Thuật ngữ quân sự các nước

[chiangshan]

Một thắc mắc lớn khi dịch thuật là tên Việt của từ Army:
- Em thì dịch là Tập đoàn quân, nhưng trong Sự suy tàn của Đế chế lại vẫn dịch là Đại đoàn. Vậy thế nào là đúng, tại sao lại có người dịch là đại đoàn (em muốn tìm hiểu lý do để so sánh cân nhắc tìm ra cách giải đúng nhất)?

Em thường chọn Tập đoàn quân vì nó cũng là cách dùng trong sách báo của QĐ.

Cái kiểu dịch sách vô tội vạ này em rất ghét. Dịch gì thì dịch, nhưng tối kị là dùng trùng với khái niệm khác đã có sẵn (Đại đoàn = Sư đoàn = Division).

Hồi trước đọc cuốn LS chiến tranh do tay Lê Thành ở NXB tổng hợp TPHCM dịch, tí nữa thì em quăng luôn sách vì dịch quá tồi. Đặc biệt hắn toàn dịch Army thành Đạo quân, Group Army thành Tập đoàn quân.

[danngoc]

Nhưng mình vẫn thắc mắc để tìm cách giải thích thuyết phục cho Nhã Nam. Bên này vẫn chọn cách dùng đại đoàn.

[OldBuff]

Đại đoàn là đơn vị cơ động cấp chiến dịch tương đương với cấp quân đoàn/binh đoàn chiến dịch. Thuật ngữ này du nhập vào nước ta từ khi ta xây dựng các đơn vị quân đội chính quy trên cơ sở viện trợ trang bị vũ khí và huấn luyện của các chuyên gia Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc đầu thập niên 1950. Sau này, khi chỉnh quân, quân đội ta đã chuyển đổi cấp đại đoàn thành cấp sư đoàn

Thuật ngữ đại đoàn bắt đầu từ sự chuyển hoá ngôn ngữ giữa Hồng quân các nước.
Trong chiến tranh Vệ quốc, Hồng quân Liên Xô dùng các đội hình chiến lược/chiến dịch rất lớn cấp nhóm tập đoàn quân hoặc phương diện quân có cơ cấu nhiều đơn vị cấp quân đoàn. Nếu nhìn theo góc độ thuật ngữ, chính các đơn vị Xô-viết cấp quân đoàn thời đó mới có cơ cấu và biên chế chỉ nhỉnh hơn một chút so với cấp sư đoàn ngày nay. Chính vì vậy, giới nghiên cứu chiến tranh Vệ quốc của Liên Xô thường đánh giá cấp quân đoàn lục quân Xô-viết thời này là những quân đoàn biên chế thiếu hoặc đơn vị quân đoàn cấp chiến dịch - chiến thuật.

Thuật ngữ quân đoàn Xô-viết được Hồng quân Trung Quốc học theo. Tuy nhiên, để bù đắp việc thiếu khái niệm chuyển tiếp giữa đơn vị cấp chiến thuật là trung đoàn bộ binh với đơn vị cấp chiến dịch là quân đoàn lục quân, Hồng quân Trung Quốc phát triển khái niệm đại đoàn là cấp đơn vị chiến dịch/chiến thuật nằm giữa quân đoàn và trung đoàn. Mỗi đại đoàn bao gồm nhiều đơn vị chiến thuật cấp trung đoàn và các đơn vị hỗ trợ khác, được giao tác chiến độc lập về phòng thủ theo hướng/địa bàn chiến lược và cấu thành đơn vị chiến lược-chiến dịch lớn hơn là tập đoàn quân hoặc phương diện quân.

[danngoc]

Cám ơn các bác!

[OldBuff]

арз — авиаремонтный завод - Nhà máy sửa chữa máy bay
Phiên âm tiếng Việt: A-R-D(z) / A-vi-a-ri-môn-tờ-nưi Da-vốt

арз là các đơn vị sửa chữa, bảo dưỡng máy bay quân sự do Cục Kỹ thuật tác chiến Bộ quốc phòng Nga quản lý về mặt tổ chức/kỹ thuật. Các арз có phiên hiệu và thường được bố trí tại các căn cứ không quân hoặc gần các sân bay lưỡng dụng.

Hiện nay, trừ những арз thuộc dạng doanh nghiệp quốc phòng nhà nước chuyên về sửa chữa máy bay quân sự chuyên ngành như tiêm kích, ném bom/tấn công chiến lược, trinh sát hoặc cảnh giới và kiểm soát không lưu , các арз khác đã được cổ phần hoá thành các công ty cổ phần dịch vụ bảo dưỡng máy bay lưỡng dụng có tên riêng (dù vậy các OAO này vẫn dùng thương hiệu truyền thống trước đây).

