ. Vốn mến anh em này, tôi tạt vào chơi. Tôi vừa ngồi chưa nóng chỗ thì hai máy bay B26 ập tới. Hai bên đánh nhau rất dữ đội. Những con quạ sắt cứ lăn sả xuống ném bom sát sạt.
Các chiến sự cao xạ ta cũng chẳng phải vừa, nòng súng bám rất sát mục tiêu, cứ nhè lúc nó chúc đậu xuống là nện tơi bời, buộc chúng phải bay cao, loạng choạng ném bom trật cả ra ngoài. Khi chúng nó chuồn xa rồi, đồng chí chỉ huy đơn vị phòng không nhìn tôi, mỉm cười:

- Lính cao xạ bọn tôi chỉ ngại pháo mặt đất thôi, còn đối với máy bay mình cứ cứng cổ, ngỏng đầu khỏe lên thì nó lại sợ mình.

Được thấy tận mắt tinh thần chiến đấu đồng cảm của chiến sĩ phòng không tôi càng thêm yêu mến tin tưởng ở anh em.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:41:07 AM
Sau đó tôi được dẫn vào một khu rừng xanh tốt. Đây là khu tổng hành dinh mặt trận. Nơi ở của Bộ chi huy thật đẹp mắt. Rừng toàn cây cao, thưa, lại có suối to. Trong một cái lán gần đó vang lên tiếng đồng ca bài “Nhị-lang.-sơn” rất hay. Tôi bị tiếng hát lôi cuốn ngay, trong người có một cảm giác rất nhẹ nhõm như người đang đi dưới nắng gắt gặp được cơn gió mát. Tôi vẫn mong khi nào xong chiến dịch, toàn trung đoàn tôi được xem một tối văn công thì anh em khoan khoái lắm. Đồng chí liên lạc quay lại giới thiệu:

- Đây là đoàn văn công Bu-ca-rét1. Sắp đến chỗ đồng chí Văn rồi đấy.

Bỗng nhiên, một tốp người có cả Tây, cả bộ đội, có dân, chợt ở trong rừng đi ra. Tôi quen một đồng chí nhà văn trong đó. Tên Tây ủ rũ rõ là điệu bộ tù binh. Tay nó bị thương phải đeo ở trước ngực. Tôi dừng lại hỏi chuyện. Đồng chí nhà văn cho biết:

- Đây là tên quan tư chỉ huy đồi Độc-lập, đưọc gọi về Bộ chỉ huy mặt trận đế hỏi cung.

Tôi hỏi đùa:

- Nó có nói tại sao bị thua không?

Đồng chí nhà văn cười hóm hỉnh:

- Ngài quan tư đồ cho quần ta đồi quy luật, Him-lam đánh rồi, đến Độc lập lại đánh vào lúc sáng làm hắn không đối phó kịp. Nguyên nhân thứ hai là pháo của ta bắn cừ quá. Trước kia Đờ Cát khoe là chỉ sau 15 phút là làm câm hẳn miệng tất cả pháo của ta, những sự thật chẳng chiều lòng chúng. Nguyên nhân thứ ba, ngài quan tư khen tinh thần chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt-nam dũng cảm nhất thế giới!...
Chỗ làm việc của Bộ chi huy mặt trận bố trí gọn như một xóm nhỏ. Các nhà cách xa nhau ẩn dưới bóng cây, bên cạnh đều có hầm to.

Đồng chí Văn ra tận cửa niềm nở đưa tôi vào trong nhà. Tôi liếc nhìn ngôi nhà xinh xinh cột gỗ, vách nứa, lợp gianh. Đồng chí Văn lấy mấy tờ họa báo đưa tôi:

- Cậu vừa ở chỗ khói lửa về, xem cái này một chút cho mát đầu.

Tôi rụt rẻ hỏi:

- Báo cáo anh, bao giờ làm việc ạ?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Đoàn văn công của ta đi dự Đại hội liên hoan thanh niên thế giới ở Bu-ca-rét về.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:42:38 AM
- Ăn cơm xong, đồng ý chứ? Vào nằm trong giường này mà nghỉ.

Được lời như cởi tấm lòng, tôi đang thèm ngủ, nên vừa ngả lưng xuống đã kéo gỗ liền một mạch từ 8 giờ đến 12 giờ mới dậy. Trong lúc ăn cơm đồng chí Văn hỏi:

- Ở mặt trận, anh em thiếu gì nhất.

Tôi ngẫm nghĩ kể ra thì cái gì cũng thiếu, biết nói cái gì là “nhất” cho đúng. Sau sực nhớ lại những lần đồng chí chính ủy đại đoàn Trần Độ xuống thăm đơn vị, chiến sĩ thường chỉ vòi thuốc lào, nên tôi đáp:

- Thưa anh, anh em đang thiếu thuốc lào nhất.

Đồng chí Văn cười:

- Ừ sắp có đấy, đến ngang đường rồi.

Ăn cơm xong đồng chí Văn bảo tôi nói kinh nghiệm chiến đấu. Tôi rất lúng túng. Trung đoàn vừa đánh thắng Him-lam, D1 thật, nhưng thắng lợi chung  của chiến dịch còn phong phú biết bao nhiêu. Không biết nói câu gì hơn, tôi thành thật thưa:

- Báo-cáo anh, vừa qua do quán triệt quyết tâm của trên mà trung đoàn đã vượt được mọi khó khăn và đã tiêu diệt được địch.

Đồng chí Văn vui vẻ nói:

- Đúng! Khi nào quyết tâm của trên được thể hiện bằng hành động dũng cảm của dưới nhất là cán bộ các cấp phải gương mẫu trong lãnh đạo, chỉ huy thì bộ đội mới giành được thắng lợi.

Đồng chí Văn còn căn dặn thêm:

- Vừa qua, trung đoàn các đồng chí chuẩn bị tốt, tinh thần chiến đấu cao, nhưng thỉnh thoảng còn chủ quan. Cán bộ cần tăng cường học hỏi anh em, học hỏi đơn vị bạn nhiều hơn nữa.

Tôi cắm cúi ghi vào sổ tay, đồng chí Văn ngạc nhiên hỏi:

- Sao, Cầm viết tay trái à?

Tôi báo cáo với đồng chí về trận phục kích hai tiểu đoàn của địch ở vùng Đà-bắc, Hòa-bình từ Thu Đông 1947. Trong lúc tôi đang dần bộ đội xông lên thì bị một băng tiểu liên của địch bắn tới, làm tối mắt ngã xuống liền. May chỉ bị thương ở sườn và đứt gân tay phải. Từ đó phải tập mãi mới viết được tay trái.

Ở chỗ đồng chí Văn ra về, tôi mang theo một ấn tượng rất sâu sắc về tình cảm đẹp đẽ của quân đội cách mạng. Tôi vui mà càng lo đến nhiệm vụ mới của trung đoàn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:44:56 AM
IV

Có một thời kỳ dài, từ cuối tháng 3 đến hết tháng 4 năm 1954 đơn vị tôi có nhiệm vụ phải giữ chặt lấy đồi D, một tấc đất cũng không cho Đờ Ca-xtơ-ri chiếm lại. Việc phòng ngự vị trí này rất quan trọng vì là vị trí cao nhất khu Đông, uy hiếp toàn bộ hệ thống các điểm bên này sông Nậm-rốm.

Ngay sau hôm gặp đồng chí Văn về, tôi cũng đồng chí tham mưu trưởng Chu phương Đới dắt nhau lên kiểm tra đồi D vào ban ngày. Khắp đỉnh đồi D đỏ loét, nham nhở khoét sâu hố bom, hố pháo; lổn nhổn những dây thép gai, dây dù, vải dù, vỏ đồ hộp vung vãi; cảnh tượng trông bắn mắt lắm. Giao thông hào thì nhày nhụa ngập bùn. Hầm súng, hầm người còn sơ sài. Nhìn chiến sĩ thì thấy uể oải ít vui. Có anh cứ ở lì trong hầm hết ngủ lại dậy.

Tôi trao đổi với đồng chí Đới thấy đúng là có vấn đề tư tưởng nặng nề, chưa thông phòng ngự đây. Đảng ủy
đã giải quyết mãi nhưng vẫn còn ngại phi, pháo, ngại bị cô độc.

Chúng tôi ở lại họp bàn với anh em để chỉnh đốn lại, phát động khí thế lên. Anh em nêu rất nhiều khó khăn. Đối với chủ trương đưa sơn pháo 75 lên để bắn kiềm chế sân bay và các mục tiêu quan trọng trong Mường-thanh, ai cũng thấy là việc rất lợi hại nhưng cứ vin là đất ở đây bở, cứ đạn 105 thôi chứ chưa nói đến bom cũng đủ rung làm vỡ công sự rồi.

Khi tư tưởng thông thì quần chúng lại đề ra nhiều mưu kế tuyệt diệu. Có ý kiến là phải đào sâu 10 thước đất rồi đưa gỗ ở phía sau lên, đóng thành cũi lợn bốn bên chèn đất thật kỹ thì công sự tha hồ vững chắc. Tôi đã cho thực hiện theo ý kiến này, sau quá nhân rất bảo đảm.

Trước khi về chúng tôi đứng ở giao thông hào đồi D nhìn xuống cánh đồng Mường-thanh thấy gần chỉ huy sở của địch quá, đúng là như ngồi trên đầu Đờ Ca-xtơ-ri vậy. Mường-thanh cũng một màu đất đỏ loét, loang lổ, vắng lặng như một bãi tha ma đang chôn cất dở.

Tôi rất thông cảm với cuộc chiến đấu gay go, căng thẳng của các chiến sĩ tiểu đoàn 154 phòng ngự trên đồi D. Địch phàn kích hết đợt này đến đợt khác, luôn luôn giội bom, đại bác xuống. Đối với máy bay, lúc đầu các chiến sĩ ta còn đối phó tiêu cực, sau chúng tôi phát động súng nào cũng bắn máy bay, buộc nó phải bay cao và có lần bỏ bom trúng cả vào vị trí của nó. Dù tiếp tế của chúng thả lạc sang có trận địa của ta. Đờ Ca-xtơ-ri là một tên tướng rất xảo quyệt. Mỗi lần có phi cơ đến tập kích, nó đều cho xe tăng bò ra trước, dử quân mình rời khỏi công sự, bắt thình lình máy bay ập tới giội bom rồi chuồn thẳng. Nhưng chúng tôi chỉ bị lừa lần đầu, sau rút dược kinh nghiệm hễ thấy quan sát báo có xe tăng ra mà không có bộ binh của nó đi theo thì anh em cứ mặc nó, chỉ để một bộ phận phụ trách đánh xe tăng và bắn máy bay, còn tất cả cứ ở trong hầm trú ẩn.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:45:39 AM
Đời sống vật chất của các chiến sĩ phòng ngự lại càng thiếu thốn. Nước uống phải đem từ đằng sau lên đựng vào ni-lông, vỏ đồ hộp, dùng theo tiêu chuẩn. Việc rửa mặt, tắm giặt thì cứ tối đến anh em cắt phiên nhau về chỗ trú quân của tiểu đoàn để giải quyết. Các chiến sĩ nuôi quân phục vụ rất dũng cảm, Anh hùng Đinh văn Mẫu ngày nào cũng bảo đảm được cơm nóng nước nóng đầy đủ. Đến được đồi phòng ngự lúc ban ngày cũng là một kỳ công. Có nhiều quãng, pháo của địch đã tính sẵn cự ly, hễ thấy có bóng mình là nó đỗ đạn vào đấy vô hồi kỳ trận. Khi qua những chỗ ấy các đồng chí anh nuôi thường phải buộc đây vào chảo cơm, rồi bò sát đất mà kéo, hoặc là để lên lưng mà bò. Một lần tôi cũng lên đồi D lúc ban ngày, vừa đến quãng đó thì gặp đồng chí Mẫu và đồng chí Lộc đang làm như vậy. Đồng chí Mẫu đã qua rồi đến lượt đồng chí Lộc đang bò thì một chùm đạn của địch rơi trúng, hy sinh ngay. Đồng chí Lộc là người đã đuổi theo đơn vị hành quân, gặp tôi xin đi chiến đấu bằng được. Tôi vội bò ra ôm xác đồng chí Lộc vào. Nghĩ đến tấm gương của đồng chí Lộc lúc sống thì anh dũng, chết thật vẻ vang, tôi rất cảm phục đồng chí, rồi không sao cầm được nước mắt. Tôi và đồng chí Mẫu vừa ôm bạn đem chôn vừa khóc ròng ròng. Hôm đó tôi thay chân đồng chí Lộc tiếp tục gánh thức ăn lên đồi phòng ngự D cho anh em.

*

*   *

Trong lúc đó nhiệm vụ chung của đơn vị chúng tôi vẫn là ráo riết đào hào, đánh lấn để chuẩn bị cho giai đoạn tổng công kích. Những cuộc chiến đấu thầm lặng bằng xẻng, cuốc ở ngoài đồn lắm lúc gian khổ khó khăn hơn cả đánh giặc ở trong đồn. Chúng tôi luôn luôn phải đối phó với trời, với địch. Nhiều đêm mưa vuốt mặt không kịp, rét cắt da cắt thịt. Có đồng chí đang đào mệt quá, rời xẻng khỏi tay, gục vào thành hào mà ngủ, bỗng có tiếng súng của địch lại choàng tỉnh dậy vớ lấy xẻng tiếp tục đào. Mỗi buổi sáng về, người nào cũng đầy bùn đất, lấm láp như ma lem ma vùi, từ chân tay đến đầu tóc đỏ lòm cả. Mắt hốc lại như hai cái đấu.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:46:31 AM
Bọn địch không chịu để cho ta đào yên ở một chỗ nào cả. Ta ở xa, nó rót đại bác, súng cối, ta ở gần thì nó ném lựu đạn. Tình hình rất căng thẳng, thương vong xảy ra luôm luôn.

Tối nào chúng tôi cũng cùng đi làm với anh em và tìm cách đối phó. Quần chúng đã góp cho lãnh đạo nhiều sáng kiến hay tuyệt. Anh em đề nghị mỗi tổ ba người chuẩn bị một mảnh tôn hay tấm ván dày, che lên trên mà đào, đào đến đâu kéo đi theo đến đấy. Lại có ý kiến bổ sung thêm là khi mới bắt đầu đào thì làm ụ rơm to trộn bùn để ở trước mặt, tha hồ cho nó bắn, ta cứ việc ung dung mà đào. Những mưu kế của các tiểu Gia Cát ấy quả nhiên có kết quả tốt thật. Về sau địch vẫn bắn vẫn ném lựu đạn nhưng chẳng gây được thiệt hại cho chúng tôi như trước. Khi nào vừa tầm ném lựu đạn thì ta lại tranh thủ đả trước làm nó hoảng phải chúi đầu xuống. Vì vậy mà bộ phận đào giao thông hào đánh lần vào cứ điểm 505 lần qua cả hàng rào, lấn vào tận lô-cốt đầu cầu, chưa đánh mà đã chiếm được ụ súng lợi hại này.

*
*   *

Trên đồ D. các chiến sĩ phòng ngự đã dày dạn nhiều, tư tưởng thông nên càng đẻ ra lắm mẹo. Hàng ngày, nếu địch không ra thì chiếu sĩ ta đi tìm chỗ phục kích, bắn tỉa, săn Tây. Xa thì dùng sơn pháo 75, gần thì có thiện xạ súng trường, ta đã thực hiện được kế hoạch giam Tây vào công sự. Thằng nào liều mạng mò ra sông Nậm-rốm lấy trộm nước thì lại “đoàng” một phát cứ việc lăn ra mà kêu trời. Về những ngày cuối của đợt hai tôi lên kiểm tra thì lần này chiến sĩ rất vui. Tổ ba người kiến thiết hầm như nhà riêng vậy. Tôi vào máy cái hầm ở của chiến sĩ đều thấy có căng dù trắng, vách hầm lại có cá khẩu hiệu thi đua lập công chúc thọ Hồ Chủ tịch. Có đồng chí còn lấy giấy ở đồ hộp của địch cắt thành hoa dán ở chỗ nằm. Mấy chiến sĩ kéo tôi vào chơi trong hầm của mình, giở sổ tay ra đọc cho tôi nghe một bài thơ đầy lạc quan, rất hợp với nhiệm vụ của các đồng chí đó. Bài thơ ấy như sau:

Bay thấp thì sợ thất kinh,

Bay cao thả lệch linh tinh ra ngoài.

Gió đưa dù ra cánh đồng

Bay đến trận địa vào vòng quân ta.

Dù xanh, da trắng, dù hoa,

Toàn là vũ khí toàn là “xăng xanh” (đạn đại bác. 105)

Bộ binh lấy cho pháo binh,

Đạn đây anh bắn cho tin tôi nhờ v.v.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:47:14 AM
Tôi nghe thơ xong, hỏi chuyện riêng của từng người. Chiến sĩ ta rất thích tâm sự, có gì, nghĩ gì đều đem nói với cán bộ. Một chiến sĩ hỏi tôi về chuyện vợ con. Tôi cũng nói thật với các đồng chí là trước hồi chỉnh quân tôi có đặt vấn đề với một cô ở Thái-nguyên, sau vì gặp hoàn cảnh khó khăn hai người đã thoả thuận cắt đứt với nhau rồi.

Các đồng chí đem bích-quy ra mời tôi ăn rồi chuyển sang câu chuyện khác. Thấy chiến lợi phẩm, tôi hỏi:

- Các cậu lấy của này ở đâu? Phạm chính sách hả?

Đồng chí tổ trưởng đáp:

- Thưa ban chỉ huy, đây là chiến lợi phẩm riêng của chiến sĩ D1 giành nhau với địch được một ít.

Nói rồi anh em chỉ cho tôi thấy một chiếc dù trong còn nguyên cả hòm đồ hộp chưa gỡ nằm giữa hai vị trí của ta và địch. Bên này ra thì bên kia bắn nên chiếc dù cứ nằm nguyên tại chỗ. Nhưng chiến sĩ ta khôn hơn, cứ tối lại cử người bò ra cắt lấy ít hộp về phía mình rồi lại lặng lẽ bò vào.

Sau đó, anh em cười, bổ sung:

- Chúng tôi còn nhiều dự trữ lắm để tiếp ban chi huy. Khi chiến sĩ D1 ra tay thì Đờ Cát hãy coi chừng!

V

Cuộc chiến đấu thầm lặng đầy gian khổ ở ngoài đồn sau đợt hai, kéo đài khoảng 1 tháng. Đêm mồng một tháng 5 mở đầu một đợt chiếu đấu mới. Quân ta sự đánh xuống các vị trí ở đồng bằng Điện-biên-phủ. Chúng tôi thường nói với anh em là sắp sửa cắt tiết Mường-thanh đến nơi rồi.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 05 Tháng Chín, 2010, 11:47:50 AM
Trong lúc này, tư tưởng hữu khuynh tiêu cực biểu hiện ở tinh thần ngại khổ, ngại khó, sợ thương vong đã bị xua tan trong một đợt học tập ráo riết ngay trên hỏa tuyến. Một khi thế chiến đấu mới bao trùm toàn mặt trận.

Trung đoàn chúng tôi được giao nhiệm vụ tiêu diệt 505A là vì trí tiền duyên quan trọng của khu trung tâm cách chỉ huy sở Đờ Cát khoảng 500 thước. Tiểu đoàn 166 làm mũi chủ công. Tôi xuống ở hẳn tiểu đoàn để tham gia việc chuẩn bị. Tiểu đoàn trưởng Quốc Long tự nhiên bị cảm sốt, đồng chí Lục, chính trị viên, hăng nái làm thay mọi việc, bận bĩu quá. Tinh thần quyết thắng ở chiến sĩ càng rõ rệt. Tôi tham gia những cuộc thảo luận rất hay ở tiểu đội bàn việc đánh địch phản xung phong. Anh em đều đồng ý với nhận định của trên rằng càng vào gần Mường-thanh, địch sẽ càng ngoan cố chống lại. Tiểu đội bàn đi bàn lại rất nhiều, nhưng đều thống nhất là nếu địch phản xung phong thì ta phải kiên quyết bẻ gãy ngay, nếu địch dùng lựu đạn phản xung phong thì ta phải lợi dụng công sự của địch cũng dùng lựu đạn đánh lại, phải tranh thủ đánh trước và phải mau chóng cho bộ phận đánh vòng ra sau, khuýu chúng lại mà tiêu diệt.

Tin ở quyết tâm của chiến sĩ, tôi lại càng lo đến trách nhiệm chỉ huy của mình.

Trong Đảng ủy chúng tôi thường bảo nhau là từ đầu chiến dịch đến giờ trung đoàn thực hiện nhiệm vụ đều thông đồng bén giọt cả, vậy phải luôn luôn đề phòng tự mãn chủ quan. Trước khi đồng chí Lục dẫn bộ đội đi chiến đấu tôi cũng dặn đồng chí ấy như vậy Đồng chí Lục nói với tôi:

- Tôi xin thay mặt đơn vị, hứa với ban chỉ huy trung đoàn sẽ quyết tâm đánh thắng.

Quả nhiên đêm đó sau mọt giờ chiến đấu ác liệt, tiểu đoàn 166 diệt gọn 1 đại đội của địch ở 505. Từ đây vào tới hầm Đờ cát khoảng cách lại càng gần. Cùng tối ấy một đơn vị của đại đoàn chiến thắng giòn giã vị trí C1, và ở phía tây đại đoàn Y cũng giải quyết gọn ghẽ vị trí Nà-noọng.

Đêm mồng 6 tháng 5 là một đêm đáng ghi nhớ, đối với trung đoàn chúng tôi cũng đau gần như đêm đánh Bản Vậy trong chiến dịch Tây-bắc năm 1952 vậy. Đêm hôm đó để mở đường cho giai đoạn tấn công quyết định, nhiệm vụ của trung đoàn là đánh 507 gồm một đại đội địch thuộc tiểu đoàn dù số 6, để phối hợp với các đơn vị bạn nhổ nốt những cái đinh A1 và C2 chướng mắt bấy lâu.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 06 Tháng Chín, 2010, 05:36:53 PM
Tiểu đoàn 130 được nhận trọng trách trong trận này. Theo kế hoạch nếu giải quyết xong vị trí 507 thì tiểu đoàn tiếp tục phát triển sang vị trí 508 đóng một cái chốt ở bên này cầu sông Nậm-rốm, Nhưng thật không ngờ, suốt trong mấy tiếng đồng hồ liền, đồng chí tiểu đoàn trưởng cứ báo cáo đi báo lại mãi là xung kích vừa xung phong lên đã bị đánh bật lại. Tôi đã sốt ruột lắm rồi, nhưng vẫn phải bình tĩnh hỏi xem là do khó khăn gì? Việc trả lời cũng không được rõ rệt. Chỉ còn một hàng rào đơn, một hàng rào bùng nhùng mà mãi tại sao không phá nổi được. Tôi đề nghị đồng chí chính ủy Trần quân Lập triệu tập hội ý Đảng ủy, Đảng ủy đều thống nhất là sự chỉ huy của tiểu đoàn có khuyết điểm.

Tôi muốn ra tận nơi xem, nhưng Đảng ủy phân công hai đồn chí Thắng Bình trung đoàn phó, và Kim Mỹ phó chính ủy ra kiểm tra tại chỗ. Các đồng chí báo cáo về như sau: “Lực lượng xung kích còn rất mạnh, nhưng vì tổ chức hỏa lực yểm hộ rời rạc, bộ đội thì xưng phong rỏ giọt nên cứ tiến đến chỗ hàng rào bùng nhùng lại bị địch bắn chặn lại. Sở dĩ xung phong yếu ớt vì đại đội trưởng Trần Can bị hy sinh rồi, thiếu hẳn một mũi mác sắc nhọn dẫn đầu bộ đội đâm thẳng vào tim địch. Nhưng khuyết điểm chính là do ban chỉ huy tiểu đoàn chỉ đạo quan liêu, không sát. Hiện nay bộ đội ùn lại rất đông ở giao thông hào”.

Đảng ủy chúng tôi giao nhiệm vụ cho đồng chí trung đoàn phó Thắng Bình chấn chỉnh, củng cố gấp bộ đội để tiếp tục chiến đấu, Loay hoay mãi lúc sắp đánh lại thì trời sáng. Trên không cho đánh nữa. Bộ tư lệnh đại đoàn chuyển xuống lời phê bình của Bộ chỉ huy mặt trận: “Trung đoàn phải kiểm điểm xem tại sao tối qua (6-5) không hoàn thành nhiệm vụ”.

Trên phê bình rất đúng. Nhưng tôi thấy khổ tâm quá. Các đơn vị bạn nhổ xong A1, C2 rồi. Thật ra trung đoàn không đáng mắc khuyết điểm như vậy. Lúc đó khoảng 10 giờ sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954. Tôi hẹn đồng chí Lập hãy khoan họp Đảng ủy đã. Tôi bỏ ăn đi ngay ra mặt trận quan sát tình hình xem sao. Đứng ở đài quan sát tôi thấy địch đang đưa thương binh về bên kia sông Nậm-rốm. Nhiều thằng khỏe cũng vác súng uể oải đi về bên ấy. Tôi nghĩ ngay là không thể đợi đến tối được nữa. Tất cả khu Đông chí còn có 507. Không đánh ngay thì từ giờ đến chiều địch có thể rút mất, hoặc là có đủ thời giờ chuẩn bị để tối đối phó với mình.

Tôi hỏi ý kiến mấy chiến sĩ, đồng chí nào cũng bực với ban chỉ huy tiểu đoàn, đều kêu là chưa đánh trận nào trong chiến dịch này lại bực như trận tối hôm qua, cứ dui lên rồi lại dội xuống chỉ mệt lính. Các đồng chí vẫn tin thừa sức đánh thắng 507.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 06 Tháng Chín, 2010, 05:37:22 PM
Tôi về báo cáo với Đảng ủy, Đảng ủy đồng ý là chuẩn bị gấp nổ súng vào 14 giờ để tranh thủ bất ngờ, dùng trung đội của Chu bá Thệ thuộc đại đội 360 quẳng chăn lên hàng rào mà xung phong vào, trung đoàn sẽ tăng thêm hỏa lực yểm hộ.

Trong cuộc họp này Đảng ủy chúng tôi đã đấu tranh phê bình gay gắt khuyết điểm của đồng chí tiểu đoàn trưởng 130. Đồng chí đó đã nghiêm túc nhận khuyết điểm và hứa hẹn sửa chữa.

Tôi báo cáo lên đại đoàn, đồng chí đại đoàn trưởng Lê trọng Tấn nói:

- Cần nhất là tìm ra khuyết điểm và có tinh thần sửa chữa khuyết điểm cho tốt, đừng cay cú, phải thận trọng, chu đáo không được nôn nóng chủ quan.

Tôi vẫn bình tĩnh báo cáo tình hình và trình bày kế hoạch của mình. Đại đoàn ủy hội ý, báo cáo lên Bộ chỉ huy mặt. Một lúc sau chúng tôi nhận được trả lời là trên đã đồng ý kế hoạch tác chiến của trung đoàn, đã có kế hoạch phối hợp và sẽ có chi viện hỏa lực.

Trung đội trưởng Chu bá Tuệ đã làm đúng theo kế hoạch của trung đoàn. Trong lúc hoả lực của ta bắn dữ dội vào đồn, Thệ cho vắt chăn phủ lên hàng rào bùng nhùng, dẫn bộ đội xung phong vào. Địch bắn dữ, ta phải lùi lại. Lần thứ 2, ta vượt dược rào, vọt tiến ném thủ pháo vào các lỗ châu mai. Có báo cáo về là địch bỏ chạy về vị trí 508, ta bắt sống được gần 40 tên. Tôi hạ lệnh xung phong ngay sang 508. Trung đội trưởng Thệ rất nhanh trí. Anh chỉ đường cho bọn tù binh cứ theo giao thông đi về phía sau, rồi vội vã đuổi địch. Một lúc sau đồng chí Thệ báo cáo về là đã chiếm được 508, cả 509 và đã bắt được tên quan tư, tên này khai bên đó còn một tiểu đoàn do hắn chỉ huy. Thế là tất cả các cứ điểm của địch bên này sống Nậm-rốm đã lọt hoàn toàn vào tay quân ta.

Lúc đó khoảng 4 giờ chiều. Trời nóng tôi phải xoay trần, chỉ mặc áo may-ô để chỉ huy. Pháo của ta vẫn bắn sầm sập vào Mường-thanh.

Tôi phải làm một lúc mấy việc liền: hạ lệnh cho toàn tiểu đoàn 130 tiến theo trung đội của Thệ, hội ý với đồng chí Lập để báo cáo lên đại đoàn. Tôi điện hỏi đồng chí đại đội trưởng Tạ quốc Luật là cấp trên trực tiếp của đồng chí Thệ:

- Có điều kiện cho bộ đội vượt cầu không?

Đồng chí Luật báo cáo về:

- Có hai khẩu súng đại liên bốn nòng của địch bên kia cầu đang bắt về phía ta.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 06 Tháng Chín, 2010, 05:37:52 PM
Sau đó lại báo cáo tiếp:

- Có một tên ở bên kia cầu vẫy cò trắng.

Người tôi nóng ran lên vì mừng rỡ, tôi hạ lệnh cho trung đội của Thệ vượt qua cầu ngay. Tổ đồng chí Hoàng quang Vinh lao vút sang phía tên vẫy cờ.

Súng nhiều nòng thấy im không bắn nữa.

Từ đó trung đoàn luôn luôn nhận được báo cáo về:

- Đang tiến vào hầm Đờ Cát.

- Trong hầm Đờ Cát có cờ trắng thò ra.

- Đã bắt sống được Đờ Cát rồi.

Đài quan sát còn báo cáo về là cờ trắng đã mọc lên khắp Mường-thanh Nước sông Nậm-rốm sùi bọt như có những vật gì nặng vứt xuống.

Nghe tin bắt được Đờ Cát, tôi sướng quá, cứ gọi đồng chí Luật hỏi đi hỏi lại mãi. Anh em cơ quan trung đoàn bộ nhảy cả lên bờ giao thông hào theo dõi tin chiến thắng.

Điện của đại đoàn, của Bộ chỉ huy mặt trận dồn dập yêu cầu báo cáo về việc bắt sống Đờ Cát và việc quân nó ra hàng. Tôi lệnh cho đại đội trưởng Tạ quốc Luật giải ngay Đờ Cát về chỉ huy sở cửa trung đoàn. Đồng chí Trần quân Lập, chính ủy trung đoàn hỏi nó bằng tiếng Pháp?

- Đơn vị của anh ở Hồng-cúm hàng chưa?

- Tôi bị đứt liên lạc với Hồng-cúm.

- Anh đã báo cáo với Hà-nội thế nào?

- Tôi đã báo cáo cho tướng Cô-nhi là Điện-biên thất thủ rồi, tuyệt vọng hoàn toàn.

- Trước kia anh có viết truyền đơn thách chúng tôi phải không?

- Mong ông hiểu cho, Hà nội làm việc đó chứ không phải tôi.

Nội dung truyền đơn của Đờ Cát thả xuống trong thời kỳ quân ta đang làm đường kéo pháo như sau:

“Gửi Đại tướng Võ nguyên Giáp

“Nghe tin ngài mang nhiều sư đoàn lên đây để giao chiến và định đem quân vào ăn Tết trong Điện-biên-phủ.
Chúng tôi ở đây có 5 tiểu đoàn sẵn sàng đón tiếp ngài vào ăn Tết”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 06 Tháng Chín, 2010, 05:38:36 PM
Đờ Ca-xtơ-ri ngồi ủ rũ như chó cụp đuôi. Mấy đồng chí anh nuôi nghe tin bắt được Đờ Cát, tay đang thái thịt xách cả dao, băng băng chạy lên ngó mặt viên tướng bại trận.

Chính ủy Lập ở nhà bố trí việc giải tù binh Đờ Ca-xtơ-ri lên trên, còn tôi lao ngay vào Mường-thanh. Lúc đó đang là buổi chiều dẹp. Trời tháng năm trong xanh thăm thẳm. Máy bay địch vẫn ì ì tít tận trên cao, chắc là để quan sát cảnh đầu hàng của thày trò Đờ Cát.

Mường-thanh ngập những người, hàng binh kéo ra, quân ta đổ vào reo, hát, nói, cười rộn rã niềm vui chiến thắng. Anh em P.M.T. là những người dân của ta bị địch bắt ở xuôi lên làm phu, được giải phóng cũng vùng lên với khí thế của người chiến thắng, tự trang bị lấy súng giải đám sĩ quan và lê dương về trại tù binh. Anh em bộ đội ta bị địch bắt trong một số trận của chiến dịch mừng mừng tủi tủi đi tìm đơn vị cũ. Mắt tôi dính chặt mãi vào lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” của Hồ Chủ tịch do chiến sĩ ta vừa cầm lên nóc hầm của Đờ Ca-xtơ-ri. Trước giờ xuất kích, chính tay tôi được giao cho đơn vị là cờ thiêng liêng đã thấm máu của nhiều chiến sĩ và cán bộ trong đơn vị. Giờ đây, lá cờ rộng lẫy bay cao, giống như bàn tay thân yêu của Tổ quốc thiết tha vẫy gọi những người con chiến thắng. Nhìn vào đó, tôi bỗng thầy rất tự hào về sức mạnh vĩ đại của Đảng, của nhân dân mình, và cảm thấy sung sướng vô cùng được làm một người cán bộ Quân đội nhân dân.

Như có một sức mạnh nào cứ đẩy tôi đi rất nhanh khắp một lượt khu chỉ huy sở Mường-thanh đầy mùi hôi thối, khắp nơi vương vãi những mảnh bạt mảnh dù rách mướp dính máu.

Bất ngờ tôi gặp đồng chí Hồng Sơn, một đồng chí trung đoàn trưởng quen thuộc của đại đoàn bạn. Hai anh em ôm chầm lấy nhau xúc động. Tôi chỉ nói với đồng chí đó một câu:

- Bắt được Đờ Ca-xtơ-ri rồi.

*
*   *   

Ngay sau chiến thắng Điện-biên-phủ, một đoàn cán bộ và chiến sĩ thi đua của mặt trận được cử về báo cáo thắng lợi vì đại này với Chính phủ và Hồ Chủ tịch. Trung đoàn chúng tôi được cử hai người là tôi và đồng chí Hoàng quang Vinh, một trong những người đã bắt sống Đờ Cát. Chúng tôi mang về biếu Hồ Chủ tịch các thứ mề-đay và hai cái lon thiếu tướng của Đờ Cát, một lá cờ Pháp đã rách và một cái ra-đi-ô nhỏ cũng của Đờ Cát.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 06 Tháng Chín, 2010, 05:39:17 PM
Vừa về đến cơ quan Tổng cục Chính trị, tôi đã được nói chuyện ngay với Bác Hồ bằng điện thoại.

Bác hỏi:

- Các chú ở mặt trận có đói không?

Tôi ngập ngừng:

- Báo cáo Bác không đói, nhưng thiếu ạ.

Bác hỏi lại:

- Có khổ không?

Đồng chí chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Nguyễn chí Thanh đứng gần đấy vui vẻ nhắc khẽ: cứ báo cáo thật
với Bác là khổ lắm.

- Báo cáo Bác, có khổ ạ.

Bác bảo chúng tôi:

- Khổ là phải, đối với nhiệm vụ của Trung ương Đảng, Chính phủ giao cho, các chú phải chịu khổ, phải có tinh thần hy sinh dũng cảm chiến đấu thì mới giành được thắng lợi.

Bác hẹn chúng tôi cứ nghĩ ngơi cho khỏe chờ Bác họp xong Hội đồng Chính phủ, bác cháu sẽ gặp mặt cùng vui. Tôi phải về đơn vị ngay để chuẩn bị tiếp tục đánh địch ở vùng Vĩnh-yên nên rất tiếc không được gặp Bác.

Tết dương lịch 1964 năm nay, may sao sư đoàn chúng tôi lại được Bác về thăm. Tôi báo cáo lại với Bác rằng sau chiến dịch Điện-biên-phủ (1954) tôi có được về chúc thọ Bác. Bác gật đầu:

- Hôm đó Bác đang bận họp, nên chỉ nói chuyện với chú qua điện thoại.

Tôi không ngờ, một câu chuyện nhỏ như vậy đã qua mười năm rồi mà Bác còn nhớ rất rành rọt như vậy.
Còn tôi thì vẫn ghi lòng tạc dạ những lời dạy bảo ân cần của Bác hôm đó. Suốt đời tôi nguyện làm theo lời Bác, với tinh thần quyết chiến quyết thắng của Điện-biên-phủ trong bất kể nhiệm vụ nào.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:27:45 PM
MỘT TRẬN PHỐI HỢP ĐẦU TIÊN VỚI ĐIỆN-BIÊN-PHỦ

Trung tá THANH SƠN

XUÂN THIÊM ghi

Điện biên phủ!

Không biết ở các chiến trường khác như thế nào chứ hồi đó, ở đại đoàn chúng tôi, một đơn vị chuyên hoạt động ở đồng bằng, mấy tiếng Điện-biên-phủ, dù có sức động viên bao nhiêu, cũng chỉ được nhắc thầm. Mỗi lần nói với nhau: đánh mạnh để phối hợp với chiến trường chính, chúng tôi đều hiểu ngầm ngay đó là: đánh mạnh để phối hợp với Điện-biên-phủ.

Tin địch nhảy dù chiến đóng Điện-biên-phủ lan xuống chiến trường đồng bằng rất nhanh. Nhiều cán bộ đã mừng thầm: ở đồng bằng quân ta chuyến này “làm ăn” sẽ dễ dàng hơn vì quân ứng chiến tinh nhuệ của địch cắm xuống một chỗ rồi. Ít lâu sau, chúng tôi mới hiểu thêm rằng: nhiệm vụ chúng tôi bây giờ càng nặng nề hơn, phải tạo mọi điều kiện thuận lợi để giam chân địch, tiêu diệt từng bộ phận sinh lực của chúng để đại bộ phận chủ lực của ta tiêu diệt chúng ở Điện-biên-phủ. Sâu sắc nhất đối với tôi là những điều căn dặn của đồng chí Văn tiến Dũng, người thủ trưởng đã dìu dắt chúng tôi suốt 4 năm chiến đấu ở đồng bằng, khi đồng chí thay mặt Tổng quân ủy trao trách nhiệm cho quân dân khu Ba hoạt động mạnh phối hợp với Điện-biên-phủ: “Các chiến sĩ trên đó đang nỗ lực thực hiện quyết tâm của Trung ương Đảng, của Bác Hồ, biến ý chí thành sức mạnh trên mũi xẻng, nhát xẻng để tiêu diệt quân địch. Mỗi tiếng súng, nhát xẻng của Điện-biên-phủ phải được các chiến sĩ đồng bằng và nhân dân hậu phương đáp lại bằng mọi sự hy sinh...”.