Ngoại cảnh xưởng bảo dưỡng máy bay vận tải và chở khách thuộc Công ty cổ phần Nhà máy sửa chữa máy bay số 400 Vnukovo / VARZ-400

[OldBuff]

арсВМФ - арсенал ВМФ - Kho quân khí của Hạm đội hải quân
Phiên âm tiếng Việt: A-R-S-V-M-F / A-rờ-xê-nan-lờ Vê-em-ép

арсГРАУ - арсенал ГРАУ - Kho quân khí của Tổng cục pháo binh và tên lửa mặt đất
Phiên âm tiếng Việt: A-R-S-G-R-A-U / A-rờ-xê-nan-lờ Gờ-ra-u

арсРВСН - арсенал РВСН - Kho quân khí của Binh chủng tên lửa chiến lược
Phiên âm tiếng Việt: A-R-S-R-V-C-N / A-rờ-xê-nan-lờ Rờ-vê-xê-en

Các kho quân khí thuộc các lực lượng trên là đơn vị chịu trách nhiệm lưu giữ, bảo quản, sửa chữa, nâng cấp, tiêu huỷ và phân phối các loại vũ khí hạt nhân cho các lực lượng tấn công hạt nhân chiến thuật-chiến lược của quân đội Nga.

Thời Liên Xô, các арс được Tổng cục pháo binh và tên lửa mặt đất (Tổng cục 12 Bộ quốc phòng Liên Xô) thống nhất quản lý. Từ năm 2002, các арс được quản lý như sau:

(i) арсВМФ do Cục đặc nhiệm thuộc BTL hải quân Nga quản lý.  арсВМФ quản lý các tên lửa tấn công chiến lược phóng từ tàu ngầm, tên lửa hành trình mang đầu nổ hạt nhân dùng cho máy bay hải quân và chiến hạm, ngư lôi gắn đầu nổ hạt nhân chiến thuật. Các đầu nổ hạt nhân dùng cho các loại vũ khí này vẫn do các арсГРАУ thuộc Tổng cục 12 BQP quản lý.

(ii) арсГРАУ do Cục quân khí thuộc Tổng cục pháo binh và tên lửa mặt đất (Tổng cục 12) BQP Nga quản lý. арсГРАУ quản lý tất cả các loại đầu nổ hạt nhân chiến thuật, chiến lược của các lực lượng tấn công chiến lược Nga, quản lý các loại tên lửa hành trình gắn đầu nổ hạt nhân của lực lượng không quân chiến lược, đồng thời giám sát việc bảo quản, điều động và sử dụng các loại vũ khí đã gắn đầu nổ hạt nhân thuộc các lực lượng khác.

(iii) арсРВСН do Bộ tư lệnh Binh chủng tên lửa chiến lược quản lý. арсРВСН quản lý các đạn tên lửa chiến lược đã được gắn đầu nổ hạt nhân chứa trong ống phóng cho các đơn vị tên lửa chiến lược cơ động, cũng như các đầu nổ hạt nhân theo từng loại cơ số phục vụ sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị tên lửa chiến lược cả cơ động và hầm phóng.

Một số hình ảnh về lực lượng tên lửa chiến lược Nga

Hầm phóng tên lửa đạn đạo mang nhiều đầu đạn RS-24 Topol-M

Tổ hợp tên lửa đạn đạo tự hành Topol

[chiangshan]

Bác OldBuff cho em hỏi chút, nếu như bác giải thích thì:

- Vai trò của sư đoàn trong hệ thống trung-sư-quân-TĐQ của LX như thế nào (em lại nhớ là trong CTVQ cấp quân đoàn của LX hầu như bị bãi bỏ, chỉ huy được thực hiện trực tiếp từ TĐQ xuống sư) ?

- Vai trò của sư (LX) và đại đoàn (TQ) có gì khác nhau không?

Méc si bác.

[OldBuff]

Bác OldBuff cho em hỏi chút, nếu như bác giải thích thì:

- Vai trò của sư đoàn trong hệ thống trung-sư-quân-TĐQ của LX như thế nào (em lại nhớ là trong CTVQ cấp quân đoàn của LX hầu như bị bãi bỏ, chỉ huy được thực hiện trực tiếp từ TĐQ xuống sư) ?

- Vai trò của sư (LX) và đại đoàn (TQ) có gì khác nhau không?

Méc si bác.

Thống kê về binh lực, các tài liệu về chiến tranh vệ quốc của Liên Xô thường tính có tổng số bao nhiêu sư đoàn quân toàn tuyến hoặc trên mỗi mặt trận. Điều này là dễ hiểu mà!