Đại đoàn chúng tôi bước sang năm 1954 đầy phấn khởi và hừng hực khí thế. Mới hôm nào Na-va hùng hổ đem quân về đánh phá vùng tự do tây nam Ninh - bình, huênh hoang tuyên bố “bắt tướng Dũng về Hà-nội, loại đại đoàn 320 ra khỏi vòng chiến...” thì chả bao lâu chúng đã phải lếch thếch kéo nhau về với ngót hai nghìn tên vừa chết vừa bị thương sau 21 ngày đụng đầu phải lực lượng chiến đấu của quân dân ta.

Bây giờ, đúng như dự đoán của Trung ương, địch đã nhảy dù xuống Điện-biên-phủ, cơ hội lập công lớn đã đến, chúng tôi chờ đợi lệnh nổ súng phối hợp.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:28:18 PM
*
*   *

Cứ vào lúc chập tối là bài hát ca ngợi chiến thắng tây nam Ninh-bình lại vang lên khắp doanh trại. Bài hát mở đầu bằng một câu chế giễu địch rút ngộ nghĩnh: “Na vả... na-va,.. khi đi hùng hổ khi về tả tơi...” Tôi và mấy đồng chí ở đoàn bộ hay ngồi tán về cái tài đăng đàn diễn thuyết lừa bịp bọn lính của tên tướng thực dân này nào là... “sẽ phóng ra những cuộc hành binh lớn”… nào là “phải giành lấy chiến thắng, chiến thắng!
Ôi, chiến thắng là một người đàn bà chỉ yêu anh khi anh biết chinh phục…”1.

Giữa một buổi chiều vui như thế, tôi được triệu tập về trung đoàn để nhận nhiệm vụ.

Lần này tiểu đoàn Kiên Trung chúng tôi sẽ được đánh một trận phục kích lớn trên phòng tuyến sông Đáy, ngay sát nách thị xã Ninh-bình. Đây là trận đánh phối hợp đầu tiên với “chiến trường chính” và cũng là trận đánh bắc cầu cho cả đại đoàn vượt sông vào hoạt động sâu trong địch hậu đồng bằng.

Đêm đã khuya, trung đoàn trưởng Khánh còn dặn tôi rất tỉ mỉ những điều cần thiết khi hành quân, trú quân và khi bố trí phục kích. Tôi chăm chú nghe anh và nhìn không chớp mắt những chấm nhỏ trên tấm sơ đồ tác chiến. Sao mỗi ký hiệu, mỗi tên làng xóm, con sông, ngọn núi lần này lại hấp dẫn tôi như vậy.

Trong cuộc đời thường có những sự việc xảy ra rất đột ngột. Có nên nói với cấp trên những điều đang rạo rực trong lòng tôi ngay đêm nay không? Ôi, tôi sẽ được đánh địch ngay trên quê hương, nơi mày bố con, anh chị em tôi đã từng nai lưng ra cày cấy, nơi mẹ tôi, với tôi và bao nhiêu người thân thiết của tôi từ năm, sáu năm nay vẫn mong ngóng tin tôi… Tôi cố tạm quên đi những hình ảnh quen thuộc ấy để tập trung vào nhiệm vụ chuẩn bị gấp rút cho trận chiến đấu.

Đã mười giờ đêm. Tôi xốc lại khẩu súng ngắn, khoác vội chiếc áo mưa rồi tạm biệt trung đoàn trưởng.

Vừa ra khỏi nhà, tôi đã nghe tiếng gọi giật lại:

- Thanh Sơn, cho mình hỏi cái này đã?

Tôi quay lại, ngồi ngay ngoài bậu cửa bên cạnh anh Khánh.

- Cậu nắm được ý định của trên rồi đấy chứ?

- Rõ rồi, anh ạ!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:29:20 PM
Biết anh Khánh là người cán bộ chỉ huy rất tỉ mỉ và thận trọng khi trao nhiệm vụ cho cấp dưới, tôi bình tĩnh nhắc lại những điều trung đoàn và tiểu đoàn đã nhất trí trong buổi họp chiều nay. Anh Khánh ngắt ngang lời vì và cười, cái cười hóm hỉnh khác thường:

- Không! Riêng với Thanh Sơn, còn một nhiệm vụ khác nữa kia!

Rồi anh rút bao thuốc, thân mật đưa tôi thêm mấy điếu:

- Rét quá, cầm lấy mà hút cho ấm!

Nhiệm vụ riêng với tôi trong trận này ư? Tôi không kịp trả lời vào câu hỏi ấy của anh mà chỉ nói chung
chung:

- Đánh trận này, tôi vừa mừng vừa lo anh ạ?

Anh giục tôi về và nói tiếp:

- Hoàn cảnh cậu, Đảng ủy hiểu cả rồi!

Lời anh ấm áp lạ thường khiến tôi quên cả sương khuya, gió bấc.

*

*   *

Thế là một ngày đã trôi đi nhanh chóng Nhưng chúng tôi đã làm bao nhiêu công việc. Nào họp cán bộ, nào phân công đi nắm lại tình hình địch, nghiên cứu thực địa, v.v. Đêm nay, chúng tôi ngủ ở Xích-thồ, khu vực bàn đạp thường lui tới của đơn vị, ngày như đã hành quân về đóng ở những làng nằm sát bờ sông Đáy để chuẩn bị trận địa phục kích địch trên đoạn đường đê từ thị xã Ninh-bình đến vị trí Hoàng-đan (huyện Ý-yên, Nam-định). Sau một ngày tay chân mỏi nhừ và đầu óc căng thẳng vì vừa phải chuẩn bị cho trận đánh vừa phải đối phó với từng loạt máy bay đến quấy rầy, nhiều đồng chí vừa ngả lưng xuống đã ngủ mê mệt. Riêng tôi với chính trị viên Cầu, nằm trên ổ rơm, chưa ngủ.
------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 Nhật lệnh của Na-va ngày 22 tháng 6 năm 1953.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:29:49 PM
Tôi phác ra trong đầu óc một quang cảnh chiến đấu và chiến thắng ngay trên quê hương mình với bao nhiêu hình ảnh đẹp đẽ. Địa hình ở đây, tôi còn nhớ rõ lắm, dù đã đi xa hàng chục năm trời. Cánh đồng chiêm Đá nhân, Lực-giá, Bạch-cừ ăn thẳng ra tận bờ sông Đáy. Đứng bên này nhìn sang, thấy rõ từng bụi cúc tần phủ đầy dây tơ hồng vàng rực cả một mé sườn đê và những lùm tre xanh cao của các làng Bồng-xuyên, Giáp-giá. Bốt Hoàng-đan nằm án ngữ trên đê, kiểm soát suốt một vùng cửa ngõ của ba tỉnh Hà-nam, Ninh-bình và Nam-định. Tiểu đoàn Thanh Lũng sẽ đánh bốt này đêm trước đế sớm hôm sau, tiểu đoàn tôi se đón đánh toán quân địch từ Nam-định hoặc Ninh-bình về tiếp viện. Trên quãng đê 6, 7 cây số kia, chúng tôi sẽ cắt kẻ địch ra từng mảnh như chặt con rắn độc thành từng khúc nhỏ. Nếu chúng đi đường thủy, con sông Đáy kia sẽ là nơi chôn vùi tàu chiến, Ca-nô và cả trên bầu trời kia nữa, nếu chúng đưa máy bay đến, máy bay cũng sẽ trúng đạn mà rơi xuống... Trận phối hợp đầu tiên với Điện-biên-phủ này nhất định phải thắng lợi lớn!

Đang suy nghĩ miên man, bỗng tôi nghe trong chính trị viên Cầu:

- Thanh Lũng hành quân rồi đấy, liệu kế hoạch của tiểu đoàn mình có thay đổi gì nữa không?

Tôi biết là lúc này Cầu cũng đang nghĩ về trận chiến đấu tới. Tôi chưa kịp đáp, Cầu đã nói với một giọng nghiêm trang:

- Chính ủy Hồ nhắc chúng mình phải đánh thắng trận này để lấy đà đưa tiểu đoàn Kiên Trung lên một bước mới. Chính quân rồi, chiến sĩ đang hăng, đang muốn bắt bọn đế quốc và phong kiến trả nợ máu anh em đấy!

Trong đêm khuya tĩnh mịch này, lời Cầu nói càng thấm vào tận đáy lòng tôi và gợi lên cho tôi bao điều suy nghĩ khác.

… Trong sự đoàn tôi, cán bộ, chiến sĩ chỉ trừ một số rất nhỏ, còn hầu hết đều bị chìm ngập trong cảnh nghèo đói dưới thời phong kiến đế quốc!

… Cách đây nửa tháng, chính trị viên Cầu cũng tâm sự với tôi về gia đình anh. Cầu chì còn một người thân là ông bố đẻ. Vừa qua, quân giặc cũng bắt nốt ông cụ trong một trận nó càn về làng, cho biết còn sống hay đã chết.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:30:20 PM
Lần này không biết tôi có gặp được người nhà không. Từ ngày địch đóng đồn bốt chi chít trên đê thành phòng tuyến sông Đáy, làng tôi nằm lọt vào giữa vành đai trắng, một bên là sông Đáy, một bên là đường số 1. Ba bốn năm nay tôi chẳng được một lá thư của gia đình. Đầu năm chỉ nghe người làng đi dân công nói loáng thoáng làng tôi đã bị bom đạn thui trụi, cái nhà tre nhỏ như chiếc lều vịt của ba anh em chung nhau dùm dúm lên, nay chỉ còn trơ cái nền đất nham nhở hố đại bác. Mẹ tôi phải tạm lánh vào hang. Và tôi vẫn bám đất, vừa trông nom mẹ chồng vừa lui tới nhà chỉ gái ở làng bên. “Hoàn cảnh cậu, Đảng ủy hiểu cả rồi” - Lời trung đoàn trưởng Khánh nói với tôi đêm qua vẫn còn vẳng bên tai. Vừa rồi Cầu lại cho tôi biết là Đảng ủy trung đoàn đã dặn Cầu phải tạo mọi điều kiện cho tôi được gặp gia đình trong khu vực tác chiến ấy. Lạ thật, chưa lần nào tôi kể tỉ mì với anh Khánh về gia cảnh của tôi mà sao anh đã nắm hết được từ chuyện tôi có bảy anh em chỉ em thì bồn người đã chết trong nạn đói kém 1945, đến chuyện vợ chồng tôi lấy nhau hàng chục năm vẫn hiếm hoi, được một mụn con trai, bố chưa biết mặt con thì con đã chết vì đói sữa và tật bệnh. Đúng là Đảng đã hiểu rõ tâm trạng nửa mừng nữa lo của người cán bộ được trở về giải phóng cho chính quê hương mình. Đảng đã hiểu hết tất cả nỗi đau khổ trong gia đình tôi rồi.

Tạm gác những chuyện cũ lại, tôi trả lời Cầu:

- Cứ yên chí, cái đầu này rắn lắm, đạn nào chui vào được.

Nghe tôi nói vui, Cầu cũng đùa theo:

- Tôi biết ông là “người đất võ” rồi. Đánh thắng trận này ông nhớ đưa tôi đi xem tượng Phạm tướng công làng ông nhé!

Chính trị viên có khác, nhớ lâu thế! Chả là đã có một lần kể cho Cầu nghe về quê tôi. Kể dài dòng lắm chuyện nhưng một đoạn như thế này: … Trước đây làng tôi nghèo lắm, chỉ là một xóm lèo tèo gọi là Văn-cú-phường. Người Văn-cú-phường đi tứ xứ kiếm ăn. Các cụ nói, làng này “thượng chí thạch quy, hạ chí mộc mễ” nghĩa là đầu làng có con rùa đá, cuối làng có cây gạo. Từ con rùa đến cây gạo chỉ một bước đường ngắn. Làng tuy hẹp đất nhưng lại có thế hiểm, ba mặt núi dựng thành hang sâu như ba chiếc lá chắn khổng lồ. Dân ở cái đất này sống thì võ nghệ ngang tàng, chết thành ma, thành thánh. Bụt chùa Hà, ma cây gạo nổi tiếng thiêng nhất vùng này đấy! Thời xửa thời xưa, có một người thanh niên họ Phạm, võ nghệ cao cường lắm, một tay vật nổi hàng chục người khác. Người thanh niên họ Phạm theo vừa đi dẹp giặc ngoại xâm. Một lần vua thất trận, anh ta cõng vua băng qua cánh đồng nước. Khi thoát nạn, thấy vết chân mình còn in trên vạt áo người thanh niên dũng võ ấy, nhà vua bèn nghĩ cách trả ơn. Thế là Phạm tướng công được cờ xí về làng. Bóng cờ rợp đến đâu, vua cho được cắm mốc lấy ruộng cho làng đến đây. Từ đó trở đi, Văn-cú-phường có ruộng và đổi tên là làng Lực-giá...

Đêm nay, câu chuyện cũ xưa ấy bỗng mang lại cho cả tôi và Cẩu cảm giác vui vui.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:30:57 PM
II

Hai đêm sau, chúng tôi tới khu vực trú quân bên bờ sông Đáy như kế hoạch đã định. Nhờ giữ được bí mật nên chúng tôi đã lọt được vào một khu trung, nơi kẻ địch thường khoe là “bất khả xâm phạm, Việt Minh có tài hóa phép cũng không vào được một tên”.

Dọc phòng tuyến Đáy này, địch thường tổ chức những toán biệt kích áo tơi trốn lá sục vào bất ngờ hoặc cho máy bay, đại bác bắn phá nên chúng nghi là có dấu vết quân ta lui tới.

Nhìn cảnh khu trung, lòng đau quặn lại: những cánh đồng cỏ gà, cỏ lăn thọc kín bờ, những xóm làng xác xơ, tre cau đồ gãy những ngôi nhà thấp bé nồng nực mùi ẫm móc cửa bếp nứa, tường đất vắng người.

Những ngày cuối năm 1953 sang năm 1954, ở chiến trường đồng bằng, sự quyết liệt của chiến tranh đã
được đầy đến một mức độ cao. Tên tướng Na-va đã giở hết các thủ đoạn thực dân của nó trong âxu mưu bình định đồng bằng, vét người vét của ở đây để nuôi sống cuộc chiến tranh xâm lược. Cách đây không lâu, Na-va vừa kêu gọi cấp dưới của nó nhân dịp cuối năm báng những lời sặc thùi phỉnh phờ: … “những điều kiện quân sự để chiến thắng đã đầy đủ rồi, chỉ còn tùy ở ý chí của tất cả các sĩ quan và binh lính để làm cho năm 1954 sẽ là năm thắng lợi rõ rệt…” (!).

Còn về phía ta thì ngược lại, báo chí và đài Tiếng nói Việt-nam chẳng hề nói gì đến những hoạt động ở Điện-biên-phủ. Có lúc tôi cũng băn khoăn, Điện-biên-phủ đã rục rịch gì nữa mà trên bảo mình đánh phối hợp.

Sau này, tôi mới biết, chính lúc ấy Điện-biên-phủ đang âm ỉ như một cơn sóng ngầm sắp nổi lên cuối phăng kẻ địch đi. Bao nhiêu sự kiện lớn đã diễn ra Bộ chính trị và Hồ Chủ tịch đã quyết tâm chọn Điện-biên-phủ làm nơi chôn kẻ địch, đẩy cuộc kháng chiến trường kỳ lên một bước mới có tính chất quyết định. Cả nước đã hướng trái tim, bộ óc lên đó. Bao nhiêu súng lớn, súng bé đã vây chặt chung quanh tập đoàn cứ điểm Điện-biên rồi…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:31:31 PM
Yêu cầu đồng bằng gấp rút chuẩn bị đánh trận đầu phối hợp với Điện-biên đã lôi hút cả đơn vị chúng tôi vào công việc: Bây giờ, trước mắt chúng tôi, không còn là những khó khăn trong giả định, trên sơ đồ nữa, đây là những khó khăn thực tế trên địa hình mà cán bộ và chiến sĩ đã đặt chân đến. Cánh đồng chiêm này thật quái ác. Đi nghiên cứu thực địa tất cả chỉ bàn quanh những vấn đề:

- Làm sao vượt được hàng cây số đồng chiêm đầy nước để tiếp cận địch trên đê cao mà mình bớt thương vong?

- Đồng nước như thế, đặt súng máy vào đâu, giải quyết thương binh tử sĩ như thế nào?

Rồi còn cả một lô thắc mắc về thuyền bè, tật bệnh,..

Chúng tôi, trong Đảng ủy, lại chia nhau xuống từng đại đội cùng chiến sĩ bàn bạc tìm cách khắc phục những
khó khăn trên.

Giữa lúc đó, trung đoàn trưởng Khánh tới. Anh nắm chặt lấy tay tôi, kéo ngồi xuống chiếu, nói cho tôi rõ tình hình chung. Thế là địch vẫn chưa hay biết gì về sự chuẩn bị của chúng tôi. Các tố trinh sát do những đồng chí cán bộ già dạn kinh nghiệm như Lữ lùn, Phú tóc bạc phụ trách nằm sát ngay thị xã Ninh-bình và Nam-định vẫn báo cáo tình hình một cách thường xuyên. Đảng bộ và dân quân du kích địa phương góp phần thật quan trọng trong việc chuẩn bị. Nhiều nữ du kích Ý-yên, Gia-khánh giả đi chợ, đi bắt cua lần vào sát vị trí địch để thu lượm tin tức Hàng trăm cán bộ, đảng viên lăn xuống từng nhà vận động thuyền mủng cho bộ đội qua sông, Nhiều đồng chí xung phong nhận công việc nặng nhọc, nguy hiểm nhất: đi sát bộ đội để tải đạn, cáng thương… Phải có con mắt của Đảng mới nhìn thấy sức mạnh tiềm tàng ẩn giấu trong những mái tranh đồ nát, ọp ẹp kia. Anh Khánh còn cho biết, trong trận này, anh sẽ di sát tiểu đoàn chúng tôi. Nếu Hoàng-đan bị tiêu diệt, nhất định chúng sẽ cho quân tiếp viện xuống đông hơn dự kiến của ta. Bằng giá nào, chúng cũng phải giữ không để cho ta chọc thủng phòng tuyến sông Đáy này. Trận chiến đấu sẽ quyết liệt lắm đấy!
Trong thử thách, bộ đội ta sẽ lớn mạnh lên, người chỉ huy cũng sẽ dày dạn thêm ra. Tôi nghĩ thế và càng
vững tâm hơn khi thấy trung đoàn luôn luôn chú ý đến tiểu đoàn chúng tôi.

Trời đổ xuống một trận mưa đột ngột làm cho gió càng như cắt thịt. Chính trị viên Cầu từ ngoài ngõ, tơi nón ướt sũng đi vào. Theo sau anh là đồng chí bí thư chi bộ xã.

- Các đồng chí cần gì, đang bộ chúng tôi đều có đủ. Nhưng thế nào các đồng chí cũng cho du kích đi đánh chuyến này đấy. Tôi nói thật, không đồng chí du kích nào chịu ở nhà đâu…

Giọng đồng chí bí thư xã sôi nổi và tha thiết:

- Chả nói giàu gì các anh, du kích muốn theo chủ lực đi kiếm ít súng. Ở đây, mấy năm nay, súng đạn thiếu quá. Phải tranh thủ thời cơ chứ!


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 10 Tháng Chín, 2010, 05:32:05 PM
Sau khi nghe tôi nói lại kế hoạch phối hợp giữa chủ lực với du kích, kế hoạch trang bị vũ khí cho địa phương sau trận đánh, đồng chí bí thư xã nheo mắt lại, cười:

- Hay quá! Kỳ này thì bọn biệt kích khôn hồn dẫn xác về đây!

Những nguồn tin vui khác cứ tiếp tục từ chiến sĩ đến với chúng tôi: Thật qua bộ óc quần chúng là trăm kiểu chìa khóa tài tình mở ra mọi con đường giải quyết khó khăn, bế tắc. Muốn vận động trên đồng chiêm được nhanh chóng, anh em đã cùng nhân dân chuẩn bị nhiều thang ván bằng gỗ, bằng tre đặt xuống thành những đường ngầm dưới nước. Muốn vừa vận động qua đồng nước vừa dùng súng máy bắn chặn địch, anh em đã chật những khúc tre đực già buộc thành những chạc đôi, chạc ba làm giá cắm xuống biển rồi đặt súng lên mà bắn…

Là người trực tiếp chỉ huy trận chiến đấu, tôi còn băn khoăn một điều khác: địch ở trên cao bắn xuống, ta từ những cánh đồng chiêm thấp tiến lên, làm sao vận động cho thật nhanh mới đỡ tốn máu chiến sĩ? Tốt hơn hết, phải cho anh em tập dượt ngay trên thực địa. Và luôn đêm đó, anh Khánh cùng tôi lại một lần nữa trực tiếp đưa bộ đội đi tập trên địa hình đồng nước.

*

*   *

Cái bếp nhà chị Mùi chật quá, mấy người đứng mà đã kín cả lối vào. Tôi tìm một chỗ khuất gió ngồi xuống ăn bát cơm nếp chị Mùi phần cho từ chiều.

Ban nãy, giữa cánh đồng nước gió rét, tôi cũng chạy, cũng vác súng như anh em mà người vẫn thấy khỏe, thấy ấm. Bây giờ ngồi trong căn bếp này, tôi lại thấy chân tay mỏi rời rã.

Buổi tập đêm trên thực địa đã đem lại cho bộ đội niềm tin tưởng mới. Những sáng kiến của quần chúng đem áp dụng đều có kết quả. Súng máy, Đ.K:Z đặt lên chạc tre rất vững. Vượt thử một cánh đồng sao thước nước sâu, người mang nặng nhất cũng chỉ hết 15 phút.

Đêm nay, tiểu đoàn Thanh Lũng nổ súng đánh Hoàng-đan đây. Mới hôm nào gặp nhau khi đi chuẩn bị chiến trường tôi và tiểu đoàn trưởng thanh Lũng đã bắt tay hẹn gặp lại nhau trên phòng tuyến Đáy, nay Thanh Lũng sắp vào việc, còn tiểu đoàn tôi cũng sắp bước vào một trận chiến đấu tương đối quy mô đúng vào nơi hai đứa đã hẹn hò. Tôi cố ăn hết bát cơm nếp cho lại sức. Công việc cập rập trong suốt một ngày đến lúc này đã gọn. Bây giờ tôi mới có chút thì giờ nghĩ đến việc riêng của mình. Chị Mùi, người chủ ngôi nhà tramh và cái bếp nhỏ bé mà ban chỉ huy tiểu đoàn đóng quân này lại chính là chị vợ tôi. Sự ngẫu nhiên của việc bố trí nhà ở đã làm cho tôi và vợ tôi gặp nhau rất đột ngột. Trưa nay, lúc tôi đang ngồi ăn cơm, vợ tôi từ ngoài đi vào, quần áo lấm đất, một bên người đeo chiếc giỏ cua. Vợ tôi đứng sững hồi lâu rồi mới gọi.

- Anh Ba!

Vợ tôi đáp:

- Cán bộ dặn từng nhà rồi, cậy răng cũng chẳng ai nói hở ra một lời đâu. Anh đi vắng không biết chứ, làng mìmh bà Ngơi, bà Uyên nuôi bộ đội hàng tháng trong nhà mà vẫn giữ được bí mật đấy.

Vợ tôi xuống bếp rồi, mấy cậu liên lạc mới thò đầu ra:

- Thế mà anh Sơn cứ giấu mãi.

- Này anh Ba… anh Ba…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:11:59 PM
III

21 tháng Giêng.

Qua một đêm nữa bộ đội không ngủ. Các đơn vị trong tiểu đoàn và mấy đại đội phối thuộc với chúng tôi đã chiếm lĩnh xong trận địa từ nửa đêm, trước giờ quy định.

Trời tảng sáng. Tôi khoác áo lá ra khỏi chỉ huy sở, bắc ống nhòm qua một khóm tre thưa, ngắm một lượt khung cảnh chung quanh. Suốt một dải các làng Bồng Xuyên, Vọng Doanh, Giáp Giá nằm lặng lẽ dưới một lớp sương mỏng. Thế là kế hoạch hành quân, vượt sông, chiếm lĩnh trận địa của chúng tôi đã chót lọt. Không có cơ sở quần chúng, nhân dân, làm sao hàng trung đoàn bộ đội chủ lực của ta súng ống kĩu kịt có thể lọt vào giữa khu vực ken dày bốt giặc, sông ngòi, đường cái này. Nhìn những khóm tre như những cánh tay khổng lồ dang ra bịt lấy mắt các bốt Ninh Tuần, Cầu Cổ kia, tôi bỗng nhớ lời đồng chí Văn Tiến Dũng thường nhắc chúng tôi: “Phải biết thoát ra khỏi núi, khỏi hang. Phải biết phóng tầm mắt về phía trước. Chiến trường của chúng ta, nơi vẫy vùng của chúng ta là ở bên kia sông Đáy, sông Hồng, nơi tấm lòng yêu nước, yêu bộ đội của nhân dân dạt dào như biển lúa…”.

Cảnh vượt sông đêm qua thật là cảm động. Chúng tôi cần 90 thuyền, bà con đã đưa tới 110 chiếc. Thuyền từ gác bếp, chái nhà, từ bờ chuôm, đáy ao, nhất loạt được đem về đây chở bộ đội qua sông. Một cụ già nói với tôi: “Mấy năm nay giặc càn về phá mất nhiều thuyền mủng lắm. Nhưng dù thế nào cũng phải chạy đủ để các anh sang cho nhanh chóng. Chở nhẹ mớn một tý đỡ nguy hiểm anh ạ!...”.

Từ đầu hàng quân, tôi đi trở xuống một lượt. Tới bộ phận cuối cùng tôi bỗng gặp từng tốp các mẹ, các chị cúi lom khom như đang tìm kiếm vật gì. Thì ra, những bàn tay cần mẫn ấy đang vuốt lại từng ngọn cỏ và xóa từng dấu giày trên suốt con đường bộ đội vừa đi qua để che mắt địch.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:12:30 PM
Từ đêm đến giờ, đường dây liên lạc giữa các bộ phận trinh sát của trung đoàn, đại đoàn với chúng tôi vẫn thông suốt.

Bỗng tiếng trung đoàn trưởng gọi tôi trong ống nghe:

- Thanh Lũng chưa giải quyết xong Hoàng Đan. Khó khăn bao nhiêu Kiên Trung vẫn phải chuẩn bị tinh thần đánh viện. Quyết tâm của Đảng ủy đại đoàn là đánh thắng trận đầu phối hợp với “trên đó” – ý nói Điện biên.
– Thanh Sơn nắm vững chứ?

Hoàng Đan chưa bị nhổ. Tình hình không diễn ra đúng như kế hoạch rồi. Cán bộ tác chiến còn cho biết thêm: Phạm Quỳ, tên đồn trưởng Hoàng Đan đã uống máu ăn thề với binh sĩ của nó quyết sống chết không bỏ mất đồn. Nó là con quỷ khát máu đã gieo bao nhiêu tai họa trên vùng này. Bây giờ được bọn địch ở Ninh Bình, Cầu Cổ bắn đại bác về yểm hộ, nó càng chống cự lại với ta quyết liệt.

Cuộc chiến đấu ban ngày trên phòng tuyến Đáy này sẽ diễn biến như thế nào đây? Nếu bốt của nó chưa mất, liệu bọn viện kia có xuống không? Hay mình nằm trơ ở đây làm mồi cho quân càn ứng chiến và phi pháo của nó? Nhiều câu hỏi như thế đã được đặt ra trong cán bộ. Tại chỉ huy sở, chúng tôi nhất trí nhanh chóng: Đánh, và nhất định đánh thắng nếu chúng đưa quân vào trận địa chúng tôi. Một lúc sau, điện từ Bộ tư lệnh đại đoàn báo cho biết, ta đã bắt được mật điện của địch: đồn trưởng Hoàng Đan dọa séc tơ (chỉ huy khu) nếu không cho viện xuống, nó sẽ cho kéo cờ trắng. Tên chỉ huy trưởng séc tơ Ninh Bình đã hứa, khoảng trưa hôm nay sẽ cho hai tiểu đoàn tới giải vây cho vị trí Hoàng Đan.

Tôi tự đặt cho mình một câu hỏi khác: phát giác ra lực lượng ta rồi, địch có thể xuống 2, 3 tiểu đoàn. Nếu lực lượng nó mạnh như thế, ta có đánh thắng gọn không? Rồi tôi tự giải thích bằng kinh nghiệm của bản thân đã hoạt động ở đồng bằng liền mấy năm trời. Dù địch có đông, có nhiều vũ khí bao nhiêu cũng vẫn là sức mạnh của kẻ bị động, kẻ bị vây và đi giải vây cho nhau. Trong lòng tôi bỗng dội lên niềm tin vào những cán bộ và chiến sĩ mà tôi biết chắc không một kẻ địch nào làm chùn bước được.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:13:09 PM
Chính trị viên Cầu chạy đến. Mụn nốt ruồi bên mép nhún nhảy mỗi khi anh cười. Nhìn nét mặt Cầu rạng sáng như thế, tôi biết anh có chuyện gì vui sau khi đi kiểm tra đơn vị về. Anh khoe với tôi những biểu hiện quyết tâm của bộ đội và du kích, những khẩu hiệu động viên trong trận chiến đấu, v.v. Như sực nhớ ra chuyện gì, anh kéo tay tôi, nói:

- Còn cái thắc mắc về uốn ván nữa… ổn rồi, ổn rồi. Quân y đã phát thuốc cho anh em. Ông “y tá sữa” – chúng tôi thường gọi đùa một đồng chí y tá trẻ nhất quân y trung đoàn – còn có sáng kiến phát cho mỗi chiến sĩ một mảnh giẻ để khi bị thương trên đồng nước thì vẫy vẫy làm hiệu cho dân công đưa thuyền ra đón.

Cầu bẻ cho tôi miếng gừng ngậm ho rồi hỏi tôi bằng một giọng đầy vẻ tin tưởng:

- Tôi hỏi thật ông tướng đất võ, nó đi hai, ba tiểu đoàn ông có dám cho quân nghênh chiến không?

Lúc này; chính tôi cũng đang muốn bàn với Cầu điều đó. Ta nổ súng đánh Hoàng Đan, địch thừa biết là đối phương của nó không phải là du kích thường đến quấy rối nó như mọi lần. Đã thế, nó phải xuống viện đông hơn và thận trọng hơn. Nhưng thằng địch vẫn có thể chủ quan. Nó vẫn không thể ngờ rằng ta lại phục kích nó trên một địa hình bùn nước tai quái như quãng đường này.

Điện biên phủ! Còn ba tiếng thiêng liêng ấy nữa chứ! Thay mặt tiểu đoàn, tôi điện lên hứa với cấp trên sẽ làm tròn nhiệm vụ với chiến trường chính. Điện biên phủ, chiến trường rừng núi xa xôi mà cũng lại rất gần gũi, rất mật thiết với chúng tôi!

*
*   *

Không khí chờ đợi thật căng thẳng. Xế trưa, bộ đội ta vẫn chĩa súng về phía đó. Trời quang mây nên toàn trận địa hiện ra rất rõ dưới mắt kính ống nhòm. Súng địch trong bốt Hoàng Đan vẫn bắn ra quyết liệt. Đêm vượt sông, một chiến sĩ Thanh Lũng đã hy sinh. Đêm qua và sáng nay nữa, hẳn không nén được giận khi nghĩ đến đấy và khi nhìn về phía Hoàng Đan thấy những tia lửa từ trong bốt vẫn vun vút bắn ra như thách thức. Rồi chúng mày cũng chết thôi, những thằng kẻ cướp kia, cứ nằm đấy mà đợi bọn ứng chiến tiếp viện đến hà hơi cho.

Đúng trưa, tiếng chuông điện thoại réo vang và những tin báo cáo về dồn dập.

Đúng như phán đoán của ta, quân tiếp viện của địch đã từ đường số 10 qua thị xã Ninh Bình tiến về phía Hoàng Đan.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:34:44 PM
Cứ nhìn cung cách nó đi, tôi cũng biết đây là những tên kẻ cướp thạo nghề. Chúng có khoảng hơn hai tiểu đoàn, rải quân ra rất thưa và tiến rất dè dặt như đếm từng bước một. Trước khi tiến vào sâu, bao giờ chúng cũng cho các đội trắc vệ sục sạo khắp các xóm ven đê.

- Đề nghị cho nổ súng.

- Nó lù lù trước mặt chúng tôi rồi, đề nghị tiểu đoàn cho đánh.

… Đề nghị… và đề nghị…

Có cán bộ nói như gắt trong điện thoại:

- Chờ… chờ mãi, lộ mất!

Tôi vẫn trả lời một câu vắn:

- Đợi lệnh tiểu đoàn!

Nắm được ý định của trên, tôi nhắc các đại đội giấu quân cho kín. Tuyệt đối cấm không bộ phận nào được nổ súng làm lộ lực lượng ta. Nếu trắc vệ của nó sục đúng nơi ta bố trí, ta vẫn khéo léo đì đụp mấy tiếng rồi vút vào làng hệt như hoạt động của một tổ du kích nhỏ.

Trạng thái căng thẳng nó tiến, ta lùi, nó sục ta nấp, nó gọi ta im… như thế kéo dài đến 2 tiếng đồng hồ.

Bỗng một liên lạc viên chạy tới, hổn hển báo cáo:

- Một du kích bị nó bắt được khi nó sục vào xóm Quý Đỗ!

Tôi quan sát theo hướng tay đồng chí liên lạc. Phía đó, gần gốc cây gạo kia, một tốp lính đang quây tròn lấy
một người dân mặc áo vải như bày thú dữ trước miếng mồi ngon. Liệu có lộ trận địa không?

Tôi quay lại hỏi đồng chí liên lạc:

- Có biết đồng chí bị bắt tên là gì và ở xóm nào không?

Đồng chí liên lạc nhìn thẳng vào tôi, giọng dứt khoát:

- Báo cáo tiểu đoàn, tôi không biết tên nhưng biết chắc chắn là đồng chí phụ trách đã lên tiểu đoàn nghe phổ biến nhiệm vụ.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:35:29 PM
Trên đê, địch chưa vào gọn trong trận địa của ta. Hỏa lực của chúng cũng chưa ở trong thế chuyển động. Nổ súng chưa có lợi. Vả lại phải luôn luôn tin vào tinh thần yêu nước của những chiến sĩ du kích đã dày dạn trong đấu tranh với địch. Nghĩ vậy, tôi vẫn nhắc các đơn vị nghiêm chỉnh chờ lệnh.

*
*   *

Phát súng cối của ta phát hỏa vào đúng 3 giờ chiều.

Từng đại đội, theo kế hoạch đã định, từ các làng xóm ven đê băng qua cánh đồng nước. Mỗi chiến sĩ là một mũi dao nhọn nhằm hướng con đê cao trước mặt lao tới. Bên kia sông Đáy, bộ đội phòng không cũng tiến ra công sự đã chuẩn bị từ đêm để bắn uy hiếp địch.

Ngay từ phút đầu, cuộc đọ súng đã diễn ra quyết liệt. Thấy ta xuất kích, địch dựa ngay vào thế đê cao, bắn cản lại như trút đạn xuống. Khung cảnh xóm làng, tre lúa, sông nước im ắng phút chốc thành chiến trường dày đặc khói đạn.

Tôi rất mừng khi thấy bộ đội ta vượt qua cánh đồng rất nhanh. Nhiều bộ phận không đầy 15 phút đã vượt qua cánh đồng chiêm rộng, bám được sườn đê, bắn cắt đội hình địch ra nhanh hơn diễn tập nhiều. Bên cạnh xung kích, từng loạt thuyền của dân công phủ kín lá ngụy trang như những lùm cây di động từ bờ bụi lao ra, băng băng trên đồng nước.

Tiếng reo vang bên cạnh tôi:

- Đại đội 80…! Đại đội 80…!

- Anh Sửu, đúng anh Sửu!

Đại đội trưởng Sửu đang vun vút dẫn đầu bộ đội lao tới bộ phận chỉ huy của địch. Hỏa lực mạnh nhất của chúng bắn mạnh hòng đánh bạt đại đội 80 xuống nhưng đơn vị Sửu vẫn bám chắc không rời một bước. Xen giữa từng đợt súng nổ ran, tôi vẫn nghe rõ tiếng Sửu hô quân. Tôi điều ngay cối 102 chuyển lên bắn yểm hộ cho đại đội 80, đuổi đánh địch đến cùng.

Trước sức tấn công mãnh liệt của ta, đội hình địch dần dần bị cắt nhỏ, có chỗ vón lại, lộn xộn. Nhưng chưa một bộ phận nào của chúng chịu hàng. Có những cánh liều mạng chạy tắt cánh đồng đánh thốc vào làng.
Giữa lúc thế trận giằng co ấy, tôi vẫn nghe thấy những tiếng reo vui của chiến sĩ:

- Hoan hô… hoan hô 296.

- 89… bịt “đít” nó nhanh lên anh em ơi…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:35:59 PM
Những chiến sĩ trẻ 18, 20 của đơn vị tôi thường hồn nhiên như thế. Họ đi vào cuộc chiến đấu như buổi sớm vác cày ra đồng. Họ đạp lên đầu thù để giành cuộc sống về mình, về làng xóm mình. Khi cần thiết hy sinh, họ không ngần ngại.

Trong bao nhiêu kỷ niệm cũ, tôi có thể quên những diễn biến của một trận chiến đấu nào đó nhưng thật khó quên được hình ảnh đẹp đẽ của nhiều đồng chí đã chung sống với mình, những hình ảnh mãi mãi cho ta được phép tự hào về nhiệm vụ chiến đấu mà Đảng và nhân dân đã trao cho quân đội.

Đại đội 296 chiếm được chân đê rồi lại bị địch tập trung hỏa lực đánh bật xuống. Cán bộ trên ngã xuống, cán bộ dưới nhảy lên thay thế, tiếp tục chỉ huy đơn vị. Một bộ phận của 296 đã có nhiều đồng chí hy sinh nhưng 7 anh em còn lại đã chiếm được một bờ ruộng nối liền đến chân đê.

- Tiến lên, bắt chúng nó đến nợ máu!

Khẩu lệnh vang lên từ đáy lòng những con người từng chịu trăm nghìn đắng cay, cơ cực vì phong kiến và đế quốc. Khẩu lệnh ấy đã có sức mạnh kỳ lạ mà kẻ địch không tài nào hiểu nổi. Tiểu đội trưởng Vũ Minh đang dẫn tiểu đội đánh chiếm sườn đê thì bị bọn địch bắn xuyên qua bụng. Minh không chịu gục hẳn xuống. Sau mấy giây loạng choạng, anh tự bịt chặt vết thương và tiếp tục xông lên. Đại bác địch rót về làm Minh bị thương lần thứ hai. Đồng đội xúm lại, đỡ anh nằm nép bên gò cỏ. Anh lắc đầu, đôi mắt rực sáng nhìn đồng
đội:

- Còn tay đây. Còn tay còn bắn được!