Liên Xô bước vào cuộc chiến tranh Vệ Quốc có phần bất ngờ do chủ quan với Hiệp ước đã ký với Đức Quốc xã. Thế nên các đơn vị cấp sư đoàn Hồng quân là những đơn vị biên chế thiếu, vũ khí tương đối lạc hậu và thiếu cấp chỉ huy trung cao. Tóm lại các sư đoàn Hồng quân thời này là biên chế thiếu hoặc khung. Khi Đức đánh vào, quá trình tái tổ chức các sư đoàn biên chế trong các đội hình lớn hơn là quân đoàn, tập đoàn quân và phương diện quân diễn ra. Vì đánh theo đội hình chiến dịch nên các sư đoàn hoặc ít nhất là các đơn vị hoả lực hay cơ động cấp trung đoàn của nó được nhóm với nhau theo các cụm phòng thủ/tấn công trên mỗi mặt trận. Vai trò tác chiến của sư đoàn rớt xuống hàng đơn vị chiến thuật, các điều động binh lực, hoả lực của sư đoàn đều do cấp chỉ quân đoàn hoặc tập đoàn quân chi phối tuỳ theo mục tiêu chiến dịch. Quân đoàn Hồng quân lúc này đóng vai trò chiến dịch/chiến thuật, có cơ cấu binh chủng hợp thành gần giống cấp đơn vị sư đoàn ngày nay.

So sánh sư đoàn Liên Xô và đại đoàn quân Trung Quốc cần xác định thời điểm. Cho rằng tại thời điểm còn đại đoàn quân Trung Quốc (trước 1953) thì các sư đoàn của Liên Xô đã được cải tổ về nhiệm vụ (đơn vị cấp chiến dịch/chiến thuật) biên chế, trang bị và chỉ huy. Nhìn chung, phần lớn cấp đại đoàn của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc thời kỳ này là có cơ cấu giống cấp sư đoàn của Liên Xô, nhưng lớn hơn ở quân số và nhiệm vụ (đại đoàn TQ vẫn là đơn vị cấp chiến dịch như quân đoàn của LX).

De rien!

[OldBuff]

арсХО - арсенал химического оружия - Kho vũ khí hoá học
Phiên âm tiếng Việt: A-R-S-Kh-O / A-rờ-xê-nan-lờ Khi-mi-trét-xờ-cơ-vô A-rú-di-a

арсХО là kho chứa, bảo quản và hiện là điểm tiêu huỷ (Nga kế thừa pháp lý địa vị của Liên Xô việc tham gia Công ước quốc tế về vũ khí hoá học năm 1987 và Bản ghi nhớ về thoả thuận song phương cắt giảm vũ khí Wyoming với Mỹ năm 1989) các loại chất độc hoá học dùng vào mục đích quân sự và các loại vũ khí đã nạp hoặc có khả năng mang chất độc hoá học. Các арсХО có cơ cấu cấp trung đoàn và thuộc sự quản lý của Bộ tư lệnh phòng chống vũ khí xạ-sinh-hoá thuộc Binh chủng đặc nhiệm Lục quân Nga.

Tiêu huỷ vũ khí hoá học theo thoả thuận Wyoming MOU tại một арсХО

[dongadoan]

- Vai trò của sư đoàn trong hệ thống trung-sư-quân-TĐQ của LX như thế nào (em lại nhớ là trong CTVQ cấp quân đoàn của LX hầu như bị bãi bỏ, chỉ huy được thực hiện trực tiếp từ TĐQ xuống sư) ?
-----------------------------------------
 Việc LX hồi đầu chiến tranh bỏ cấp Quân đoàn xuất phát từ thực tế là các tuyến mặt trận bị thu hẹp bất ngờ, việc chỉ huy bị xáo trộn vì thiếu phương tiện thông tin liên lạc, các đơn vị bảo đảm chiến đấu như hậu cần, công binh, pháo binh, thông tin thiếu trầm trọng do bị xóa sổ, do chưa kịp thành lập, do vũ khí tài mất mát,... và cái quan trọng nhất là lực lượng bị thiếu hụt nghiệm trong, lớp bị bắt, lớp bị giết, bị lạc dẫn đến quân số các đơn vị thiếu hụt.

 Căn cứ trên thực tế đó, BTTL Hồng quân quyết định giải thể các bộ chỉ huy cấp quân đoàn nhằm đơn giản hóa việc chỉ huy các sư đoàn từ BTL TĐQ, có điều kiện bổ sung, củng cố các đơn vị bảo đảm chiến đấu, rút bớt được các sĩ quan của BTL các QĐ để thành lập các đơn vị mới,...

 Đến cuối chiến tranh, khi LX đã chắc chắn giành được thắng lợi, khi mà quân số, đầu đơn vị, vũ khí, phương tiện của một TĐQ đã trở nên rất lớn thì người ta lại tái lập các QĐ.

 Sau chiến tranh và cho đến tận bây giờ QĐ vẫn là đơn vị cấp cao nhất của Lục quân LX và Nga, TĐQ đóng vai trò liên binh đoàn chiến dịch-chiến lược như PDQ ngày xưa. PDQ có lẽ sẽ không bao giờ còn được biết đến như một đại đơn vị nữa!