Vết thương thứ hai làm anh nát một bên đùi, nhưng không thể làm nhụt ý chí chiến đấu của anh. Minh ghì súng trong tay. Anh nằm bắn địch. Từng viên, từng viên rất trúng. Từng tốp địch ngã xuống trước mũi súng của anh. Minh đã đánh địch bằng sự căm uất của cả cuộc đời 18 năm bố anh đi ở và 3 lần mẹ anh vùi con bằng manh chiếu rách năm Ất Dậu. Minh không rời súng và không rời cương vị chỉ huy của mình. Rồi anh không thể gượng đứng được nữa, nhưng thấy địch đã hoảng hốt lui chạy, anh ôm súng lăn theo tiểu đội của mình để tiếp tục diệt địch đến cùng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:36:30 PM
Trên cánh đồng nước, dân công đẩy thuyền nan theo sát từng mũi tấn công của ta để đón thương binh.
Tiểu đội trưởng Ngạn, đã cưỡng lại lệnh của cán bộ bắt anh lui về phía trong khi anh bị trúng đạn địch và một nửa người anh đã bị ngập nước. Sự bướng bỉnh đáng yêu của Ngạn làm chúng tôi nhớ mãi.

Nhưng một chị dân công lập tức đưa thuyền tới và xốc Ngạn lên. Khi thuyền hướng về phía sau, quay mũi, Ngạn bỗng phát gắt, không chịu. Thế là giữa anh thương binh và chị dân công xảy ra một cuộc đối đáp, giằng co. Anh kiên quyết đòi được tiếp tục chiến đấu, chị cũng kiên quyết bắt anh về trạm băng bó.

Cuối cùng, trước tinh thần dũng cảm của anh bộ đội, người con gái sông Đáy quay mặt đi, giấu những giọt nước mắt yêu thương và cảm phục sắp lăn trên hai gò má. Cô nhanh nhẹn né mình tránh từng luồng đạn địch, nghiến răng đẩy chiếc thuyền con vượt lên. Từ chiếc thuyền ấy, mũi súng tiểu liên của đồng chí Ngạn vẫn nhằm thẳng phía kẻ thù nổ mạnh.

Chính trị viên Cầu mục kích những cảnh ấy đã kể lại với tôi ngay trong lúc trận chiến đấu đang phát triển. Gương chiến đấu của Ngạn, của Minh đã lan đi rất nhanh.

Cả trận địa dọc đê dài 6, 7 cây số chỗ nào cũng có tiếng súng. Có những tiếng kêu thất thanh trong toán người lếch thếch đang chạy giữa đội hình ta và địch.

Chính trị viên Cầu hét lên:

- Cẩn thận kẻo bắn nhầm vào bà con mình đấy!

Thì ra, đồng bào bị địch bắt làm phu khiêng đạn, khiêng dây thép gai cho chúng, nhân lúc địch bối rối đã có
người chạy sang bên ta, có người ức quá vùng lên giằng lấy súng của địch bắn lại địch.

Tôi liền lệnh tiếp cho các đại đội phải chú ý hướng dẫn cho bà con tránh đạn địch và lui dần về phía sau, nhất là các cụ già và trẻ em.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:36:58 PM
Đại bác địch từ các bốt quanh đấy như Cầu Cố, Non Nước bắn về trận địa ta mỗi lúc một nhiều. Đạn giội xuống tới tấp như muốn bốc đi từng cụm tre một, làm chúng tôi phải luôn tay giụi mắt. Tôi quan sát một lượt chung quanh chỉ huy sở. Cái xóm Lẻ của vài chục gia đình mới chung lưng dựng lên từ sau Cách mạng tháng Tám vốn không có tên trong bản đồ của thực dân Pháp bây giờ cũng tan hoang. Bỗng có tiếng nổ gần phía sau lưng chúng tôi. Kẻ địch liều lĩnh thật. Chúng đã cho một bộ phận nhỏ cố sống cố chết tập kích phía sau chỉ huy sở của ta. Ở đây, chỉ có tôi và một số cán bộ tác chiến, điện đài và trinh sát. Tình thế càng thêm khẩn trương. Đạn địch đã làm đường dây điện thoại giữa chúng tôi với ban chỉ huy trung đoàn bị đứt quãng nhiều. Tôi động viên tất cả đoàn bộ chuẩn bị đánh địch. Đánh bằng mọi thứ vũ khí, phương tiện, kể cả kìm búa đồ nghề của chiến sĩ thông tin. Đạn địch vẫn chiu chíu đan trên không, cắt phăng những cành tre quanh đấy: một cảm giác ớn lạnh thấm suốt người tôi. Tôi né mình, đưa tay lên xoa đầu. Bộ tóc cắt ngắn ngủi của tôi đã phủ đầy bụi đất. Chiếc mũ bằng tre đan đã văng ra bên cạnh từ lâu mà mải chiến đấu tôi đã quên chưa kịp nhặt.

Địch vẫn hung hăng tiến gần tới chỗ chúng tôi…

Giữa lúc đó, từ một xóm lẻ bên phía trái, một toán quân ta đã kịp thời xuất kích phối hợp với chúng tôi tiêu diệt bọn quỷ khát máu này. Khi đường dây đã nối lại được, tôi mới biết trung đoàn trưởng Khánh vẫn theo dõi từng động tác chỉ huy của chúng tôi. Khi phát hiện ra toán biệt kích sau lưng, anh đã điều nốt đơn vị dự bị và nhân viên văn phòng, cấp dưỡng của trung đoàn tiến ra chặn địch.

Chúng tôi lập tức bám sát các đơn vị đang dồn địch trên đê lại. Lúc này, một số lính địch đã bỏ súng. Có đứa sợ quá chui đầu vào các hốc đất lở trên sườn đê, hai chân thò ra ngoài đập quẫy như giãy chết. Một chiến sĩ trẻ của ta vừa kéo tên ngụy này ra vừa nói một câu bông đùa. Tôi biết là hiện tượng chủ quan trong những đội viên ít kinh nghiệm như thế này đã chớm nảy nở. Một mệnh lệnh: Tích cực công kích địch đến khi chúng hoàn toàn hạ súng được phát đi từ cán bộ chỉ huy tới từng chiến sĩ. Nghe những nhịp súng bắn trả lại của địch, nghiên cứu từng cụm đối phó của nó, chúng tôi đoán biết là cuộc chiến đấu còn diễn biến phức tạp, chưa thể chấm dứt ở đây được. Kẻ địch vẫn muốn kéo dài giờ phút chống đỡ để đợi máy bay đến bắn phá yểm hộ cho chúng. Bên cạnh xác địch nằm ngổn ngang trên đê, tôi đã nhận ra nhiều nét mặt thân thuộc, nhiều chiến sĩ vừa sớm nay còn gọi đùa tôi: anh Ba… anh Ba…

Lòng tôi đau quặn. Được trao trách nhiệm trực tiếp chỉ huy trận chiến đấu này, tôi thấy cần phải đẩy sức công kích địch của bộ đội ta lên một mức nữa. Cuộc chiến đấu sớm kết thúc thắng lợi bao nhiêu, chiến sĩ đỡ tốn máu bấy nhiêu.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:37:34 PM
*
*   *

Tôi lau mãi bụi đất bám trên mặt kính đồng hồ mới nhìn rõ ràng chữ số.

4 giờ chiều.

Phía tây chỉ hoe hoe một vầng ánh sáng rộng. Trận địa bỗng lặng đi một lúc. Sự ắng lặng không bình thường bao giờ cũng là dấu hiệu báo trước một cơn mưa đạn ác liệt sắp ập đến. Đúng thế thật. Từ phía Nam Định, tiếng máy bay vọng lại, rõ dần, rõ dần. Mấy phút sau, một chiếc thám thính vè vè bay tới.

- Chuẩn bị diệt máy bay!

Lệnh vừa phát ra, bộ phận phòng không từ bên kia sông Đáy đã nghếch nòng nghênh chiến. Những bộ phận còn lại của bộ binh địch, như đứa sắp chết được tiêm liều thuốc hồi sinh, nhất loạt nổ súng phản công lại ta một cách điên cuồng.

Trên đoạn đê thuộc địa phận làng Bồng Xuyên có một chiếc cống lớn. Về mùa nắng hạn, cống này dẫn nước sông Đáy vào đồng. Một số địch khá đông đang dựa vào chiếc cống đó tổ chức lưới lửa chống lại quân ta. Đại đội trưởng Sửu, sau khi hoàn thành nhiệm vụ diệt gọn địch ở phía dưới đã dẫn đơn vị mình đánh thốc lên đây phối hợp với đại đội bạn. Tiếng hô xung phong của Sửu có sức mạnh làm mọi người bật dậy. Nhìn động tác chỉ huy linh lợi và trước sự xử trí gan dạ của Sửu, tôi thấy tự hào về người cán bộ từng góp công lớn vào việc xây dựng truyền thống của tiểu đoàn Kiên Trung này. Tôi chỉ kịp dặn Sửu phải cẩn thận, không được coi thường địch thì anh đã lao vun vút về phía cống.

Tên chỉ huy Pháp thập thò trong cống khua súng hò hét quân lính.

Đã ba lần Sửu tổ chức xung phong nhưng cả ba đều chạm lưới lửa khá mạnh của nó cản lại. Sửu vừa nhô lên quan sát lại hỏa điểm của chúng thì một tràng đạn bắn tới làm anh gục xuống. Lúc này, cán bộ trong đơn vị cũng đã bị thương một số. Nguyễn Bẩm, chú bé liên lạc 17 tuổi, suốt 3 năm nay không rời đại đội trưởng một bước đã nhanh nhẹn nhảy tới:

- Anh Sửu, anh Sửu!

Không nói được, Sửu chỉ ngước mắt nhìn lên. Máu trào ra khắp mình anh. Đôi mắt kia hàng ngày vẫn trìu mến nhìn Bẩm như nhìn đứa em nhỏ quý mến nhất, bây giờ đang nhìn lần chót khung trời lồng lộng của quê hương.

Bỗng Sửu cựa mình và cố dằn từng tiếng:

- Báo cáo tiểu đoàn… hỏa điểm…


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:38:38 PM
Sửu nhắm mắt giữa câu trăng trối.

Bẩm gào lên, đau xót:

- Anh Sửu, anh Sửu, anh nói đi, anh nói tiếp đi!

Sửu tắt thở rồi nhưng một tay anh vẫn còn chỉ về hướng một gốc cây đa gần cống.

Vốn là một liên lạc viên thông minh, nhiều kinh nghiệm chiến đấu, Bẩm không khóc mà chỉ dán mắt nhìn về phía cây đa. Đúng rồi, đúng rồi, một ổ súng máy của địch đặt ở phía ấy bắn cản ta…

Lập tức, Bẩm đứng dậy, nhanh nhẹn và dũng mãnh như một cán bộ già dặn, thay thế đại đội trưởng Sửu chỉ huy bộ đội:

- Theo tôi, tiến lên trả thù cho anh Sửu.

Bẩm đã tổ chức số chiến sĩ còn lại thành hai mũi đánh quặp vào ổ súng máy phía cây đa và chẹn ngang toán địch nấp trong cống.

Trước sức tấn công ồ ạt của ta, hỏa điểm lướt sườn của địch đã bị tê liệt, sức chống cự của toán lính cố thủ trong cống yếu dần. Chúng lục tục kéo ra hàng. Nhưng người chiến sĩ liên lạc dũng cảm của đại đội 80 cũng đã trúng đạn gục xuống cách xác đại đội trưởng của mình không đầy hai trăm thước khi cùng bộ đội xung phong.

Tên thiếu tá Hốc Kê chỉ huy hai tiểu đoàn giao chiến với chúng tôi đã bị bắt ngay dưới cống. Anh em dẫn hắn đến chỗ tôi. Mặt hắn tái nhợt. Đôi mắt hắn trắng bệch, lờ đờ như không dám nhìn lại khung cảnh chung quanh. Hắn chỉ nói một câu rõ nghĩa hơn cả:

- Thưa ông, những chiến sĩ của ông đã chiến đấu dũng cảm khó có một người nào trong chúng tôi có thể lường trước được…

Lúc này và cả về sau này nữa, chắc chắn nó sẽ nhớ mãi những con người đã làm nó và quân lính của nó khiếp vía, đó là đại đội trưởng Sửu, là liên lạc viên Nguyễn Bẩm, là hàng trăm hàng ngàn chiến sĩ chúng ta.

Tuy thế, tên quan tư thực dân ấy vẫn lấm lét nhìn trộm những chiếc máy bay đang rú trên trời.

*
*   *

Chiếc thám thính nghiêng cánh lượn từng vòng trên trận địa. Bốn chiếc khu trục theo nhau ập tới. Một quang cảnh quân ta bắn máy bay trên phòng tuyến sông Đáy đã diễn ra rất cảm động.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:39:08 PM
Tất cả các cỡ súng đều nghếch nòng lên bắt mục tiêu. Từng tốp, từng tốp, bộ đội, du kích, thi nhau nhả đạn.

Một ông già bị địch bắt đi phu cũng chĩa súng lên trời, bóp cò liên tục. Bỗng ông ngẩn ra, kêu:

- Ới anh chỉ huy ơi, súng tắc mất rồi.

Chính trị viên Cầu đang đứng bên tôi nghe tiếng gọi, ngoảnh lại. Anh chạy vụt tới ôm chầm lấy ông già người
quắc thước, da xạm đen như dân vùng biển.

- Thầy ơi, thầy ơi, con đây. Cầu đây!

Sự gặp gỡ kỳ lạ của Cầu với người cha tưởng chừng không bao giờ được thấy mặt làm tôi xúc động mạnh.

Ông cụ ôm con, sung sướng thốt lên:

- Ơn cụ Hồ… Cầu, mày là chỉ huy à!

Rồi hai bố con lại quay ngay vào nhiệm vụ.

- Thầy đổi súng khác. Cứ bắn từng phát một. Mà nấp vào gốc cây ấy…

Tiếng súng giòn giã khắp trận địa.

Tiếng hò reo vang dậy khi chiếc máy bay thám thính mất thăng bằng, chao đi chao lại một lúc rồi phụt khói.

- Bà già cháy rồi!

- Chết mẹ nó rồi. Tây ơi là Tây…

Một đám lửa đỏ lan ra rất nhanh trên toàn thân chiếc máy bay thám thính và kéo tụt nó xuống sông Đáy.

Bốn chiếc khu trục bắn phá một lúc rồi cút thẳng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:40:15 PM
IV

Trời đã xẩm tối.

Bên kia sông, trên các hang núi Cống, núi Ngang, núi Sậu, núi Dộc quê tôi đã rực ánh đuốc, ánh đèn. Tiếng loa từ bốn quả núi ấy rộn rã truyền đi tin quân ta đại thắng. Tôi nhớ mãi dáng điệu và giọng nói đầy vẻ tự hào của một ông cụ khi nói chuyện với bộ đội về quê mình:

- … Các anh xem, có thần tình không? Chẳng nơi nào có những cái hang hiểm hóc như đây đâu. Địch càn đến, chúng tôi cứ ung dung kéo nhau lên núi là thằng địch chịu chết. Trên bốn mỏm núi cao, chúng tôi đặt bốn chòi thông tin.

Và bây giờ, bốn chòi thông tin ấy không còn vẳng lên những hồi tù và dữ dội báo tin giặc đến vây lùng nữa. Chòi đang gióng giả mang tin vui tới mọi nhà mọi xóm.

Nhìn ánh lửa rực sáng trên hang núi quê mình, tôi bỗng nhớ mẹ tôi. Suốt mấy hôm nay, vì bận việc, tôi không tìm gặp được mẹ tôi, anh tôi và những người hàng xóm thân thuộc của tôi… Lúc này hẳn mẹ tôi đang cùng mọi người rộn niềm vui chung với chiến thắng quê hương và cũng đang hồi hộp ngóng gặp đứa con trai thứ ba của mẹ…

Nhưng nhiệm vụ trước mắt không cho phép tôi nghĩ tiếp về hoàn cảnh riêng của mình.

Tin vui cứ dồn dập đến. Đúng 7 giờ 30 phút, Phạm Quỳ, đồn trưởng Hoàng Đan đã kéo cờ trắng ra hàng sau khi biết tin cả hai tiểu đoàn địch xuống tiếp viện cho nó đã hoàn toàn bị ta tiêu diệt và bắt sống.

Trung đoàn trưởng Khánh hỏi tên thiếu tá Hốc Kê về trận chiến đấu. Hắn nói thêm: “Bất kể một sĩ quan cao cấp nào của chúng tôi, dù có đầu óc chiến lược minh mẫn đến đâu cũng không ngờ được rằng các ông lại phục kích chúng tôi trên một cánh đồng nước. Chúng tôi thua vì sự bất ngờ đó”.

Lúc này tên sĩ quan thực dân kia đã có thể bình tĩnh suy nghĩ trước khi trả lời nên tôi tin lời hắn nói là đúng lối suy nghĩ của hắn. Làm sao kẻ địch có thể hiểu được nguồn gốc sức mạnh đã giúp bộ đội ta vượt bao nhiêu khó khăn để chọc thủng một phòng tuyến thép, lửa và xuất kích trên một cánh đồng chiêm bùn nước ngập người. Chúng hiểu sao nổi sức mạnh trong mỗi con người bộ đội và nhân dân ta.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:41:38 PM
Đêm khuya, bộ đội lại hành quân trở về bên kia sông Đáy. Tôi lại đi bên trung đoàn trưởng Khánh. Lòng tôi và bước chân tôi xích gần mãi tới những ngọn lửa đỏ trên các đỉnh núi quê mình.

Anh Khánh vừa đi vừa nghe cán bộ tham mưu báo cáo kết quả cụ thể của trận đánh. Anh nhẩm lại với một vẻ say sưa:

- Ừ, khá lắm, một trận đánh điểm, diệt viện… 891 tên địch bị bắt sống, bị chết và bị thương… vũ khí trang bị đủ cho 2 tiểu đoàn mạnh…

Anh lại rút bao thuốc, lấy ra mấy điếu đưa cho tôi, thân mật:

- Hút đi mừng chiến thắng.

Tôi không nén được nỗi sung sướng đang rộn rã trong lòng:

- Thế là ta đã đánh thắng trận đầu phối hợp với chiến trường chính. Nghe tin này, chắc các chiến sĩ Điện biên phủ khoái lắm đây!

Gần tới chỗ trú quân, trung đoàn trưởng lại nhắc tôi như cách đây mấy ngày khi chuẩn bị cho trận đánh mà anh đã nhắc:

- Còn một nhiệm vụ nữa đấy, Thanh Sơn ạ.

*
*   *

Sau trận chiến đấu này, đơn vị tôi đã có nhiều thay đổi lớn. Trung đoàn trưởng Khánh cũng đã được điều đi phụ trách nhiệm vụ mới.

9 năm đã qua rồi. Tôi kể lại những kỷ niệm về trận đánh ấy chắc còn nhiều thiếu sót. Tôi xin phép được tâm sự đôi dòng ở cuối bài hồi ký nhỏ này với người cán bộ đã săn sóc nhiều đến cuộc sống tình cảm của tôi.
… Anh Khánh ạ.

Anh biết đấy, vợ tôi ao ước mãi có một đứa con. Trước đây, mỗi lần cô ấy nghĩ đến những ngày cơ cực, chồng vợ xa nhau, có mụn con đầu lòng cũng sớm chê bố mẹ nghèo bỏ đi mất, cô ấy lại khóc. Nay cái nhiệm vụ riêng anh trao cho tôi độ ấy, tôi đã hoàn thành rồi.

Sau trận chiến đấu trên phòng tuyến sông Đáy, tôi được về thăm nhà. Cháu gái chúng tôi sinh ra đã đánh dấu cuộc gặp gỡ đầy hạnh phúc ấy, năm nay đang học lớp bốn.

Đọc đến dòng này, chắc anh vui lắm, anh Khánh nhỉ?

Tháng 8 năm 1964


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:43:01 PM
NHỮNG NGÀY ĐIỆN BIÊN Ở ĐẤT THÀNH ĐỒNG

Thiếu tướng DƯƠNG QUỐC CHÍNH

HỒNG LÂM ghi

Trước khi đi vào vấn đề chính, tôi thấy cũng cần nói lại một vài cảm nghĩ đầu tiên của tôi khi mới bước vào Nam Bộ hồi đầu năm 1949. Những điều cảm nghĩ đó đã giúp tôi hiểu cuộc chiến tranh du kích ở Nam Bộ hơn, có thể cũng giúp các bạn thêm một số nét để hiểu mảnh đất miền Nam và con người Việt Nam ở đất Thành Đồng.

Hồi ấy, đoàn chúng tôi từ núi rừng Việt Bắc băng qua đồng bằng khu 3, khu 4, khu 5, rồi lặn lội suốt dãy Trường Sơn hiểm trở, đạp chân lên những đụn cát ven biển vùng Phan Thiết. Chúng tôi cũng đã có những hiểu biết cần thiết về địa lý Nam Bộ nhưng khi bước chân vào đây mới thấy sự hiểu biết đó còn quá ít ỏi. Có một số vấn đề có thể nói là hết sức bất ngờ. Trong đoàn cán bộ quân sự chúng tôi có anh em đã từng là sinh viên đại học, học sinh trường Bưởi khá hiểu biết về môn địa lý, sau này lại còn được nghiên cứu thêm về địa lý quân sự, thế mà có cậu, mới hai ngày đầu đặt chân lên đất Đồng Nai, Bến Nghé đã thủ thỉ tâm sự với tôi:

- Báo cáo anh, quả là những suy nghĩ của tôi về Nam Bộ đã xa với thực tế không kém gì những chuyện cổ tích Grim.

Nói như thế thì cũng khí quá nhưng quả có xa với thực tế nhiều thật.

Nói rừng thì ai cũng nghĩ: có rừng là có núi. Nhưng rừng ở Nam Bộ, hoặc ở đất bằng, hoặc ở trên nước gọi là rừng sác và thường thấy ở ven sông Soài Rạp, ở miền tây (U Minh Thượng, U Minh Hạ). Ở Bắc, ở Trung, núi thường dính liền với đồng bằng nhưng ở Đồng Tháp Mười nhìn ra tứ phía hơn 900 nghìn mẫu chỉ thấy toàn là chân trời. Anh Nguyễn Tuân khi ở Việt Bắc thèm mãi cái chân trời. Nếu anh vào đồng bằng Nam Bộ anh sẽ thấy thèm núi rừng. Kênh rạch ở đây nhiều, nhiều lắm, nói nhiều như mắc cửi cũng đúng. Xuân hạ thu đông bốn mùa in dấu rõ nét ở các nơi khác của Tổ quốc thì cái xoay vần đó không thật rõ ở đây. Mùa hè không nóng lắm mà mùa đông lại mát. Hai mùa: mùa khô, mùa nước phân chia khá rõ rệt. Đến mùa nước, đi trên đại bộ phận đất đai, đôi chân của chúng tôi là hai cánh tay trên mái chèo. Đến mùa này, một chiếc xuồng từ phía đông tỉnh Chợ Lớn thuộc miền trung Nam Bộ có thể chèo được thẳng đến mũi Cà Mau ở cuối đất nước.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:43:25 PM
Hồi ở miền Bắc, nghe nói ở chiến trường Nam Bộ giặc đóng đồn giăng giăng, tôi chưa hình dung được cái giăng giăng ấy là thế nào. Có giống hệ thống phòng ngự ở đường số 5 không? Khi vào đến nơi mới biết. Đúng là giăng giăng thật. Nhìn đâu cũng thấy đồn bốt. Hành quân đi sát nách lô cốt địch là chuyện thường. Đó không phải là một lối đi mạo hiểm mà sự thật thì không còn có con đường nào an toàn hơn. Anh Ba Duẩn nói: đồn bốt địch ở Nam Bộ đóng như mạng nhện. Thật hết sức chính xác.

Về cuộc kháng chiến ở miền Nam và những con người ở miền Nam thì phải có rất nhiều pho sách của nhiều nhà văn nổi tiếng mới nói lên được phần nào cái vĩ đại ấy. Ở đây, tôi chỉ nêu một vài hình ảnh đập vào mắt tôi khi tôi mới đến.

Trước hết là các làng kháng chiến Phước Vĩnh An – Tân Phú Trung v.v. thuộc Gia Định. Các làng này có một hệ thống địa đạo nối liền nhau, chạy suốt qua các làng, các xóm. Giặc đến, nhân dân kéo ra đuổi đánh, đánh xong, họ rút xuống đường hầm. Giặc biết nhưng chẳng làm gì được. Có lần, chúng kéo đến hàng tiểu đoàn, dùng cuốc xẻng đào hầm, thả lựu đạn khói làm hơi ngạt, dùng mìn phá hoại những đường hầm kiên cố đó nhưng chẳng ăn thua gì. Thế mà khi giặc lếch thếch kéo nhau về thì họ từ đường hầm trồi lên chặn đánh, cắt bọn chúng ra mà đánh làm chúng phải vắt giò lên cổ mà chạy.

Tất nhiên là đoàn chúng tôi cố hết sức giữ bí mật trên đường đi nhưng cứ bị “bật mí” mãi vì bà con rất sáng ý, họ nghe tiếng nói, nhìn cách căn mặc hơi khác, là họ biết liền. Rồi một đồn mười, mười đồn trăm, bà con kéo nhau tìm phái đoàn để hỏi chuyện miền Bắc, đặc biệt là rất tha thiết muốn nghe chuyện về Bác. Ở xa thế mấy, họ cũng lặn lội đến dù chỉ để nhìn thấy mặt chúng tôi cũng được.

Đến miền Tây anh em vào nghỉ trong nhà một bà má. Thấy bộ đội đi nắng mệt nhọc, má bảo: “Dừa có cả vườn đó, tụi bay leo lên bẻ mà ăn”. Anh em còn phải thu xếp thì bà má đã leo lên cây từ hồi nào để bẻ dừa cho các con bộ đội. Tuổi già, sức yếu, leo lên được cây, vặn được vài quả, bà đã thấy mắt mờ chân dại. Bà liền ôm chặt cây dừa kêu lên: “Tụi bay ơi! Sao mình mấy má tê liệt rồi đây nè”. Anh em hoảng hốt, lấy một cái chăn, bốn người bốn góc giăng ra hứng lấy bà mẹ nửa rơi, nửa nhảy. Khi má lấy bấy đứng được xuống đất, má cười bảo: “May là tao nhẹ, tao nặng thì tụi bay cụng lại mà vỡ ráo cả bốn cái đầu”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:43:58 PM
Bây giờ, tôi xin kể qua vài nét hoạt động của địch trong những năm 1950 đến 1953. Khi cách mạng Trung Quốc giải phóng hoàn toàn lục địa thì năm 1950 ta mở chiến dịch Lê Hồng Phong để giải phóng biên giới. Lúc đó giặc xoay ra tìm mọi cách bình định cho được vùng địch hậu để ra sức vơ vét nhân vật lực, tiếp tục cuộc chiến tranh xâm lược. Nam Bộ nhiều người, nhiều của tất nhiên là nằm vào trọng tâm bình định của địch cùng với đồng bằng Bắc Bộ.

Trong những năm này, quân địch lấn dần các vùng tự do còn lại ở Trà Vinh, Vĩnh Long, Sa Đéc. Chúng chiếm đóng Phong Mỹ và suốt con kênh Nguyễn Văn Tiếp, hành lang của Đồng Tháp Mười. Ở miền Đông, chúng chiếm đường 16 ở chiến khu Đ và các xã ven chiến khu. Ở miền Tây, vùng Bảy núi, căn cứ của Long Châu Hà cũng bị lấn chiếm. Vùng tự do lớn nhất của miền Tây bị bó hẹp: phía Cần Thơ địch lần ra Phụng Hiệp, Trường Long, Trường Thành, Hỏa Lựu, v.v.

Nhìn vào những đồn bốt đã chiếm đóng được, quân địch tưởng chừng như chỉ còn có vùng tự do miền Tây là chưa bình định được.

Nhưng vỏ quít dày có móng tay nhọn. Địch đóng đồn bốt nhiều, quân dân Nam Bộ càng nghĩ ra lắm cách để diệt đồn gỡ bốt. Trong những năm 1950, 1951, tuy vũ khí quân ta gọi là nặng nhất cũng chỉ đến đại liên và súng cối, nhưng cũng đã mở được những chiến dịch như chiến dịch Lê Hồng Phong I, Lê Hồng Phong II ở Bến Cát, Trà Vinh, v.v. Trong chiến dịch Trà Vinh, ta diệt đồn địch bằng cách bố trí các tay thiện xạ bắn vào lỗ châu mai, yểm hộ cho xung kích dùng chày vồ và búa tạ đập cửa. Đánh đồn Bắc Sa Ma giữa ban ngày cũng bằng cách này. Tất nhiên là với tinh thần anh dũng tuyệt vời của các chiến sĩ ta, nhiều đồn bốt cũng bị hạ bằng cách này; nhưng việc diệt đồn bằng cách đó cũng không phải là lần nào cũng xuôi chèo mát mái cả. Do đó mà ở miền Đông, anh em nghĩ ra cách đánh đồn bằng “F.T.” tức là pháo tay. Quê hương của nó là Biên Hòa. Trong lúc các khẩu đại bác 88 và 105 ly lấy được trong trận Tầm Vu và Sóc Xoài ở miền Tây chưa phát huy tác dụng được thì anh em ở Biên Hòa đã nghĩ ra được cách dùng bộc phá bò vào đồn để mở đột phá khẩu thay cho pháo. Việc sáng tạo ra cách đánh bằng F.T. cũng khá thú vị. Hồi ấy, dọc theo đường 16 ven chiến khu Đ, giặc đóng rất nhiều tháp canh. Để tấn công vào hệ thống tháp canh dày đặc này, đầu tiên anh em du kích và bộ đội địa phương dùng súng vây phá, quấy rối. Không ăn thua. Sau đó, đang đêm anh em lén bò sát đến tháp canh liệng lựu đạn vào. Có nơi, họ bắc thang để thả lựu đạn rơi đúng tầng chót của tháp canh. Thấy có thể bò sát đến tháp canh và dùng lựu đạn ném vào tháp canh có hiệu quả, anh em liền nghĩ ngay đến cách dùng bộc phá. Quả nhiên sức nổ của bộc phá làm sập một vài tháp canh. Lối đánh bằng F.T. bắt đầu từ đó.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:44:28 PM
Có đêm, anh em đã hạ hàng mấy chục tháp canh bằng thứ F.T. này. Từ cách đánh bằng F.T., bộ đội Biên Hòa và tiểu đoàn 302, phát triển thành chiến thuật đặc công, một chiến thuật độc đáo của Nam Bộ.

Nhờ sáng tạo ra một chiến thuật tài tình và phát huy được tinh thần anh dũng đến cao độ, bộ đội Nam Bộ đã hạ được một số đồn bốt lớn, tiêu diệt nhiều sinh lực địch và thu hẹp được phạm vi chiếm đóng của giặc. Ngay như những đồn bốt nằm sâu trong lòng địch cũng bị hạ như đồn Hội đồng Bền ở Mỹ Tho, đồn Cầu Định ở Thủ Dầu Một, Tràng Bom ở Biên Hòa và Cần Giờ ở Bà Rịa, v.v.

Những cuộc càn quét lấn chiếm của địch cũng bị đánh bại nặng như ở kênh Nguyễn Văn Tiếp, địch bị diệt 30 tàu chiến trong 30 ngày liền, và ở chiến khu Đ, trong ba tháng, chúng đã phải bỏ xác 50 chiếc xe tăng và thiết giáp.

Hoạt động của ta trong vùng đô thị cũng khá mạnh. Có những vụ trừng trị bọn địch một cách tài tình và dũng cảm như vụ trừng trị tên Ba Danh, trùm mật thám Pháp ở Sài Gòn, ngay giữa đường Catina. Và câu chuyện diệt tên tướng Săng Xông với tên thủ hiến bù nhìn Thái Lập Thành thật là một gương sả thân hết sức cao cả.

Bữa ấy, có cuộc lễ khánh thành đài “chiến sĩ trận vong” (!) của giặc ở Sa Đéc. Tên tướng Săng Xông – tư lệnh quân đội viễn chinh Pháp ở Nam Bộ - và tên Thái Lập Thành - thủ hiến chính phủ bù nhìn - đến dự. Trong khi đang hành lễ, một du kích của ta đã bí mật trà trộn vào được. Anh mang bom trong mình, đi thẳng lại hai vị “khách quý” ấy rồi đứng ngay tại chỗ, bình tĩnh rút chốt cho bom nổ. Hai tên giặc đầu sỏ bị chết. Và đồng chí du kích của chúng ta cũng hy sinh.

Tóm lại hoạt động của địch từ 1950 đến 1952 là tích cực càn quét, lấn chiếm. Ta thì chống càn quét, tiêu diệt nhiều đồn bốt ở rìa chiến khu hoặc sâu trong vùng tạm chiếm đồng thời hoạt động mạnh mẽ ở đô thị. Mặc dầu từ năm 1950 đến năm 1952, ở chiến trường chính đã có những chuyển hướng quan trọng về chiến lược, chiến thuật nhưng ở Nam Bộ, với hoạt động điên cuồng bình định của địch, khẩu hiệu của ta – như anh Ba bí thư Xứ ủy kiêm chính ủy Nam Bộ nêu lên - vẫn là “tích cực cầm cự”, vẫn là “đẩy mạnh du kích chiến tranh”. Qua thí nghiệm, qua hoạt động thực tế, tôi thấy những khẩu hiệu đó hoàn toàn chính xác.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:45:28 PM
Cũng trong thời gian ấy, dưới sự chỉ đạo của Trung ương, Xứ ủy đã sáp nhập nhiều tỉnh nhỏ lại thành những tỉnh lớn. Hai mươi tỉnh sáp nhập lại thành mười tỉnh. Các tỉnh lớn như thế có đủ ba thứ quân mạnh, có địa bàn hoạt động tương đối rộng. Về mặt quân sự thì mỗi tỉnh như vậy có lực lượng hơn một trung đoàn, có khi sáp nhập cả hai trung đoàn. Lúc bấy giờ, có ý kiến nên lấy tên là liên trung đoàn, trung đoàn, nhưng ý kiến anh Ba và chúng tôi là nên lấy tên tỉnh đội để nhấn mạnh việc đẩy mạnh chiến tranh du kích. Nhiều đồng chí tư lệnh Khu về trực tiếp làm tỉnh đội trưởng. Như tỉnh đội Gia Ninh có đồng chí Tô Ký, nguyên tư lệnh Khu Sài Gòn – Chợ Lớn, tỉnh đội Thủ Biên thì có đồng chí Huỳnh Văn Nghệ, trước là tư lệnh Khu 7 v.v. Cán bộ huyện đội trưởng đều là những tiểu đoàn trưởng cứng. Có cả những đồng chí cán bộ trung đoàn về huyện đội. Các tỉnh đội chịu sự lãnh đạo trực tiếp của các tỉnh ủy địa phương đồng thời chịu sự chỉ huy thống nhất của Khu. Các ban chỉ huy tỉnh đội là người chỉ huy mọi lực lượng vũ trang và bán vũ trang trong tỉnh, cũng có thể nói đồng thời đó là các ban chỉ huy trung đoàn kiêm ban chỉ huy tỉnh đội. Cách tổ chức đó phát huy được triệt để mọi khả năng để đẩy mạnh chiến tranh du kích. Chiến trường cũng được phân chia lại. Trước kia Nam Bộ có ba khu 7, 8 và 9 với đặc khu Sài Gòn thì nay chia làm hai phân liên khu miền Đông, miền Tây và đặc khu. Các tỉnh từ Long Châu Sa và từ tả ngạn Tiền Giang trở lên thuộc miền Đông. Từ Tiền Giang trở về phía tây thuộc miền Tây. Lúc đầu anh Ba, bí thư Trung ương cục là tư lệnh kiêm chính ủy Nam Bộ. Đến năm 1952, khi anh Ba đã ra Trung ương thì anh Sáu Thọ thay. Tôi thì được phân công về Bộ tư lệnh miền Tây.

Về tổ chức thì như vậy, còn phương hướng hoạt động của chúng tôi trong năm 1952, 1953 là:

Mở rộng du kích chiến tranh, tích cực phá thế lấn chiếm và càn quét bình định của địch, giành dần thế chủ động ở từng lúc, từng nơi, từng bộ phận. Tăng cường chủ lực tỉnh, phát triển bộ đội địa phương, mở rộng các đơn vị du kích xã, thôn, giữ vững một bộ phận chủ lực trong từng khu để chủ động tăng viện cho các chiến trường, tiêu diệt sinh lực địch và mở thêm căn cứ. Tích cực xây dựng cơ sở ở địch hậu, ráo riết giằng co với địch ở vùng du kích, tích cực chống lấn chiếm ở các vùng tự do, đẩy mạnh công tác địch ngụy vận.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:47:13 PM
Về chủ trương của Xứ ủy, Trung ương cục, phương hướng hoạt động và xây dựng lực lượng của ta đã cải thiện tình hình. Tuy vậy việc giằng co giữa ta và địch rất là quyết liệt. Tình hình giằng co đó đưa đến tình hình và hình thái chiến trường Nam Bộ khi bước vào Đông Xuân 1953 – 1954, phối hợp với Điện biên phủ, tôi xin phác họa qua vài nét sau đây.

Nói cho có hình ảnh thì đến đầu năm 1953 cả một mạng nhện đồn bốt đã chụp lên khắp Nam Bộ, chỉ còn miền rừng núi chiến khu Đ, vùng huyện Dương Minh Châu, Bắc Tây Ninh, một phần Đồng Tháp Mười và vùng tự do ở Bạc Liêu. Căn cứ ta bị bóp hẹp nhiều.

Nhìn vào bản đồ thấy đồn bốt của địch thì tưởng chừng Nam Bộ căn bản đã bị bình đình, thế nhưng thực chất của tình hình thì không phải như vậy. Hồi ấy, phương châm công tác của Trung ương Đảng đã phát huy tác dụng đến những xã xa sự chỉ đạo nhất của các cấp. Nhờ áp dụng phương châm đó mà cơ sở Đảng và cơ sở quần chúng, cơ sở bí mật phát triển khá mạnh. Nhìn đồn bốt địch đóng gần hết như thế, mà các tỉnh khi họp để phân định tính chất cho các xã lại có ít xã được quy là tạm chiếm mà phần nhiều lại thuộc loại xã du kích. Anh Bường, anh Mùi khu ủy viên miền Tây, miền Đông, sau khi đi kiểm tra những xã ở Vĩnh Trà, Chợ Gạo, Vàm Cỏ, đã kể rất nhiều mẩu chuyện thú vị về sự mạnh mẽ của cơ sở quần chúng. Ở những xã ba bề bốn bên đều là đồn bốt địch, thế mà người lạ nào đến là có người bí mật theo dõi ngay, nếu người lạ đi xa thì người bí mật theo dõi trước lại bàn giao cho người thứ hai, rồi người thứ ba tiếp tục bám sát.
Việc đấu tranh có lý, có lẽ và trừ gian diệt tề cũng được tiến hành rất khéo léo, không bộc lộ lực lượng.
Nhìn đó sẽ thấy rằng địch có ra sức bóp hẹp căn cứ ta nhưng cơ sở ta sau lưng chúng lại phát triển mạnh mẽ.

Chính sách tôn giáo vận, chính sách đối với các tín đồ tôn giáo của Trung ương cục đã mở rộng được khối đoàn kết trong nhân dân. Nhiều đồng bào tín đồ Cao Đài phái Tây Ninh và tín đồ Hòa Hảo, xưa nay do bàn tay chia rẽ của quân thù, xa cách với người kháng chiến đã dần dần thanh toán những thắc mắc. Việc đó đã có tác động mạnh trong quần chúng binh sĩ đi đạo Cao Đài, Hòa Hảo trong quân đội tay sai. Chỗ này tôi cũng nói thêm là thực dân Pháp có lợi dụng tình hình phức tạp của cách mạng trong những năm đầu, nên có gây chia rẽ một bộ phận tín đồ đạo Cao Đài phái Tây Ninh, tín đồ đạo Hòa Hảo với khối kháng chiến toàn dân. Còn đối với các bộ phận khác của đạo Cao Đài (như Cao Đài 12 phái hiệp nhất) và đạo Thiên Chúa, v.v. nói chung chẳng những địch không thực hiện chia rẽ được mà muôn người như một đã đoàn kết kháng chiến trong Mặt trận Liên Việt.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:48:08 PM
Do những thắng lợi lớn ở chiến trường chính Bắc Bộ cũng như do phong trào du kích ngày càng phát triển khiến cho địch bị tiêu hao rất nhiều nên chúng phải ra sức bắt lính một cách ồ ạt để dùng lính mới đóng ở những vùng gọi là “bình định” rồi lấy lính cũ đưa ra Bắc, đưa đi càn quét hoặc đưa ra đóng ở các đồn bốt ven căn cứ. Những đồn bốt này xem bề ngoài hung hăng nhưng thật ra địch chỉ lấy ruột làm da: ruột chúng đang rỗng. Khi Nava sang, hắn chủ trương xây dựng chủ lực cơ động mạnh, táo bạo “nhổ quân” chiếm đóng, làm cho tình hình “lấy ruột làm da” đó lại càng rõ hơn.

Về phía ta, thì ngay từ năm 1950, trong hội nghị quân sự, anh Ba đã báo cáo, nêu rõ bộ đội ta là bộ đội dân cày. Điều đó làm sáng tỏ thêm phương châm công tác chính trị trong bộ đội. Bộ đội lại đã được học tập hiệu triệu của Hồ Chủ tịch do đó mà ý thức giai cấp được khêu gợi, phân biệt được rõ ta, bạn, thù. Tư tưởng chiến thuật cũng tiến một bước mới. Bài nói chuyện của đồng chí X. về chiến dịch biên giới có tác dụng làm cho cán bộ tin tưởng ở khoa học quân sự vô sản. Những vấn đề như chiến thuật “nhất điểm lưỡng diện”, “tam mãnh: mãnh đả, mãnh xung, mãnh truy”, “tam tam chế”, từ cán bộ trường lục quân ở Trung ương đưa vào được hoan nghênh và trao đổi rộng rãi. Việc phổ biến rộng rãi những gương chiến đấu của các anh hùng La Văn Cầu, Nguyễn Thị Chiên, Cù Chính Lan, tổ chiến đấu Giáp Văn Khương như thổi vào bộ đội Nam Bộ những luồng gió mới.

Đáng chú ý là ảnh hưởng của việc phát động quần chúng giảm tô cải cách ruộng đất từ miền Bắc dội vào. Kể ra thì thiên nhiên vốn đã ưu đãi đồng bào Nam Bộ nhất là ở miền Tây nên đời sống bà con trong khu giải phóng miền Tây khá sung túc. Tuy vậy do ruộng đất tập trung cao độ vào tay một số ít người nên hồi năm 1949, khi mới đến miền Tây, tôi cũng còn thấy nhiều người ăn mặc rách rưới, có chị em còn mặc quần bằng sợi dứa. Sau này nhờ có chính sách tạm cấp ruộng đất, nhờ chính sách kinh tế tốt, nên đời sống cải thiện rất nhiều so với trước.

Cho nên, cứ xem đồng bào vùng Bạc Liêu, khi nghe tin miền Bắc phát động cải cách ruộng đất, thì phấn khởi ra mặt, tự động tổ chức nhiều cuộc trao đổi và những cuộc biểu tình hoan nghênh cũng đủ rõ. Có cán bộ ở Vĩnh Trà về Trung ương cục, khi vặn máy thu thanh, nghe chính sách giảm tô cải cách ruộng đất, nước mắt anh đầm đìa vì vui sướng.

Về mặt vũ khí đạn dược, do ta đánh đồn nhiều, đánh tiêu diệt nhiều, nên vốn cũng khá to. Ta cũng tổ chức khá hơn việc nhận viện trợ từ Trung ương đưa vào. Quân giới Nam Bộ cũng đã sản xuất được nhiều mìn nhất là đã sản xuất ra nhiều đại bác không giật như các loại SSA, SSB, v.v.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:49:43 PM
Lúc bấy giờ ở miền Tây chúng tôi cũng đã xây dựng được một tiểu đoàn pháo gồm nhiều khẩu lấy được của địch từ trước như các khẩu lấy ở Tầm Vu, Sốc Xoài - một làng của kiều dân Cămpuchia – và những pháo không giật do ta sản xuất.

Vào năm 1953, 1954, tình hình đại để là như vậy. Ở đây, cũng xin nói thêm vấn đề phối hợp chiến trường của Nam Bộ, một chiến trường địch hậu, chiến trường du kích tất nhiên không hoàn toàn như các chiến trường khác.

Do tình hình cũng có, do khí hậu cũng có, nên chiến tranh trong toàn quốc đã diễn ra như là có mùa. Cuối thu cho đến hết xuân, hoạt động quân sự có mạnh hơn. Từ năm 1950 trở đi, cứ cuối thu là địch bị đánh mạnh ở chiến trường chính. Cho nên khi trời bớt nóng là lúc nhân dân và quân đội ở Nam Bộ chờ đợi những đòn mà bộ đội ở miền Bắc giáng vào địch đồng thời cố gắng đem hết sức mình phối hợp với chiến trường chính, tranh thủ thời cơ để tiêu hao, tiêu diệt địch. Lúc nào ở chiến trường chính ít hoạt động thì quân địch đem quân về địch hậu và Nam Bộ để ra sức càn quét, củng cố bình định và mỗi khi ở miền Bắc ta đánh mạnh thì chúng lại rút quân ứng chiến và quân địa phương đi tiếp viện, để lộ nhiều sơ hở. Thế là ở Nam Bộ, quân và dân cứ nhè vào đó mà khoét sâu thêm.

Với tình hình phát triển của cuộc kháng chiến, năm 1953 hứa hẹn nhiều hoạt động quân sự có tính chất quyết định hơn. Vì vậy để phối hợp với chiến trường chính vào Thu Đông 1953, Đông Xuân 1953 – 1954 chúng tôi đặt vấn đề phải đẩy mạnh hoạt động từ đầu để tranh thủ tiêu hao, tiêu diệt được nhiều địch, đánh phá có hiệu quả kế hoạch bình định của địch. Đồng thời chúng tôi cũng đẩy mạnh chiến tranh du kích, học tập đánh vận động để vừa tiêu hao tiêu diệt lực lượng địch, vừa kìm chân chúng lại không cho chúng đem nhiều lực lượng đi chiến trường chính. Mưu đồ của tên tướng Nava là giải quyết và bình định miền Tây nên một mặt chúng tôi tích cực củng cố các lực lượng địa phương và du kích, chống càn quét nhưng mặt chính là đem chủ lực của khu và của các tỉnh đánh mạnh vào địch hậu.

Như vậy là vấn đề phối hợp với Điện biên của bộ đội Nam Bộ không phải chỉ là phối hợp trong 55 ngày đêm - từ khi tiếng súng tấn công vào vùng lòng chảo Mường Thanh bắt đầu nổ - mà còn phối hợp với cả thời gian từ trước khi chiến dịch Điện biên mở màn. Chúng tôi nghĩ rằng hạn chế địch trong việc bình định Nam Bộ, cầm chân quân của chúng lại ở Nam Bộ nhiều chừng nào hay cho chiến trường chính chừng nấy. Đó là khi chiến dịch ở chiến trường chính chưa mở. Khi chiến dịch bắt đầu thì Nam Bộ lại tiếp tục giữ chân địch, và nhân lúc chúng sơ hở, Nam Bộ lại đánh mạnh vào sau lưng, tranh thủ thời cơ tiêu diệt chúng, mở rộng chiến tranh du kích, giải phóng một số vùng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:50:43 PM
Cũng có đồng chí thắc mắc, hỏi:

- Trong lúc miền Bắc chưa đánh mạnh ở ngoài (ngoài ấy), ta chịu đựng, tập luyện bộ đội, chuẩn bị chiến trường, đến khi nó bị động và sơ hở, ta sẽ quất cho rụng cả đám có phải ngon không anh Tám?

Tôi hỏi lại:

- Đồng chí có muốn thắng lợi to không?

- Sao lại không, anh Tám?

- Do đó mà phải hoạt động ngay từ bây giờ. Cứ ngồi chờ sẵn thì đã không góp công sức vào việc chung mà đến khi địch có sơ hở, chưa chắc mình đã làm nên chuyện gì.

Lúc bấy giờ, Nava có chủ trương phòng ngự ở chiến trường Bắc Bộ, ráo riết bình định khu 9, đánh mạnh vào vùng tự do khu 5. Hắn có một chủ trương “táo bạo” như đã nói ở phần trên là “nhổ quân”, mạnh dạn rút quân chiếm đóng, thay vào đó bằng các lực lượng bổ trợ, bằng lính mới được vơ quàng vơ xiên trong thanh niên vùng tạm bị chiếm, hoặc trong số thanh niên vùng đạo giáo Cao Đài, Hòa Hảo. Chủ trương mà quân địch cho là “táo bạo” ấy thật ra là phiêu lưu. Anh Sáu Thọ đã nói với tôi:

- Giặc đang giải khát bằng thuốc độc đấy.

Đúng thế, giặc đang ôm mìm nổ chậm vào người thật.

Bắt lính ẩu tả, nó không tránh khỏi bắt phải cơ sở của cách mạng, trong đó có cả du kích bí mật và đảng viên nữa.

Để đánh bại chủ trương của địch, một mặt chúng tôi củng cố các lực lượng địa phương cùng du kích ở các vùng căn cứ, một mặt quan trọng hơn là đánh mạnh, hoạt động mạnh vào trong các vùng địch hậu. Các cơ quan quân, dân, chính, Đảng của tỉnh nào, huyện nào còn “ở đậu” đất địa phương khác đều nhận được chỉ thị phải gọn nhẹ lại và mạnh dạn luồn về địa phương.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:51:16 PM
Với chủ trương đó, chúng tôi cho bộ đội thọc mạnh vào địch hậu. Các đơn vị chủ lực của các khu, các tỉnh đều nhằm vào những vùng địch cho là bình định nhưng lại sơ hở mà đánh vào.

Bộ đội chủ lực của Sóc Trăng thọc vào Kế Sách, Thạnh Trị, Vĩnh Châu. Ở Vĩnh Châu, vùng mà trước kia có cán bộ nào về hoạt động là bị sa lưới giặc ngay, nhưng kỳ này ta vào vận động nhân dân, được nhân dân giúp đỡ, lại diệt được cả bốt địch. Ở Cần Thơ, bộ đội chủ lực đã hoạt động mạnh vào sau lưng Trường Long, Trường Thành, tiêu diệt địch ở Tràm Chẹt, Giồng Riềng, v.v.

Bộ đội 307, chủ lực của miền Tây đánh xuống phía nam Bạc Liêu. Được sự giúp đỡ trực tiếp của Khu, 307 tiêu diệt cứ điểm Hộ Phòng, một cứ điểm hơn 100 quân và tương đối quan trọng trên lộ chữ nhất Bạc Liêu – Cà Mau.

Ở miền Đông, các đơn vị cũng thọc mạnh vào địch hậu. Tiểu đoàn chủ lực của Long Châu Sa đã đánh mạnh vào vùng Hòa An, Cao Lãnh trong khi địch lăm le toan lấn chiếm sâu hơn vào Đồng Tháp Mười. Ở Gia Định Ninh thì tiểu đoàn chủ lực của tỉnh đánh xuống Đức Hòa Thành rồi thọc sâu vào vùng Phú Lâm, Trung Huyện thuộc tỉnh Chợ Lớn v.v.

Những cuộc càn quét để chuẩn bị lấn chiếm của địch cũng bị đánh gãy.

Ở miền Tây, địch hoạt động mạnh ở phía bắc Cà Mau để thu hút lực lượng ta về phía nam hòng lấn chiếm từ phía Cần Thơ xuống. Nhưng ngay sau lưng chúng ở Cần Thơ, đơn vị chủ lực của tỉnh và các bộ đội địa phương đã hoạt động mạnh, bẻ gãy mũi dùi lấn chiếm của địch. Và ngay ở Cà Mau trong khi một tiểu đoàn địch vừa mở cuộc càn quét thì bộ đội 307, theo sự hướng dẫn của Khu đã bí mật giấu quân cách đấy không xa lắm rồi nhanh chóng vận động đến bao vây diệt gọn 2 đại đội của tiểu đoàn này tại ngay cửa ngõ huyện lỵ Cà Mau. Trận đánh ở bắc Cà Mau này được thắng lợi cũng là kết quả của việc nghiên cứu địch cũng như việc đánh giá đúng khả năng của bộ đội 307. Ở vùng này, khi nào có bộ đội ta đến đóng là không có địch đến, khi nào không có bộ đội là chúng càn quét. Biết vậy chúng tôi có ý kiến cho bộ đội 307 là đến nghiên cứu địa thế thật kỹ rồi rút đi, nghi binh như là đi hẳn. Nhưng đến một vùng cách đó độ dăm cây số thì bí mật đóng lại, giấu quân cẩn thận, đợi khi bọn địch càn vào vùng mình đã nghiên cứu thì vận động về tiêu diệt. Kết quả bọn địch đã trúng kế ta. Trận này chẳng những đánh vào “hy vọng” lấn chiếm của địch mà còn làm rung chuyển cả hệ thống đồn bốt địch vùng Cà Mau, Bạc Liêu, Phụng Hiệp.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:52:13 PM
Chủ trương lấn chiếm để bình định vùng Khu 9 của địch đến đây coi như không còn thực hiện được.

Ở miền Đông, trong các trận chống càn lấn chiếm có trận kênh Bùi là một trận thắng có ý nghĩa quan trọng về mặt chiến thuật. Một tiểu đoàn BVN và nhiều lực lượng hỗ trợ do tên quan ba Bền chỉ huy ồ ạt kéo vào càn quét vùng từ kênh Nguyễn Văn Tiếp đến kênh Dương Văn Dương. Lúc bấy giờ, đơn vị chủ lực của Mỹ Tho chỉ còn ở lại căn cứ một đại đội. Đại đội này đã phối hợp với bộ đội địa phương và du kích, bố trí chặn đánh ở kênh Bùi. Tuy lực lượng ta ít hơn lực lượng địch, nhưng do tinh thần chiến đấu anh dũng ngoan cường của các chiến sĩ ta nên chỉ trong mấy phút đầu, địch bị đánh dạt vào trận địa mìn và đạp lôi. Phần lớn bọn địch bị tiêu diệt. Số còn lại có cả tên quan ba Bền đã hoảng hốt giơ tay hàng. Một vài tên địch còn sống sót chạy thục mạng ra phía kênh Nguyễn Văn Tiếp, đem tinh thần hốt hoảng không còn gì củng cố lại được ra các đồn bốt ven căn cứ, làm cho bọn này cũng phải bỏ dồn bốt chạy một mạch sang bên kia sông. Chỉ riêng trong trận kênh Bùi, ta đã thu được mấy trăm súng trong đó có hàng chục trung liên, đại liên và súng cối.

Hoạt động của ta trong đô thị cũng rất đáng kể, nhất là vụ phá kho bom Tân Sơn Nhất, một kho bom lớn nhất của địch ở Nam Bộ. Chủ trương của ta là quyết phá cho được kho bom này để đỡ gánh nặng cho chiến trường chính. Sau nhiều ngày nghiên cứu, một đêm, mấy chiến sĩ ta đã đột nhập vào tận kho bom. Ba trăm tấn bom đã nổ suốt mấy ngày đêm làm cho Sài Gòn và các địa phương kề cận rung chuyển như bị động đất. Một đại đội Âu Phi bảo vệ kho bom này bị tan xác.

Bộ đội địa phương Thủ Đức trong kỳ này cũng phục kích diệt một chiếc xe “máy bay trên đường bộ”1 chở mấy chục phi công giặc. Đặc biệt là bộ đội Bà Chợ đã đột nhập vào khách sạn Tây ở Ô Cấp, diệt một loạt hơn trăm sĩ quan Pháp - Mỹ làm chúng la lối om sòm.

Hồi chiến dịch Điện biên chưa mở màn, bọn địch ở Nam Bộ cũng dò dẫm nghe ngóng, và cán bộ ta cũng phán đoán, người hướng này, kẻ hướng nọ.

Ở hai bộ tư lệnh miên Đông và miền Tây Nam Bộ, cán bộ nắm tình hình các nơi tương đối nhiều hơn nên cũng bàn cãi nhau khá sôi nổi.
------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Một loại xe chở phi công từ Biên Hòa về chơi ở Sài Gòn


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:53:03 PM
Họ bàn:

- Kỳ này bộ đội ta phối hợp với Pa Thét Lào chắc là…

- Không, có lẽ giải phóng Tây Bắc thôi.

- Tây Bắc có bao nhiêu quân! Ta mà mở chiến dịch kỳ này chắc phải đánh cho ra đánh chớ.

- Theo tôi thì có lẽ kỳ này ta nói chuyện với các vùng gần Hà Nội đây.

- Đúng, đúng.

Ai cũng không chịu ai cả nhưng ai cũng vui mừng. Và họ kéo nhau đến hỏi anh Hai Hùng phó bí thư Trung
ương cục lúc đó phụ trách tư lệnh và chính ủy miền Đông.

Anh Hai cười:

- Trung ương chưa thông báo nhưng theo tôi chắc là ở đây. – Anh vừa nói vừa chụm bàn tay chụp xuống vùng Điện biên.

- Lực lượng nó ở đấy ít quá anh Hai.

- Không, rồi nó sẽ lớn ra.

Khi chiến dịch Điện biên phủ mở màn, một mặt chúng tôi phân công nhau trực tiếp chỉ đạo các đơn vị chủ lực, một mặt thay phiên nhau đến các tỉnh. Sau khi đi kiểm tra tình hình địch ở các tỉnh vùng tạm chiếm, anh Phan Trọng Tuệ - phó tư lệnh miền Tây - về cho biết tình hình địch ở các vùng bị tạm chiếm đang hết sức rối ren, tinh thần binh lính địch sa sút trông thấy. Chúng tôi bàn với nhau mở một chiến dịch “địch ngụy vận” nhằm làm tan rã hàng ngũ chúng một cách quy mô để phối hợp với chiến trường Điện biên… Tôi liền điện lên miền Đông thì anh Phạm Hùng, anh Trần Văn Trà cũng điện xuống cùng chủ trương thống nhất đại để như vậy. Và chủ trương này được Trung ương cục thông qua. Để đẩy mạnh hoạt động đó ở miền Đông, anh Trà đi xuống kiểm tra, giúp đỡ ý kiến cho vùng Khu 8 cũ. Ở miền Tây, anh Tuệ xuống Vĩnh Trà. Tôi đi xuống các tỉnh Cần Thơ và Bạc Liêu.

Ở vùng Bạc Liêu - Rạch Giá này, chúng tôi chủ trương cho 307 đánh một trận đầu mở màn cho chiến dịch địch ngụy vận. Cuộc hội nghị của phòng tham mưu Khu với 307 để bàn về tác chiến kỳ đó có anh Sáu, anh Tuệ và tôi xuống dự.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:53:51 PM
Ngồi trong chiếc “lồng cu” quen thuộc đi đến địa điểm hội nghị, trong khi đặt bản đồ lên cái bàn làm tạm bằng một tấm ván thì đồng chí Hồng, - cần vụ - tay cầm hai chèo lái hỏi vọng vào:

- Anh Tám, kỳ này có lẽ tôi xin đi học máy canô anh ạ.

- Sao vậy?

- Tôi nghĩ năm nay miền Bắc mình chắc sẽ mở một vài chiến dịch, mình ở đây thế nào cũng làm cho nó mấy vố; căn cứ mình sẽ rộng ra nhiều. Các anh chắc phải đi xuồng máy chứ cái lồng cu này bốn chèo chạy chậm rề rề.

Đồng chí Năm ở đằng mũi, nói với lại:

- Ấy không khéo lại về Cần Thơ nữa là khác, phải không anh Tám?

Cả ba chúng tôi đều cười.

Chiếc tam bản của chúng tôi đang đi thì gặp anh Phạm Văn Bạch, chủ tịch Ủy ban kháng chiến hành chính Nam Bộ. Anh đang xoay trần cùng hai đồng chí liên lạc đẩy chiếc xuồng qua lạch. Chúng tôi cho chiếc tam bản dừng lại để giúp thì anh Bạch khua tay:

- Vì cho xuồng vào lạch nên phải đẩy thôi. Sắp qua rồi.

- Anh Hai đi đâu đấy? – Tôi hỏi.

Anh Bạch cười đáp:

- Chuẩn bị thêm lương thực cho bộ đội phối hợp với chiến dịch Điện biên đấy.

Chúng tôi cười xòa. Thì ra ai cũng đang lo phối hợp với Điện biên cả.

Mới mấy hôm trước đây, bác sĩ Nguyễn Văn Hưởng đã trình bày trong cuộc hội nghị về chiếc “nóp kiêm
mùng” rất vệ sinh để phục vụ cho bộ đội và các nhân viên công tác ở vùng nhiều muỗi, hôm nay tôi lại thấy anh Bạch xoay trần đẩy xuống để lo lương thực cho bộ đội.

Hội nghị lúc bấy giờ họp tại nhà đồng bào, một nhà có ba gian, hai chái. Trong nhà có ba bộ ván dài, mấy cái ghế ngựa. Chúng tôi phải xếp bằng tròn trên các bộ ván.

Anh Xuyến, tham mưu trưởng Khu bước lên cạnh bản đồ trình bày chủ trương chiến dịch địch ngụy vận của Khu, phác họa vài nét về tình hình chiến trường và kế hoạch đánh An Biên mà phòng tham mưu chuẩn bị để cho 307 và bộ đội địa phương Bạc Liêu nổ súng mở màn cho chiến dịch.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:54:16 PM
Sở dĩ Khu chọn hệ thống An Biên, vì đánh được An Biên, vừa có tác dụng cổ vũ cho chiến dịch địch ngụy vận vừa giải phóng được đất đai, mở rộng thêm vùng tự do. Nhìn bên ngoài, hệ thống An Biên hình như mạnh, nhưng lại yếu vì các cứ điểm ở huyện lỵ này, tuy có lực lượng to và có cả pháo 105 nhưng lại nằm sâu vào vùng giải phóng, hở đầu, hở sườn. Đường tiếp viện của nó từ tiểu khu Rạch Giá vào lại xa hàng chục cây số, lại phải vượt qua con sông Cái Lớn rộng gần 200 thước. Hai bên đường dày đặc lô cốt là vùng trắng nên con đường cổ họng ấy trở nên cô độc. Vả lại Khu chủ trương đánh An Biên không phải chủ yếu là đánh công kiên mà chỉ vây hãm An Biên để nhằm đánh viện. Đánh được viện, sẽ tiêu diệt được nhiều sinh lực cơ động của bọn quân khu Tây làm cho An Biên bị cô lập ắt phải rút. Nếu nhổ được hệ thống An Biên, ta sẽ giải phóng thêm được một huyện lỵ. Thị xã Rạch Giá nằm dựa bờ biển sẽ đứng trước mũi súng của 307. Và một điều rất cụ thể là một khi quân cơ động của quân khu Tây bị diệt thì cả bọn lính ở miền Tây sẽ mất tinh thần, tạo điều kiện thuận lợi cho chiến dịch địch ngụy vận thắng lợi.

Hội nghị vừa kết thúc, tôi và anh Bảy Tuệ lại chia nhau đi các tỉnh để chỉ đạo cụ thể. Đến đâu tôi cũng thấy không khí chuẩn bị rất sôi nổi. Các tỉnh tập trung rất nhiều cán bộ vào công tác địch ngụy vận. Họ nắm hết danh sách các gia đình binh lính địch, điều tra rõ lý lịch từng tên lính trong các đồn bốt và tháp canh, gấp rút chuẩn bị loa phóng thanh, truyền đơn, thư riêng. Các cơ sở nội ứng cũng được rà lại rất chặt chẽ.

Vào trung tuần tháng ba, song song với Điện biên phủ nổ súng, 307 đánh vào An Biên. Họ dùng đại liên, cối 81 và súng phóng bom bắn vào các cứ điểm ở huyện lỵ và phục kích đánh viện gần đồn Xẻo Rô, một đồn thuộc hệ thống An Biên nằm dựa bờ sông Cái Lớn.

Liền đó, bộ tư lệnh nhận được điện báo của 307 là mặt trận bị vỡ, bọn tiếp viện phát hiện ra có phục kích nên chúng không dám vào. Tuy vậy, hồi ấy tôi vẫn tin rằng 307 vẫn có thể đánh được viện theo kế hoạch đã vạch vì đơn vị này vốn có truyền thống đánh phục kích rất giỏi. Hôm hội nghị, tôi cũng đã có gợi ý cho các đồng chí trong ban chỉ huy 307 là nên vận dụng tốt những kinh nghiệm của các trận đánh trước, và khi xét đến địa hình tôi có gợi ý thêm cho các đồng chí đó là có thể phục kích hay vận động phục kích mà diệt viện. Ba hôm sau, Bộ tư lệnh lại nhận được điện báo cáo: “Sau khi bị địch phát hiện, chúng tôi tiếp tục pháo kích mạnh vào An Biên và tấn công vào hệ thống lô cốt trên đường. Hai lô cốt bị hạ. Một số lính ở các lô cốt khác bỏ vị trí băng đồng chạy về An Biên. Chúng tôi lại phục kích một lần nữa tại mặt trận cũ nhưng nằm cách đường gần một nghìn thước. Đợi cho tiểu đoàn quân cơ động được tăng cường của chúng tiến vào, chúng tôi vận động ra tập kích. Địch bị tiêu diệt gọn hai đại đội trong 30 phút”.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:55:26 PM
Bốn hôm sau, 307 báo cáo là bọn An Biên đã rút chạy, bị ta tiêu hao thêm một số. Huyện lỵ An Biên đã được giải phóng và 307 đã kéo vào thị trấn.

Thế là phát súng lệnh cho chiến dịch địch ngụy vận ở miền Tây đã nổ. Cùng một lúc, các tỉnh hoạt động mạnh. Lực lượng vũ trang Cần Thơ đánh Rạch Chanh, hạ Tràm Chẹt, tiêu diệt một đại đội BVN và bao vây bọn Âu Phi ở Giồng Riềng. Tiểu đoàn 308 ở Sóc Trăng cũng đánh mạnh vào Kế Sách, v.v.

Trong khi đó các tin chiến thắng oanh liệt “Him lam”, đồi Độc lập, Bản Kéo, v.v. từ Điện biên phủ lại dội vào, một loang ra mười, mười loang ra trăm, bàn tán xôn xao. Chính binh lính trong các đồn bốt của địch lại là những cái loa tuyên truyền rất tốt cho chiến thắng ở Điện biên phủ. Những tin tức từ miệng họ truyền sang đồng bào vùng tạm chiếm rồi từ đồng bào dội lại vào binh lính. Nguy cơ giặc Pháp bị sụp đổ cứ lù lù đi tới trước mắt họ.

Các đội tuyên truyền xung phong của ta cũng hoạt động. Đêm nào nhân dân khắp nơi trong vùng tạm chiếm cũng nổi trống, nổi mõ, đốt đuốc đi lại rậm rịch. Bọn lính địch không khác gì bầy cua nằm trên chảo rang. Họ có chung một tâm tư là: Nếu bị đưa đi ra Điện biên phủ chắc chắn sẽ chết mất xác, còn cứ nằm gí trong đồn và trong các tháp canh thì khi bị tấn công cũng chết. Chỉ có hai cách thoát: chạy trốn hoặc lập công chuộc tội, trở về với kháng chiến.

Chiến dịch địch ngụy vận – toàn dân mở đường cho binh lính địch trở về - được tiến hành thật đúng lúc. Binh lính địch như người bị chết đuối được nhiều cánh tay đưa ra cho bám lấy.

Hình thức địch ngụy vận của nhân dân thật vô cùng phong phú - tất nhiên như trên kia đã nói địch ngụy vận không có nghĩa là kêu gọi chung chung mà là kết hợp với lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang. Có nơi, bà con dùng lý lẽ để giải thích. Như ở Vĩnh Trà, nhân dân cử một số ông cụ cao tuổi đường hoàng đi vào các lô cốt nói với chúng:

- Con rắn mạnh ở cái đầu. Đầu của con rắn Tây đang bị giẫm nát ở Điện biên phủ. Mấy chú là cái đuôi của nó. Có ngo ngoe cho lắm rồi cũng không sống được. Tại sao trong lúc bà con tôi mở đường cho các chú được thoát chết, các chú lại không về. Nộp súng cho nhân dân, phá lô cốt là thượng sách. Nằm đây đến phút chót rồi cũng phải lóp ngóp bò ra đầu hàng là hạ sách.

Có nơi như ở Bến Tre, nhân dân kéo nhau đến bao vây địch rồi cho vợ con hoặc cha mẹ binh lính bước ra gọi hàng.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:56:32 PM
Ở Bạc Liêu, Cần Thơ, Sóc Trăng, hàng đoàn gia đình của binh lính địch kéo đến đồn níu áo các người thân, kêu khóc, bắt họ phải trở về.

Nơi nào bọn lính tỏ ra ngoan cố thì nhân dân tấn công thật. Vừa tấn công vừa kêu gọi. Trước tiên, bà con uy hiếp tinh thần của chúng bằng cách nổi trống, mõ, tù và, thùng thiếc… Thậm chí họ còn kéo cả ván gõ1 ra giữa sân rồi dùng dùi đập vào như đánh mõ. Ròng rã hai ba đêm như thế, khi thấy địch đã nao núng, bà con vũ trang gậy, giáo, mác theo du kích kéo đến gọi hàng. Có tháp canh chống cự một lúc rồi rút chạy. Có chỗ ríu ríu kéo ra hàng.

Có nơi như vùng Rạch Giá - Bạc Liêu, tối đến, bà con lùa hàng mấy chục con trâu đi quanh đồn. Bọn lính vốn đã khiếp đảm, nay nghe tiếng lội tưởng chừng như của “thiên binh vạn mã” kéo đến đánh úp đồn, chúng càng chết khiếp. Đến khi du kích chụm súng trường giả làm súng máy, bắn mấy loạt, cả đồn lốc nhốc kéo ra xin nộp súng.

Những trận đánh quyết định đã làm đà cho chiến dịch địch ngụy vận, ngược lại, khi chiến dịch địch ngụy vận thu được thắng lợi bước đầu thì lại thúc đẩy lại các hoạt động quân sự. Như ở Bến Tre - một tỉnh bị tạm chiếm nặng, - sau một đợt địch ngụy vận, các đại đội địa phương được xây dựng lại. Từ chỗ họ chỉ có khả năng tiêu diệt gọn một tiểu đội đã đi đến chỗ tiêu diệt được gọn một trung đội địch. Xã nào cũng có du kích vũ trang. Ở các tỉnh khác lực lượng vũ trang cũng lớn lên như thổi.

Khi tổng kết chiến dịch địch ngụy vận phối hợp với chiến trường Điện biên phủ thì ở miền Tây đã có hơn một vạn lính địch bị nhân dân đánh tan, không kể việc giải phóng được huyện lỵ và nhổ được một số hệ thống phòng ngự ở các tỉnh Bạc Liêu, Sóc Trăng, Cần Thơ. Chỉ tính riêng Vĩnh Trà đã có mấy trăm đồn bốt và tháp canh bị nhổ, vùng duyên hải của tỉnh được giải phóng, huyện nào cũng có một số xã được tự do. Và riêng Bến Tre, một loạt gần 60 xã không còn địch nữa. Xem vậy cũng đã thấy thắng lợi to lớn của chiến dịch này rồi.

Ở miền Đông, công tác địch ngụy vận đã có đà ngay từ Thu Đông 1953, nhất là trong hàng ngũ binh sĩ Hòa Hảo. Lúc bấy giờ xảy ra hai vụ diệt bốt của chính anh em binh sĩ Hòa Hảo. Ở bốt kênh Mười họ đã tự tay diệt chỉ huy, phối hợp với bộ đội ta đánh bốt, kéo về vùng Long Xuyên. Và ở đồn Gò Lũy ven chiến khu Đ, họ cũng đã nổi lên diệt tên đội trưởng com-măng-đô1, phối hợp với bộ đội ta san bằng đồn rồi kéo về cù lao Giêng. Nhiều anh em tình nguyện ở lại chiến đấu trong các đơn vị của ta. Không những anh em binh sĩ Hòa Hảo, mà ngay trong anh em lính vừa mới bị bắt vào cũng đã có nhiều người tìm liên lạc với kháng chiến.


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:57:53 PM
Ở Chợ Gạo, chỉ trong một thời gian không đầy 15 ngày mà bộ đội ta đã phối hợp với nhân dân vùng tạm chiếm vừa vận động binh lính địch, vừa uy hiếp địch, đã diệt gọn mười mấy bốt, giải phóng cả một vùng dài 50 cây số, rộng 10 đến 15 cây số. Những bức thư của bộ đội chủ lực, những cuộc nói chuyện của nhân dân với binh lính địch trong thời kỳ này có tác dụng hết sức mạnh mẽ. Lúc đầu một vài đồn bốt bộ đội ta phải đánh mới lấy được nhưng về sau, những bốt và tháp canh khác thì tiếng trống, tiếng mõ, tiếng kèn “đu đủ” cũng có tác dụng mạnh không kém các loại vũ khí nặng.

Ở Gò Công, bộ đội ta cũng vừa chiến đấu vừa phối hợp với công tác địch ngụy vận rộng rãi của nhân dân nên chỉ trong hai đợt chiến đấu đã giải phóng hầu hết cả huyện.

Kể cả miền Đông, miền Tây trong đợt phối hợp với Điện biên, ta đã tiêu hao, tiêu diệt hơn 2 vạn địch, lấy hàng trăm bốt, hàng ngàn tháp canh. Nhiều vùng giải phóng lại mọc lên giữa những vùng mà địch cho là đã bình định xong. Các căn cứ chính được mở rộng.

Hàng ngũ ngụy binh đang tiếp tục tan rã, bộ đội ta đang đánh mạnh ở khắp nơi, chúng tôi đã bàn với nhau xây dựng thêm lực lượng, tập trung bộ đội thành nhiều đơn vị lớn để đánh vận động mở nhiều chiến dịch quan trọng thì hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết.

Qua hoạt động của quân và dân Nam Bộ trong những ngày Điện biên, bài học mà chúng tôi thu lượm được trước hết vẫn là bài học về sự tin tưởng vững chắc ở sự lãnh đạo của Đảng, của Chính phủ và của Hồ Chủ tịch.

Chính do sự tin tưởng tuyệt đối ấy, cộng với tinh thần nghiêm túc chấp hành mọi đường lối, chủ trương của trên mà quân dân Nam Bộ đã hoàn thành được nhiệm vụ phối hợp với chiến trường chính, đã thu được thắng lợi trên nhiều mặt công tác và đã lớn mạnh khá nhanh chóng.

Bên cạnh đó, lòng tin tưởng ở nhân dân của chúng tôi lại được củng cố thêm chặt chẽ. Nhân dân Nam Bộ, từ vùng căn cứ, vùng du kích cho đến vùng tạm chiếm, đâu đâu cũng một lòng hướng về Đảng, về Chính phủ, về Hồ Chủ tịch. Và ở đâu nhân dân Nam Bộ cũng vô cùng căm thù giặc, rất giàu lòng yêu nước, có nhiều dũng khí và sáng tạo trong việc đánh địch, làm tan rã hàng ngũ địch…
----------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Một loại gỗ quý


Tiêu đề: Re: Một vài hồi ức về Điện Biên Phủ
Gửi bởi: TuongLinh trong 15 Tháng Chín, 2010, 09:58:56 PM
Ôn lại chuyện của mười năm về trước, ôn lại những hoạt động và những thắng lợi của quân dân Nam Bộ phối hợp với mặt trận Điện biên giữa lúc mà miền Bắc đang xây dựng chủ nghĩa xã hội ngày một thắng lợi, cuộc kháng chiến lần thứ hai ở miền Nam chống đế quốc Mỹ đang thu được nhiều chiến công về chính trị cũng như về quân sự, tôi càng tin tưởng rằng:

Nhân dân miền Nam của chúng ta hiện nay dù phải chiến đấu trong hoàn cảnh vô cùng gay go gian khổ, nhưng với truyền thống vẻ vang sẵn có, kết hợp với sự chi viện đắc lực của nhân dân miền Bắc, của phe xã hội chủ nghĩa và của tất cả các lực lượng yêu chính nghĩa trên thế giới thì nhân dân miền Nam nhất định sẽ tiêu diệt được đế quốc Mỹ xâm lược và bè lũ tay sai.

Nhân dân miền Nam nhất định chiến thắng.

Hòa bình, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam chúng ta nhất định thành công.

Một Điện biên phủ kiểu này hoặc kiểu khác đang chờ đón đế quốc Mỹ ở miền Nam Việt Nam chúng ta.

Tháng 5 năm 1964
-------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. Biệt kích

HẾT